II SA/Po 360/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-09-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Asesor WSA Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka energetyczna jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w postaci wniosków o określenie warunków przyłączenia, wydanych warunków przyłączenia oraz zawartych umów o przyłączenie do sieci, a jeśli tak, to w jakim zakresie, uwzględniając możliwość ochrony tajemnicy przedsiębiorcy i prywatności osób fizycznych oraz konieczność przetworzenia informacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest zgodna z prawem. Stwierdził, że choć wnioskowane informacje generalnie mają charakter informacji publicznej, to ich anonimizacja i duża ilość materiału źródłowego (kilka tysięcy stron) uzasadniają potraktowanie ich jako informacji przetworzonej. W przypadku informacji przetworzonej, wnioskodawca musi wykazać szczególny interes publiczny w jej uzyskaniu, czego skarżąca nie uczyniła. Dodatkowo, sąd potwierdził istnienie tajemnicy przedsiębiorcy oraz ochronę prywatności osób fizycznych, które stanowią samodzielne podstawy do odmowy udostępnienia informacji.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. zwróciła się do E. sp. z o.o. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej warunków przyłączenia do sieci, wniosków o te warunki oraz umów o przyłączenie z lat 2017-2022. Spółka odmówiła udostępnienia części informacji, powołując się na ich niepubliczny charakter, a następnie, po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, odmówiła ponownie, uznając informacje za przetworzone i wymagające wykazania interesu publicznego, a także powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i prywatność osób fizycznych. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując uznanie informacji za przetworzone na skutek anonimizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję E. sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. M. (zwanej dalej "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") na decyzję E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwanej dalej "Spółką" lub "E. ") z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny.
Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., skarżąca zwróciła się do E. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej realizowanych przez Spółkę w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 11 stycznia 2022 r. na podstawie przepisów art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1385, zwanej dalej "p.e."), [...] P. gm. M. źródeł współpracujących z siecią, w tym instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 50 kW, poprzez:
1) udostępnienie dokumentów w postaci:
a) wszystkich złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, które to wnioski:
i. są w trakcie procedowania,
ii. co do których wydano warunki przyłączenia,
iii. na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci,
b) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które nie utraciły ważności do dnia 12 stycznia 2022 r.,
c) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które utraciły ważność (na skutek upływu określonego przepisami okresu lub na skutek ich uchylenia lub rozwiązania) wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy,
d) zawartych umów o przyłączenie do sieci;
2) udzielenie informacji o wnioskach o określenie warunków przyłączenia (w tym w szczególności dane wnioskodawcy, lokalizacja nieruchomości, data złożenia wniosku oraz określona we wniosku moc przyłączeniowa), które zostały cofnięte lub co do których odmówiono wydania warunków przyłączenia wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy.
W odpowiedzi na powyższy wniosek E. w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r., wyjaśniła, że zgodnie z art. 7 ust. 81 pkt 2 p.e. Spółka publikuje na swojej stronie internetowej m.in. informacje dotyczące podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kW, lokalizacji przyłączeń, mocy przyłączeniowej, rodzaju instalacji, dat wydania warunków przyłączenia, zawarcia umów o przyłączenie do sieci i rozpoczęcia dostarczania energii elektrycznej. W dokumencie tym ujęte są m.in. informacje o wydanych przez E. w okresie od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. warunkach przyłączenia dla źródeł planowanych do przyłączenia do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o udostępnienie których zawnioskowano.
Niezależnie od udostępnienia danych objętych wskazaną powyżej informacją, E. poinformowała, że nie jest zobowiązana do udostępnienia treści złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia, warunków o przyłączenie oraz zawartych umów o przyłączenie do sieci. W ocenie Spółki informacje te nie stanowią informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p."). Sprawami publicznymi nie są bowiem konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym. Przepisy u.d.i.p. nie mogą być i nie są środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Zakres przedmiotowy u.d.i.p. obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej, a do tej kategorii bez wątpienia należą wnioski o określenie warunków przyłączenia. Podobnie sprawa się ma z warunkami wydanymi w oparciu o te wnioski oraz umowami zawartymi z odbiorcami energii elektrycznej. Ich przedmiotem nie jest bowiem problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.
Na skutek rozpoznania skargi na bezczynność Spółki, złożonej przez wnioskodawczynię, prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r. o sygn. akt II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał E. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy, stwierdzając przy tym, że organ dopuścił się bezczynności. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wskazał, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei E. jako podmiot realizujący zadania publiczne, do których należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w p.e., jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co zresztą nie budziło zastrzeżeń samej Spółki.
Następnie Sąd wskazał, że informacją publiczną objęta jest działalność przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie obowiązków operatora systemu dystrybucyjnego o którym mowa art. 9c ust. 3 p.e. Zdaniem Sądu umowy o przyłączenie do sieci (przesyłowej lub dystrybucyjnej) mają charakter informacji publicznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 p.e., przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci (na zasadzie równoprawnego traktowania oraz z pierwszeństwem dla instalacji odnawialnych źródeł energii), jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.
Sąd wskazał, że skoro wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznych, E. miała obowiązek udostępnić żądane informacje albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Przyjęcie, że dane informacje stanowią informację publiczną – co do zasady – nie wyklucza, że w treści poszczególnych, wnioskowanych dokumentów znajdą się informacje, których ujawnienie podlegać będzie wyłączeniu. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania adresat wniosku może zatem załatwić wniosek pozytywnie (udostępniając informację publiczną) albo negatywnie, odmawiając udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 u.d.i.p., np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa. Dodatkowo Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy żądana informacja zawiera dane osobowe podlegające ochronie nie oznacza, że traci ona walor informacji publicznej i nie zwalnia automatycznie zobowiązanego podmiotu z konieczności jej udostępnienia. Co prawda w świetle art. 5 u.d.i.p. udzielenie takiej informacji podlega ograniczeniom i może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej żądaniu, tym niemniej należy pamiętać, że istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych. Sąd stwierdził, że w przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 10 sierpnia 2022 r. E. zwróciła się do wnioskodawczyni o wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Stwierdzono, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 24 sierpnia 2022 r. Następnie decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr [...], E. odmówiła udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Spółki, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2022 r., przyjmując że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania, E. może udzielić wnioskowanych informacji, odmówić udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 u.d.i.p., np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwana dalej "k.p.a.") lub może umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Nie kwestionując stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, E. podniosła, że informacje, o których udostępnienie wniosła wnioskodawczyni zawierają informacje, których udostępnienie podlega wyłączeniu zgodnie z art. 5 u.d.i.p., tj. z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem E. w niniejszym przypadku anonimizacji – z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy bądź prywatność osoby fizycznej – podlegałaby znaczna część wnioskowanych dokumentów – pomijając standardowe zapisy wniosków i umów zawartych z E., dostępne na stronie internetowej Spółki, zasadne jest odmówienie wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej wskazanej w treści wniosku.
Na skutek rozpoznania skargi na ww. decyzję E., prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2023 r. o sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ją. Sąd wyjaśnił na wstępie, że jest związany poprzednim wyrokiem, jaki zapadł w sprawie. W sposób jednoznaczny przesądzono w tymże wyroku, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Dodatkowo Sąd przesądził, że wnioskowane informacje stanowią informację publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Sąd stwierdził, że obowiązkiem E. było udzielenie wnioskowanej informacji lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. E. skorzystała z tej drugiej możliwości, uznając, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Sąd zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania, a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano różne motywy rozstrzygnięcia, podnosząc w pierwszej kolejności, że informacje, o których udostępnienie wniosła skarżąca zawierają informacje, których udostępnienie podlega wyłączeniu zgodnie z art. 5 u.d.i.p., tj. z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu, taka formuła uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazuje, że E. sporządzając uzasadnienie nie określiła w nim w sposób stanowczy podstawy swojego rozstrzygnięcia. Zamiast tego Spółka zawarła w nim różne podstawy wydania decyzji. Nie wiadomo, czy podstawą rozstrzygnięcia było uznanie, że odmowa jej udostępnienia jest podyktowana ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa lub prywatności osób fizycznych, czy też jest to informacja przetworzona. Lektura uzasadnienia pozostawiała istotne wątpliwości, co do rzeczywistej podstawy odmowy udostępnienia żądanych w trybie u.d.i.p. danych, tym bardziej, że w żadnym zakresie (a więc uznania, że wnioskowana informacja jest objęta ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa lub prywatności osób fizycznych, czy też uznania, że jest to informacja przetworzona) E. nie zawarła wyczerpującego uzasadnienia przyjętego stanowiska. Sąd polecił Spółce, aby ponownie rozpoznając sprawę miała na względzie wyczerpujące uzasadnienie swoje stanowiska dotyczącego odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...] E. odmówiła udostępnienia wnioskodawczyni żądanych informacji publicznych. Jako powód odmowy udzielenia informacji publicznej podano brak wykazania przez wnioskodawczynię szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego, stanowiącego – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – warunek konieczny udostępnienia informacji przetworzonej. Konieczność przetworzenia przez E. informacji objętych wnioskiem, wynika z kolei z potrzeby anonimizacji zawartych w dokumentach danych, objętych tajemnicą przedsiębiorcy bądź ochroną z uwagi na prywatność osoby fizycznej, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W uzasadnieniu decyzji przyjęto, że dane, których udostępnienia oczekuje wnioskodawczyni, są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz prywatnością osób fizycznych. W myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., z uwagi na taki przedmiot ochrony prawnej, udostępnienie informacji publicznej musi polegać ograniczeniu. W przypadku tajemnicy przedsiębiorstwa, która obejmuje dane techniczne, technologiczne oraz organizacyjne, wnioski wpływające do E. dotyczą warunków przyłączenia, a więc parametry techniczne. Dotyczą one również informacji gospodarczych. Jeśli chodzi o ochronę danych o osobie fizycznej, kontrahenci Spółki mają prawo do ochrony swoich danych osobowych, a także informacji gospodarczych np. o mocy przyłączeniowej.
W świetle własnych regulacji wewnętrznych, E. uznała żądane przez wnioskodawczynię informacje za informacje "sensytywne", a więc poufne. Spółka odwołała się do wyroku o sygn. akt II SAB/Po [...], który w tej sprawie jest wiążący. Polecono Spółce zastanowić się na tym, czy możliwe jest zanonimizowanie żądanych przez wnioskodawczynię danych. Spółka uznał, że po anonimizacji tych dokumentów, w zasadzie cała treść dokumentów zostałaby utajniona. Łącznie jest tego kilka tysięcy stron dokumentów. Ilość stron, jaka miałaby zostać udostępniona powoduje także konieczność przetworzenia informacji publicznej. To dodatkowo podkreśla zasadność odmowy udostępnienia tych informacji.
Spółka stwierdziła, że konieczność anonimizacji wszystkich dokumentów objętych wnioskiem (wniosków, umów, decyzji) bez wątpienia powoduje, iż informacje te zyskałyby charakter informacji przetworzonych – wymagałyby bowiem nie tylko zebrania, ale również obróbki – tu anonimizacji – i to w znacznym zakresie wymagającym przy tym dokonania pewnych wyborów, a zatem czynności o charakterze intelektualnym. Spółka zaznaczyła również to, że wnioskodawczyni nie wykazała istotnego interesu, który uzasadniałby udostępnienie jej takich informacji, o jakie wnioskuje.
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. P. K. – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję Spółki w całości. Podniesiono zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną interpretację, polegającą na uznaniu, że informacja nabiera charakteru przetworzonej na skutek jej anonimizacji, co stanowiło dla Spółki podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przez skarżącą, że przetworzenie i uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie Spółki do udostępnienia informacji publicznej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędem jest utożsamianie anonimizacji z przetworzeniem informacji publicznej. Spółka miała nie wskazać, o jakiej liczbie dokumentów jest mowa. Zdaniem skarżącej, proces anonimizacji nie prowadzi do powstania nowej jakościowo informacji. Skarżąca twierdzi, że w sprawie nie ma mowy o znacznej ilości dokumentacji, stąd zasadność jej twierdzenia jest niekwestionowana. E. używa określenia "kilka tysięcy stron", ale nie popiera tego żadnymi danymi. Nie wskazano jaka jest ilość spraw, co mogłoby dać chociaż wyobrażenie o skali dokumentacji. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że anonimizacja tak wielkiej liczby dokumentów oznacza przetworzenie.
Skarżąca zakwestionowała także sposób myślenia Spółki o anonimizacji. Stwierdziła bowiem, że anonimizacja powinna prowadzić wyłącznie do zatarcia danych pozwalających na odkrycie tożsamości kontrahenta Spółki. Anonimizacja dotyczy tylko identyfikacji podmiotu, a nie innych danych.
W odpowiedzi na skargę E., reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. M. B. – wniosła o jej oddalenie. Zdaniem Spółki skarga nie zasługuje na uwzględnienie. E. nie zgadza się ze sposobem interpretacji przepisów o przetworzeniu informacji publicznej. Zdaniem Spółki, suma informacji prostych nie sprawia, że jest ona nadal informacją prostą. Podejmowanie wielu czynności ukierunkowanych na wytworzenie nowej informacji prowadzi do powstania informacji przetworzonej. Takie czynności jak anonimizowanie, sporządzanie kserokopii przez pracowników Spółki doprowadziłoby do tego, że powstaje nowa informacja. Tak liczne przedsięwzięcia zakłócają z kolei pracę każdego przedsiębiorstwa.
Spółka uznała, że ze względu na skalę, jaką należałoby objąć dokumentację, będącą w zainteresowaniu skarżącej, dochodzi do przetworzenia informacji publicznej. E. nie ma obowiązku podawania ile jest stron dokumentacji, ile spraw jest w kręgu zainteresowania skarżącej. Informacja o kilku tysiącach została podana przez pracowników Spółki. Dla jednego obszaru jest to liczba rzędu 4.500 stron (jeżeli jeden wniosek obejmuje 50 stron).
Wobec zaistnienia informacji przetworzonej, która miałaby zostać udostępniona, przychodzi zastosować wymóg wykazania istnienia interesu po stronie skarżącej. Skarżąca nie wykazała jednak żadnego interesu, co dodatkowo uzasadnia wydanie decyzji odmownej.
Spółka nie zgadza się ze skarżącą co do zakresu anonimizacji. E. uważa, że nie tylko dane osobowe, czy też dane wrażliwe przedsiębiorców podlegają anonimizacji, ale również dane techniczne i technologiczne, bowiem i one mogą posłużyć do identyfikacji kontrahenta Spółki. Pamiętając o tym, której konkretnie stacji dotyczy wniosek skarżącej, nie trudno byłoby odkryć kto jest kontrahentem Spółki.
Na rozprawę w dniu 21 września 2023 r. stawili się pełnomocnicy obu stron. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że w jego ocenie w ogóle nie ma mowy o informacji przetworzonej, a więc nie było podstaw oczekiwania wykazania interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Pełnomocnik Spółki z kolei wniósł jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji Spółki w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Analiza całości akt sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Zanim Sąd przejdzie do właściwych rozważań nad istotą sprawy, należy przypomnieć treść art. 153 p.p.s.a. – "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". W niniejszej sprawie tut. Sąd już dwukrotnie wyrokował. Stanowiska zawarte w tychże wyrokach, a więc II SAB/Po [...] oraz II SA/Po [...] są wiążące dla Sądu w składzie orzekającym na tym etapie sprawy. Sąd nie może odstąpić od tychże stanowisk z uwagi na brak zmian w stanie faktycznym i prawnym. Wiążące jest zatem to, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w zakresie związanym z wykonywaniem zadań przedsiębiorstwa energetycznego. Z kolei te informacje, których skarżąca oczekuje, że otrzyma, są informacjami publicznymi. Za wiążące należy także uznać to, że informacje publiczne, których żąda skarżąca, dotyczą dość specyficznej sfery – głównie umów zawartych pomiędzy Spółką i jej klientami, a także dokumentacji technicznej w postaci warunków przyłączenia domostw do sieci. Już teraz można stwierdzić, że Spółka nie naruszyła przepisu art. 153 p.p.s.a. i zastosowała się do zaleceń obydwóch wyroków.
Należy przywołać stanowisko tut. Sądu, które zostało zawarte w wyroku o sygn. akt II SAB/Po [...]. Tutejszy Sąd wskazał wówczas, że co prawda w świetle art. 5 u.d.i.p. udzielenie informacji, jakiej oczekuje skarżąca, podlega ograniczeniom i może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej żądaniu, tym niemniej należy pamiętać, że istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych. Sąd również stwierdził, że w przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W zaskarżonej decyzji podniesiono wiele względów, jakie przemawiają na rzecz odmowy udostępnienia informacji publicznej, jednakże zgodzić się należy ze Spółką, że mowa jest o informacji przetworzonej.
Powracając do wniosku, który zainicjował całą sprawę, skarżąca żąda udostępnienia informacji publicznej o bardzo różnorodnym charakterze. Uwagę Sądu zwraca to, że skarżąca oczekuje dokumentów za okres 01.01.2017-11.01.2022. Jest to okres ponad pięciu lat. Spółka wskazała we swojej decyzji, a w odpowiedzi na skargę doprecyzowała, że akt sprawy, a w zasadzie stron, jest "kilka tysięcy" – 4.500 sztuk. Spółka pomna pierwszego wyroku, jaki zapadł w tej sprawie, powinna wiedzieć, że w odpowiedzi na skargę nie można podnosić twierdzeń, jakie powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że potwierdziły się dane, jakie deklarowano już w uzasadnieniu decyzji. Nie jest więc tak, jak skarżąca zarzuca, że nie dało się rozpoznać rozmiarów dokumentacji, jaka musiałaby zostać przeanalizowana.
Należy zgodzić się ze Spółką, że w niniejszej sprawie mowa jest o informacji przetworzonej. Sam fakt anonimizacji, jak zasadnie podniosła skarżąca, nie świadczy o przetworzeniu informacji publicznej, ale świadczy o tym ilość materiału źródłowego. To stanowisko potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny, twierdząc że: "Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p." (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7629/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiele tysięcy stron dokumentów nie mogą nie wpływać na sprawność działania Spółki i jej pracowników. Zasadnie zatem E. wezwała skarżącą do wykazania interesu publicznego, bowiem w niniejszej sprawie bezsprzecznie mowa jest o informacji przetworzonej. Pracownik albo pracownicy musieli by bowiem dokonać wstępnej selekcji materiału źródłowego według kryteriów, jakie zastrzegła skarżąca, tj. np. co do spraw toczących się, zakończonych wydaniem warunków przyłączenia oraz na podstawie których zawarto umowę. Następnie wyszukanie warunków, które przez pięć lat utraciły ważność i, które nie utraciły ważności. Następnie należałoby sporządzić kopię dokumentów oraz zanonimizować je, do czego Sąd jeszcze powróci.
W piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r. skarżąca odpowiedziała na wezwanie Spółki o wykazanie interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie jej informacji publicznej. W tej odpowiedzi nie wskazano interesu publicznego, ale podjęto polemikę z kwalifikacją tej informacji publicznej jako przetworzoną. Nie sposób zatem stwierdzić, że skarżąca dopełniła swojego obowiązku.
Proces anonimizacji nie świadczy o przetworzeniu, o czym już Sąd wspomniał. Anonimizacja dużej ilości dokumentów w sposób utrudniający pracę Spółki wespół z działaniami polegającymi na selekcji i kopiowaniu materiału źródłowego może o tym świadczyć. Ponadto nie sposób nie skonstatować, że w niniejszej sprawie istotnie mowa jest o tajemnicy przedsiębiorstwa. Spółka działa na rynku [...] wykonując strategiczne zadania państwa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Ujawnienie wiadomości dotyczących technicznych aspektów realizacji zadań publicznych może spowodować ściągnięcie niebezpieczeństwa dla podmiotu wykonujące zadania publiczne. Nie chodzi tylko o kwestie konkurencyjności na rynku. Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że: "Przez tajemnicę przedsiębiorstwa, w świetle art. 11 ust. 4 ustawy z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, rozumieć należy m.in. informacje handlowe nie ujawnione do wiadomości publicznej, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności." (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt I CKN 89/01, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 583717). Wykluczone jest zatem uznanie za tajemnicę przedsiębiorstwa informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze. Skarżąca mając świadomość niedostępności danych, o które wnioskuje, zwróciła się do Spółki o ich udostępnienie. Sąd w składzie orzekającym w pełni aprobuje pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – "Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które odnoszą się szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w tym inwestycji. Warunki przyłączenia, wnioski o ich wydanie i załączników do tych wniosków, jak również umowy o przyłączenie do sieci zawierają informacje o takim charakterze. Ujawnienie żądanych informacji spowodowałaby utratę ich poufnego charakteru, a podmiot, który wszedłby w ich posiadanie, mógłby wykorzystać te informacje do prowadzenia własnej konkurencyjnej działalności gospodarczej. Uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie tzw. przesłanek materialnych tej odmowy." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 390/22, dostępny w CBOSA).
E. w uzasadnieniu swojej decyzji, które spełnia wymagania przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wywiodła ograniczenie prawa skarżącej do udostępnienia informacji publicznej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z uwagi na to, że nie wyjaśniła ona, jakim interesem publicznym kieruje się. Ponadto Spółka wyjaśniła szczególną wrażliwość danych, jakimi dysponuje. Należy zgodzić się ze Spółką, że są to dane, które określiła mianem "sensytywnych". Sąd zwraca uwagę na Wytyczne do treści Programów Zgodności opracowanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych i operatora systemu magazynowania, które zostały wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w 2019 r. Dokument ten został wydany na podstawie przepisów zarówno krajowych (p.e.) jak i unijnych – dyrektywa 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE. W punkcie 5.6. Wytycznych Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wskazał obowiązek zachowania poufności informacji sensytywnych. Do tych informacji należą dane o warunkach finansowych oraz warunkach umów w związku z indywidualnymi danymi technicznymi i finansowymi warunków przyłączenia do sieci oraz indywidualne warunki umowne. Wszystkie te dane mają być objęte szczególną ochroną. Chociaż wspomniane wytyczne nie są aktem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak ich charakter pozwala na sformułowanie wniosku o zaistnieniu ograniczenia udostępnienia informacji publicznej w związku z tajemnicą przedsiębiorstwa. Jak wskazał gdański sąd w powyżej zacytowanym wyroku, dane, których oczekuje skarżąca, mają charakter poufny. Ustawodawca wprowadzając obowiązek publikacji części danych dotyczących postępowania w sprawie warunków przyłączenia do sieci zapewnił prawo dostępu do szeregu istotnych z punktu widzenia dostępu do informacji publicznej. W pozostałym zakresie dane dotyczące tego postępowania mogą podlegać ochronie, bez naruszenia prawa w postaci dostępu do informacji publicznej i konstytucyjnej hierarchii wartości.
Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że Spółka należycie uzasadniła swoją decyzję odmowną. Znaleziono bowiem szereg przesłanek, które doprowadziły Spółkę do wydania takiej właśnie decyzji. Podkreślenia wymaga to, że istnienie tajemnicy przedsiębiorcy jest obiektywne, o czym przesądził szczególnie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, a nie Spółka (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 65/23, dostępny w CBOSA). Są to dane, które mają szczególne znaczenie dla jej działalności, również na polu wykonywania zadań publicznych.
W kontekście ochrony prywatności, co także stanowi przesłankę ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., należy mieć na względzie, że P. w gminie M. to niewielka wieś. Udostępnienie informacji, nawet zanonimizowanej, mogłoby prowadzić do zidentyfikowania wszystkich stron umownych. Znajdują się tam bowiem gospodarstwa rolne. W zależności od rodzaju zabudowy można byłoby wnioskować która umowa została zawarta z którym konkretnie gospodarzem szczególnie, że skarżąca jest osobą biegłą w zakresie energetyki, co Sąd wywodzi chociażby z innych spraw, jakie Sąd rozpoznawała z inicjatywy skarżącej. Taka możliwość również powinna przemawiać na rzecz wydania decyzji odmownej, co Spółka również wyartykułowała w swojej decyzji.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niezasadność. Nie doszło bowiem do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Rozmiary materiału źródłowego, który podlega analizie, mogą jedynie świadczyć o zasadności potraktowania informacji publicznej jako informacji przetworzonej. Sama anonimizacja nie świadczy o przetworzeniu, ale ilość dokumentów, jaka musi jej podlegać, czy to ze względu na ochronę prywatności czy tajemnicy przedsiębiorcy, zdecydowanie o tym świadczy. Zaistnienie tajemnicy przedsiębiorcy czy też ochrona prywatności stanowią samodzielną podstawę wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tutejszy Sąd w wyroku o sygn. akt II SAB/Po 80/22 wskazał, że Spółka może rozważyć wydanie takiej decyzji, jeżeli zajdzie potrzeba zanonimizowania dokumentacji zawierającej tajemnicę przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie, niewątpliwie taka tajemnica istnieje. Dodatkowo, wobec braku wykazania istnienia interesu publicznego, na który skarżąca miałaby się powoływać, Spółka wydała prawidłową decyzję.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności skargi. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych innych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło