II OSK 1363/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.P., R.P., D.K. i D.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2277/24 o odrzuceniu skargi K.P. w sprawie ze skargi K.P. i R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 806/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie postanowieniem z 28 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2277/24 odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 23 lipca 2024 r. nr 806/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że powołaną na wstępie decyzją z 23 lipca 2024 r. MWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024, poz. 572, K.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozpoznając odwołanie wniesione przez R.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr IIWT/40/2024, umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę do WSA w Warszawie na ww. decyzję organu wojewódzkiego wnieśli K.P. oraz R.P. WSA w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła bezpośrednio K.P. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego zostało podjęte po zapoznaniu się z odwołaniem R.P. od decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja dotyczy więc wyłącznie dokonanej przez organ odwoławczy oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R.P. odwołania, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K.P. Powyższe doprowadziło sąd wojewódzki do uznania, że skarżąca nie posiada interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w niniejszej sprawie i w konsekwencji odrzucił ją. K.P., R.P., D.K. i D.K. zaskarżyli powyższe postanowienie, wnosząc skargę kasacyjną podpisaną przez nich osobiście. W uzasadnieniu strony skarżące kasacyjnie odniosły się do ich trudnej sytuacji finansowej oraz zakwestionowały WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania im prawa pomocy. Ponadto wykazują naruszenie prawa materialnego, nie wskazując jednak które przepisy materialnoprawne miałyby zostać naruszone, a także "błędną interpretację prawa". Nadto wykazują naruszenie zasady współżycia społecznego i utratę zaufania do organów Państwa, z próbą zaboru prywatnego mienia, poprzez sztuczne stworzenie rzekomego naruszenia prawa administracyjnego, które powinno być przypisane A.K. i A.K., a nie stronie z naruszeniem art. 7, 10 i 28 "kpa" (skarżący nie rozwinęli tego skrótu w złożonym środku zaskarżenia – uwaga Sądu). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem wypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie postanowieniem z 28 marca 2025 r. sąd odrzucił skargę K.P. w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa uznając ją za niedopuszczalną. Mając na uwadze podstawę rozstrzygnięcia tego postanowienia, jak również treść art. 173 § 1 Ppsa, uznać należy, że prawidłowo pouczył sąd pierwszej instancji adresata zaskarżonego postanowienia, czyli K.P., że zamierzając zaskarżyć to postanowienie powinna była wnieść skargę kasacyjną, informując o formalnych uwarunkowaniach związanych z korzystaniem z takiego sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 175 § 1 Ppsa skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wymóg ten nie znajduje zastosowania jedynie w sytuacjach określonych w § 2 i 3 art. 175, której jednak nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Objęcie skargi kasacyjnej tzw. przymusem adwokacko-radcowskim oznacza, że brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 Ppsa wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Jest ona w takiej sytuacji niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 178 Ppsa. Zgodnie z art. 178 Ppsa, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Jak natomiast stanowi art. 180 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W przedmiotowej sprawie strony skarżące kasacyjnie, tj. K.P., R.P., D.K. i D.K., osobiście sporządziły skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie z 28 marca 2025 r., mimo że są oni pozbawieni zdolności postulacyjnej do dokonania tej czynności procesowej. Brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez jedną z osób opisanych w art. 175 Ppsa jest brakiem, który nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 Ppsa i stanowi przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Skoro zaś wspomnianego braku nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, to zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 Ppsa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 Ppsa, orzekł jak w sentencji.