II SA/Go 49/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-04-03

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część terenów leśnych pod drogę publiczną klasy dojazdowej, narusza interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości, w szczególności w kontekście zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali, iż zaskarżona uchwała w sposób realny i bezpośredni narusza ich interes prawny. Argumenty dotyczące potencjalnego wzrostu ruchu, hałasu, czy zmiany wartości nieruchomości miały charakter hipotetyczny. Sąd stwierdził również, że gmina działała w ramach swoich kompetencji planistycznych, zapewniając dostęp do drogi publicznej, a procedura uchwalenia planu była zgodna z prawem, w tym w zakresie ochrony środowiska i uzyskania niezbędnych zgód.
Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenami leśnymi, zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili, że plan ten, przeznaczając część lasów pod drogę publiczną klasy dojazdowej, jest sprzeczny ze studium uwarunkowań, narusza ich prawo własności poprzez potencjalny hałas i zwiększony ruch, a także narusza obowiązki ochrony środowiska. Gmina wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że skarżący nie mają interesu prawnego, a plan jest zgodny z prawem i studium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025r. sprawy ze skargi M. Ł., S. Ł., A. O., M. B., K. B., E. W., A. O., M. B., M. P., M. O. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...] oddala skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. M. Ł., S. Ł., M. B., K. B., E. W., A. O., M. B., M. P., M. O., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na art. 101 § 1 i § 2a ustawy o samorządzie gminnym (DZ.U. 2024, poz. 1465, dalej jako - usg) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 26.10.2017 r. nr XLIII/419/2017 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...]. Skarżący zaskarżyli powyższą uchwałę w części dotyczącej: § 4 pkt 4) wraz z załącznikiem graficznym, § 12 pkt 2), § 21 pkt 1) lit. b), § 22 pkt 7) lit. b) w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem: 1KD-D jako terenów dróg publicznych klasy dojazdowej. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. 2017 poz. 1072, dalej jako - PlanZagospU lub u.p.z.p.) z uwagi na ich niezastosowanie polegające na przyjęciu regulacji zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego we wsi [...] w rejonie ulic [...] niezgodnych z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], uchwalonego uchwałą nr LII/348/2010 Rady Gminy [...] z dnia 25.10.2010 r. zmienionego uchwałą nr XXXV/355/2017 Rady Gminy [...] z dnia 25.05.2017 r. (dalej: Studium), a mianowicie: a) poprzez przeznaczenie części działek: [...] (obręb: [...]) stanowiących lasy pod drogę publiczną klasy dojazdowej 1KD-D) w sytuacji, w której teren ten w Studium został określony wyłącznie jako teren leśny, a przy tym nie określono jego uzupełniającego czy innego ewentualnego przeznaczenia w jakiejkolwiek części Studium; b) poprzez przeznaczenie części działek: [...] (obręb: [...]) stanowiących lasy pod drogę publiczną klasy dojazdowej (1KD-D) w sytuacji, w której Studium przyjęto kierunek działań w postaci dążenia do zwiększenia lesistości, powiększania terenów zadrzewień, stałego utrzymywania terenów w stanie zadrzewionym i wykształcenia zwartego systemu zieleni, jak i w sytuacji w której wskazano w Studium, że na terenie gminy [...] występują "niewielkie, rozrzucone zespoły leśne, które wg. planów urządzeniowych lasów proponowane są do objęcia ochroną jako użytki ekologiczne zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody", a w konsekwencji poprzez przyjęcie regulacji mających na celu dalsze zmniejszenie lesistości gminy [...], co pozostaje sprzeczne z kierunkiem działań wyrażonym w Studium w zakresie terenów leśnych; c) poprzez sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi [...] w rejonie ulic: [...] niezgodnie z postanowieniami Studium i polityką przestrzenną gminy [...], tj. w sytuacji, w której w Studium w Rozdziale III pkt 12 nie wskazano enumeratywnie tego obszaru, jako obszaru dla którego gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak i nie wskazano w Studium obszarów wymagających zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, przez co należy poczytywać, że takie obszary nie występują; 2. art. 17 pkt 6 lit. c PlanZagospU w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lub 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), poprzez nieuzyskanie zgody właściwego ministra, względnie marszałka województwa na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne (na tereny drogi publicznej klasy dojazdowej); 3. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 PlanZagospU, a także art. 144KC oraz art. 21, art. 64 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nadużycie przez Organ, przejawiające się w; a) przeznaczeniu terenów pod drogę publiczną o klasie dojazdowej (1KD- D) w "niezbędnym" zakresie, tj. z uwagi na "konieczność właściwej obsługi komunikacyjnej przyległych terenów zabudowy" (a co w przypadku terenów przeznaczonych pod drogę o symbolu 1KD-D odnosiłoby się wyłącznie do obsługi mieszkańców przy ul. [...]), w sytuacji, w której mieszkańcy ul. [...] mają zapewniony dostęp do drogi publicznej bezpośrednio bądź w ramach służebności od ul. [...] i nie zachodzi jakakolwiek "niezbędność" ani "konieczność" przeznaczenia terenów leśnych pod drogę publiczną o klasie dojazdowej; b) nadmiernym i nieproporcjonalnym ograniczeniu prawa własności nieruchomości Skarżących i immisjach względem nieruchomości Skarżących, a to w wyniku zmiany przeznaczenia części terenów lasów pod drogę publiczną (i w przyszłości powstałej inwestycji drogowej), 4. art. 5, art. 68 ust. 4 i art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez zaniechanie przez Organ gminy przestrzegania obowiązków w zakresie ochrony środowiska oraz nie realizowania obowiązku zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. 2024. Poz. 935, dalej jako - p.psa), w zw. z art. 101 ust. 1 i ust. 4 usg. w zw. z art. 94 ust. 1 in fine usg., skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy [...] z dnia 26.10.2017 r. nr XLIII/419/2017 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...] w części dotyczącej § 4 pkt 4) wraz z załącznikiem graficznym, §12 pkt 2, § 21 pkt 1 lit. b), § 22 pkt 7 lit. b) w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem: 1KD-D jako terenów dróg publicznych klasy dojazdowej, nadto skarżący wnieśli o zasądzenie od Gminy [...] odrębnie na rzecz każdego ze Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są właścicielami bądź współwłaścicielami (na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej) następujących działek położonych w [...] (obręb: [...]), gm. [...]: 1. M. Ł. i S. Ł.: dz. nr [...], KW nr [...], 2. M. B. i K. B.: dz. nr [...], KW nr [...] 3. E. W.: dz. nr [...], KW nr [...], 4. A. O.: dz. nr [...] i [...], KW nr [...],[...], 5. M. B. i M. P.: dz. nr [...], KW nr [...]. 6. M. O.: dz. nr [...], KW nr [...]. Ww. nieruchomości sąsiadują z działkami nr [...] stanowiącymi lasy. Wszystkie ww. działki objęte są Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], uchwalonym uchwałą nr LII/348/2010 Rady Gminy [...] z dnia 25.10.2010 r. zmienionym uchwałą nr XXXV/355/2017‘ Rady Gminy [...] z dnia 25.05.2017 r. (dalej: Studium) oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...], przyjętym zaskarżoną uchwałą. Dla nieruchomości stanowiących własność Skarżących plan miejscowy przewiduje przeznaczenie pod tereny zabudowy jednorodzinnej oznaczonej symbolem IMN. Z kolei dla działek [...] plan miejscowy przewiduje przeznaczenie terenów leśnych (ZL), z wyłączeniem części tychże działek wzdłuż jej południowo-zachodniej granicy, które to tereny zostały przeznaczone pod tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 1KD-D. Działki nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa i pozostają w użytkowaniu wieczystym gminy [...]. Skarżący nie zgadzają się z powyższym ustaleniem przeznaczenia w planie miejscowym części działek [...] pod tereny drogi publicznej klasy dojazdowej 1KD-D. Przyjmowane w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 KC, ale też przepisami art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 PlanZagospU. Również ustalenia planu dotyczące sposobu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości sąsiednich mogą naruszać interes prawny właściciela nieruchomości, jeżeli będą miały wpływ na wykonywanie przez niego jego prawa własności. Zgodnie z art. 101 ust. 1 usg prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Naruszenia interesu prawnego Skarżący, jako właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem, upatrują w trzech kategoriach. Po pierwsze, zgodnie z § 24 zaskarżonego planu miejscowego Organ ustalił stawkę, o której mowa w art. 36 ust. 4 PlanZagospU w wysokości 1%. W ocenie Skarżących sam fakt zmiany przeznaczenia działki sąsiedniej pod tereny drogi publicznej o klasie drogi dojazdowej, która ma służyć obsłudze komunikacyjnej dla nieruchomości Skarżących, prowadzi do wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący posiadają albo bezpośredni dostęp do swoich nieruchomości, albo w ramach służebności drogi koniecznej posiadają dostęp od strony ul. [...]. Fakt dostępu do drogi publicznej również od drugiej strony nieruchomości Skarżących, względnie brak konieczności korzystania z ustanowionej służebności drogi koniecznej, a co za tym idzie lepsza obsługa komunikacyjna i logistyczna działek Skarżących, prowadzi w tej konkretnej sytuacji do wzrostu wartości ich nieruchomości. Po drugie, Skarżący swój interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały wywodzą z faktu negatywnego oddziaływania na ich nieruchomości drogi publicznej 1KD-D zarówno przy jej realizacji, jak i użytkowaniu poprzez wzmożony ruch drogowy i co za tym idzie całodobowy hałas oraz ponadnormatywne oddziaływania akustyczne w stosunku do występujących aktualnie na ul. [...], stanowiącej nieutwardzoną drogę leśną. Nieruchomości Skarżących graniczą bowiem z terenem przeznaczonym pod budowę drogi publicznej klasy dojazdowej 1KD-D, a co za tym idzie pozostają w pierwszym rzędzie narażone na oddziaływania wynikające z budowy drogi na nieruchomości sąsiedniej (np. hałasu wynikającego ze wzmożonego ruchu drogowego). W ocenie Skarżących planowana droga publiczna klasy dojazdowej 1KD-D w miejsce nieutwardzonej drogi leśnej nie tylko będzie zapewniać obsługę komunikacyjną nieruchomości Skarżących (i pozostałych właścicieli nieruchomości pomiędzy ul. [...] i ul. [...]), ale przede wszystkim będzie stanowić istotną alternatywę dla ruchu drogowego w porannych i popołudniowych godzinach szczytu, kiedy to na ul. [...] odnotowuje się wzmożony ruch kołowy i znaczące korki. Innymi słowy, istnieje znaczące ryzyko wystąpienia wzmożonego ruchu kołowego na przebudowanej do klasy drogi dojazdowej ul. [...], co będzie skutkować emisją hałasu i ponadnormatywnym oddziaływaniem akustycznym na nieruchomości Skarżących. Zgodnie z 144 kc właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Kryteria przeciętnej miary, o której mowa w tym przepisie, mogą być ustalane przy uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (tak np. w wyroku Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt I CNP 82/08). Zatem, istnieje bezpośredni związek pomiędzy ustaleniami planu dla terenu z przeznaczeniem na drogę publiczną, a sytuacją prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich. Związek ten polega na tym, że ustalenia planu poprzez to, że stanowią podstawę dla określenia przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 KC dla nieruchomości wyjściowej, oddziałują na zakres praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. W wyniku realizacji inwestycji drogowej na terenie oznaczonym symbolem 1KD-D dojdzie do przekroczenia przeciętnej miary zakłóceń korzystania z nieruchomości Skarżących poprzez hałas, który będzie emitowany przez ruch kołowy, z dużym prawdopodobieństwem nie służący obsłudze komunikacyjnej mieszkańców ul. [...], lecz stanowiący alternatywną drogę przejazdu dla ul. [...]. Skarżący zauważyli, że dla ul. [...] nie przewidziano lokalizacji pasa zieleni. W tym stanie rzeczy immisja hałasu i ponadnormatywne oddziaływania akustyczne, prowadzą do wniosku, że ich interes prawny został naruszony. Budowa drogi na nieruchomości graniczącej z nieruchomościami Skarżących niewątpliwie będzie miała wpływ na wykonywanie przez nich prawa własności w dotychczasowy sposób. Sam fakt, iż w planie miejscowym dopuszczono realizację budowy drogi przesądza o naruszeniu interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej, która znajduje się w obszarze oddziaływania potencjalnej nowej drogi. Po trzecie, w wyniku uchwalenia planu miejscowego doszło do naruszenia prawa własności nieruchomości Skarżących poprzez konieczność przyjęcia przez nich warunków technicznych drogi, mającej służyć obsłudze komunikacyjnej ich nieruchomości, a w szczególności poprzez konieczność przyjęcia przez nich warunków zjazdów i pozbawienia swobody decydowania o ich lokalizacji. Jeżeli na terenie oznaczonym symbolem 1KD-D ma powstać droga publiczna klasy dojazdowej, koniecznym pozostaje budowa zjazdów do nieruchomości poszczególnych Skarżących. Już zatem sam fakt budowy nowych zjazdów, tudzież ich lokalizacji niezależnie od woli Skarżących, wiąże się z naruszeniem ich uprawnień właścicielskich. Zostaną bowiem oni nijako przymuszeni do przyjęcia warunków zjazdów i pozbawieni swobody wyboru ich lokalizacji, choćby z uwagi na określone wymogi techniczne, jakie musi spełniać zjazd indywidualny. Powstanie konieczność m.in. przebudowania ogrodzeń, rozbiórek małej architektury, przeniesienia urządzeń i innych budowli niezwiązanych trwale z gruntem w taki sposób, ażeby zjazd spełniał swoją funkcję, co również niewątpliwie godzi w interes prawny Skarżących. Zgodnie z art. 9 ust. 4 PlanZagospU ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl art. 15 ust. 1 PlanZagospU wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Przepis art. 20 ust. 1 PlanZagospU stanowi natomiast, że plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Punktem wyjścia do dokonania oceny studium, o której mowa w art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. jest zawsze przedmiot i sposób ujęcia jego ustaleń. Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie naruszał studium wtedy gdy studium zawierać będzie niewątpliwe ustalenia co do przeznaczenia i funkcji poszczególnych terenów, zaś funkcje te i przeznaczenie tych terenów plan miejscowy określi w sposób odmienny (różny). Z kolei stosownie do treści art. 28 ust. 1 PlanZagospU istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W niniejszej sprawie istnieje sprzeczność pomiędzy ustaleniami Studium a planem miejscowym w zakresie określenia przeznaczenia części działek: [...] stanowiących lasy pod drogę publiczną klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 1KD-D. W Studium tereny działek [...] w całości stanowią tereny lasów (tereny leśne). W Studium nie określono innego przeznaczenia choćby uzupełniającego tychże terenów, nie umożliwiono również określenia ewentualnego przeznaczenia ww. działek w sposób swobodny przez Radę Gminy [...]. Tymczasem zaskarżony plan miejscowy zmienia jednoznacznie przeznaczenie części działek: [...], w sposób całkowicie oderwany od zapisów Studium, albowiem mają one zostać przeznaczone pod drogę publiczną klasy dojazdowej. Powyższy zabieg, w świetle przepisów prawa i ich wykładni prezentowanej w orzecznictwie jest całkowicie niedopuszczalny. Zgodność planu ze studium nie oznacza bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu, ale wiąże radę gminy co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy. W tym zakresie postanowienia planu muszą pozostawać w zgodzie z założeniami studium. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację czy całkowitą zmianę. W ocenie Skarżących w sprawie doszło do istotnego naruszenia zgodności postanowień zaskarżonego planu miejscowego pod kątem przeznaczenia części działek [...] pod drogę publiczną, w sytuacji w której Studium określa wyłącznie przeznaczenie całości tych działek jako tereny leśne. W Studium dla Gminy [...] określono i przyjęto kierunek działań gminy w postaci dążenia do "zwiększenia lesistości", "powiększania terenów zadrzewień", "stałego utrzymywania terenów w stanie zadrzewionym" i "wykształcenia zwartego systemu zieleni". Polityka przestrzenna Gminy [...] w tym zakresie wiąże się z faktem, co również odnotowano w Studium, że na terenie gminy [...] występują tylko "niewielkie, rozrzucone zespoły leśne. W Rozdziale III, pkt 5 Studium zapisano m. in.: "Niezbędne jest dążenie do wykształcenia zwartego systemu zieleni, który tworzą lasy projektowane zalesienia, zieleń wzdłuż strumieni, dróg, zieleń towarzysząca usługom oraz zieleni przydomowej. Należy podejmować działania na rzecz zwiększenia lesistości, poprzez sukcesywne zalesianie gleb klas V, VI i IZ/z" Kierunek polityki przestrzennej w Studium w zakresie lasów i terenów zieleni, należy zatem odczytywać jednoznacznie, jako nacechowany proekologicznie. Tymczasem zaskarżony plan miejscowy pozostaje w całości sprzeczny z opisaną wyżej polityką przestrzenną gminy [...]. Zamiast bowiem zwiększać tereny leśne Rada Gminy [...] planuje kolejne tereny leśne wycinać i przeznaczać pod budowę drogi. Jak wynika z Rozstrzygnięcia Rady Gminy [...] o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do zaskarżonego planu (załącznik nr 2 do zaskarżonego planu), szerokość drogi wynosić będzie 10 metrów, (a dodatkowo w południowej części droga zostanie poszerzona ze względu na konieczność niwelacji terenu (skarp)). Długość drogi publicznej, która ma powstać w granicach działek [...] wynosi około 750 m. Zatem powierzchnia terenów leśnych jaka zostanie przeznaczona pod budowę drogi publicznej wynosi minimum 7.500 m2 terenów leśnych. Powyższe obrazuje skalę zamierzonego przedsięwzięcia gminy, skutkującego unicestwieniem 7.500 m2 terenów leśnych w sytuacji, w której Studium wskazuje na konieczność podejmowania wysiłków na rzecz zwiększenia lesistości i ochrony terenów leśnych. W Rozdziale III ust. 12 pkt 1 Studium pt.: "Obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych/leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wskazano enumeratywnie takie obszary. Wśród nich nie znajduje się obszar objęty zaskarżonym planem miejscowym. Wreszcie, należy wskazać, że w Rozdziale III ust. 4 na stronie 68 Studium opisano: "Kierunki zagospodarowania przestrzennego wspierające równowagę środowiskową", gdzie w odniesieniu do pkt 1 "Teren lasów" "wskazano: "opisano w dalszej części tekstu studium". Brak jednak w dalszej części Studium stosownych skonkretyzowanych postanowień na temat .kierunków zagospodarowania, przez co tym bardziej należy ustalać kierunek zagospodarowania przestrzennego terenów lasów w sposób opisany jak wyżej, tj. na podstawie pozostałych postanowień dotyczących terenów lasów, rozlokowanych w całym Studium, a nie w sposób dowolny, jak to przyjęto w zaskarżonym planie miejscowym. Przed podjęciem przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu Wójt Gminy [...] winien był w przypadku gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa uzyskać zgodę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne od Ministra Ochrony Środowiska. Zasobów Naturalnych Leśnictwa, względnie Marszałka Województwa [...]. W przywołanym wcześniej Rozstrzygnięciu Rady Gminy [...] o sposobie rozpatrzenia uwag do zaskarżonego planu (załącznik nr 2) wskazano lakonicznie, że "w trakcie opracowania planu miejscowego uzyskano stosowne opinie i zgody, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych/leśnych", jednakże w ocenie Skarżących, kwestia ta wymaga odpowiedniej weryfikacji sądowej, w tym co do uzyskania zgody właściwego organu (ministra/marszałka), jak i dołączenia do wniosku przez wójta odpowiedniej opinii Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Dalej skarżący wskazali, że własność jest jednym z najważniejszych praw obywateli, jest to prawo chronione konstytucyjnie w art. 21 ust. 1 i 64 Konstytucji RP, natomiast w niniejszej sprawie w wyniku przyjęcia zaskarżonego planu miejscowego doszło do nadmiernego naruszenia ich prawa własności. Zgodnie z art. 68 i 74 Konstytucji RP organy gminy mają obowiązek skutecznie chronić środowisko ponieważ środowisko jest jedną z podstawowych wartości strzeżonych przez Konstytucję (art. 5), a jego ochrona jest prawnym obowiązkiem władz publicznych (art. 74 ust. 2). Władze publiczne (Rada Gminy [...]) to dobro naruszają nie zapewniając skutecznej ochrony przed skutkami prowadzonych działań związanych z budową drogi publicznej, w związku z czym Skarżących - mieszkańców ul. [...] - z całą pewnością narażą na straty zdrowotne i negatywne następstwa psychiczne. Zaniechania władzy samorządowej w zakresie ochrony środowiska skutkują naruszeniem także innych dóbr Skarżących (lecz nie tylko), które w tym środowisku żyją. Naruszone zostanie ich prawo do wolności, które polegać będzie na konieczności ograniczenia aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, wyjść z domu, spacerów, wietrzenia pomieszczeń. Naruszone zostanie także prawo do prywatności i poszanowania miejsca zamieszkania, poprzez poważne zanieczyszczenie środowiska i uniemożliwienie swobodnego korzystania i cieszenia się konkretnym miejscem zamieszkania bez żadnych ograniczeń, w taki sposób, jak to miało miejsce dotychczas. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej odrzucenie - ze względu na brak interesu prawnego Skarżących, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ wskazał, że dnia 26 października 2017 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr XLIII/419/2017 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...], która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 6 listopada 2017 r. pod poz. 7122. Odpowiadając na skargę i zarzuty w niej przywołane organ wyjaśnił, że w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętym Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w [...] Nr XIII/46/85 z dnia 23.12.1985 r. i Nr XIX/67/86 z dnia 15.12.1986 r. i zaktualizowanym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 29.09.1992 r. Nr XXV/31/92 przedmiotowy teren, przeznaczony był pod lasy na terenie WPN, następnie, na mocy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi [...] i części wsi [...] - Uchwała Rady Gminy [...] Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 roku teren ten przeznaczony został częściowo pod tereny drogi osiedlowej 15KD1/2, a częściowo pod przejście piesze (droga pieszo-iezdna) 026Kx i 027Kx:- uchwalone zostało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] - Uchwała Nr LII/348/2010 Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2010 r., zmieniona uchwałą Nr XXXV/355/2017 Rady Gminy [...] z dnia 25 maja 2017 r., uchwałą Nr XXVI11/242/2020 Rady Gminy [...] z dnia 24 września 2020 r., uchwałą Nr 1X111/544/2022 Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., uchwałą Nr LXXX/698/2023 Rady Gminy [...] z dnia 23 listopada 2023 r., które wprawdzie nie jest aktem prawa miejscowego, ale jego zapisy są istotne w odpowiedzi na kolejne zarzuty Skarżących;- kolejna zmiana przeznaczenia terenu nastąpiła Uchwałą Rady Gminy [...] Nr XLIII/419/2017 z dnia 26 października 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...] - zgodnie z tym planem miejscowym przedmiotowy teren przeznaczony jest pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej, oznaczone 1KD-D. W odniesieniu do zarzutu, że obowiązujący obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozostaje w sprzeczności ze studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego należy zauważyć, że zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] - Uchwała Nr LII/348/2010 Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2010 r., zmieniona uchwałą Nr XXXV/355/2017 Rady Gminy [...] z dnia 25 maja 2017 r., uchwałą Nr XXVI11/242/2020 kierunków Rady Gminy [...] z dnia 24 września 2020 r., uchwałą Nr 1X111/544/2022 Rady Gminy [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., uchwałą Nr LXXX/698/2023 Rady Gminy [...] z dnia 23 listopada 2023 r.. przedmiotowy teren znajduje się na terenach osiedleńczych mieszanych, oznaczonych na rysunku jako "O", nie zaś jak twierdzą Skarżący na terenach leśnych. W punkcie 4 obowiązującego studium zatytułowanym "Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone z zabudowy", w ustaleniach dotyczących zasad i parametrów zabudowy, zagospodarowania oraz użytkowania terenu, zapisy wprost wskazują, że "...na terenach zabudowy osiedleńczej mieszanej można sytuować: budynki mieszkalne, garaże, budynki gospodarcze, usługowe, budynki infrastruktury społecznej i technicznej, obiekty handlowe o powierzchni sprzedaży do 2000 m2, obiekty rzemieślnicze, drobne hurtownie i inne nieuciążliwe obiekty działalności gospodarczej, drogi wewnętrzne i lokalne." W związku z powyższym zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stoją w sprzeczności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie Gminy [...] podlega ścisłej kontroli przez Wojewodę [...], w tym również w zakresie zgodności ze studium. W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] po skontrolowaniu zgodności przeprowadzonej procedury z przepisami prawa, nie dopatrzył się uchybień i dokonał publikacji planu w Dzienniku Urzędowym dnia 6 listopada 2017 r., poz. 7122. Studium istotnie stanowi podstawę dla opracowania planów miejscowych, dlatego jego zapisy zostały uwzględnione w procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...]. Dalej organ wskazał, że sporna droga w studium znajduje się na terenach osiedleńczych mieszanych, a nie leśnych, stąd brak konieczności ujęcia tegoż terenu jako obszar przeznaczony na cele nierolnicze i nieleśne. Zdaniem organu zarzut o sprzeczności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest chybiony, gdyż obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dopuszcza w swych zapisach lokalizację dróg wewnętrznych i lokalnych na terenach osiedleńczych mieszanych. Odnosząc się do zarzutu o ograniczenie prawa własności nieruchomości organ zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności. Ochrona własności gwarantowana konstytucyjnie nie polega na swobodnym dysponowaniu nieruchomością przez jej właściciela, lecz na kształtowaniu prawa własności przepisami prawa materialnego, odnoszącymi się do różnych aspektów gospodarowania nieruchomością, w tym zagospodarowania przestrzennego. Planowanie przestrzenne wpisane zostało w zakres "władztwa" organów gminy, a to oznacza, że organy gminy mają prawo ingerowania władczego (a więc i bez zgody właściciela) w określenie sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto jak wynika z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i Ich usytuowanie, każda działka budowlana powinna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej. Przedmiotowa droga zapewnia dostęp do drogi publicznej dla następujących nieruchomości: [...], obr. [...] (rys. 1). Następnie odnosząc się do treści skargi organ zauważył, że potencjalny wzrost wartości nieruchomości sąsiedniej (art. 36 ust. 4 u.p.z.p.) nie powoduje jednoczesnego i automatycznego wzrostu wartości nieruchomości sąsiednich. Wzrost bądź spadek wartości może jedynie określić rzeczoznawca majątkowy dokonując wyceny nieruchomości w operacie szacunkowym. Kolejnym argumentem uzasadniającym bezpodstawność skargi jest fakt, iż opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nalicza się w sytuacji, gdy zbycie nieruchomości nastąpi w okresie 5 lat od uchwalenia tegoż planu (art. 37 ust 3 u.p.z.p.). Od momentu uchwalenia przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego upłynęło więcej niż 5 lat, stąd argumenty skarżących wydają się być chybione. Organ stoi na stanowisku, że skarżący nie posiadają interesu prawnego. Droga znajduje się na terenie należącym do Gminy [...] i stanowi obsługę komunikacyjną położonych przy niej nieruchomości. Gmina w ramach władztwa planistycznego, niewątpliwie powinna kierować się zasadą proporcjonalności, tj. unikać nadmiernej ingerencji w stosunku do chronionych wartości (praw i wolności jednostek), a dokonana ingerencja musi pozostać w odpowiedniej proporcji do zamierzonych celów, z powodu których zamierza ustanowić określone ograniczenia. Zdaniem organu równowaga ta została zachowana z uwagi na fakt, że wyznaczenie drogi 1KD-D zapewnia w/w nieruchomościom dostęp do drogi publicznej. W odniesieniu do zarzutu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie uwzględnia wymagań ochrony środowiska organ zauważył, że procedura uchwalenia planu miejscowego wymaga sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 17 pkt 4 u.p.z.p. W przedmiotowej sprawie organ sporządził taki dokument, który następnie przekazał wraz z projektem samego planu miejscowego do opiniowania i uzgodnień przez stosowne organy i instytucje. Wśród organów uzgadniających i opiniujących wówczas znalazły się m.in. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...],[...] Park Narodowy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, Minister Środowiska. Żadna z powyższych instytucji nie zakwestionowała zapisów przedmiotowego planu pod kątem ochrony środowiska. Ponadto z uwagi na występowanie terenów leśnych organ wystąpił do Ministra Środowiska oraz Marszałka Województwa o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w granicach projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...]. Minister Środowiska taką zgodę wyraził w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., natomiast Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. Przed uzyskaniem powyższych decyzji organ wystąpił o stosowne opinie do Dyrektora [...] Parku Narodowego oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...]. Do projektu planu przystąpiono w celu przeanalizowania faktycznych granic lasu oraz terenów leśnych, celem uregulowania i usprawnienia obsługi komunikacyjnej oraz korzystania z terenów w rejonie ulic [...] i [...], które dla wsi [...] oraz wsi [...] stanowią zaplecze rekreacyjno-wypoczynkowe. W projekcie planu wyznaczono tereny o różnym przeznaczeniu, w tym: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, sportu i rekreacji, lasów, zieleni urządzonej, dróg publicznych, ciągów pieszo-rowerowych oraz wód powierzchniowych. W planie miejscowym zastosowano ustalenia przeciwdziałające, ograniczające i zapobiegające negatywnym oddziaływaniom na środowisko na analizowanym obszarze w zakresie ochrony bioróżnorodności oraz ochrony zwierząt i roślin, ochrony zdrowia ludzi, ochrony wód, ochrony powietrza, klimatu oraz środowiska akustycznego, ochrony powierzchni ziemi i krajobrazu. Uregulowanie obsługi komunikacyjnej na obszarach atrakcyjnych przyrodniczo służyć ma poprawie stanu środowiska, chociażby poprzez zapobieżenie nieuprawnionemu parkowaniu pomiędzy drzewami wzdłuż ul. [...]. Zdaniem organu procedura sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie szeroko pojętej ochrony środowiska, a przedmiotowy plan miejscowy nie narusza ani zapisów Konstytucji RP dotyczących ochrony środowiska, ani też ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. Odnosząc się do zarzutu ograniczenia możliwości korzystania z prawa do wolności, prywatności, poszanowania miejsca zamieszkania, spowodowanego uchwaleniem w planie miejscowym terenów pod drogę gminną, należy zauważyć, że są to odczucia subiektywne i brak jest istotnego związku pomiędzy tymi sprawami. Zdaniem organu skarżący legitymują się jedynie interesem faktycznym w zaskarżeniu uchwały. Ze względu na zadania własne gminy, do których gmina jest zobowiązana po uchwaleniu planu, starano się wyważyć wszystkie interesy, które występują w tej sprawie, tj. gminy, właścicieli działek objętych planem, mieszkańców gminy. Oprócz wyważenia interesów wszystkich stron, kierowano się również wymogiem proporcjonalności, zwanym także zakazem nadmiernej ingerencji, który "oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi no jednostkę obciążeniami), o zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Organ wskazał, że gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, a jej samodzielność podlega ochronie sądowej. Samodzielność gminy może być bowiem realizowana tylko w granicach dozwolonych prawem. Stosownie bowiem do art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem samodzielność gminy istnieje tylko w granicach prawa. Wyłączna kompetencja gminy do planowania miejscowego wyraża się w samodzielnym kształtowaniu sposobu zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, pod warunkiem działania w granicach i na podstawie prawa i nie nadużywania tego władztwa. Zagwarantowanie dostępu do drogi publicznej nieruchomościom nie jest naruszeniem norm, jest wręcz zadaniem własnym i obowiązkiem gminy (art. 7 ust 1 pkt 2 usg). W ocenie Organu zbyt daleko idące są na tym etapie przypuszczenia i wnioski dotyczące natężenia ruchu i oddziaływania akustycznego. Oddziaływanie akustyczne danego przedsięwzięcia wymaga każdorazowo fachowych badań i profesjonalnej oceny, ponadto jest uzależniona od wielu czynników. Nie jest ponadto naruszeniem prawa własności konieczność dostosowania się przez właścicieli do obowiązujących warunków technicznych. Zarządcą ul. [...] jest Gmina [...], a właściciele planując zjazd z własnej posesji, każdorazowo muszą się zwrócić o stosowne pozwolenie do Organu zgodnie z art. 20 pkt 8 ustawy o drogach publicznych (Dz. U z 2024 r. poz. 320). Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2025 r. sygn. akt II OW 33/24 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do rozpoznania sprawy ze skargi M. Ł., S. Ł., M. B., K. B., E. W., A. O., M. B., M. P., M. O. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 26.10.2017 r. nr XLIII/419/2017 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] w rejonie ulic: [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] stycznia 2025 r. sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Go 49/25. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2025 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Na wstępie należy podnieść, że skarga niniejsza wniesiona została w parciu o przepis art. 101 ust. 1 usg zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Tak skonstruowany przepis rzutuje na legitymację strony skarżącej. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesy prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 101 usg może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone. Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu lub uprawnienia otwiera drogę do jej merytorycznego rozpoznania (oceny). Ocena ta dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Dalej odnosząc się do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. należy wyjaśnić, że pojęcie interesu prawnego nie jest zdefiniowane normatywnie. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma zawsze wynikać z normy prawnej. Co do zasady ma to być norma prawa materialnego. Interes prawny musi mieć charakter indywidualny (tzn. dotyczący konkretnej osoby), osobisty (tj. własny i zindywidualizowany), realny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu kwestionującego dany akt. Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący (por. D. Dąbek (w:) Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 101). Również naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę, w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g., musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Wskazać należy, iż w wyroku z 4 listopada 2003 r. (SK 30/02, OTK-A 2003, Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Normą prawa materialnego stanowiącą podstawę do wywiedzenia legitymacji skargowej może być art. 140 kc, w takiej sytuacji stwierdzić należy, że w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd administracyjny jest władny orzekać w granicach interesu prawnego poszczególnych skarżących, a te wyznaczało prawo własności do nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny (tak samo np. wyroki NSA z 16 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 1239/23, z 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 576/23, z 18 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2370/21, postanowienie NSA z 19 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2201/19). Z akt sprawy wynika, że skarżący są właścicielami nieruchomości leżących na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym zaskarżoną uchwałą. Z uzasadnienia skargi oraz z pisma procesowego skarżących z dnia [...] lutego 2025 r. wynika, że naruszenia swojego interesu prawnego skarżący upatrują w tym, że wybudowanie drogi klasy 1KD-D na ul. [...] spowoduje wzmożony ruch drogowy skutkiem czego dojdzie do emisji hałasu, w tym do oddziaływania na nieruchomości skarżących poprzez przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. Ponadto skarżący podnieśli kwestię renty planistycznej (art. 36 ust. 4 upzp) oraz opłaty adiacenckiej (art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Odnosząc się do powyższych argumentów wskazać przyjdzie, że mają one charakter hipotetyczny oraz w całości opierają się na przypuszczeniach i przewidywaniach, a tym samym na tej podstawie nie można uznać że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących w sposób realny i bezpośredni. Zauważyć należy, że powołując się na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu skarżący nie poparli tej argumentacji żadną analizą na temat ruchu drogowego na ul. [...], nie uzasadniono również w inny sposób podniesionych w tym zakresie zarzutów. Twierdzenia skargi opierają się w tym zakresie w całości na obawach i przypuszczeniach co do naruszenia określonych dóbr, które to naruszenia mają być skutkiem ruchu drogowego na ul. [...]. Odnośnie renty plastycznej wskazać należy, że upłynął już 5 - letni termin do jej poboru, który to termin wynika z art. 37 ust. 3 upzp. Natomiast ustalenie opłaty adiacenckiej ma charakter fakultatywny. Zgodnie z art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 1). Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. (ust.2). Z powyższego wynika, w ocenie Sądu, że argumentacja skargi podniesiona na okoliczność legitymacji skargowej skarżących nie wykazała, że w sprawie spełnione zostały wymogi z art. 101 ust. 1 usg. Skarżący nie wykazali bowiem, że zaskarżona uchwała w sposób realny i bezpośredni narusza ich pranie chronione dobra, a w szczególności wpływa na sposób wykonywania prawa własności do ich nieruchomości, ograniczając to prawo. Również pozostała argumentacja skargi skierowana na wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżących, w ocenie Sądu, nie dowiodła okoliczności na którą została podniesiona. Wyjaśnić bowiem należy, że w kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wyraża się samodzielność samorządu terytorialnego w rozwiązywaniu lokalnych zagadnień dotyczących zachowania ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 usg. Wyłączna kompetencja gminy do planowania miejscowego wyraża się w samodzielnym kształtowaniu sposobu zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, pod warunkiem działania w granicach i na podstawie prawa i nie nadużywania tego władztwa. Oczywistym jest, że plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności (art. 140 k.c.). Samodzielność planistyczna gminy nie oznacza jednak nieskrępowanej władzy gminy w tym zakresie, co zostało wyrażone przez ustawodawcę w u.p.z.p. W ustawie tej obok obowiązku uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, zastrzeżono również obowiązek uwzględniania prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.). Nadto zagwarantowano wolność zagospodarowania terenu podmiotom legitymującym się tytułem prawnym do nieruchomości (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Rozwiązanie to oparte jest na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Wynika z niego obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego, a także uwzględnienia aspektów racjonalności działań, proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności chronionego Konstytucją RP. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów, w tym interesu gminy z interesem obywateli wynikającym np. z prawa własności nieruchomości. Obowiązek rozważnego wyważenia interesów indywidualnych i interesu gminy łączy się nierozerwalnie z nakazem rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności sprawy i wydania rozstrzygnięcia w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym. Prawidłowego wyważenie tych interesów jest bowiem możliwe jedynie w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny nieruchomości położonych na terenie objętym planem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2304/16). Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, iż obowiązujące przepisy nie kształtują prawa własności jako absolutnego i nieograniczonego. Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowi, że własność może być ograniczona, ale tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a zatem z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wymienionych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Tak więc ustawowe granice prawa własności wyznaczają nie poszczególne przepisy, lecz całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Mogą to być zarówno przepisy prawa cywilnego (art. 140 kc), jak i administracyjnego (regulujące wymagania urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, ład przestrzenny, interes publiczny, czy zrównoważony rozwój). Nie budzi wątpliwości, iż takimi przepisami są również przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w oparciu o które organy planistyczne, uchwalając plan, nie naruszają norm ogólnych regulujących prawo własności, choć oczywiście ingerują w samo prawo własności i w interesy prawne właścicieli. Ingerencja ta jest jednak dozwolona na gruncie obowiązujących przepisów, jeśli nie godzi w istotę prawa własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012 r., w spawie o sygn. akt II OSK 1575/12, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r.,K 27/00). W konsekwencji ograniczenia prawa własności, które mogą pojawiać się w przyznanych ustawowo ramach, nie stanowią naruszenia prawa i nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały. (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 157/08). W ocenie Sądu w badanej sprawie nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego Gminy, a rozwiązania planistyczne przyjęte w zaskarżonej uchwale - w zakresie objętym kontrolą legalności - nie naruszają zasady proporcjonalności ingerencji gminy w sferę wykonywania prawa własności skarżących. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 usg zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. W świetle powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości, że gmina ma co najmniej prawo (o ile nie obowiązek) do tego, aby w ramach obowiązków planistycznych związanych z zapewnieniem odpowiedniego systemu komunikacji i infrastruktury technicznej przewidzieć w planie miejscowym lokalizację i przebieg dróg publicznych. Z tego też względu nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut konieczności uzgodnienia zjazdów z wybudowanej drogi na poszczególne nieruchomości skarżących na podstawie art. 20 pkt 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DZ.U. 2024, poz. 320) - jako okoliczność świadcząca o naruszeniu interesu prawnego skarżących. Wymóg uzgodnienia zjazdów z drogi może być konsekwencją obowiązków planistycznych gminy. Powyższe stanowisko należy również odnieść do ogólnie sformułowanego zarzutu dotyczącego naruszenia prywatności skarżących na skutek wybudowania drogi. Z akt sprawy wynika, że w toku procedury planistycznej uzyskano wymagane uzgodnienia i opinie (art. 17 upzp). Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Minister Środowiska wyraził zgodę na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi [...] w rejonie ulic [...] na cele nierolnicze i nieleśne na działkach nr [...] obręb [...], gmina [...] gruntów leśnych o powierzchni 1,2685 ha własności Skarbu Państwa będących w użytkowaniu wieczystym [...] Parku Narodowego. Decyzja ta została poprzedzona pozytywną opinią Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] oraz pozytywną opinią z dnia [...] marca 2015 r. nr Zn.spr. [...] Dyrektora [...] Parku Narodowego. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że z uwagi na położenie nieruchomości stanowiących własność skarżących na terenie objętym zaskarżonym planem zagospodarowania przestrzennego skarżący mają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały Rady Gminy [...] (art. 140 kc). Jednakże skarżący nie wykazali, aby zaskarżonym aktem nastąpiło naruszenie ich interesu prawnego w rozumieniu art. 101 usg. Przywołane w skardze okoliczności na potwierdzenie legitymacji skargowej nie mają bezpośredniego związku z indywidualną sytuacją prawną skarżących, mają natomiast charakter hipotetyczny oraz przewidywany. Wyjaśnić ponownie należy, że związek pomiędzy indywidulaną sytuacją prawną skarżącego, a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązku w dacie wniesienia skargi, czego w danej sprawie nie stwierdzono. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a , skarga została oddalona. Orzekając w sprawie Sąd miał na uwadze, że regulacja art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., obligująca do odrzucenia skargi dotyczy jedynie tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jeśli natomiast przepis szczególny, jako warunek skutecznego wniesienia skargi, formułuje naruszenie interesu prawnego skarżącego, zaś owo naruszenie może być wykazane jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a ocena w tym zakresie pozostaje w związku z badaniem legalności zaskarżonych aktów, brak jest podstaw do odrzucenia skargi (tj. wydania orzeczenia o charakterze formalnym), gdyż zarzuty skargi podlegają wówczas merytorycznemu badaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło