II GZ 155/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdzejko po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 719/24 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie przyznanie prawa do ubezpieczenia zdrowotnego ze środków publicznych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 17 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 719/24, działając na postawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 934, dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek H. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez skarżącego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2024 r. w przedmiocie przyznania prawa do ubezpieczenia zdrowotnego ze środków publicznych. Sąd I instancji ustalił, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 3 października 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarżący odebrał powyższe wezwanie w dniu 10 października 2024 r. W piśmie opatrzonym datą 7 stycznia 2025 r., a złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 13 stycznia 2025 r., Hubert Skrzypkowski zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, iż dopiero 13 grudnia 2024 r. opuścił Szpital Wojewódzki w Zgierzu po leczeniu szpitalnym, powypadkowym, po celowym najechaniu na niego w dniu 31 października 2023 r. przez samochód na przejściu dla pieszych. Jednocześnie skarżący wskazał swój numer PESEL. WSA odrzucił wniosek wskazując, że od dnia 13 grudnia 2024 r. (tj. od zakończenia pobytu skarżącego w szpitalu) ustała przyczyna uchybienia terminu i od tej chwili rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Upływał więc z dniem 20 grudnia 2024 r. Skarżący zaś złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 13 stycznia 2025 r., nie wskazując jednocześnie na żadne powody niemożności wystąpienia z nim w ustawowym terminie. Pismem z 28 lutego 2025 r., ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, pełnomocnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że skutki wypadku drogowego wciąż oddziałują na stan zdrowia skarżącego, wymaga on regularnych konsultacji i leczenia. Mimo opuszczenia szpitala w dniu 13 grudnia 2024 r. jego stan zdrowia nie pozwala na normalne funkcjonowanie w życiu codziennym, a także na pełne skoncentrowanie się na obowiązkach formalnych związanych ze sprawą sądową. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika, należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i zachował siedmiodniowy termin liczony od ustania przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd, na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jest to więc okoliczność obiektywnie istniejąca, niezależnie od poglądów i stanowiska strony (por. postanowienie NSA z 16 października 2013 r., I OZ 805/13). W rozpoznawanej sprawie sam skarżący zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu wskazali, że w dniu 13 grudnia 2024 r. (tj. od dnia opuszczenia szpitala przez skarżącego) ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zatem od podanego przez skarżącego dnia, w jakim ustała przyczyna uchybienia terminu do momentu zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął miesiąc czasu. Prawidłowo więc Sąd przyjął, że wniosek skarżącego złożony w Sądzie w dniu 13 stycznia 2025 r. został wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nie było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wniosek, jaki wpłynął do Sądu w dniu 13 stycznia 2025 r. został zgłoszony w ciągu siedmiu dni od ustania wskazanej przyczyny uchybienia terminu. Innej przyczyny skarżący zaś nie wskazał, przeciwnie w swoim wniosku wyraźnie wyjaśnił, że "wobec opuszczenia dopiero 13 grudnia 2024 r. szpitala wojewódzkiego (..) prosi o przywrócenie terminu"). Sąd I instancji nie negował złego stanu zdrowia skarżącego, postanowieniu o odrzuceniu wniosku nie można zatem zarzucić wadliwej oceny uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik w swoim zażaleniu nie wskazał zaś, z jakich względów wniosek zgłoszony przez skarżącego w dniu 13 stycznia 2025 r. należy uznać za złożony w terminie, o którym mowa w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a. Podniesione w zażaleniu okoliczności przeczą zasadniczo ustaniu, tak określonej przez pełnomocnika przyczyny uchybienia terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem orzeka o tym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (zob. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13