II OSK 1084/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-08

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Robert Sawuła, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, mogą być stosowane do obywatela Turkmenistanu, w tym w kontekście skargi na bezczynność organu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości, w tym obywatela Turkmenistanu. Sąd uznał, że te przepisy stanowią dopuszczalne i proporcjonalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, uwzględniające nadzwyczajne okoliczności związane z kryzysem migracyjnym, i nie naruszają prawa UE ani Konstytucji.
Stan faktyczny
Obywatel Turkmenistanu złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po bezskutecznym ponagleniu wniósł skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu i zobowiązując go do załatwienia sprawy. Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające bieg terminów nie mają zastosowania do obywatela Turkmenistanu, gdyż są sprzeczne z dyrektywą UE i Konstytucją. Wojewoda Wielkopolski złożył skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkty 1., 2., 3. i 5. zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i w tej części oddalił skargę. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 9/24 w sprawie ze skargi T. P. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla punkty 1., 2., 3. i 5. zaskarżonego wyroku i w tej części oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 lutego 2024 r., IV SAB/Po 9/24, w wyniku rozpoznania skargi T. P. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku cudzoziemca z 9 maja 2023 r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1), stwierdził, że Wojewoda Wielkopolski dopuścił się bezczynności w powyższej sprawie (pkt 2), uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), w pozostałej zaś części skargę oddalił (pkt 4), zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (pkt 5). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji przyjął, że T. P., obywatel Turkmenistanu wnioskiem z 9 maja 2023 r. wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie z uwagi na brak podjęcia przez organ działań zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia wniosku cudzoziemiec 19 grudnia 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność ww. organu, poprzedzoną ponagleniem z 5 grudnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej odrzucenie. Organ zwrócił uwagę na przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., zawieszające bieg terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców, wskazując, że skarżący wniósł nieskuteczne ponaglenie, które jako przedwczesne uniemożliwiało cudzoziemcowi wniesienie skargi. Uwzględniając skargę, Sąd I instancji stwierdził, że uznać należało ją za dopuszczalną, ponieważ została wniesiona w toku toczącego się postępowania administracyjnego i po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia. Sąd I instancji wyjaśnił, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22, zgodnie z którym art. 100c u.p.o.u. nie ma zastosowania tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z działaniami zbrojnymi zainicjowanymi 24 lutego 2022 r., co oznacza, iż przepisy u.p.o.u. miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczącej obywatela Turkmenistanu. Odnośnie do stanowiska Wojewody przedstawionego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. stanowią przeszkodę do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, Sąd I instancji wskazał, że nie podziela go, akceptuje bowiem pogląd wyrażony w uzasadnieniach wyroków WSA w Poznaniu z 9 listopada 2023 r., IV SAB/Po 130/23 oraz z 30 listopada 2023 r., IV SAB/Po 144/23, że na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepisy art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 u.p.o.u. nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U.UE.L.2011.343.1). Zdaniem Sądu, regulacja art. 100c i 100d u.p.o.u. w tej konkretnej sprawie stanowi również pośrednie wyłączenie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 Konstytucji. Sąd w tym kontekście zwrócił także uwagę na fakt, że Rzeczpospolita Polska jest związana przepisami prawa międzynarodowego, w tym Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienioną następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnioną Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), dalej: EKPC, której art. 6 ust. 1 stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Jako niedopuszczalną na gruncie przepisów dyrektywy 2011/98/UE, jak podkreślił Sąd, należałoby ocenić taką modyfikację terminu załatwienia sprawy, która polegałaby na jego wydłużeniu w ustawodawstwie krajowym ponad maksymalny termin zakreślony w art. 5 ust. 2 dyrektywy. Zdaniem Sądu, w niniejszym składzie tak samo – tj. jako niedopuszczalne, bo sprzeczne z analizowaną dyrektywą – należy ocenić, praktycznie równoważne w skutkach, rozwiązanie legislacyjne przyjęte w art. 100c ust. 1 u.p.o.u. i następnie recypowane w art. 100d ust. 1 u.p.o.u., zwalniające organ z obowiązku dochowania już nie tylko 60-dniowego - art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., ale nawet 4-miesięcznego (art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE) terminu na wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Takie rozwiązanie skutkuje niejako "wtórnym" brakiem implementacji przepisu dyrektywy w polskim ustawodawstwie krajowym – sprzecznie z art. 16 ust. 1 zd. pierwsze dyrektywy 2011/98/UE. W konsekwencji, jak zauważył Sąd I instancji, organ był związany terminem załatwienia sprawy wynikającym wprost z art. 5 ust. 2 zd. pierwsze dyrektywy 2011/98/UE, wynoszącym 4 miesięcy od daty złożenia wniosku, gdyż przedłożone Sądowi akta administracyjne sprawy nie dawały jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa sprawa miała charakter "skomplikowany" w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. drugie ww. dyrektywy. A ponieważ wniosek został złożony przez skarżącego 9 maja 2023 r., to termin na załatwienie sprawy wszczętej z tego wniosku upływał z dniem 9 września 2023 r. Tymczasem nie tylko w tym terminie, ale nawet do dnia wyrokowania przez Sąd Wojewoda nie załatwił ww. sprawy, w szczególności nie wydał w tej sprawie decyzji, co powoduje, że skarżący zasadnie przypisał organowi pozostawanie w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a. Zdaniem Sądu, nie miała ona jednakże miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność w niniejszej sprawie wynikała z wykładni art. 100c i 100d u.p.o.u. Organ respektował przywołane przepisy ustawy szczególnej, co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu pozostawania w zwłoce w załatwieniu sprawy, jednakże powodowało, że nie można w tym zakresie przypisywać organowi lekceważenia prawa w stosunku do skarżącego, czy też działania na jego szkodę. Sąd dodatkowo zauważył, że w kontrolowanej sprawie skarżący właściwie nie uzasadnił wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, co nie pozwalało na uwzględnienie w tym zakresie żądania strony. Wojewoda Wielkopolski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1, 2, 3 i 5, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 2b oraz art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 133 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 u.p.o.u. w zw. z u.c. w zw. z art. 35 i art. 37 § 3a k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku skarżącego z 9 maja 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, podczas gdy: 1) w myśl art. 53 § 2 b p.p.s.a skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, jednakże skarżący wniósł je przed upływem terminu do załatwienia sprawy, dlatego zostało ono pozostawione bez rozpoznania; 2) ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) wprowadziła zasadę, że do 30 sierpnia 2024 r. będzie trwał okres spoczywania terminów na załatwienie spraw wymienionych w pkt. 1-3, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę bieg terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres; 3) skarżący przez cały czas procedowania wniosku przebywał i nadal przebywa legalnie, ma więc możliwość świadczenia pracy, nie doznał w tym zakresie żadnego uszczerbku i nie pozostaje w niepewności prawnej; 4) prowadzone postępowanie na podstawie u.c. wymaga dokonania szeregu czynności weryfikacyjnych, także we współpracy z innymi organami administracji publicznej, a czas jego prowadzenia nie wynikał z celowego działania organu lecz z sukcesywnego załatwiania spraw w miarę posiadanych obiektywnych możliwości w relacji do ogromnej liczby procedowanych w tych sprawach wniosków. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda Wielkopolski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Wielkopolskiego częściowo na uzasadnionej podstawie. Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100d ust. 1 pkt 1 u.p.o.u., które skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1 p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Wielkopolskiego wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy odpowiada stanowi bezczynności. Mając na uwadze datę złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (9 maja 2023 r.) skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącego, wynikający z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u., nie pozwalał sposobu rozpatrywania wniosku skarżącego, prowadzącego do niewydania przez Wojewodę Wielkopolskiego wnioskowanej decyzji do dnia wniesienia przez cudzoziemca skargi, kwalifikować jako stanu bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przy czym o ile ocenę tę kształtowała treść art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.u., o tyle nie mogła na nią wpływać dyspozycja powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 100c ust. 1 u.p.o.u., ponieważ nie podlegał on w sprawie zastosowaniu. Wbrew przyjętemu przez skarżący kasacyjnie organ założeniu, naruszenia przez Sąd I instancji przepisów u.p.o.u. nie powinno się łączyć z wadliwym zastosowaniem przez Sąd art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględniając, że zachowania Wojewody Sąd nie objął sankcją wyrażającą się w zastosowaniu w stosunku do organu środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ponieważ w tym zakresie Sąd skargę zdecydował się oddalić (pkt 4 wyroku). Za bezzasadny należy uznać również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3a k.p.a., okoliczność, że ponaglenie zostało wniesione w okresie, w którym termin na załatwienie sprawy nie rozpoczął biegu, nie skutkuje bowiem niedopuszczalnością skargi na bezczynność (por. wyrok NSA z 5 marca 2025 r., II OSK 2318/24; wyrok NSA z 22 stycznia 2025 r., II OSK 1419/24). Z oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji podzielił wykładnię prezentowaną przez Wojewodę Wielkopolskiego, zgodnie z którą przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowi rozwiązanie generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. Sprzeciwił się tym niemniej twierdzeniu, że ww. regulacja może kształtować sytuację prawną skarżącego pozostającego obywatelem Turkmenistanu, co wynikało z uznania przez Sąd, iż przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, jest niezgodna z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, a także nie odpowiada wymaganiom konstytucyjnym i konwencyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny argumentów nakazujących Sądowi I instancji pominąć regulację art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. w sprawie zainicjowanej skargą skarżącego cudzoziemca jednakże nie podziela, uznając je za nieuzasadnione. W kontekście sformułowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny prawnej konieczne jest zwrócenie uwagi na epizodyczny charakter art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u., zgodnie z którym skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie pozwala w przyjętym przez ustawodawcę okresie sposobu rozpatrywania wniosku strony kwalifikować jako formy bezczynności. Regulacja ta zorientowana jest na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Analizowane przepisy stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. W dotychczasowym jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie stwierdza się, że rozwiązania przyjęte w dyrektywie 2011/98/UE ustanawiającej procedurę jednego wniosku służącą wydawaniu obywatelom państw trzecich jednego zezwolenia w celu wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego uwzględniają "zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich" (motyw 5 preambuły dyrektywy), co nakazuje uznać, iż nie sposób ich przenosić na grunt uwarunkowań zaistniałych podczas sytuacji nietypowej o charakterze nadzwyczajnym, do której niewątpliwie należy zaliczyć poważny kryzys migracyjny (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2025 r., II OSK 2316/24; wyrok NSA z 18 lutego 2025 r., II OSK 2057/24; wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., II OSK 1924/24; wyrok NSA z 17 grudnia 2024 r., II OSK 1355/24; wyrok NSA z 9 grudnia 2024 r., II OSK 1424/24; wyrok NSA z 23 października 2024 r., II OSK 867/24). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest uzasadnionych powodów, by przyjąć, że przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. – uwzględniając nadzwyczajne okoliczności aktualne na dzień przypisywanej Wojewodzie Wielkopolskiemu w skardze bezczynności będącej następstwem nierozpatrzenia wniosku cudzoziemca z 9 maja 2023 r. - w sposób niedopuszczalny utrudniał wykonywanie skarżącemu uprawnień wynikających z ww. dyrektywy, a co za tym idzie naruszał zasadę skuteczności prawa UE. Nie powinno ulegać wątpliwości, że sąd państwa członkowskiego ma obowiązek interpretować krajowe normy kompetencyjne w taki sposób, aby przyczyniały się do realizacji celu polegającego na zagwarantowaniu skutecznej ochrony sądowej uprawnień podmiotów prawa wynikających z prawa UE. Poddając analizie uprawnienia obywatela państwa trzeciego kształtowane przepisami prawa krajowego i dyrektywy 2011/98/UE Sąd I instancji w swoich rozważaniach uwypuklił w treści wyroku powyższą kwestię, nie nadał tym niemniej wystarczającego znaczenia temu, że prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem (art. 47 KPP) może podlegać ograniczeniom z uwagi na konieczność ochrony m.in. interesu publicznego (art. 52 ust. 1 KPP). Wszelkie ograniczenia powinny podlegać ocenie uwzględniającej szczególne okoliczności danej sprawy, w czym mieści się obowiązek wzięcia pod uwagę charakteru rozpatrywanego aktu, okoliczności jego przyjęcia oraz przepisów prawa regulujących daną dziedzinę. Uwaga ta dotyczy również prawa obywatela państwa trzeciego, który ubiega się o prawo do pobytu w państwie członkowskim w celu wykonywania pracy, do poddania kontroli sądu zachowania organu, któremu zarzucane jest – jak w niniejszej sprawie - rozpatrywanie złożonego wniosku z naruszeniem przewidzianego w przepisach terminu, w jakim powinna zapaść stosowna decyzja, zgodnie z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE. Prawa podstawowe nie mają charakteru bezwzględnego, mogą bowiem podlegać ograniczeniom pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego, jakim służy omawiane działanie, i że nie stanowią z punktu widzenia realizowanych celów nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę prawa w ten sposób gwarantowanego (por. wyrok TSUE z 13 września 2018 r., UBS Europe i in., C‑358/16, EU:C:2018:715, pkt 62). Zakwestionowana przez Sąd I instancji regulacja zawarta w art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe warunki w dostateczny sposób spełnia. Stanowi bowiem proporcjonalne ograniczenie uprawnień obywateli państw trzecich spełniających warunki wydania zezwolenia na pobyt w celu wykonywania pracy, uwzględniając względy, które stały za jej wprowadzeniem. Wymieniony przepis, będąc przeszkodą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, nie prowadzi do zawieszenia rozpatrywania wniosków złożonych przez zainteresowanych obywateli państw trzecich, co umożliwia im uzyskanie wnioskowanego zezwolenia. Wpływ zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. na sytuację prawną tej grupy podmiotów jest ograniczony rozwiązaniem wprowadzonym w art. 108 ust. 1 u.c.. Podlega on równocześnie kontroli sądowej w tym aspekcie, który ma związek z obowiązkiem badania, czy obowiązywanie ww. przepisu w konkretnym przypadku obejmuje okres niezbędny do zaradzenia nadzwyczajnym trudnościom związanym z nadaniem właściwej sprawności postępowaniom w sprawach, do których odnosi się treść dyrektywy 2011/98/UE. W rozważanej przez Sąd I instancji sytuacji brak jest podstaw, by takie wątpliwości w opisanym zakresie sformułować. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1., 2., 3. oraz 5. i w tym zakresie oddalił skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło