III SA/Łd 511/21
WyrokWSA w Łodzi2021-10-21
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na twierdzeniu o nieznanej mu wcześniej okoliczności, że rolnik nie użytkował działki rolnej w roku, za który przyznano płatność, podczas gdy organ dysponował dokumentami wskazującymi na tę okoliczność już przed wydaniem pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR błędnie przyjęły datę wpływu pisma E.B. do Biura Powiatowego, co skutkowało uznaniem za nowe i nieznane organowi okoliczności, które w rzeczywistości były mu znane już przed wydaniem pierwotnej decyzji. W związku z tym, organ nie wykazał zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, do organu wpłynęło pismo współwłaścicielki gruntów kwestionujące umowy dzierżawy i wskazujące na nienależne pobranie środków. Organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania płatności, nakładając sankcje. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. oraz zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz A. M. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] numer [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz A. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] numer [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 10 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), art. 2 pkt 14, art. 3, art. 7, art. 8, art. 13, art. 14 ust. 1 i ust. 2, ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341; dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), art. 15, art. 18 ust. 3, art. 19 ust. 2, art. 19a Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 640/2014), art. 4 ust. 1 pkt a-c, art. 9, art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2308 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.; dalej: Rozporządzenie nr 1307/2013), art. 63, art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.; dalej: Rozporządzenie nr 1306/2013), Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej z [...] Nr [...] oraz w sprawie odmowy przyznania A. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok i nałożeniu sankcji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 31.05.2017 r. A. M.złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, w którym wystąpił o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności na zazielenianie, płatności dodatkowej oraz płatności dla młodych rolników. Do wniosku załączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanej we wniosku działki nr 409 położonej w miejscowości L., gm. B.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w O. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania A. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
W dniu 27.02.2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęło pismo E. B. z 20.12.2017 r., która jako współwłaścicielka działek ew. o nr 415, 410, oraz 409 znajdujących się w woj. Z., powiecie s., gm. B.wniosła o wstrzymanie przyznawania płatności bezpośrednich dla osób wnioskujących o te płatności dla ww. działek albowiem umowy dzierżawy obejmujące te grunty zostały zawarte bez jej zgody, jednocześnie wskazując okoliczności mogące świadczyć o nienależnym pobraniu środków.
W dniu 13.02.2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu 27.11.2019 r. do biura powiatowego wpłynął protokół z przesłuchania przez Prokuraturę Okręgową w P. A. M.w charakterze świadka w postępowaniu sygn. [...]
Pismem z 03.08.2020 r. organ I instancji poinformował stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz złożenia wyjaśnień.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w O. wydał decyzję o uchyleniu decyzji doczasowej nr [...] z dnia [...] oraz w wprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na mocy przedmiotowej decyzji organ I instancji odmówił stronie przyznania wszystkich wnioskowanych płatności i jednocześnie w przypadkach: jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników nałożył sankcję w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości odpowiednio 19 098,94 zł, 5 310,60 zł oraz 8889,25 zł.
W dniu 27.11.2020r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie wznowieniowym określonym w art. 145-153 k.p.a. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż 27.02.2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęło pismo A. B. z 20.12.2017 r., dotyczące m. in. wstrzymania płatności A. M. oraz wskazujące na okoliczności mogące świadczyć o nienależnym pobraniu środków, co skutkowało wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR 13.02.2019 r. postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] z [...] W postanowieniu tym organ wskazał, iż wznowienie postępowania następuje wskutek ujawnienia w sprawie nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Odnosząc się następnie do przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił, że nową okolicznością faktyczną stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, nieznaną Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O., w dniu wydania decyzji ostatecznej było to, że w roku 2017 A. M. nie posiadał (użytkował) działki nr 409 zgłoszonej do płatności. W konsekwencji istotą sporu stała się kwestia, czy zaistniały przesłanki do odmowy przyznania stronie wnioskowanych płatności i nałożenia sankcji w okresie trzech lat kalendarzowych.
Organ II instancji nie podzielił zarzutu odwołującego dotyczącego bezpodstawnego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wskazując, że z materiału dowodowego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, iż wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ pierwszej instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej z [...] nie miał wiedzy, że skarżący w 2017 r. nie użytkował rolniczo działki ew. 409, co nie uprawniało go do przyznania wnioskowanych płatności do tej powierzchni. Fakt ten, nowy i istotny dla sprawy przyznania płatności, nie był znany organowi, bowiem ujawniony został po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w O. decyzji nr [...]. Organ uzyskał wiedzę w tym zakresie dopiero 27.02.2018 r. (data wpływu dokumentów przesłanych przez E. B. do biura), zaś ww. decyzja kończąca postępowanie została wydana [...] Organ odwoławczy wskazał również, że w toku postępowania wznowieniowego organ pozyskał z Prokuratury Okręgowej protokół z przesłuchania A. M. w charakterze świadka w postępowaniu sygn. [...], z którego zeznań wynikały okoliczności, które bez wątpliwości uzasadniały zastosowanie instytucji wznowienia postępowania.
Organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanym przypadku wznowienie postępowania nastąpiło na wskutek ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, a nie jak twierdzi strona w odwołaniu - na skutek nowych dowodów. Jakkolwiek zatem dowód z zeznań A. M. przeprowadzono już po wydaniu decyzji ostatecznej, a zatem nie mógł być znany organowi w chwili podejmowania tego rozstrzygnięcia, to jednak należało mieć na względzie, że z tych zeznań wynikały nowe okoliczności faktyczne, które stanowiły samoistną przesłankę wznowienia postępowania.
W związku z powyższym, organ II instancji zgodził się z oceną organu I instancji, iż na gruncie analizowanej zaistniały przesłanki wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Przechodząc do oceny spełnienia przez stronę warunków przyznania płatność w ramach wsparcia bezpośredniego organ wskazał na regulacje zawarte w ustawie z dnia o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy powołał następnie treść art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 tej ustawy, art. 4 ust. 1 pkt a. pkt b. pkt c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (US) nr 1307/2013 w zw. z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach, stwierdzając, że z cytowanych przepisów wynika, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznawane są na wniosek rolnika, po spełnieniu warunków do ich przyznania. Przysługują rolnikowi, który ma nadany numer ewidencji producentów i jest posiadaczem gruntów objętych obszarem zatwierdzonym o powierzchni, co najmniej 1 ha. Oceny stanu posiadania dokonuje się według stanu na dzień 31 maja. Pod pojęciem rolnika rozumie się osobę fizyczną (w tym wypadku), która prowadzi działalność rolniczą i posiada gospodarstwo rolne. Działalność rolnicza (w tym wypadku) oznacza uprawę produktów rolnych. Z kolei gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty rolne, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty zgodnie z normami i wymogami. Płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, który wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, itp. Niezbędną i konieczną przesłanką przyznania płatności jest zatem rzeczywiste uprawianie gruntów.
Organ II instancji wyjaśnił dalej, że przepisy ustawy o płatnościach nie zawierają definicji posiadania, dlatego należy posiłkować się rozumieniem tego pojęcia, wynikającym z art. 336 ustawy Kodeks cywilny. Organ dokonując następnie analizy pojęcia posiadania uregulowanego we wskazanym przepisie wyjaśnił, posiłkując się w tym zakresie wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 29.12.2020 r., (sygn. akt I SA/Ke 394/20), wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że A. M.nie spełni warunków przyznania płatności, o których mowa w cyt. przepisach art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona w 2017 r. nie prowadziła działalności rolniczej, nie posiadała gospodarstwa rolnego, nie wykonywała czynności mogących być uznane za przejawy użytkowania gruntów, tj. samodzielnej uprawy roślin, we własnym imieniu i na własny rachunek, na działce rolnej o powierzchni 41,38 ha: - A/AJ JPO/RE gryka na nasiona położonej na działce ewidencyjnej nr 438, co wynika to wprost z protokołu przesłuchania A. M.w charakterze świadka, przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w P.w dniu 24.06.2019 r., w sprawie [...] A. M.w toku przesłuchania oświadczył, że przez dwa lata tj. 2016 i 2017 dzierżawił od Z.B. część (ponad 40 ha) działki ew. o nr 409 położonej w miejscowości L., gmina B.. Nie potrafił jednak powiedzieć czy umowę dzierżawy zawarł ze Z. B. jako osobą fizyczną, czy przedstawicielem firmy [...] przy czyn grunty zostały zwrócone po zakończeniu dzierżawy firmie [...] Wedle złożonych zeznań, za dzierżawę A. M. płacił Z. B. corocznie czynsz dzierżawny w wysokości 30.000 zł. Podatek od nieruchomości był zaś opłacany przez Z. B.A. M. w toku zeznań wyjaśnił, iż od 10 lat jest pracownikiem firmy [...] której właścicielem jest Z.B. i to on zaproponował mu dzierżawę działki, bo jak twierdził (..) nie chce mu się tam jeździć (...)" zaś dochód z tej dzierżawy miał być dla strony rodzajem premii za dobrą współpracę. Zeznając A. M. oświadczył, iż nie miał maszyn rolniczych do uprawy dzierżawionej nieruchomości. Prace polowe w postaci: orki, borowania, siania gryki, a następnie jej zbioru zlecał małżonkom K. zajmujących się działalnością usługową w tym zakresie i którzy zostali mu poleceni przez Z. B.A. M. wyjaśnił, iż z Państwem K. zawarł umowę o świadczenie prac polowych, przy czym nie pamięta, w jakiej formie ustnej, czy pisemnej. Z Państwem K. spotykał się na działce lub kontaktował się telefonicznie. Nie wie gdzie mieszkają. Za wykonane prace płacił zbiorami, które K. zabierali w całości z pola. Strona nie wie ile K. zarobili na gryce jak również nie uczestniczyła w zbiorach.
A. M.zeznając oświadczył, że jedyny jego dochód z dzierżawionej nieruchomości to dopłaty, łącznie około 80 000 zł rocznie jednocześnie stwierdził, że po opłaceniu czynszu dzierżawnego jeszcze mu sporo zostawało. Ponadto, skarżący wyjaśnił w toku zeznań, iż Z. B. wydzierżawiał swoje grunty, ponieważ "jego nieruchomości przekraczały limity upoważniające do wyższych decyzji, a ponadto miał ma to wpływ wiek, "ponad 40 który również ma wpływ na wysokość dotacji".
W ocenie organu, z zeznań złożonych w prokuratorze pod potwierdzalności karną w sprawie o sygn. [...] jednoznacznie wynika zatem, że strona nie podejmowała żadnych działań organizacyjnych lub kierowniczych oraz nie była osobiście zaangażowana w pracę fizyczną w gospodarstwie. Nie decydowała o wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych oraz rodzaju jak i o zbiorze upraw. A. M. nie posiadał zaplecza technicznego (parku maszynowego), czy magazynowego, który umożliwiałoby mu użytkowanie dzierżawionej działki. Wszelkie prace polowe wykonywali Państwo K., i to oni czerpali dochód z prowadzonej uprawy. Organ II instancji zauważył, iż odwołujący zamieszkiwał w dużym oddaleniu od zgłoszonej do płatności działki ew. 409, tj. w miejscowości Ż. - ponad 400 km od ww. nieruchomości. W toku całego postępowania A. M. nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby, że uczestniczył w prowadzeniu działalności rolniczej na dzierżawionych gruntach. Nie przedstawił dokumentów zakupu materiału siewnego, nawozów i środków ochrony roślin. A. M. w żaden sposób nie wykazał, na czym polegało nadzorowanie nad dzierżawioną nieruchomością. Z zeznań złożonych w prokuraturze wynika zaś, że Z. B. polecił mu osoby tj. Państwa K., którzy mogą zająć się uprawą działki i to oni przez cały okres dzierżawy wykonywali wszystkie zabiegi agrotechniczne. To do ich gospodarstwa trafiały coroczne plony, stanowiące zapłatę z wykonane prace. Strona nie uczestniczyła w zbiorach, czyli nie wie jakiej były wielkości (ile kg) i jak przyznała nie wie ile zarobili na uprawie gryki K.. Jedynym dochodem strony z działki ew. 409 były uzyskiwane dopłaty z ARiMR, a kosztem czynsz dzierżawny.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że celem dopłat jest dofinansowanie produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Odwołujący nie prowadził produkcji roślinnej, jak również z informacji, do których organ ma dostęp z urzędu wynika, iż nie był hodowcą zwierząt. Działania A. M. w 2017 r. ograniczyły się do złożenia wniosku i pobrania dopłat, których łącza wysokość 85364,03zł (OB, ONW, EKO za 2017r.). Jedynym wydatek, na jaki strona wskazuje to opłata czynszu dzierżawnego w wysokości 30 0000 zł (w żaden sposób nie udokumentowana). Podsumowując, organ stwierdził, że A. M. w 2017 r. nie prowadził działalności rolniczej, nie był rolnikiem, nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, nie był faktycznym użytkownikiem zadeklarowanej do płatności działki rolnej, a jedynie formalnie ją zgłaszał do płatności.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stwierdził, że A. M. nie spełnił warunków przyznania płatności określonych w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wobec czego do działek rolnych deklarowanych we wniosku na rok 2017 nie można przyznać do płatności.
Po ponownej weryfikacji wniosku zmianie uległy przysługujące kwoty płatności:
Jednolita Płatność Obszarowa - 2017, w decyzji Nr [...] przyznano w wysokości 18 833,80 zł ostatecznie w decyzji Nr [...]- nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 18 833,80 zł względem decyzji pierwotnej. W zakresie płatności za zazielenienie - 2017, w decyzji Nr [...] przyznano w wysokości z 12 640,34 zł, ostatecznie w decyzji Nr [...]- nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 12 640,34 zł względem decyzji pierwotnej. W zakresie płatności redystrybucyjnej - 2017, w decyzji Nr [...] przyznano w wysokości 4 725,75 zł, ostatecznie w decyzji Nr [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 4 725,75 zł. względem decyzji pierwotnej, Płatność dla młodych rolników - 2017, w decyzji Nr [...] przyznano w wysokości 8 765,85 zł ostatecznie w decyzji [...]- nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 8 765,85 zł względem decyzji pierwotnej.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 41,38 ha. Powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Należało zatem odmówić wnioskowanej płatności i nałożyć karę administracyjną w wysokości 19 098,94 zł.
W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), organ powołując brzmienie art. 14 ust. 1 ustawy, wskazał, że w analizowanym przypadku powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 41,38 ha zaś powierzchnia stwierdzona (zatwierdzona) w toku postępowania administracyjnego, spełniająca kryteria przyznania dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła 0 ha. Ponieważ procentowa różnica wynosiła 100%, a zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności to należało odmówić wnioskowanej płatności i nałożyć karę administracyjną w wysokości 5 310,60 zł.
Organ II instancji odnosząc się kolejno do płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), powołał treść art. 43 rozporządzenia Nr 1307/2013, art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE)Nr 640/2014 i wyjaśnił, że ponieważ cała zgłoszona we wniosku nie kwalifikowała się do dopłat organ I instancji prawidłowo odmówił płatności za zazielenienie. Co zaś się tyczy płatności dla młodych rolników oraz wyjaśnił, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W cenie organu II instancji, zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Twierdzenia strony (podniesione w opozycji do twierdzeń organu I instancji) nie mogą być uwzględnione, ponieważ nie zostały poparte odpowiednimi kontrdowodami. W okolicznościach sprawy, wobec zgromadzonych przez ARiMR materiału dowodowego ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Tymczasem A. M. takich dowodów nie przedstawił. Ograniczył się w tym zakresie jedynie do bezpodstawnego kwestionowania postępowania wznowieniowego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący A. M. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu:
1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że spełniły się przesłanki wznowienia postępowania przez organ I instancji w sytuacji, kiedy żadne nowe fakty czy dowody nie wyszły na jaw, a wznowienie postępowania nastąpiło z uwagi na dokument prywatny powołujący okoliczności faktyczne niemające potwierdzenia w rzeczywistości oraz nieudowodnione, a także poprzez wznowienie postępowania w powołaniu na dowody, które nie istniały w momencie wydania decyzji z dnia [...], przyznającej płatność;
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w prawie, przede wszystkim poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodów bezpośrednich w sprawie, takich jak przesłuchanie strony czy świadków, a tym samym brak udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji organu I instancji z dnia [...]
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do uchylenia decyzji przyznającej stronie płatność z [...]
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie nieuzasadnionej, selektywnej i naruszającej zasadę prawdy obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzenie z tego materiału wniosku, jakoby skarżący nie był uprawniony do przyznanej mu decyzją z [...] płatności, a także, że nie podejmował działalności rolniczej na objętej wnioskiem z 31.05.2017 r. nieruchomości, opierając te ustalenia na dowodach pośrednich oraz dokumentach prywatnych, z których to dowodów nie wynikają okoliczności dowodzone przez organ, a także poprzez brak poczynienia ustaleń, czy dowody te odnoszą się do okresu objętego decyzją z [....]
- naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ I instancji wskazał fakty, jakie uznał za udowodnione - podając te fakty właściwie "za" organ I instancji, czego organ I instancji zaniechał - a także poprzez błędne uznanie, że powołane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dowody, które nie zostały przeprowadzone bezpośrednio przez organ, w szczególności dokument prywatny pozbawiony mocy dowodowej, tj. "pismo dotyczące ewentualnych nieprawidłowości" sporządzone przez E. B. oraz protokół przesłuchania strony sporządzony w pozostającym w toku postępowaniu karnym, dowodzą okoliczności przedstawianych przez organ jako podstawa uchylenia decyzji z [...]
- naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności faktyczne wskazywane przez organ jako uzasadniające wznowienie postępowania, zostały przez organ I instancji udowodnione w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji kończącej wznowione postępowanie, podczas gdy okoliczności te nie zostały potwierdzone odpowiednim materiałem dowodowym zebranym przez organ.
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:
- naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 lit. a oraz c Rozporządzenia UE nr 1307/2013 poprzez błędne przyjęcie, iż strona nie posiada przymiotu rolnika prowadzącego działalność rolniczą, będąc tymczasem osobą decyzyjną w odniesieniu do nieruchomości objętej wnioskiem z 31.05.2017 r. w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, w szczególności rozstrzygając, jakie rośliny uprawiać na tej nieruchomości, jakie nasiona wysiać, jakich zabiegów agrotechnicznych dokonywać, i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych, podejmując jednocześnie decyzje o terminie zbioru plonów, a także biorąc udział w odpowiednich kontrolach;
- naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 lit. a oraz c Rozporządzenia UE nr 1307/2013 poprzez błędne przyjęcie, iż w rozumieniu Rozporządzenia, czynności agrotechniczne w ramach działalności rolniczej objętej finansowaniem rolnik musi wykonywać osobiście;
- naruszenie art. 19a Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez błędne przyjęcie, iż w przypadku odmowy płatności bezpośredniej przysługuje kara administracyjna za nieprawidłowe wyliczenie powierzchni gruntów;
- naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez błędne przyjęcie, iż strona nie spełnia przesłanki posiadania użytków rolnych w myśl tej ustawy z uwagi na błędne przyjęcie, iż nie wykonuje na przedmiotowej nieruchomości działalności rolniczej, podczas gdy sprawuje działalność rolną poprzez podejmowane na tej nieruchomości czynności organizacyjne i kierownicze;
- naruszenie przepisu art. 336 K.c. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie wypełniła przesłanki posiadania w myśl tego przepisu, podczas gdy posiadanie przejawiało się w szeregu czynności faktycznym o charakterze kierowniczym podejmowanych w odniesieniu do przedmiotowego gospodarstwa rolnego.
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o znaku: [...] oraz uchylenie decyzji organu I instancji, to jest decyzji nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...], a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym skarżącego z 14 października 2021 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i zarzuty skargi w całości, wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na terminie rozprawy 21 października 2021 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. oddalił wniosek dowodowy strony z 14 października 2021 r. Pełnomocnik skarżącego zgłosił zastrzeżenia do postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego, gdyż w jego ocenie ma on istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2021, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że decyzja nr [...] z [...] Dyrektora Ł.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] , wydaną w trybie wznowieniowym w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (pkt 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Aby ocenić prawidłowość decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego, należy w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zaistniała wskazana przesłanka wznowienia postępowania. Brak takiej przesłanki pociąga bowiem za sobą odmowę wznowienia postępowania albo odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli doszło poprzednio już do wznowienia postępowania.
Kodeks postępowania administracyjnego opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych – 1/ rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i 2/ wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Przy czym dla dopuszczalności samego wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania treść art. 146 k.p.a. nie ma znaczenia. Przesłanki negatywne dotyczą tylko dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, od której nie zostało wniesione odwołanie.
Jak podnosi się w orzecznictwie, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń, przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych (np. wyrok NSA w sprawie II GSK 2008/13 z dnia 16.12.2014 r. opublik. www.nsa.gov.pl ).
Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a) k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a. Te dwa etapy można kolejno określić jako postępowanie w sprawie wznowienia i jako postępowanie wznowieniowe.
Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej /.../ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W rozpatrywanej sprawie w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia 13 lutego 2019 r. jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jednak bez przytoczenia treści przepisu i bez wskazania jakie konkretnie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, wyszły na jaw. Należy więc zauważyć, że z treści tego postanowienia strona nie miała możliwości ustalenia czego (jakich okoliczności) dotyczyć będzie postępowanie wszczęte w trybie nadzwyczajnym. Następnie zaś wydana została decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej stronie skarżącej dopłaty. Takie działanie organu niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 8 oraz art. 9 k.p.a.
Wskazać należy, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:
1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;
2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;
3./ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;
4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.
Nie powinno budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.
W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji jako nową, nieznaną Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O., w dniu wydania decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano okoliczność, że w roku 2017 A. M. nie posiadał (użytkował) działki nr 409 zgłoszonej do płatności. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. [...] nie miał wiedzy, że skarżący w 2017 r. nie użytkował rolniczo działki ew. 409 r., co nie uprawniało go do przyznania wnioskowanych płatności do tej powierzchni. Fakt ten, nowy i istotny dla sprawy przyznania płatności, nie był znany organowi, bowiem ujawniony został po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w O. decyzji nr [...]. Organ podniósł, że uzyskał wiedzę w tym zakresie dopiero 27.02.2018 r., tj. w dacie wpływu dokumentów przesłanych przez E.B. do biura, zaś decyzja kończąca postępowanie została wydana [...]. Organ odwoławczy wskazał również, że w toku postępowania wznowieniowego pozyskano z Prokuratury Okręgowej protokół z przesłuchania w dniu 24.06.2019 r. A.M. w charakterze świadka w postępowaniu sygn. [...]., z którego zeznań wynikały okoliczności, które bez wątpliwości uzasadniały zastosowanie instytucji wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu konieczne jest w tym miejscu podkreślenie, że skoro wniosek o przyznanie płatności stronie skarżącej w roku 2017 poddano kontroli administracyjnej (str. 2 decyzji z [...]
to istotnym jest ustalenie, czy w dacie rozpoznawania wniosku i wydawania decyzji przyznającej płatność organ dysponował danymi wynikającymi z pisma E. B., które sporządzone zostało 20 grudnia 2017 r.
Wskazać przy tym należy, że rolą organu jest wykazanie, że dokumenty przesłane przez E.B. nie były dostępne organowi na dzień wydania decyzji przyznającej płatności, bowiem tylko w tym przypadku objęte nimi dane dotyczące użytkowania działek są okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej. Od wyniku ustaleń w tym zakresie zależy bowiem dopuszczalność wznowienia postępowania, warunkowana, gdy chodzi o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wiedzą organu o dowodach lub okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże mu nieznanych.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy ARiMR błędnie przyjęły datę, od kiedy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. dysponował dokumentem przesłanym przez E. B.a tym samym powziął wiedzę, która stanowiła podstawę do wznowienia w lutym 2019 r. postępowania administracyjnego, a następnie uchylenia własnej decyzji z 2018 r. i odmowy przyznania płatności.
W badanej sprawie organ w ramach dokonywanych ustaleń faktycznych w sposób całkowicie bezrefleksyjny przyjął, że pismo E.B. z 20 grudnia 2017 r., w którym jako współwłaścicielka działek ew. o nr 415, 410, oraz 409 znajdujących się w woj. Z., powiecie sz., gm. B.wniosła o wstrzymanie przyznawania płatności bezpośrednich dla osób wnioskujących o płatności dla ww. działek, wskazując, iż umowy dzierżawy obejmujące te grunty zostały zawarte bez jej zgody i podnosząc jednocześnie okoliczności mogące świadczyć o nienależnym pobraniu środków, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w O. dopiero 27.02.2018 r., a zatem po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w O. decyzji nr [...] z [...] W ocenie Sądu przyjęcie daty 27 lutego 2018 r. na potwierdzenie jednego z najistotniejszych do wznowienia faktów, tj. ujawnienia po raz pierwszy nowych dowodów świadczących o nienależnym pobraniu przez A.M. płatności za rok 2017 nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pismo E. B. wpłynęło 3 stycznia 2018 r. do Kancelarii Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S.. Zawiadomieniem z 8 stycznia 2018 roku pismo to zgodnie z właściwością przekazano do Kierownika O. Biura Powiatowego ARiMR oraz Kierownika K. Biura Powiatowego ARiMR. Z widniejących na przedmiotowym dokumencie prezentat urzędu wynika, że pismo E. B. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w O. już 16 stycznia 2018 roku. Tym samym, wbrew stanowisku organów, w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzji, organ ten dysponował wskazanym dokumentem. Tym samym nie można uznać za nowe, a zatem nieznane organowi, dowodów, którymi organ dysponował, lecz z którymi się nie zapoznał albo które niewłaściwie ocenił (por. wyrok NSA z 09.04.2001r. sygn. V SA 1831/00). Na kopii pisma/wniosku E. B. z 20 grudnia 2017 r., skierowanego do ARiMR Z. Oddział Regionalny w S. znajduje się również potwierdzenie wpływu tego dokumentu do BP ARiMR w O. w dniu 27 lutego 2018 r., jednak skoro jest tam także prezentata z datą wpływu: 16 stycznia 2018 r., to należy przyjąć, iż już od tej wcześniejszej daty BP ARiMR w O. posiadało wiedzę o treści przedmiotowego pisma E. B..
Warto w tym miejscu wskazać na wyrok WSA w Kielcach z 20 lutego 2020 r. sygn. akt I Ke 472/20 (dostępny na CBOSA), w którym zajęto stanowisko, że co do zasady, nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Jednakże inaczej traktować należy nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z materiałów (dowodów), którymi organ dysponuje. Taka bowiem sytuacja nie stanowi już podstawy do wznowienia postępowania - nie jest to okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem wbrew art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. nie dokonały analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędnie oceniły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Końcowo odnosząc się do zgłoszonych wniosków dowodowych przez pełnomocnika strony skarżącej, Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy, charakter, podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., czyli jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1560/18, Lex numer 3064542).
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w skardze, uznając, że dowody, o których przeprowadzenie wnosił pełnomocnik strony skarżącej, nie były niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy albowiem nie pozostawały w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Dokument: "Wytyczna - zasady postępowania w zakresie weryfikacji, czy nie zostały stworzone sztuczne warunki uzyskania płatności" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem przyczyną odmowy przyznania A.M. prawa płatności na rok 2017, nie był fakt stworzenia sztucznych warunków uzyskania płatności lecz to, że w roku 2017 A. M.nie posiadał (użytkował) działki nr 409 zgłoszonej do płatności. Ponadto, nawet ewentualne pominięcie przez organ wytycznych zawartych w powołanym przez pełnomocnika strony dokumencie, nie może mieć znaczenia dla weryfikacji legalności zaskarżonej do sądu decyzji, gdyż ocena ta dokonywana jest na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a wytyczne opracowane przez Departament Płatności Bezpośrednich ARiMR takie charakteru nie posiadają. Także wykres przedstawiający wykorzystanie płatności bezpośrednich, stanowiący fragment publikacji R. Kisiela, K. Babuchowskiej i R. Marks-Bielskiej, pozostaje zdaniem Sądu bez związku z niniejszą sprawą i nie może stanowić podstawy do oceny legalności zaskarżonej do Sądu decyzji numer [...]
Z powyższych względów, wobec tego, że organ nie wykazał, aby w sprawie przyznania A. M. płatności na rok 2017 zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł składają się: kwota uiszczonego wpisu – 200 zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł określone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło