III SA/Gl 82/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-04-16
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Beata Machcińska, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej, oparta na wynikach audytu Krajowej Administracji Skarbowej dotyczących lat wcześniejszych, stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego i czy jest zasadna?Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej, nawet jeśli oparta na wynikach audytu dotyczących lat wcześniejszych, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Wstrzymanie dotacji za czerwiec 2023 r. oparte na ustaleniach audytu dotyczących lat 2019-2020 nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa, ponieważ ustalenia te nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania dotacji bieżącej, a organ nie zastosował właściwych przepisów dotyczących wstrzymania dotacji w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym, zaskarżona czynność została uznana za bezskuteczną.Stan faktyczny
Fundacja E. wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta K. polegającą na wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej za czerwiec 2023 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących finansowania zadań oświatowych i finansów publicznych, wskazując, że podstawą wstrzymania dotacji były wyniki audytu Krajowej Administracji Skarbowej z lat 2019-2020, które nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania bieżącej dotacji. Organ argumentował, że audyt wykazał nieprawidłowości w funkcjonowaniu szkoły i wykorzystaniu dotacji, co uzasadniało zabezpieczenie środków. WSA w Gliwicach odrzucił pierwotnie skargę, jednak NSA uchylił to postanowienie, uznając czynność wstrzymania dotacji za podlegającą kognicji sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej i zasądzono od Prezydenta Miasta K. na rzecz Fundacji E. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji E. na czynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 31 lipca 2023 r. Fundacja [...] z siedzibą w K. (dalej jako: "strona skarżąca" lub "Fundacja") reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta K. (dalej jako: "organ" lub "Prezydent") polegającą na wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej w wysokości 107 911,90 zł na 216 uczniów szkoły za czerwiec 2023 r.
W skardze strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:
- art. 34 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez nieprzekazanie przez Urząd Miasta dotacji za czerwiec 2023 r. w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego stosownie do przepisów prawa, podczas gdy skarżąca spełniła wymagania do otrzymania dotacji określone przepisami ustawy i zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta z 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania;
- art. 97a ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wyniki kontroli Krajowej Administracji Skarbowej w Katowicach z 2023 r. uzasadniają wstrzymanie wypłaty dotacji oświatowej, podczas gdy stanowisko audytu nie stanowi decyzji o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wydanej na podstawie art. 252 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jak również takowej decyzji nie zastępuje, a stanowi jedynie podstawę do wszczęcia z urzędu przez organ dotujący postępowania kontrolnego w zakresie pobranej i wykorzystanej dotacji, które niniejszej sprawie nie zostało wszczęte;
- art. 252 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stanowisko z audytu Krajowej Administracji Skarbowej w Katowicach z 2023 r. stanowi lub zastępuje decyzję nakazującą obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy stanowisko z audytu jest jedynie w myśl art. 97a ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej podstawą do przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji i niezależną i obiektywną ocenę w zakresie realizacji celów i zadań jednostki w badanym obszarze;
- art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. poprzez ich niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i błędne uznanie, iż przepisy te nie stanowią katalogu zamkniętego podstaw wstrzymania dotacji oświatowej, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych wyłącznie na tych podstawach organ dotujący uprawniony jest do wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej.
W związku z wyżej postawionymi zarzutami, Fundacja domagała się uznania bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta polegającej na wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej z uwagi na wyniki audytu przeprowadzonego u strony skarżącej przez administrację skarbową oraz uznania obowiązku wypłaty tej dotacji przez organ.
W dalszej części skargi strona skarżąca podniosła m.in., że zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta z 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania - § 3 ust. 1, dotacja przekazywana jest co miesiąc na uczniów wykazanych w informacji miesięcznej o faktycznej liczbie uczniów, którą placówka składa na pierwszy dzień każdego miesiąca. W świetle powyższego dotacja za czerwiec 2023 r. winna zostać przekazana przez organ do 30 czerwca 2023 r., lecz do dnia wniesienia skargi przekazanie kwoty 107 911,90 złotych na 216 uczniów szkoły nie nastąpiło.
W dniu 18 lipca 2023 r. wobec braku pisemnej informacji i wyjaśnień w zakresie wstrzymania wypłaty dotacji skarżąca pisemnie wezwała organ do natychmiastowej wypłaty dotacji oświatowej. Wezwanie zostało odebrane 19 lipca 2023 r., zaś 27 lipca 2023 r. skarżąca otrzymała pismo z organu informujące, iż podstawą wstrzymania wypłaty dotacji jest audyt Krajowej Administracji Skarbowej w Katowicach.
Skarżąca wskazała, że od 8 grudnia 2022 r. do 19 stycznia 2023 r. został przeprowadzony u skarżącej audyt na podstawie art. 95 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem oraz wykazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2020 i 2019 rok.
Z wyników przeprowadzonej kontroli zostały przygotowane sprawozdania z audytów, w których Izba Administracji Skarbowej w Katowicach stwierdziła nieprawidłowości dotyczące lat 2019-2020. Skarżąca 3 lutego 2023 r. na podstawie art. 97a ust. 1 ustawy o KAS złożyła stanowisko do ww. audytów.
Dalej skarżąca wskazała, że:
- nie jest w trakcie postepowania kontrolnego w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji,
- stanowisko IAS nie stanowi decyzji administracyjnej,
- skarżąca nie utrudnia kontroli, a organ nie wezwał jej do przedłożenia żadnej dokumentacji,
- nie została wydana decyzja o wstrzymaniu dotacji, ani kontrola organu dotującego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie oddalenie skargi lub umorzenie postępowania w całości z uwagi na bezzasadność.
Organ wskazał, że stosownie do art. 3 § 2 ppsa - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg określonych w ww. przepisie i wyliczenie to stanowi katalog zamknięty.
W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.
Co do meritum sprawy organ wskazał, że Miasto zostało poddane audytowi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w celu zbadania prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia za lata 2019-2020. Celem audytu była ochrona interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa poprzez ujawnienie i eliminowanie przypadków wykazywania nierzetelnych danych o uczniach oraz wychowankach wprowadzanych do systemu informacji oświatowej przez szkoły i placówki oświatowe zlokalizowane na terenie Miasta.
Organ wskazał, że na podstawie sprawozdań z audytu przekazanych Prezydentowi Miasta, został zawiadomiony o licznych nieprawidłowościach i nadużyciach występujących w dotowanych przez Miasto niepublicznych jednostkach oświatowych, w tym przez szkołę prowadzoną przez skarżącą Fundację.
Z ustaleń Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wynika m.in., że skarżąca:
- nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe;
- w rzeczywistości szkoła została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Od momentu założenia szkoły realizacja tego celu polegała na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą;
- pomimo formalnego powołania szkoła nie spełniała wszystkich wymagań określonych w ww. przepisie. Jedyne kształcenie realizowane było poprzez objęcie uczniów, spełniających obowiązek szkolny poza szkołą wskazanych do przyjęcia przez obcy podmiot oraz obsługą na platformie internetowej [...] oferowaną przez ten podmiot i inne powstałe w jego miejsce.
W związku z powyższym stanem faktycznym stwierdzonym przez Izbę Administracji Skarbowej zobowiązano Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2019-2020, tj. w wysokości 340.269,03 zł za rok 2019, oraz w wysokości 270.828,95 zł za rok 2020. Pismem o nr [...] oraz [...] z 21 lipca 2023 r. poinformowano stronę skarżącą o stanie faktycznym sprawy oraz że w najbliższym czasie Miasto zostanie również wezwane do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2021-2023.
Wyjaśniono stronie skarżącej, że biorąc pod uwagę zaistniałą sytuację organ dotujący - stojąc na straży przestrzegania zasad gospodarowania środkami publicznymi - postanowił, aby od czerwca 2023 r. środki ewentualnie należne z tyt. dotacji oświatowej na rzecz strony zabezpieczyć i ostatecznie przekazywać na bankowy rachunek depozytowy Urzędu Miasta, do czasu wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego, o którym mowa w sprawozdaniach z audytu przeprowadzonego w bieżącym roku przez Izbę Administracji Skarbowej w Katowicach. Jednocześnie zawiadomiono skarżącą, że za czerwiec 2023 r. zabezpieczono na rachunku depozytowym Urzędu Miasta środki pieniężne na uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą w wysokości 105.388,90 zł.
Organ podkreślił, że niewypłacenie dotacji nie jest jej cofnięciem, lecz będzie trwało wyłącznie do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Zatem to m.in. od organu prowadzącego szkołę zależy jak długo przedmiotowa dotacja będzie zabezpieczana poprzez przekazywanie jej na rachunek depozytowy Miasta.
Pismem z 11 października 2023r. strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli doraźnej Śląskiego Kuratora Oświaty doręczonego stronie 10 października 2023r., w której organ kontrolny nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły. Podniosła, że Kurator weryfikował przestrzeganie przez skarżącą warunków określonych w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego, których rzekome nieprzestrzeganie legło u podstaw wstrzymania wypłaty dotacji (karta [...] i nast. akt sądowych).
W piśmie procesowym z 23 listopada 2023r. organ podniósł, że kontrola ŚKO nie została jeszcze zakończona, zatem organ nie wypowiedział się jeszcze o ostatecznie co do meritum sprawy (k. 58).
W odpowiedzi skarżąca ponownie odwołała się do protokołu kontroli, w którym nie stwierdzono, aby szkoła nie spełniała wymogów z art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego.
12 stycznia 2024r. strona poinformowała Sąd, że 22 grudnia 2023r. dotacja za czerwiec została jej wypłacona, o czym została poinformowana pismem z 27 grudnia 2023r. Informacja ta została potwierdzona przez organ w piśmie z 14 marca 2024r.
Przystąpiwszy do rozpoznania sprawy, postanowieniem z 20 marca 2024 r. o sygn. akt III SA/Gl 745/23 WSA w Gliwicach odrzucił skargę. Doszedł bowiem do przekonania, że informacja o wstrzymaniu wypłaty dotacji oświatowej przez Prezydenta Miasta nie dotyczyła uprawnienia skarżącej wynikającego z przepisów prawa i nie ma charakteru indywidualnego rozstrzygnięcia, a wobec tego skarga do sądu administracyjnego na takie działanie na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa nie przysługuje. Sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy także do spraw określonych w art. 3 § 2 ppsa i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i skarga w niej wniesiona podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.
Postanowieniem z 15 listopada 2024 r. o sygn. akt I GSK 1463/24 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Stwierdził, że skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy. W związku z powyższym brak jest podstaw do kwestionowania tego, że czynności polegające na ustaleniu wysokości i przekazaniu dotacji czy wstrzymaniu ich wypłaty stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych.
Pismem procesowym z 13 marca 2025 r. Fundacja wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli Urzędu Miasta K. w zakresie wykorzystania i pobrania dotacji przez szkołę w latach od 2021 do 2023 r. Jak wskazała skarżąca, zgodnie z ww. protokołem, w roku 2023 r. szkoła dokonała nieprawidłowego wykorzystania dotacji wyłącznie na kwotę 2.800,00 złotych. W pozostałym zakresie organ nie zakwestionował działalności i funkcjonowania szkoły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Postanowieniem z 15 listopada 2024r. o sygn. akt I GSK 1463/24 NSA przesądził, że zaskarżona czynność wstrzymania wypłaty dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) i należy do spraw objętych właściwością sądu administracyjnego. W związku z tym Sąd przystąpił do zbadania spełnienia wymogów formalnych skargi, w tym terminowości jej wniesienia i przyjął, że została złożona w terminie.
Zgodnie z art. 53 § 2 ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W sprawie spór dotyczył dotacji na funkcjonowanie prowadzonej przez stronę szkoły za czerwiec 2023 r. W skardze strona skarżąca podała (a organ tego nie kwestionował), że wobec niewypłacenia dotacji, pismem z 18 lipca 2023r. wezwała Miasto do wypłaty dotacji (odebrane przez organ 19 lipca 2023r.). W odpowiedzi z 27 lipca 2023r. została poinformowana, że dotacja została wstrzymana za względu na ustalenia audytu IAS. Natomiast skarga została wniesiona 31 lipca 2023r., a zatem po kilku dniach od dowiedzenia się przez skarżącą o tym, że dotacja została wstrzymana, a nie że jej niewypłacenie jest wynikiem przeoczenia czy błędu w numerze rachunku bankowego.
Tym samym zasadne stało się przystąpienie do merytorycznego rozpoznania skargi.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w brzmieniu obowiązującym w czerwcu 2023r. (t. j. Dz. U. z 2022r., poz. 2082) – dalej powoływana jako ufzo, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego (...).
Stosownie zaś do § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzącym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, dotacje są przekazywane co miesiąc na faktyczną liczbę uczniów, według stanu na pierwszy dzień miesiąca zgodnie z informacją miesięczną o faktycznej liczbie uczniów stanowiącą załącznik nr [...] do niniejszej uchwały.
Regulacje powyższe określają warunki otrzymania dotacji. Należy do niech zaliczyć: zorganizowanie i funkcjonowanie szkoły oraz przekazanie przez placówkę organowi dotującemu informacji o faktycznej liczbie uczniów wg stanu na 1. dzień miesiąca. Spełnienie tych warunków rodzi więc – co do zasady - po stronie organu jednostki samorządu terytorialnego obowiązek wypłaty dotacji na zasadach określonych w art. 34 ust. 1 ufzo.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta nie przekazał stronie skarżącej dotacji, uznając, że ma podstawę do jej wstrzymania w postaci wyników audytu przeprowadzonego przez IAS. Organ wyjaśniając stronie w piśmie z 21 lipca 2023r. powody wstrzymania dotacji wskazał, że ewentualnie należne środki dotacyjne będą gromadzone na rachunku depozytowym Miasta do czasu wyjaśnienia stanu faktycznego przez IAS i zakończenia postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, zatem nie należy utożsamiać tej czynności z cofnięciem dotacji.
Sąd stwierdza, że czynność ta nie znajdowała umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Organ nie wydał decyzji administracyjnej, nie powołał się na przesłanki wstrzymania dotacji wynikające z art. 36 ust. 7 w zw. z ust. 6 ufzo. Zgodnie z powołanymi przepisami, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6 (tj. utrudniania lub udaremniania czynności kontrolnych), organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2.
Z powyższego wynika zatem, że w okolicznościach niniejszej sprawy regulacje powyższe nie znajdowały zastosowania.
Uzasadnieniem dla wstrzymania skarżącej przekazywania na jej rzecz dotacji oświatowej organ uczynił natomiast kwestie związane z wydaniem przez IAS audytu z kontroli stwierdzającej nieprawidłowości w wykorzystaniu dotacji za lata 2019-2020 przez różne niepubliczne jednostki oświatowe, dotowane przez gminę, w tym skarżącą. Powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania przekazywania dotacji oświatowej, bo zastrzeżenia IAS dotyczyły lat 2019-2020, a wstrzymanie dotacji odnosiło się do czerwca 2023r., zatem ustalenia dot. lat wcześniejszych nie mogły wpłynąć i stanowić podstawy wstrzymania dotacji bieżącej.
Ponadto, stosownie do art. 97a ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w brzmieniu obowiązującym w czerwcu 2023r. (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 615) – dalej przytaczana jako ustawa o KAS, z przeprowadzonego audytu, o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2-7, dyrektor izby administracji skarbowej sporządza sprawozdanie, które doręcza się audytowanemu (ust.1), który w terminie 14 dni może przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie wnioski dowodowe (ust. 2). Sprawozdanie może być przekazane właściwym organom lub dysponentom części budżetowych oraz podmiotom sprawującym nadzór lub kontrolę nad działalnością audytowanego (ust. 4), który jest obowiązany w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia sprawozdania, zawiadomić właściwy organ o sposobie wykorzystania informacji z audytu lub o przyczynach ich niewykorzystania (ust. 5).
Prowadzi to do wniosku, że ani ustawa o KAS ani ufzo nie przewiduje, aby sprawozdanie z audytu mogło stanowić podstawę do wstrzymania wypłaty dotacji, a jedynie, że może stanowić asumpt do podjęcia przez organ dotujący własnych działań, np. kontrolnych. Zatem czynność organu została podjęta poza ustawowymi przesłankami takiego wstrzymania i z tego względu należało stwierdzić jej bezskuteczność.
Natomiast fakt, że nie było podstaw faktycznych do wstrzymania dotacji wynika również z ustaleń dwóch niezależnych kontroli: Śląskiego Kuratora Oświaty i samego dotującego.
Pierwsza z nich obejmowała kontrolę realizacji kształcenia, wychowania i opieki uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i przestrzeganie warunków określonych w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego. W protokole kontroli organ kontrolny nie uznał jednak, że szkoła nie realizuje zadań w zakresie kształcenia wychowania i opieki, a jedynie że stwierdził pewne wady w zakresie prowadzonej dokumentacji (nieaktualny wzór arkusza ocen, dane z księgi uczniów są niespójne z danymi z arkuszy ocen w zakresie daty ukończenia szkoły – wskazano odpowiednio 31 sierpnia 2023r. i 23 czerwca 2023r., protokoły z egzaminów klasyfikacyjnych znajdowały się w osobnych segregatorach niż arkusze ocen).
W aktach (karta [...]) znajduje się także pismo Kuratorium Oświaty z 14 grudnia 2023r., w którym jednoznacznie potwierdzono, że "przeprowadzone kontrole wykazały, że szkoła spełnia warunki określone w art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe".
Również kontrola przeprowadzona przez organ dotujący (protokół - karta [...]) wykazała w roku 2023 nieprawidłowości w wykorzystaniu dotacji na kwotę jedynie 2 800 zł. W pozostałym zakresie organ nie kwestionował działalności i sposobu funkcjonowania szkoły.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie objął rozstrzygnięciem pozostałych miesięcy roku 2023, o co wnosiła strona w piśmie z 13 grudnia 2023r. powołując się na art. 135 ppsa (karta [...]).
Zgodnie z powołanym przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Kluczowym zatem jest pojęcie "granic sprawy" i niezbędności danego rozstrzygnięcia dla końcowego załatwienia sprawy.
Odnośnie tego zauważyć należy, że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
O ile w niniejszej sprawie należy się zgodzić, że zachodzi tożsamość podmiotowa w przypadku dotacji należnej za czerwiec i pozostałe miesiące, o tyle brak tu tożsamości podstawy faktycznej, bo w każdym przypadku sprawa dotyczy odrębnego miesiąca. Nadto wstrzymanie wypłaty dotacji za każdy miesiąc nastąpiło na podstawie niezależnej od pozostałych czynności z zakresu administracji publicznej i z tego względu winno być objęte odrębną skargą, która podlega odrębnemu badaniu, także w odniesieniu do warunków formalnych i terminowości skargi. Rozstrzygnięcie spraw dotacji za pozostałe miesiące nie jest również niezbędne dla załatwienia sprawy dotacji za czerwiec, a jest to konieczną przesłanką objęcia rozstrzygnięciem wszystkich aktów lub czynności.
Jak orzekł NSA w wyroku z 29 lutego 2024 r. o sygn. akt III FSK 4561/21, przepis art. 135 p.p.s.a. nie stanowi upoważnienia dla sądu pierwszej instancji do wyjścia poza granice danej sprawy, którą wyznacza treść rozstrzygnięcia organu administracji publicznej.
Zdaniem Sądu orzekającego, teza ta znajduje zastosowanie także w przypadku aktów, czynności albo bezczynności organu.
Z powyższych przyczyn Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 ppsa. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 205 § 2 ppsa przy uwzględnieniu reprezentowania skarżącej przez pełnomocnika będącego adwokatem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło