II SAB/Wa 2/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D.P. na bezczynność Burmistrza Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzenia wniosku skarżącego D.P. z dnia [...] lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrz Gminy [...] na rzecz skarżącego D.P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2024 r. skarżący D. P., drogą elektroniczną złożył skargę na bezczynność Burmistrza Gminy [...] (organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wskutek bezczynności skarżonemu organowi zarzucił naruszenie: 1. art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1198; dalej określanej jako: "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej we wniosku z dnia [...] lipca 2022 roku w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego wnosił o: 2. zobowiązanie Gminy [...] do rozpatrzenie jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia "[...] lipca 2022" w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3. zasądzenie od Gminy [...] na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek złożony [...] lipca 2022 r. zawierał trzy pytania: - proszę o podanie szczegółowej listy szkół i przedszkoli, które na terenie gminy wykonują lub wykonywały szczepienia swoich podopiecznych przeciwko COVID-19; w jakim okresie miały miejsca te szczepienia? - proszę o podanie imion i nazwisk oraz nazw funkcji publicznej osób, które były zaangażowane w imieniu szkół lub przedszkoli w szczepienia swoich podopiecznych przeciwko COVID-19; proszę o podanie tych osób z uwzględnieniem każdej takiej placówki osobno; czy dyrektorzy tychże placówek mieli również w tym swój udział? - szczepionką której firmy szczepiono dzieci w placówkach, o których mowa w pytaniu nr 1? W dniu [...] sierpnia 2022 r. skarżący otrzymał drogą elektroniczną odpowiedź, zgodnie z którą, w ocenie organu, wnioskowana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej. W uzasadnieniu złożonej skargi zwrócił uwagę na definicję informacji publicznej, przytoczył rozważania na temat dokumentów urzędowych i wewnętrznych jako informacji publicznej, uwypuklił wątpliwości, które mogą istnieć przy udostępnianiu informacji. Ponadto wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie "osoba pełniąca funkcję publiczną", wskazał na sytuację nauczycieli i dyrektorów szkół w kontekście prawa do informacji publicznej. Przedstawił formy udostępniania informacji publicznej, w konkluzji stwierdził, że skarga jest w pełni zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując jednocześnie, że w okresie stanu pandemii w Gminie [...] nie były wykonywane żadne szczepienia przeciwko COVID-19 na terenie szkół lub przedszkoli. Tym samym zarówno odpowiedź na pierwsze jak i pozostałe z dwóch pytań jest negatywna. Jednakże niezależnie od tego, zasadne jest właściwe określenie w tym względzie granic informacji publicznej. Gmina była co prawda zaangażowana w organizację szczepień nauczycieli, jednak te kwestie pozostawały poza zakresem pierwotnego wniosku o dostęp do informacji publicznej. Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, będąc organem prowadzącym dla placówek oświatowych, realizuje wobec nich kompetencje przewidziane przepisami prawa oświatowego i jeśli pytanie w trybie informacji publicznej dotyczyłoby tych kwestii, wnioskodawca otrzymałby stosowne informacje. Gmina nie zlecała i nie organizowała w placówkach oświatowych świadczeń medycznych w zakresie szczepień ochronnych przeciwko COVID-19 dla uczniów lub wychowanków. Z tego względu pytania sformułowane przez skarżącego, w ocenie organu wykraczają poza zakres przewidzianej w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej kategorii informacji określanych jako informacja publiczna. W ocenie organu nie można podzielić takiego rozumienia trybu dostępu do informacji publicznej, który służyłby rozwianiu ewentualnych wątpliwości czy podejrzeń wnioskodawców co do działania władz publicznych, formułowanych jednak w oderwaniu od ich ustawowych kompetencji i obowiązków. Szczepienia ochronne przeciwko COVID-19 dokonywane były na podstawie przepisów precyzujących podmioty, które mogły je przeprowadzać. Tym samym w zakresie pytań wnioskodawców ewentualne wnioski w trybie informacji publicznej winny być kierowane właśnie do nich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p., polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony. Niewątpliwie burmistrz jest organem władzy publicznej wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) jest organem samorządu terytorialnego, tj. organem wykonawczym gminy, realizującej zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Również przedmiot wniosku skarżącego z 24 lipca 2022 r. posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacje, których udostępnienia domagał się skarżący, odnoszą się bowiem do szeroko pojętego zdrowia publicznego i jeżeli doszło do przeprowadzenia akcji szczepień na COVID w przedszkolach i szkołach na terenie gminy, to organ który nadzoruje te placówki powinien posiadać tego typu informacje. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje powołana ustawa. Co wymaga również odnotowania, w myśl art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postepowania. Jednocześnie sąd stwierdza na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. , czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie nie jest sporne to, że wniosek strony dotarł do adresata, jak również, że organ nie udzielił stronie objętych treścią tego wniosku informacji do dnia wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, organ zareagował na wniosek strony dopiero w następstwie otrzymania skargi na bezczynność skierowanej za jego pośrednictwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odnosząc przestawione okoliczności do obowiązujących uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej należy wskazać, że w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany, może dokonać następujących działań: udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia informacji niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Skoro z niespornych okoliczności sprawy wynika, że strona złożyła wniosek w dniu [...] lipca 2022 r., to niewątpliwie, uznając że informacje objęte treścią wniosku stanowią informację publiczną organ (będący w posiadaniu tych informacji, co jest niesporne) powinien co do zasady udostępnić stronie żądane informacje w terminie do 14 dni licząc od daty otrzymania wniosku, czego w sprawie nie uczynił. Analiza akt sprawy wskazuje, że dopiero na skutek zapoznania się z treścią skargi (którą organ otrzymał w dniu 16 grudnia 2024 r.) organ w odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2024 r. poinformował skarżącego, że w okresie stanu pandemii w Gminie [...] nie były wykonywane żadne szczepienia przeciwko COVID-19 na terenie szkół lub przedszkoli. Tym samym zarówno odpowiedź na pierwsze jak i pozostałe z dwóch pytań jest negatywna. Zgodnie z normą z art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzając bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., (pkt 1 wyroku) Sąd zobowiązany był jednocześnie orzec, czy bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie dawały podstaw do przyjęcia, że organ naruszył prawo w sposób kwalifikowany (pkt 2 wyroku). Zgodnie z orzecznictwem, sam fakt przekroczenia terminu ustawowego nie jest wystarczający do stwierdzenia, że bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W sprawach tego rodzaju uwzględnić bowiem trzeba także inne okoliczności towarzyszące temu naruszeniu. Z akt sprawy nie wynika, by brak udzielenia stronie żądanych informacji w terminie ustawowym wynikał ze złej woli organu. Zaniechanie organu wynikało z faktu dokonania przez organ innej interpretacji wniosku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota kosztów odpowiada równowartości wpisu sądowego, jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie