II FZ 25/25

Dnia 28 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Go 352/24 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem z 7 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 352/24, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wezwał B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca", "spółka") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z 11 października 2024 r. w kwocie 12 000 zł. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 r. poz. 2193, dalej jako "rozporządzenie") oraz ostateczne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 25 lutego 2025 r. sygn. akt I SPP/Go 72/24. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 marca 2025 r., strona skarżąca zaskarżyła to zarządzenie całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że spółka posiada dostateczne środki na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zwolnienie skarżącej w całości od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a). Natomiast w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wysokość wpisów sądowych w sprawach rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi została uregulowana rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100 000 zł - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Należy także wskazać, że uregulowana w art. 243-262 p.p.s.a. instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., możliwe jest zwolnienie osoby prawnej od kosztów sądowych poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które obejmowały wpis od skargi w kwocie 37 013 zł. Oceniając sytuację materialną strony, referendarz sądowy postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 72/24, zwolnił stronę skarżącą od wpisu od skargi w części przekraczającej 12 000 zł, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Wobec wniesionego przez stronę sprzeciwu, w którym spółka zaskarżyła pkt 2 postanowienia referendarza sądowego i wniosła o jego zmianę, polegającą na uwzględnieniu wniosku o zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych w sprawie, sąd pierwszej instancji postanowieniem z 25 lutego 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie sądu jest prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone przez spółkę zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 352/24, odpowiada prawu i zostało zasadnie skierowane do strony. Zaskarżonym zarządzeniem wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 12 000 zł, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania. Prawomocnie zakończonym postępowaniem w przedmiocie przyznania prawa pomocy strona została zwolniona od wpisu od skargi ponad wymienioną kwotę. Zażalenie skarżącej spółki, będące przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie sprowadza się do kwestionowania wyniku postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy, które zostało zakończone ostatecznym postanowieniem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 lutego 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 72/24. Samo wezwanie strony przez Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu było następstwem zakończenia tego postępowania, będąc jednocześnie postępowaniem wpadkowym dotyczącym uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 marca 2025 r. nie narusza wskazanego przez stronę w zażaleniu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż nie stanowi rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.