IV SA/Po 1/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-02-15

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy V i VI jest uzasadniona ochroną gruntów rolnych, nawet jeśli nie wymagają one zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze?
Ratio decidendi
Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy V i VI jest uzasadniona, nawet jeśli grunty te nie wymagają zgody ministra na przeznaczenie na cele nierolnicze. Organy mogą odmówić uzgodnienia, jeśli planowana inwestycja jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych, takimi jak zachowanie ich produktywności, zwartości przestrzeni rolniczej i zapobieganie degradacji, nawet jeśli inwestor posiada prawo własności.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej na części działki rolnej klasy V i VI. Starosta odmówił uzgodnienia projektu decyzji, wskazując na ochronę gruntów rolnych i naruszenie zwartości przestrzeni produkcyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz prawa materialnego, w tym Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę w całości. Starosta K., postanowieniem z dnia 10 października 2023 roku (nr [...]), odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej na części działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w obrębie Ż., gmina K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...], zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta i gminy K. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia 26 września 2022 roku), jest przeznaczona pod tereny upraw polowych. Starosta zaznaczył, że ustalenia studium nie mają charakteru wiążącego przy przeznaczaniu terenu pod zabudowę, ale stanowią uwidocznienie dotychczasowego przeznaczenia i wykorzystywania nieruchomości. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka nr [...] obejmuje grunty rolne klasy IVa o pow. 1,05ha, klasy IVb o pow. 0,24ha, rolę klasy V o pow. 1,52ha oraz klasy VI o pow. 1,14ha. Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że farma fotowoltaiczna o mocy do 1MW ma być zrealizowana na gruntach stanowiących rolę klasy V oraz VI. Zestawienie powierzchni gruntów według klasoużytków dla obrębu Ż. wskazuje, że miejscowość ma charakter rolniczy. W strukturze obszarowej użytki rolne stanowią 73,91% w stosunku do wszystkich gruntów ogółem. Rola klasy V to 19,62% użytków rolnych ogółem, a rola klasy VI to 32,28% użytków rolnych ogółem. Lokalizacja farmy fotowoltaicznej na części działki nr [...] spowoduje, że grunt zostanie utracony bezpowrotnie jako grunt rolny. Budowa naziemnych instalacji fotowoltaicznych wymaga znacznej ingerencji w grunt (budowa fundamentów pod panele, linii przesyłowych i stacji transformatorowych). Użytkowanie takich instalacji trwać będzie od 15 do 30 lat od momentu ich uruchomienia. Grunty nie zostaną przywrócone do pierwotnego stanu i nie posłużą więcej jako miejsce produkcji żywności. Realizacja systemów fotowoltaicznych prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji upraw rolnych na funkcję przemysłową (wyrok NSA z dnia 12.01.2016r. o sygn. akt II OSK 794/16). Grunty w sąsiedztwie działki nr [...] również są użytkowane rolniczo. Zamierzona inwestycja nie jest zabudową związaną z rolniczym wykorzystaniem działki. Zmiana przeznaczenia wnioskowanych gruntów będzie naruszała zwartość rolniczej przestrzeni produkcyjnej, doprowadzając do wymieszania funkcji rolniczej przestrzeni produkcyjnej z funkcja nierolniczą zagospodarowania terenu. Należy ograniczać wkraczanie z zabudową w otwartą przestrzeń produkcyjną. Zagospodarowanie terenów nie jest kwestią aksjologicznie obojętną, uzależnioną wyłącznie od woli właściciela gruntu. Pomimo, że przepis art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymienia prawo własności jako wartość, którą należy uwzględnić, to nie może być ona traktowana w sposób wyłączny czy dominujący. Uwzględniać również należy ograniczony wymiar przestrzeni do zagospodarowania, względnie trwały charakter zabudowy, a w odniesieniu do gruntów rolnych i leśnych ograniczony areał takich powierzchni. Pobudowanie farmy fotowoltaicznej spowoduje zmniejszenie areału gruntów pod produkcję rolną, co ma znaczenie dla funkcjonowania gruntów sąsiednich. Ochrona gruntów rolnych i leśnych jest związana z ochroną produktywności ziemi. Regulacje dotyczące ochrony gruntów rolnych i leśnych stanowią lex specialis w stosunku do regulacji prawnych z zakresu ochrony środowiska oraz wydają się raczej powiązane z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych ukierunkowana jest wyłącznie na realizację celu, jakim jest ochrona gruntowych zasobów polskiego rolnictwa. Podsumowując organ wyjaśnił, że budowa elektrowni fotowoltaicznej stanowi ingerencję w środowisko. Inwestycja spowoduje wydzielenie z dotychczasowego kompleksu o charakterze rolnym jego fragmentu ze szkodą dla dotychczasowej funkcji terenu. Starosta jako priorytet przyjmuje zachowanie jednolitości obszaru rolniczego, spójności, jednorodności terenów użytkowanych rolniczo i tym samym zapobiega nieuzasadnionej ingerencji w te tereny innej funkcji. Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczenia obszarów gruntów wysokiej jakości na cele nierolnicze i nieleśne, a ograniczanie to powinno być postrzegane nie tylko jako proces powodujące uszczerbek obszarowy, ale także wpływający na walory użytkowe gruntu (art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 roku (nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że nie ujawnił żadnych naruszeń prawa materialnego, czy procesowego. Starosta szczegółowo uzasadnił z jakich względów odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia. Z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości o pow. 3,95ha, która składa się z gruntów ornych klasy IV, V i VI. Inwestycja jest przewidziana na części działki nr [...], która obejmuje grunty orne klasy V i VI. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za przekonującą argumentację odwołującą się do rolniczego charakteru obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość. Inwestycja polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej stanowić będzie ingerencję w środowisko oraz będzie generowała konieczność wydzielenia z dotychczasowego zwartego kompleksu o charakterze rolnym sporego fragmentu ze szkodą dla dotychczasowej funkcji tego terenu. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem, że interes inwestora nie może przeważać nad interesem publicznym, którego celem winno być zachowanie środowiska naturalnego, tym bardziej biorąc pod uwagę aktualną sytuację międzynarodową i konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Ocena tego pozostaje w gestii właściwego organu. W rozstrzyganej sprawie analiza taka została dokonana z uwzględnieniem wartości jakie prezentuje nieruchomość dla zachowania integralności środowiska przyrodniczego. Realizacja inwestycji zmniejszy areał gruntów przeznaczonych pod produkcje rolną, a nadto spowoduje naruszenie zwartego obszaru rolniczej przestrzeni produkcyjnej, doprowadzając do wymieszania funkcji rolniczej z funkcją nierolniczą zagospodarowania obszaru. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Spółka zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty K. , a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Spółki zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a nadto przepisów i ratio legis ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz całkowicie dowolne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż występowanie na terenie objętym wnioskiem gruntów rolnych klasy V I VI uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, 2) art. 6, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez brak przyczynienia się przez organ odwoławczy do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenia zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie realizacji inwestycji ze względu na pozaprawne kryteria, 3) art. 8 K.p.a. poprzez rozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść skarżącej Spółki wbrew zasadzie in dubio pro libertate oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku, pomimo braku spornych interesów stron oraz osób trzecich, co stanowi przejaw braku kierowania się przez organ administracji zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz podważa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, 4) art. 8, art. 11 i art. 15 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do większości twierdzeń i zarzutów skarżącej Spółki sformułowanych w zażaleniu, które są istotne dla sposobu załatwienia sprawy, 5) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku racjonalnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności sprzecznego z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, w oparciu o dowolne i pozaprawne kryteria, a tym samym powstania wątpliwości co do zasadności i logiki rozstrzygnięcia, 6) art. 3 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędne ich zastosowanie i całkowicie dowolne przyjęcie, iż występowanie na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy gruntów rolnych klasy V i VI uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w stanie faktycznym sprawy, gdy uzgodnienie byłoby zgodne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, 7) art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla wyodrębnionego terenu, na którym występują grunty rolne klasy V i VI, niewymagające uzyskania zgody na przeznaczenie ich na cele nierolnicze, co narusza prawo własności, 8) art. 6 K.p.a. i art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie w swoich rozważaniach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej/uchylającej dyrektywy 2001/77/WE, jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022, poz. 2492). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 - dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawy dotyczące skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarga okazała się nieuzasadniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2023, poz. 977. - dalej w skrócie "u.p.z.p.") w związku z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 z późn. zm. - dalej w skrócie "u.o.g.r.l.") Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.). Decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami (art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.). Natomiast zgodnie z treścią art. 106 § 1-6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a.") jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin. Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie stosuje się przepisy art. 36-38, przy czym organ obowiązany do zajęcia stanowiska niezwłocznie informuje organ załatwiający sprawę o wniesieniu ponaglenia. Zgodnie z art. 92 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.) za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W świetle treści art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l. właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l.). Ochrona gruntów rolnych polega na: ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne, zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi, rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze, zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych, ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi (art. 3 ust. 1 pkt 1-5 u.o.g.r.l.). Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej (art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l.). Przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze i nieleśne, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.). Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości i kompletności przyjętych przez organy ustaleń faktycznych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia oceny, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy doszło do istotnego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Analiza treści skargi oraz treści zażalenia wskazuje jednoznacznie, że pomiędzy stronami (skarżącą Spółką oraz organami) nie ma żadnych rozbieżności, co do okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., pismem z dnia 22 sierpnia 2023 roku, wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy K. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej na części działki nr [...] w obrębie Ż., gmina K.. Burmistrz Miasta i Gminy K., pismem z dnia 25 września 2023 roku (data wpływu 28 września 2023 roku), wystąpił do Starosty K. z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Do akt sprawy włączone zostały wniosek o ustalenie warunków zabudowy, projekt decyzji wraz z analizą warunków i zasad zagospodarowania terenu, wynikami analizy oraz załącznikiem graficznym. Starosta załączył do akt sprawy wyciąg z uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia 26 września 2022 roku w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K., a także zestawienie klasoużytków rolnych dla obrębu Ż. , gmina K.. Dowody włączone do akt administracyjnych potwierdzają bezsporne pomiędzy stronami okoliczności, że skarżąca Spółka ubiega się o ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW na części działki nr [...] obręb Ż., gmina K.. Wskazana działka ma powierzchnię 3,95ha i obejmuje użytki rolne: klasy IVa (pow. 1,05ha), klasy IVb (pow. 0,24ha), klasy V (pow. 1,52ha) oraz klasy VI (pow. 1,14ha). Planowana inwestycja ma zostać zlokalizowana na gruntach klasy V oraz VI. Spółka na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie zgłaszała wniosków dowodowych. Zażalenie oraz skarga do sądu nie wskazują jakichkolwiek uchybień w zakresie podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W treści pism procesowych (zażalenie, skarga do sądu) skarżąca Spółka nie wskazuje na czym miałoby polegać naruszenie obowiązków procesowych organów wyrażające się brakiem należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7a K.p.a. Sprawa administracyjna, w ramach której orzekały organy współdziałające, nie dotyczyła nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia. Przedmiotem tego postępowania było bowiem przyznanie stronie uprawnienia w postaci ustalenia warunków zabudowy. Do tego rodzaju spraw administracyjnych art. 7a K.p.a. w ogóle nie znajduje zastosowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r. II OSK 2598/21, Legalis nr 2883281). Sformułowane w zażaleniu, a następnie powtórzone w skardze, zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. nie mają charteru samodzielnego, ale charakter wtórny wobec zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Spór dotyczy natomiast wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Brak jest podstaw dla przyjęcia stanowiska o naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Stosownie do art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uprzednim uzgodnieniu tej decyzji z organami wymienionymi we wskazanym przepisie. W odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne, decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu z organami administracji właściwymi w sprawach ochrony tych gruntów. Obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie główne (tj. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy) jest przygotowanie projektu zamierzonego rozstrzygnięcia (decyzji) w oparciu o żądanie inwestora, tj. treść złożonego wniosku. Z kolei obowiązkiem organu współdziałającego (uzgadniającego) jest ocena dopuszczalności zaakceptowania przedłożonego projektu decyzji. Ocena ta przy tym odbywa się w granicach wynikających z właściwości rzeczowej (kompetencji) organu uzgadniającego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2023 r. II SA/Gd 498/22, Legalis nr 2850261). Uzgodnienie dokonywane jest w ramach "uznania administracyjnego" (wyrok WSA w Krakowie z 21.09.2023 r., II SA/Kr 789/23, LEX nr 3618872). W ocenie Sądu brak jest podstaw do formułowania oceny, że kontrolowane decyzje zostały wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Analiza kwestionowanych skargą postanowień doprowadziła Sąd do przekonania, że odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy została prawidłowo wsparta oceną dotyczącą ochrony ilościowej i jakościowej gruntów rolnych. Organy rozważyły zasadność realizacji planowanej inwestycji w odniesieniu do struktury użytków rolnych, sposobu zagospodarowania terenu, rodzaju inwestycji, prawa własności, ochrony środowiska, a także bezpieczeństwa żywnościowego. Niezgodności z prawem stanowiska skarżonych organów nie dowodzi argumentacja zażalenia wskazując, iż zgoda na zmianę przeznaczenia na podstawie art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. jest wymagana jedynie w odniesieniu do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy I-III. Okoliczność, że na planowanej do zainwestowania działce nie występują grunty rolne klasy I-III nie dowodzi obowiązku/konieczność uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. To, że inwestor występuje o warunki zabudowy dla działki stanowiącej grunt rolny, który nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, nie oznacza jeszcze per se, że inwestor musi takie warunki zabudowy uzyskać. Organ uzgadniający może w szczególności uznać, że planowana inwestycja na danych gruntach rolnych jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych, przewidzianymi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r. II OSK 2598/21, Legalis nr 2883281). Grunty rolne klasy V i VI podlegają ochronie określonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. oraz ochronie na gruncie art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. Dostrzegać przy tym należy, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych może stanowić samodzielną podstawę do oceny zasadności realizacji określonych inwestycji na gruntach rolnych (wyrok NSA z 4.10.2022 r., II OSK 1554/21, LEX nr 3503430). Organy bez naruszenia zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania uznały, że realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej będzie prowadzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu z funkcji upraw rolnych na funkcję przemysłową. Znaczna ingerencja w grunt obejmująca budowę fundamentów, posadowienie paneli, linii przesyłowych oraz stacji transformatorowych, a także użytkowanie obliczone na 15 do 30 lat od momentu uruchomienia, uzasadnia stanowisko, że grunty zostaną wyłączone z produkcji żywności (rolniczego użytkowania). Starosta udokumentował w aktach sprawy, że planowana inwestycja została przewidziana do realizacji w obszarze wiejskim, gdzie 73,91% gruntów stanowią użytki rolnicze, z czego aż 51,9% to użytki rolne klasy V i VI. Organ wykazał, że grunty planowane do zainwestowania mają istotną wartość rolniczą z punktu widzenia uwarunkowań panujących w gminie K.. W obrębie Ż., w świetle załączonego do akt sprawy zestawienia gruntów, nie występują użytki rolne o klasie bonitacyjnej I-II, a użytki rolne o klasie bonitacyjnej III stanowią 0,1ha. Organ wyjaśnił także, że w aspekcie planowania przestrzennego oczekiwana zmiana przeznaczenia wnioskowanych gruntów stanowi wkraczanie z zabudową przemysłową w otwartą przestrzeń produkcji rolniczej przez co naruszona zostanie jej zwartość poprzez wymieszanie funkcji rolniczej przestrzeni produkcyjnej z funkcją nierolniczą zagospodarowania terenu. Organy rozważały zasadność kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście ochrony prawa własności. Starosta wyjaśnił, że prawo własności jest to wartość, którą należy uwzględnić, ale nie może być ona traktowana w sposób wyłączny czy dominujący. Organ wskazał na ograniczony wymiar przestrzeni do zagospodarowania, względnie trwały charakter zabudowy oraz ograniczenie areału powierzchni gruntów wykorzystywanych rolniczo. Przypomnieć zatem należy, iż zgodnie z treścią art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności z Konstytucją RP regulacji prawnej obejmującej ochronę gruntów rolnych przed ich przeznaczeniem na cele nierolnicze. Skoro kwestionowane skargą postanowienia znajdują podstawę prawną w regulacji ustawowej, tj. przepisach art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., to brak jest podstaw do formułowania oceny o naruszeniu art. 6 K.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Bezprawności zaskarżonych postanowień nie dowodzą ani zarzuty braku prounijnej wykładni prawa krajowego, ani ocena, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Starosta wyjaśnił, że ochrona gruntów rolnych i leśnych jest związana z ochroną produktywności ziemi. Regulacje dotyczące ochrony gruntów rolnych i leśnych stanowią lex specialis w stosunku do regulacji prawnych z zakresu ochrony środowiska oraz wydają się raczej powiązane z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych ukierunkowana jest wyłącznie na realizację celu, jakim jest ochrona gruntowych zasobów polskiego rolnictwa. Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska o istotnym naruszeniu art. 15 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez organ odwoławczy. Kolegium wskazało i wyjaśniło podstawy prawne dla oceny zasadność uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w sprawach ochrony gruntów rolnych. Organ podzieliło ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji, wskazując na uznaniowy charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wartości jakie prezentuje planowana do zainwestowania nieruchomość dla obszaru wiejsko-rolniczego obrębu Ż. , gmina K.. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło