VIII SA/Wa 285/25
WyrokWSA w Warszawie2025-05-14
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Cezary Kosterna, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. ma prawo do wyrównania uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, obliczonych na podstawie kwoty bazowej obowiązującej od 1 marca 2023 r., pomimo że przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. nakazują stosowanie kwoty bazowej z ustawy budżetowej na rok 2022 do tego okresu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r., które nakazują stosowanie kwoty bazowej z ustawy budżetowej na rok 2022 do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. W związku z tym, brak jest podstaw prawnych do wypłacenia skarżącemu wyrównania uposażenia i innych świadczeń w oparciu o wyższą kwotę bazową obowiązującą od 1 marca 2023 r. Sąd odmówił również przeprowadzenia rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisu, wskazując na wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby ze skutkiem na 3 lutego 2023 r. Otrzymał uposażenie za styczeń i luty 2023 r. obliczone na podstawie kwoty bazowej z 2022 r. Wystąpił o wyrównanie uposażenia i innych świadczeń (odprawa, ekwiwalent za urlop, nagroda roczna) do wysokości obliczonej według kwoty bazowej z 2023 r., powołując się na przepisy dotyczące wynagrodzeń w sferze budżetowej. Organy Policji odmówiły wyrównania, wskazując na przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r., które nakazują stosowanie kwoty bazowej z 2022 r. do okresu do 28 lutego 2023 r. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa i sprzeczność przepisu z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 4 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia oddala skargę.
Przedmiotem skargi G. M. (dalej: skarżący) jest decyzja Komendanta Głównego Policji (dalej: organ ) z 4 lutego 2025 r., nr [...]
w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 16 stycznia 2023 r., nr [...], skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 3 lutego 2023 r., z uwagi na złożony przez niego wniosek.
Skarżący za miesiąc styczeń 2023 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 5162,98 zł brutto, a za miesiąc luty 2023 r. wynagrodzenie w wysokości 5482,53 zł brutto. Zgodnie z zestawieniem należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji oraz adnotacją organu finansowego, skarżącemu przy zwolnieniu ze służby przyznano:
1. nagrodę roczną za 2023 r. w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w 2023 r.;
2. 6-miesięczną odprawę w wysokości 100% miesięcznego uposażenia wraz
z dodatkiem rodzinnym bez dodatku specjalnego tj. 48 198,00 zł;
3. uposażenie za 117 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w łącznej kwocie 44 754,84 zł;
4. uposażenie przez okres jednego roku wypłacane począwszy od miesiąca marca 2023 r. do miesiąca lutego 2024 r.
Pismem z 23 lipca 2024 r. skarżący wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o wyrównanie wynagrodzenia i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz
z ustawowymi odsetkami za miesiąc styczeń 2023 i miesiąc luty 2023 r. oraz pozostałych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi Policji odchodzącemu na emeryturę, wyliczanych na podstawie uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj:
wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami;
wyrównanie odprawy i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz
z ustawowymi odsetkami;
wyrównanie i wypłatę nagrody rocznej za 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami.
Ponadto skarżący żądał przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia - stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury.
Jako podstawę do swojego żądania wskazał art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. 2022 r. poz. 2666, dalej: ustawa okołobudżetowa na 2023 ) oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1533).
Decyzją z 21 sierpnia 2024 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji
w Ł. (dalej: Komendant Wojewódzki, organ I instancji) odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r. i miesiąc luty 2023 r. oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. 2023 r. poz. 256, dalej: ustawa budżetowa) oraz ustawa okołobudżetowa na 2023. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł, dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od
1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 od 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł. ustaloną w ustawie budżetowej no rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270).
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw, nie pozostawiają wątpliwości co do wysokości uposażenia za styczeń i luty 2023 roku. Uposażenie skarżącego wypłacone za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym
z ustawą o Policji. Z uwagi na ten fakt również inne należności wypłacone skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby nie podlegają wnioskowanemu wyrównaniu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że brak uwzględnienia podwyżki wynagrodzenia skutkował zaniżeniem świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi przechodzącemu na emeryturę, a wyliczanych na podstawie wysokości ostatniego wynagrodzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z 4 lutego 2025 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i umorzył decyzję w tym zakresie oraz utrzymał zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu w podniósł, że przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad, które określa ustawa budżetowa (art. 9 ustawy o Policji). Zatem w ocenie Komendanta Głównego przy obliczaniu uposażenia funkcjonariuszy Policji na rok 2023 r. sięgnąć należy do przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej, w którego treści ustalono kwotę bazową dla żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy w wysokości 1740, 64 zł. Następnie organ przywołał treść art. 41 ustawy około budżetowej na 2023. Zdaniem organu ww. przepisy wskazują wprost sposób obliczania uposażenia należnego
w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r., tj. że w tym okresie stosuje się do obliczenia uposażenia kwoty bazowej ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 r, z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z dnia 2022 r. poz. 270) tj. kwotę 1614,69 zł. Powyższe sformułowanie nie pozostawia miejsca do dowolnej interpretacji, zatem należy zastosować się wprost do wskazanego brzmienia przepisu. Dlatego też Komendant Główny Policji potrzymał stanowisko organu I instancji co do odmowy wyrównania wynagrodzenia oraz jego wypłaty.
Odnosząc się do kwestii żądania wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlo, odprawy oraz nagrody rocznej organ wskazał, że powyższe świadczenia należne skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby, obliczane są na podstawie uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku. Zgodnie z dokumentacją przedmiotowego postępowania, ww. należności zostały wypłacone w oparciu w kwotę ostatniego uposażenia, liczoną na podstawie kwoty bazowej w wysokości 1614,69 zł ustalonej ustawą budżetową na rok 2022.
W kwestii żądania skarżącego dot. przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, Komendant Główny Policji wskazał, iż w myśl art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W ocenie Komendanta Głównego Policji, mając na uwadze, iż uposażenie stanowiące podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury nie uległo zmianie, organ I instancji słusznie odmówił przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego żądanych wyliczeń.
Przechodząc do kwestii wypłaty żądanych przez skarżącego ustawowych odsetek organ uznał, że tzw. sprawa o odsetki, nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Rozpoznanie sprawy o odsetki, nawet w przypadku ich przyznania, nie może nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, natomiast dochodzenie omawianych roszczeń możliwe jest na drodze cywilnoprawnej. Dlatego też Komendant Główny Policji dostrzegł konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji w części dotyczącej odmowy wpłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i umorzenie w tym zakresie z uwagi na fakt, iż organ I instancji wydał decyzję w tym zakresie bez podstawy prawnej
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił nieusprawiedliwione zastosowanie art. 41 ustawy około budżetowej na 2023 w zw. z art. 8 ust. 1 o kształtowaniu wynagrodzeń
w państwowej sferze budżetowej. Jednocześnie wniósł o uchylenie za skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz dokonanie przez Sąd rozproszonej kontroli konstytucyjności wskazanego przepisu art. 41 ustawy około budżetowej na 2023.
Skarżący podniósł, że przysługujące mu uposażenie i świadczenia zostały bezprawnie zróżnicowane wobec osób, które odeszły ze służby w Policji od dnia 1.03.2023 r. i przez to są zaniżone. Wobec funkcjonariuszy zwolnionych ze służby od dnia 1.03.2023 r. zastosowano bowiem stawkę bazową wyższą (o 7,8%} w oparciu
o ustawę budżetową na rok 2023. Uposażenie i świadczenie skarżącej zostało zaś art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. "zamrożone" według stawki bazowej obowiązującej w 2022 roku. Zdaniem skarżącego art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 jest ewidentnie sprzeczny z art. 2 oraz art. 31 Konstytucji. Dlatego tez skarżący wnosi o dokonanie rozproszonej kontroli konstytucyjności tego przepisu. Następnie skarżący w sposób obszerny uzasadnił swój wniosek wskazując m.in. iż nowe prawo uchwalono pod koniec roku 2022, a zatem osoby które podejmowały decyzję
o przejściu na emeryturę (w tym skarżący) w ogóle nie miały pojęcia, że może ono przybrać taką postać. Co więcej, ta zmiana prawa jest de facto niczym innym, jak "zmianą reguł gry w trakcie gry", co w demokratycznym państwie prawa nigdy nie powinno mieć miejsca.
Skarżący wniósł bowiem o zwolnienie go ze służby w miesiącu listopadzie 2022 r., tj. przed publikacją zarówno ustawy budżetowej na 2023 rok jak i przed publikacją ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Skarżący podkreślił także, iż decyzja Skarżącego
o złożeniu wniosku o zwolnienie go ze służby i przejściu na emeryturę była silnie motywowana jego pogarszającym się stanem zdrowia (leczył się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Szpitalu MSWiA w Ł. przy ul. P.) Skarżący został zatem niejako do podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby zmuszony. Tym samym nie dano skarżącemu (jak i setkom innych funkcjonariuszy) szansy na rozważenie tej decyzji,
a prawo zastosowano wobec niego prawo odgórnie.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu niezgodności z Konstytucji art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 podniósł, że dopóki dany przepis stanowi część porządku prawnego i obowiązuje, to organ nie może go nie zastosować nawet gdyby uznał go za niekonstytucyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej, jako: p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować
z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości wyliczenia skarżącemu świadczeń – należności pieniężnych, w tym wysokości wynagrodzenia za prace za miesiąc styczeń 2023 r., miesiąc luty 2023 r., nagrody rocznej za 2023 r., 6-miesięcznej odprawy, uposażenia za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, uposażenia przez okres jednego roku wypłacane począwszy od miesiąca marca 2023 r. do miesiąca lutego 2024 r.
Skarżący stoi na stanowisku nieusprawiedliwionego zastosowania art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r
o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz zmianie niektórych ustaw. Jednocześnie skarżący nie neguje wypłaconych mu kwot pieniężnych wskazanych w decyzji organu.
Z kolei organ wnosząc o oddalenie skargi, stwierdza, że wszystkie kwoty pieniężne należące stronie skarżącej zostały wyliczone i wypłacone zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023:
1. Kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
2. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270).
3. Uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej wypłacone w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej
a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 2.
4. Do podwyższenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej nie stosuje się przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. 5. Podwyższenie uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, wraz ze zwiększeniem, o którym mowa w ust. 3, następuje w ciągu 3 miesięcy po dniu ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2023, z wyrównaniem od dnia 1 marca 2023 r.
5. Podwyższenie uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej, wraz ze zwiększeniem, o którym mowa
w ust. 3, następuje w ciągu 3 miesięcy po dniu ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2033, z wyrównaniem od dnia 1 marca 2023 r.
Z treści powyższego przepisu skarżący upatruje, że osoby, które znalazły się
w takiej sytuacji jak on, czyli odchodzący na emeryturę w okresie 1 styczeń – 28 luty 2023 r., będą miały zaniżone świadczenia. Skarżący czuje się ponadto pokrzywdzony,
i w jego ocenie wskazany przepis jest sprzeczny z konstytucją.
Z kolei organ zauważa, że art. 41 ust. 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. (.....), wskazuje wprost sposób obliczenia uposażenia należnego w okresie od stycznia do 28 lutego 2023 r., a zatem wynika z niego obowiązek zastosowania kwoty bazowej ustalonej w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. budżetowej.
W ocenie Sądu, rację ma organ, że wskazane przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. utrzymano w mocy kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł, ustaloną w ustawie budżetowej na roku 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270).
Zatem nie ulega wątpliwości, że organy nie miały podstawy prawnej do wypłacenia uposażenia skarżącemu w oparciu o kwotę bazową obowiązująca od
1 marca 2023 r. Skarżący nie negował wysokości wyliczeń poszczególnych kwot pieniężnych na podstawie przyjętej kwoty bazowej w wysokości 1614,69 zł.
Sąd w całości akceptuje ustalony stan prawny przez organy policji, nie ma również zastrzeżeń co do dokonanej oceny prawnej. W tej sytuacji nie zachodzi konieczność powtarzania tej oceny.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, a mianowicie dokonanie przez Sąd rozproszonej kontroli konstytucyjnej wskazanego przepisu – art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, przyznać należy rację organom policji, że sądy administracyjne, ani organy administracyjne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją RP, ponieważ jest to prerogatywa zastrzeżona do właściwości Trybunału Konstytucyjnego.
W polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa domniemanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli sąd jest przekonany o niezgodności przepisu z Konstytucją lub ma w tym względzie wątpliwości, powinien – na podstawie art. 193 Konstytucji RP – zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw
z Konstytucją. Wprawdzie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wynika obowiązek każdego sądu stosowania postanowień Konstytucji we wszystkich sytuacjach, gdy będą one dotyczyły rozpoznawanej sprawy, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby powołany przepis mógł być również wykorzystywany do usuwania niezgodności między ustawami a Konstytucją. W piśmiennictwie zwrócono uwagę na łączącą się z tym niepewność co do stanu obowiązującego prawa oraz różnorodność wydawanych orzeczeń (B. Nita Bezpośrednie stosowanie Konstytucji a rola sądów w ochronie konstytucyjności prawa Państwo i Prawo 2002/9 str. 43). W orzecznictwie ugruntowało się stanowisko nakazujące poszanowanie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego jako organu konstytucyjnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r. sygn. akt I KZP 17/02, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2002 r. sygn. akt IIICKN 326/01, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt II KK 261/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 442/07).
Dążenie do wyeliminowania przepisu ustawy niezgodnego z Konstytucją RP powinno być powinnością wszystkich organów państwowych, w tym także sądów. Podejmowane w tym celu działania powinny jednak przebiegać w ramach obowiązujących w tym zakresie procedur prawnych. Porównując derogację przepisu prawa przez Trybunał Konstytucyjny albo możliwość bezpośredniego stosowania
w indywidualnej sprawie przez sąd przepisów Konstytucji RP, zauważyć należy, iż
w przypadku odmowy zastosowania przez sąd przepisu ustawy w konkretnej sprawie nie dochodzi do wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego (co ma miejsce
w przypadku uznania przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu).
Tylko oczywistość niezgodności powołanego przepisu z Konstytucją, wraz
z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego, stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. Jak bowiem stwierdza R. Hauser i A. Kabat, w tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (zob. R. Hauser i A. Kabat, Glosa do wyroku NSA z dnia 14 lutego 2002 r., I SA/Po 461/01, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2003 z. 2 poz. 17 s. 74-75). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie taka oczywistość nie występuje. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny
w postanowieniu z 1 czerwca 2021 r. w sprawie III OZ 391/21 i Sąd w składzie orzekającym w całości je akceptuje.
Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, w kontrolowanej sprawie nie zaistniała zatem sytuacja prawna, aby Sąd pierwszej instancji, w ramach uprawnienia określonego w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP był zobowiązany do dokonania oceny regulacji zawartej w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 samodzielnie
w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Niewątpliwie za słuszne należy uznać stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że zasada legalizmu oznacza działanie organu na podstawie obowiązującej normy prawnej.
Sąd podziela uwagi organu policji co prawidłowego stanowiska tych organów
w zakresie wypłaty odsetek.
Końcowo dodać należy, że powołane w skardze orzecznictwo (Sądów Okręgowych) nie dotyczy uposażeń funkcjonariuszy policji.
W tej sytuacji zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło