I GSK 47/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 980/24 w sprawie ze skargi I.D. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 27 stycznia 2022 r. nr 2/22/VIII-O w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz I. D. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 980/24 po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. D. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 27 stycznia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym – uchylił zaskarżoną uchwałę i poprzedzającą ją uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach z 14 lipca 2021 r. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Okręgowa Izba Lekarska w Katowicach wystawiła 12 maja 2021 r. wobec zobowiązanego – I. D. tytuł wykonawczy, obejmujący należność w kwocie 3 998,30 zł z tytułu niezapłaconych składek członkowskich za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2021 r. W toku egzekucji administracyjnej strona pismem z 16 czerwca 2021 r. wniosła zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek wskazanych w tytule wykonawczym, z uwagi na skuteczne złożenie przez nią oświadczenia, o którym mowa w § 3 pkt 1 ust. 3 uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z 5 września 2014 r. nr 27/14/VII w sprawie wysokości składki członkowskiej. Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach uchwałą z 14 lipca 2021 r. oddaliło zarzut, uznając go za nieuzasadniony. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w aktach Śląskiej Izby Lekarskiej brak jest pism strony z 20 maja 2013 r., których kopie zostały załączone do zarzutu. Także w dzienniku podawczym nie ma odnotowanej informacji, że takie dokumenty wpłynęły do Śląskiej Izby Lekarskiej. Ponadto na załączonej kopii nadania przesyłki widnieje data 19 sierpnia 2013 r. Jedynym zaś pismem, jakie Śląska Izba Lekarska otrzymała od strony w sierpniu 2013 r., było pismo z 15 sierpnia 2013 r., informujące o uzyskaniu przez stronę decyzji o emeryturze. Podkreślono, że strona w trakcie wieloletniej korespondencji ze Śląską Izbą Lekarską nigdy wcześniej nie powoływała się na pismo z 20 maja 2013 r. Wskazano też, że z uwagi na datę wniesienia tego pisma zastosowanie powinna mieć uchwała z 4 kwietnia 2008 r. nr 8/08/V NRL w sprawie wysokości składki członkowskiej, obowiązująca od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2014 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z 27 stycznia 2022 r. orzekło o utrzymaniu w mocy uchwały Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej. Organ wskazał, że strona od co najmniej 2008 r. miała ustalaną na określony czas rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, a decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 maja 2013 r. została jej przyznana emerytura. Zgodnie z przepisami uchwały z 4 kwietnia 2008 r. nr 8/08/V NRL w sprawie wysokości składki członkowskiej, aby uzyskać zwolnienie z opłacania składki członkowskiej lub jej zmniejszenie do kwoty 10 zł konieczne było nie tylko poinformowanie przez zobowiązanego izby o otrzymywaniu renty lub emerytury i nie osiąganiu innych dochodów, ale złożenie przez zobowiązanego stosownego wniosku oraz podjęcie przez okręgową radę lekarską uchwały zwalniającej wnioskodawcę z obowiązku opłacania składki lub ustalającej jej wysokość w kwocie 10 zł. Z akt sprawy wynika natomiast, że 23 maja 2012 r. Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach wyraziło zgodę na obniżenie skarżącej składki do wysokości 10 zł miesięcznie, ale jedynie okresie od 1 maja 2012 do 31 lipca 2013 r. Strona nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego, że w dacie wejścia w życie uchwały z 5 września 2014 r. nr 27/14//VII NRL w sprawie wysokości składki członkowskiej wydana była zgoda na obniżenie jej składki członkowskiej do kwoty 10 zł, w szczególności nie wskazała uchwały okręgowej rady lekarskiej ustalającej składkę w tej wysokości. W związku z tym – w ocenie organu – twierdzenie, że strona nabyła prawo do ulgowej składki w kwocie 10 zł na podstawie § 4 uchwały z 5 września 2014 r. nr 27/14//VII NRL nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2023 r. sygn. V SA/Wa 706/22 uchylił zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę ją poprzedzającą. Sąd wskazał, że z dniem 30 lipca 2020 r. zmianie uległy przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Zmiany te zostały wprowadzone ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zmianie uległy m.in. przepisy art. 26, art. 27, art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.e.a., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają już znowelizowane przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie obowiązek określony w tytule wykonawczym nie wynikał "z decyzji lub postanowienia właściwego organu", zatem zarówno wierzyciel, jak i organy obu instancji (egzekucyjny oraz nadzoru) wskazywały, że obowiązek ten wynikał "bezpośrednio z przepisu prawa" – mimo że wskazywany jako podstawę roszczenia przepis 3 § 1 u.p.e.a. wyraźnie ogranicza możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej na tej podstawie wyłącznie do obowiązków "z zakresu administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego". Sąd przyjął, że egzekwowany obowiązek, wobec którego ewentualny spór co do jego istnienia lub wysokości powinien być rozstrzygany przed sądem powszechnym, bowiem obowiązek ten (opłacanie składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego) ma charakter cywilnoprawny. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Lekarskiej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 lutego 2024 r., sygn. I GSK 920/23, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji nie wyjaśniono podstaw faktycznych i prawnych, które doprowadziły go do stwierdzenia, że obowiązek opłacania składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego ma charakter cywilnoprawny, a nie – jak wskazuje kasator – publicznoprawny. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach. Na wstępie rozważań Sąd przypomniał, że w niniejszej sprawie, z uwagi na datę wszczęcia postępowania, zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu ukształtowanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r. poz. 2070). Spór między stronami dotyczy przede wszystkim samego istnienia obowiązku uiszczania przez skarżącą składek na samorząd lekarski w określonej przez Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wysokości. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się pisma skarżącej, kierowane do organów Śląskiej Izby Lekarskiej, w tym pismo z 15 sierpnia 2013 r. (wpływ do Kancelarii: 21 sierpnia 2013 r.), jak również oświadczenie o wysokości przychodów z 20 maja 2013 r. i wniosek o zwolnienie skarżącej z comiesięcznych opłat składek z uwagi na brak dochodów, które – według oświadczenia strony – zostało przesłane do organów Śląskiej Izby Lekarskiej 19 sierpnia 2013 r., razem z pismem z 15 sierpnia 2013 r. Organy samorządu lekarskiego twierdzą natomiast, że skarżąca nie złożyła wniosku o zwolnienie ze składek członkowskich. Istnieje też spór pomiędzy izbą lekarską a skarżącą co do wysokości składek, które skarżąca powinna uiścić za wskazane w upomnieniu i tytule wykonawczym okresy. W niniejszej sprawie zgłoszony przez skarżącą zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. został uznany przez wierzyciela za nieuzasadniony. Stanowisko wierzyciela okazało się jednak – w ocenie WSA – wadliwe. Zdaniem WSA, bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie obowiązek określony w tytule wykonawczym nie wynikał "z decyzji lub postanowienia właściwego organu", zatem zarówno wierzyciel, jak i organy obu instancji (egzekucyjny oraz nadzoru) wskazywały, że obowiązek ten wynikał "bezpośrednio z przepisu prawa" – mimo że wymieniony przepis wyraźnie ogranicza możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej na tej podstawie wyłącznie do obowiązków "z zakresu administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego". Niewątpliwie jednak egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek nie wynika z takiego zakresu. Uznać go należy za obowiązek, o którym mowa w ww. art. 2 § 3 u.p.e.a., wobec którego ewentualny spór co do jego istnienia lub wysokości powinien być rozstrzygany przed sądem powszechnym, bowiem obowiązek ten (opłacanie składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego), w ocenie Sądu, ma charakter cywilnoprawny. Wniosek taki wynika z analizy przepisów ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1342). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie (art. 3 ust. 1). Okręgowa rada lekarska kieruje działalnością okręgowej izby lekarskiej w okresie między okręgowymi zjazdami lekarzy, w szczególności zbiera składki członkowskie i prowadzi ich ewidencję (art. 25 pkt 7). Naczelna Rada Lekarska kieruje działalnością Naczelnej Izby Lekarskiej w okresie między krajowymi zjazdami lekarzy, a w szczególności określa wysokość składki członkowskiej (art. 39 ust. 1 pkt 11). Składki członkowskie składają się na majątek izby lekarskiej (art. 114 ust. 2 pkt 1). Nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 116). W świetle tych regulacji prawnych składka z tytułu członkostwa w izbie lekarskiej nie jest ani podatkiem, ani opłatą, czy też niepodatkową należnością budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Nie jest też opłatą skarbową ani żadną z opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Składka ta nie spełnia też definicji "niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym" w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), do których na mocy art. 67 tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Nie ma żadnego przepisu, który wskazywałby na możliwość stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do składek z tytułu członkostwa w izbie lekarskiej. W ocenie Sądu, wadliwe jest wnioskowanie, że o publicznoprawnym charakterze obowiązku opłacania składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego świadczy samo poddanie ich egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 116 ustawy o izbach lekarskich oraz poprzednio obowiązującym art. 61 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich; Dz. U. Nr 30, poz. 158 ze zm.). Przekazanie na mocy przepisu szczególnego określonych należności pieniężnych do egzekucji administracyjnej nie przesądza bowiem o ich publicznoprawnym (administracyjnoprawnym) charakterze. Zdaniem WSA, nie ma też uzasadnionych podstaw, aby do należności z tytułu składki członkowskiej w izbie lekarskiej stosować art. 3 § 1 u.p.e.a. – w części dotyczącej egzekwowania obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa – w drodze analogii. Składka ta, podobnie jak składki z tytułu członkostwa w samorządach zawodowych adwokatów i radców prawnych, nie ma charakteru publicznoprawnego. Jej opłacanie przez członka izby lekarskiej nie jest obowiązkiem wobec państwa, lecz wobec samorządu zawodowego. Dlatego też spór dotyczący istnienia należności z tytułu składki członkowskiej w izbie lekarskiej lub jej wysokości, należy do sfery prawa cywilnego, a nie prawa publicznego. Podlega on kognicji sądów powszechnych. Możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w tego typu sprawach należy upatrywać w treści art. 4 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, "do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią". Takim "innym orzeczeniem" (niż określone w art. 3 i art. 3a u.p.e.a.) określającym obowiązek zobowiązanego w rozpoznawanej sprawie powinien być – w ocenie Sądu – wyrok właściwego sądu powszechnego. WSA zauważył, że wprawdzie w złożonych zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej skarżąca nie podniosła argumentu, że egzekwowany obowiązek powinien być uprzednio skonkretyzowany w postaci wyroku sądu powszechnego, jednak skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku, na podstawie art. 33 pkt 1 ust. 3 u.p.e.a. Zbadanie tej kwestii, w ocenie Sądu, powinno doprowadzić zarówno wierzyciela, jak i organ egzekucyjny do wniosku, że – z podanych powodów wcześniej opisanych – egzekucja administracyjna była niedopuszczalna, ze względu na brak orzeczenia określającego egzekwowany obowiązek. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 4. art. 3 § 1 i art. 2 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 116 ustawy o izbach lekarskich poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że art. 3 § 1 u.p.e.a. ogranicza możliwość prowadzenia egzekucji obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa do obowiązków z zakresu administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, a w związku z tym egzekucja administracyjna obowiązku płacenia składek na rzecz samorządu lekarskiego może być prowadzona wyłącznie na podstawie "innego orzeczenia, o którym mowa w art. 4 u.p.e.a., a którym, w związku z art. 2 § 3 u.p.e.a jest orzeczenie sądu powszechnego, podczas gdy z uwagi na publicznoprawny charakter tego obowiązku spór co do jego istnienia lub wysokości nie podlega rozpoznaniu przed sądem powszechnym, a egzekucja administracyjna obowiązku wynikającego w niniejszej sprawie z przepisu prawa jest dopuszczalna na podstawie art. 2 § 1 pkt 5 w zw. z art. 116 ustawy o izbach lekarskich, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie była niedopuszczalna; b) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c) w związku z art. 135 p.p.s.a i w zw. art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach nr 1746/202 w wyniku błędnego uznania, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym powinien doprowadzić wierzyciela do wniosku, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna ze względu na brak orzeczenia określającego egzekwowany obowiązek, podczas gdy organ egzekucyjny nie stwierdził niedopuszczalności egzekucji, a organy te prawidłowo oddaliły podniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej, a związku z tym skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. winna być oddalona. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust 2, art. 5 pkt 2-6, art. 6 ust 1, art. 8 pkt 2 i 3, art. 25 pkt 7, art. 39 ust. 1 pkt 11, 114 ust. 2 i 3 i 116 ustawy o izbach lekarskich poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązek opłacania składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna doprowadzić do wniosku, że obowiązek ten ma charakter publicznoprawny i wynika z przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. D. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika, że Naczelna Rada Lekarska kwestionuje stanowisko Sądu I instancji, który dokonując wykładni przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyjął, że w przypadku składek na rzecz samorządu lekarskiego dopuszczalna jest egzekucja administracyjna, ale podstawą wystawienia tytułu wykonawczego powinien być wyrok sądu powszechnego. Opisane zagadnienie stanowi wspólny mianownik wszystkich zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. W ocenie NSA, powyżej przedstawione stanowisko Sądu I instancji, wyrażone w zaskarżonym wyroku, zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim należy rozważyć charakter relacji jakie zachodzą pomiędzy członkami samorządu lekarskiego, czyli lekarzami a samorządem. W ocenie NSA relacje te maja charakter cywilnoprawny. Nie występuje w tym zakresie nierówność podmiotów charakterystyczna dla stosunków publicznoprawnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że spory majątkowe w relacjach między samorządem a jego członkami mają cechy stosunku cywilnoprawnego, gdyż "Samorządowy charakter organizacji nie uzasadnia wyłączenia sporów między nią a jej członkami z drogi sądowej. Z istoty bowiem samorządu – a w szczególności samorządu zawodowego wynika, że o sprawach samej organizacji, o stosunkach między nią a członkami decydują członkowie, a więc że stosunki te mają charakter stosunków opierających się na zasadzie równorzędności; to z kolei rozstrzyga o cywilnoprawnym charakterze tych stosunków i – tym samym – o ich podleganiu drodze sądowej. Zatem składka członkowska uiszczana na rzecz samorządu zawodowego lekarzy, podobnie jak składki z tytułu członkostwa w samorządach zawodowych adwokatów i radców prawnych, nie ma charakteru publicznoprawnego. Jej opłacanie przez członka izby lekarskiej nie jest obowiązkiem wobec państwa, lecz wobec samorządu zawodowego. Stąd w orzecznictwie wskazuje się, że stosunek, jaki wiąże się z wykonywaniem tego obowiązku, z uwagi na jego majątkowy charakter oraz oparcie stosunków między samorządem a jego członkami na zasadzie równorzędności, jest stosunkiem cywilnoprawnym (zob. postanowienie SN z 7 lipca 1976 r., I CZ 39/76; uchwały ŚN z 23 października 1986 r., III PZP 63/86 oraz z 20 listopada 1987 r., III PZP 42/87, a także wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., II GSK 1209/19). W świetle powyższych judykatów nie powinno budzić wątpliwości, że należność z tytułu składek członkowskich jest należnością cywilnoprawną, której organy samorządu zawodowego mogą dochodzić w celu wyegzekwowania zaległych należności w postępowaniu sądowym. Zatem za uprawnione należy uznać twierdzenie, że dochodzenie tych składek w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji jest w pełni uprawnione ze względu na treść art. 116 ustawy o izbach lekarskich, ale wcześniej wierzyciel powinien uzyskać na drodze cywilnej wyrok sądu powszechnego zasądzający te składki na jego rzecz. Należy także zauważyć, że do takiej konstatacji prowadzi też wykładnia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przekazanie na mocy przepisu szczególnego określonych należności pieniężnych do egzekucji administracyjnej nie przesądza bowiem o ich publicznoprawnym (administracyjnoprawnym) charakterze. W doktrynie prawa wskazuje się, że w grupie należności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., mieszczą się zasadniczo należności o innym charakterze niż administracyjnoprawny, gdyż właśnie takie obowiązki wymagają "przekazania" na drogę administracyjną. Należności o charakterze administracyjnoprawnym ze swej istoty podlegają bowiem takiej egzekucji i zostały wyczerpująco określone w pozostałych punktach art. 2 § 1 u.p.e.a. Nie wymagają one "przekazywania" na drogę egzekucji pozasądowej. Wśród obowiązków przekazanych na drogę egzekucji administracyjnej znajdują się należności o charakterze zarówno publicznoprawnym, np. wynikające z orzeczeń sądów w sprawach karnych, jak i cywilnoprawnym, np. związane z odpowiedzialnością majątkową funkcjonariuszy publicznych lub destynatariuszy zakładów administracyjnych, czy też wynikające z obowiązku ponoszenia składek członkowskich związanych z funkcjonowaniem niektórych samorządów zawodowych, spółek wodnych. Jako konkretny przykład takich należności wskazuje się nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w samorządzie lekarskim (zob. D. Kijowski, komentarz do art. 2 u.p.e.a. [w:] D. R. Kijowski [w:] E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, D. R. Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2015, art. 2, LEX/el.). Podsumowując, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W myśl art. 116 ustawy o izbach lekarskich nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei z art. 2 § 3 u.p.e.a. wynika, że poddanie obowiązku egzekucji administracyjnej nie przesądza o wyłączeniu sporu, co do jego istnienia lub wysokości przed sądem powszechnym, jeżeli z charakteru obowiązku wynika, że do rozpoznania takiego sporu właściwy jest ten sąd. Powołany przepis, w ocenie NSA, jest przepisem kluczowym dla sprawy. Skoro bowiem w sprawie mamy do czynienia z ze zobowiązaniem o charakterze cywilnoprawnym, to przesądzenie jego istnienia lub wysokości powinno odbyć się przed sądem powszechnym. W zacytowanym przepisie ustawodawca stwierdził to wprost. Natomiast z art. 4 u.p.e.a. wynika, że do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią. I tu znów przywołać należy art. 116 ustawy o izbach lekarskich, z którego wynika, że nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle przedstawionej argumentacji postawione zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).