I OZ 743/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] i [...] na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 521/25 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi [...] i [...] o wznowienie postępowania zakończonego nieprawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 1372/24 postanawia: odrzucić zażalenie. Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 15 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 521/25 wezwał [...] jako pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2025 r. - w kwocie 100 złotych (k.63 akt sądowych). W piśmie z dnia 19 października 2025 r. (k.71 akt sądowych) pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału z dnia 15 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 521/25 wzywające skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia zobowiązany jest zbadać zasadność zastosowania wezwania i jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. A zatem, w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada, że wszczynający postępowanie ponosi koszty tego postępowania. Z kolei, zasady ustalania kwot wpisu określa wspomniane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia - wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – wynosi 100 zł. Wobec powyższego należy uznać, że zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału WSA we Wrocławiu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia znajduje uzasadnienie i odpowiada prawu. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II należało jedynie sprawdzić, czy istniał obowiązek uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Wobec stwierdzenia, że wezwanie zostało wystosowane zasadnie i we właściwej wysokości należało uznać, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału WSA we Wrocławiu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia znajduje uzasadnienie i odpowiada prawu. Na niezbędną w tej sprawie uwagę zasługuje jednak przede wszystkim fakt, że podobnie jak w wielu innych skargach składanych do WSA we Wrocławiu (co wiadomo jest Sądowi z urzędu) również do tej sprawy pełnomocnik nie nadesłał pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznał zatem przedstawienie Sądowi odwoławczemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu kolejnego zażalenia strony obarczonego tym samym brakiem formalnym, celem jak najszybszego zakończenia postępowań wpadkowych inicjowanych przez skarżącego w sprawie. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, w toku postępowań przed Sądem I instancji składali kilkukrotnie nieopłacone zażalenia, i – pomimo wymogów art. 46 § 3 p.p.s.a. (Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem) – do żadnego z nich nie załączono pełnomocnictwa dla Zdzisława Ziemca. Kierowane do pełnomocnika skarżących pisma wraz z pouczeniami były jednoznaczne i zrozumiałe, a nadto wskazywały odpowiednie przepisy będące ich podstawą. Kwestia pobierania wpisu sądowego od zażalenia została ponadto pełnomocnikowi skarżących dodatkowo wielokrotnie wyjaśniona. Powyżej opisane działania pełnomocnika skarżących ocenić należy jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony. Ocena, czy doszło do nadużycia prawa procesowego, odnosić się musi do sfery motywacyjnej strony – konieczna jest pewność, że strona, składając zażalenie, czyni to w innym celu aniżeli jego wzruszenie (por. postanowienie NSA z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II FZ 56/25). Wniesione przez skarżących zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 11 sierpnia 2025 r., nie zostało opłacone, nie dołączono do niego także dokumentu pełnomocnictwa, co powoduje, że obarczone zostało brakami uniemożliwiającymi jego rozpoznanie. Podkreślić należy, że Sąd I instancji w ramach prowadzonych spraw tych skarżących wielokrotnie już postanowieniami odrzucał zażalenia skarżących z tych samych powodów. Wobec powyższego należało dojść do wniosku, iż skarżący składając poprzez pełnomocnika, bez przedstawienia dokumentu pełnomocnictwa, kolejne nieopłacone zażalenie, mimo pouczenia zawartego przy doręczeniu, w którym wyraźnie wskazano, że od zażalenia pobiera się wpis wynoszący 100 zł (wraz z możliwymi sposobami jego uiszczenia) oraz wskazano treść art. 46 § 3 p.p.s.a. ("Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem") - że zarówno skarżący jaki ich pełnomocnik nadużywają prawa do sądu. Wielokrotne postępowanie w ten sam sposób przez skarżących celowo przedłuża postępowanie i uniemożliwia jego zakończenie. Art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. przewiduje możliwość odrzucenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, a taka sytuacja ma miejsce w ocenianej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie odrzucił.