I SAB/Op 19/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu D. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. D. S. (dalej jako: "skarżący", "strona", "wnioskodawca"), działając przez pełnomocnika adwokata A. T., wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej: "organ", "PPIS", "Inspektor"), w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskodawca w piśmie z 8 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu: 10 stycznia 2025 r.) wystąpił do PPIS o udostępnienie informacji publicznej w podanym niżej zakresie: "1. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? 2. Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 3. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 4. W jakim maksymalnym czasie po zaszczepieniu może pojawić się niepożądany odczyn poszczepienny? 5. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 6. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 7. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 8. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustała listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 9. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 10. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego? 11. Czy którakolwiek substancja dodatkowa zawarta w szczepionkach obowiązkowych dla dzieci w Polsce ma zdolność przenikania bariery krew-mózg, akumulowania się w ludzkim organizmie i wpływania negatywnie na ośrodkowy układ nerwowy? Jeśli nie to proszę o przedstawienie odpowiednich dokumentów. 12. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ·wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne o ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny, nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 13. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 14. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 15. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień? 16. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 17. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła. obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka? 18. Czy Minister Zdrowia, wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych? 19. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą? 20. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?". Organ odpowiedział na pytania strony pismem z 23 stycznia 2025 r. W pierwszej kolejności PPIS poinformował wnioskodawcę, że odpowiedzi na pytania nr 1-3, 5-14 i 16 zostały już udzielone stronie w piśmie z 20 czerwca 2024 r. W związku z tym organ uznał za bezzasadny ponowny wniosek w tym zakresie. Wskazał przy tym, że w sytuacji, gdy wnioskodawcy udzielono już żądanej informacji publicznej, odpowiadając na uprzednio złożony wniosek dotyczący tego samego przedmiotu, organ może odmówić "ponownego" udzielenia takiej samej informacji, powiadamiając o tym stronę pismem o określonej treści. W dalszej części pisma PPIS udzielił odpowiedzi na pytania nr 4, 15, 18, 19 i 20 kolejno: "Ad. 4. Niepożądany odczyn poszczepienny to zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki. Wyjątek stanowią odczyny po szczepieniu BCG - w tych wypadkach kryterium czasowe jest znacznie wydłużone, co wynika ze specyfiki szczepionki. Ad. 15. Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej oraz wiedza na temat prawa krajowego obowiązującego w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej nie stanowią informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych. Ad. 18 i 19. PPIS w Opolu nie posiada informacji dotyczących analiz dokonywanych przez Ministra Zdrowia. Zadane pytanie nie dotyczy informacji, które organ posiada i nie stanowi informacji publicznej. Ad. 20. PPIS w Opolu nie ma uprawnienia do samodzielnej kontroli legalności aktów prawnych i stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją RP". Z pisma organu z 20 czerwca 2024 r., na które powołał się Inspektor, stanowiącego odpowiedź na wniosek strony z 6 czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej wynikają, zgodnie z kolejnością pytań zadanych w tym wniosku, następujące odpowiedzi organu: "Ad. 1. Na terenie działania tut. Stacji nie stwierdzono zgonów wśród dzieci i dorosłych do 19 r. życia do 4 tygodni po szczepieniu w ciągu ostatnich 5 lat. Ad. 2. Na terenie działania tut. Stacji w ciągu ostatnich 5 lat odnotowano 3 przypadki ciężkich odczynów poszczepiennych: - po szczepionkach [...], [...] i [...], stwierdzono gorączkę 38°C oraz drgawki, - po podaniu szczepionki [...], stwierdzono zgon pacjenta, - po podaniu szczepionki [...], odnotowano utratę przytomności pacjenta. Ad. 3. PPIS nie posiada danych o wypłaconych odszkodowaniach dot. wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zadane pytanie nie dotyczy informacji, które organ posiada i nie stanowi informacji publicznej. Ad. 4. PPIS nie jest w posiadaniu list osób powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień. Dane osób uchylających się od szczepień udokumentowane są w sprawozdaniach ze szczepień, które obejmują osoby do ukończenia 19 r. życia. Ad. 5. PPIS nie przeprowadza badań nad skutecznością zalecanych w Polsce szczepionek dla dzieci. Informacje na temat badań skuteczności szczepionek zawarte są na stronie internetowej: https://szczepienia.pzh. gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/jak-sie-bada-skutecznosc-szczepionek/. Ad. 6. PPIS nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających słuszność terminów, w których zalecane jest podanie poszczególnych dawek szczepionek. Zalecenia do realizacji szczepień w Polsce przygotowuje Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia oraz Rada Sanitarno-Epidemiologiczna przy Głównym Inspektorze Sanitarnym. Rekomendacje wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia, Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz zalecania Światowej Organizacji Zdrowia. Decyzję o szczepieniu dziecka, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, podejmuje lekarz rodzinny lub pediatra sprawujący nad dzieckiem podstawową opiekę zdrowotną. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań lekarz może ustalić Indywidualny Kalendarz Szczepień dla dziecka. Ad. 7. PPIS nie posiada danych dot. utrzymywania się odporności po podaniu szczepionek dla każdej osoby szczepionej na terenie działania tut. Stacji. Informacje o działaniu poszczególnych szczepionek dostępne są na stronie internetowej: https://szczepienia.pzh.gov.pl/ oraz w Charakterystykach Produktu Leczniczego. Ad. 8. PPIS nie prowadzi statystyk dot. stopnia zaszczepienia z uwzględnieniem narodowości pacjentów. Ad. 9. PPIS nie prowadzi statystyk osób odroczonych od szczepień. Nie istnieje uniwersalna lista przeciwwskazań do szczepień, w związku z czym PPIS nie jest w stanie wskazać osoby odpowiedzialnej za ustalenie listy przeciwwskazań do szczepień. W Charakterystyce Produktu Leczniczego każdej szczepionki wymienione są konkretne przeciwwskazania do podania danej szczepionki. Informacje zawarte w Charakterystykach Produktów Leczniczych opracowywane są przez producenta danej szczepionki. Ad. 10. W ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania tut. Stacji nie nałożono kary grzywny na lekarzy w związku z niewywiązaniem się z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ad. 11. PPIS nie ma uprawnienia do samodzielnej kontroli legalności aktów prawnych i stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją RP. Niemniej jednak zauważenia wymaga, iż konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji RP. Wprost przeciwnie z art. 68 Konstytucji RP wynika, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia (pkt 1), a władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska (pkt 4). Ten konstytucyjny obowiązek władze publiczne realizują poprzez umożliwienie wszystkim osobom przebywającym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej poddanie się szczepieniom ochronnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych, zapewniając finansowanie tych szczepień ze środków publicznych. Ponadto art. 31 pkt 1 Konstytucji RP stwierdza, że wolność człowieka podlega ochronie prawnej, dopuszcza się jednak (pkt 3) ograniczenie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw poprzez zapisy w ustawie, gdy są one konieczne dla zdrowia i praw innych osób. Rozwiązania godzące w określonym zakresie w autonomię pacjenta wprowadza ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W art. 1 tej ustawy istnieje zapis, że określa ona zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także uprawnienia i obowiązki świadczeniodawców i osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązki, o których mowa w tym przepisie, to m.in. poddanie się szczepieniom ochronnym. Ad. 12. PPIS nie jest instytucją decydującą o odszkodowaniach. Zadane pytanie nie dotyczy informacji, które organ posiada i nie stanowi informacji publicznej. Ad. 13. PPIS nie zajmuje się badaniami wykluczającymi nadwrażliwość na składniki szczepionki lub niedobory odporności. Zadane pytanie nie dotyczy informacji, które organ posiada i nie stanowi informacji publicznej. Ad. 14. Prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia, jako organizacja międzynarodowa działająca w ramach ONZ, zajmująca się kwestią ochrony zdrowia zaleca szczepienia ochronne. Zgodnie z opinią ekspertów WHO: "Szczepienie to drugi z najważniejszych wynalazków XX w. w dziedzinie medycyny, zaraz po antybiotykach. Obecnie, szczepienia są najskuteczniejszą metodą obrony przed groźnymi chorobami zakaźnymi. Poprawiają odporność całej populacji i zmniejszają ryzyko zapadnięcia dzieci na ciężkie choroby." Światowa Organizacja Zdrowia na swojej anglojęzycznej stronie nie umieszcza informacji o "zalecaniu przymuszania do wykonywania szczepień ochronnych." Obowiązek szczepień ochronnych istnieje w różnym stopniu w poszczególnych krajach. Każde z państw realizuje te zadania odmiennie, w zależności od swoich możliwości i potrzeb. Jednak podstawą wszystkich Programów Szczepień Ochronnych jest profilaktyka i zapobieganie groźnym chorobom zakaźnym. Ostateczny, obowiązujący Program Szczepień Ochronnych zależy od Ministerstw Zdrowia lub odpowiedzialnych za profilaktykę departamentów poszczególnych krajów, dlatego Narodowe Programy Szczepień Ochronnych różnią się między sobą, co zależy w dużej mierze od sytuacji epidemiologicznej poszczególnych krajów. Ad. 15. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w zakresie w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez GIS w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, co jest niezgodne z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili obecnej obowiązującym aktem prawnym w tym zakresie jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Ponadto podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje wybrane grupy osób do poddania się szczepieniom. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dzieci), odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków określonych w ustawie ponosi osoba sprawująca prawną pieczę nad tą osobą albo jej prawny opiekun. Ponadto w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Ad. 16. PPIS nie przeprowadza badań nad działaniem substancji dodatkowych w szczepionkach. Nie jest także w posiadaniu dokumentów dot. wyników takich badań. Zadane pytanie nie dotyczy informacji, które organ posiada i nie stanowi informacji publicznej". Wobec takiej odpowiedzi strona wniosła skargę do Sądu na bezczynność PPIS w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wskazując przy tym na otrzymaną odpowiedź z 23 stycznia 2025 r. Skarżący zażądał: 1) zobowiązania Inspektora do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i udzielenia informacji publicznej, 2) orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4) zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu strona podniosła, że złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez PPIS w zakresie danych dot. szczepień ochronnych. Jednak pismem z 23 stycznia 2025 r. organ w nikłym stopniu odpowiedział na zadane pytania i odesłał wnioskodawcę do publikacji. Do dnia wniesienia skargi nie udostępniono stronie innych informacji poza zawartymi w piśmie z 23 stycznia 2025 r. pomimo obowiązku spoczywającego na PPIS. W ocenie skarżącego przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Organ powinien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie ją uzasadniając. Skarżący przywołał też orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące kwestii bezczynności organu, przewlekłości postępowania i udostępniania informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania sądowego. W uzasadnieniu argumentował m.in., że po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na zadane pytania według kompetencji, odnosząc się do każdego z zadanych pytań. Większość pytań została już zadana we wcześniejszym wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 6 czerwca 2024 r. złożonym przez stronę i odpowiedzi na nie zostały udzielone skarżącemu pismem z dnia 20 czerwca 2024 r., co zostało zaznaczone w odpowiedzi na wniosek. Dalej organ wskazał, że część pytań, w tym te dotyczące przeprowadzanych badań nad szczepionkami, czy wypłacanych odszkodowań, nie dotyczyły informacji publicznej, którą Inspektor posiada, ponieważ Państwowa Inspekcja Sanitarna nie jest instytucją naukowo-badawczą i nie jest upoważniona do prowadzenia badań naukowych, wyrażania opinii czy też udzielania informacji wykraczających poza zakres jej kompetencji. Niektóre pytania dotyczyły informacji, które nie są pozyskiwane przez organ, ale są ogólnie dostępne, w związku, z czym organ wskazał miejsca, w których można uzyskać wiedzę we wskazanych tematach. Nie wynika ani z akt sprawy ani z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, aby PPIS był organem dysponującym informacjami o charakterze informacji publicznej dotyczącymi przeprowadzanych badań nad skutecznością szczepionek, bezpieczeństwem podania dawek zgodnie z ustalonym w Polsce kalendarzem szczepień, czasem utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki, czy działaniem substancji dodatkowych zawartych w szczepionkach. Pomimo to PPIS starał się wyjaśnić wątpliwości skarżącego w sprawie szczepień odsyłając ją do rzetelnych publikacji m.in. Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny. Organ zaznaczył, że termin udzielenia odpowiedzi na wniosek został zachowany, a odpowiedzi zostały udzielone na wszystkie pytania zawarte we wniosku skarżącego, na które nie dostała wcześniej odpowiedzi, a w przypadku kiedy pytania nie dotyczyły informacji publicznej, zostało to wskazane przez organ. W związku z powyższym nie doszło do stanu bezczynności ze strony PPIS, a przedłożoną odpowiedzią organ wypełnił swój obowiązek udzielenia informacji publicznej na wniosek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Na podstawie art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej środkiem zaskarżenia. Jednak przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia choćby jednej z wymienionych przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi okoliczność wniesienia skargi po dniu, w którym PPIS udzielając odpowiedzi pismem z 23 stycznia 2025 r., na wniosek skarżącego z 8 stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, zakończył postępowanie wszczęte tym wnioskiem, a skarżący dołączył tę odpowiedź, jako załącznik do swojej skargi. Ponadto powyższą okoliczność uzyskania odpowiedzi skarżący potwierdził również w samej skardze do tut. Sądu, wyjaśniając, że otrzymał od organu pismo z 23 stycznia 2025 r., stanowiące odpowiedź od organu, choć została ona udzielona w "nikłym stopniu" i odsyłała do publikacji. W ocenie Sądu wniesienie skargi na bezczynność po udzieleniu przez organ administracji publicznej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania. Przywołana wyżej uchwała wprawdzie dotyczy wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu decyzji, jednakże argumenty w niej wskazane należy analogicznie odnieść do skarg na bezczynność w sprawach załatwianych aktami lub czynnościami organu administracji publicznej innymi niż decyzje, lecz objętymi kognicją sądów administracyjnych, tj. także do skargi wniesionej na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Uchwała składu 7 sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), a ponadto ma ona ogólną moc wiążącą (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że żaden skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi NSA. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanej wyżej uchwale i jest nim związany. Wskazana uchwała ma zastosowanie również do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, w skrócie zwanej "u.d.i.p."). Ustawa ta stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, to powinien on – zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W formie zwykłego pisma informuje się zaś wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. W związku z tym Sąd wyjaśnia, że choć przywołana uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy, to poparta została ogólnym wnioskiem, że wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym. Istotą skargi na bezczynność, jak i przewlekłość, jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu - w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej - stanu bezczynności lub przewlekłości. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma bowiem przede wszystkim na celu - w razie uwzględnienia skargi, a więc w istocie stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania - zobowiązanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, ewentualnie do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie to już się nie toczy. W takiej sytuacji dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania skargi mogłoby prowadzić do tego, że skarga na bezczynność mogłaby być składana nawet po kilku, czy kilkunastu latach po zakończeniu postępowania, którego ta skarga dotyczy (por. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 1131/24; postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Bd 98/23). Zdaniem Sądu, na gruncie u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, przypomnieć trzeba, że strona wniosła skargę w dniu 10 marca 2025 r. (tak: data stempla Poczty Polskiej na kopercie, w której wysłano skargę), a zatem już po doręczeniu jej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Udzielenie informacji (odpowiedzi) przez organ pismem z 23 stycznia 2025 r., stanowiło w istocie załatwienie złożonego przez skarżącego wniosku. Oznacza to w realiach rozpoznawanej sprawy, że od dnia doręczenia tej odpowiedzi nie istniał podlegający badaniu stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Załatwienie wniosku skarżącego w drodze czynności materialno-technicznej skutkuje bowiem tym, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, a postępowanie zainicjowane wnioskiem z 8 stycznia 2025 r. zostało zatem zakończone przez organ przed wniesieniem skargi przez udzielenie odpowiedzi pismem z 23 stycznia 2025 r. Powyższa okoliczność, w przekonaniu Sądu, uwzględniając stanowisko NSA wyrażone w powołanej wyżej uchwale, uzasadnia odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej, z powodu braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia, rozumianego jako bezczynność niedająca się usunąć ze względu na załatwienie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie. Innymi słowy, skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jako wniesiona przez skarżącą już po udzieleniu informacji publicznej przez PPIS, czyli po zakończeniu postępowania przez skarżony organ, nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze względu jednak na specyfikę sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej Sąd, przed rozpoznaniem odrzuconej obecnie skargi, zweryfikował odpowiedź Inspektora w aspekcie jej adekwatności do treści pytań sformułowanych przez skarżącego i stwierdził, że na każde z zadanych pytań organ udzielił odpowiedzi. Wyjaśnić przy tym należy, że skarżący otrzymał odpowiedź w dwóch pismach PPIS, tj. w piśmie z dnia 23 stycznia 2025 r. i wcześniej w piśmie z dnia 20 czerwca 2024 r. Pismo z dnia 20 czerwca 2024 r. zawierało odpowiedź organu na żądanie udostępnienia informacji publicznej sformułowane przez skarżącego w piśmie z 6 czerwca 2024 r. co nie było negowane w skardze do Sądu i nie jest przedmiotem sporu. W ocenie Sądu Inspektor prawidłowo poinformował wnioskodawcę, że wobec powielenia w części (w piśmie skarżącej z 8 stycznia 2025 r.) zakresu żądanej informacji publicznej (ponowienia pytań zadanych już wcześniej w piśmie z 6 czerwca 2024 r.) i uprzedniego udzielenia przez PPIS odpowiedzi na część zadanych pytań już w piśmie z 20 czerwca 2024 r. - wnioskodawcy przekazano żądaną informację publiczną albo udzielono odpowiedzi na zadane pytania i zbędne jest odpowiadanie drugi raz na te same pytania strony wystosowane do Inspektora w trybie dostępu do informacji publicznej. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy wnioskodawca żądał informacji, które już jemu przekazano, za niezasadny trzeba uznać ponowny wniosek o udostępnienie tożsamych informacji. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania wiadomości, a więc wykracza poza przedmiot i cele ochrony przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej. Ponadto zauważyć należy, że - w sprawach uregulowanych w u.d.i.p. - obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest aktualny tylko do momentu, w którym nie nastąpi uzyskanie jej także w inny sposób przez podmiot zainteresowany. W niniejszej sprawie organ wykazał, że informacje objęte wnioskiem zostały skarżącemu przekazane. Z tego powodu Sąd doszedł do przekonania, że organ nie był zobowiązany do ponownego udostępnienia skarżącemu tych samych informacji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Sz 116/24). Trzeba podkreślić, że wniosek skarżącego skutkował po stronie organu obowiązkiem jej udostępnienia, ale tylko pod warunkiem, że informacja ta nie została jej wcześniej udostępniona i nie funkcjonowała w publicznym obiegu, a więc wnioskodawca nie mógł się z nim zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 194/08). W sytuacji, gdy wnioskodawcy przekazano już żądaną informację publiczną odpowiadając na uprzednio złożony wniosek o jej udzielenie, dotyczący tego samego przedmiotu, organ może odmówić ponownego udzielenia takiej samej informacji, informując o tym stronę odpowiednim pismem. W przypadku jednak zanegowania powyższego stanowiska organu przez stronę, poprzez złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, organ powinien przed Sądem wykazać, że żądana przez skarżącą informacja została wcześniej, zgodnie z jej uprzednio złożonym wnioskiem, udzielona (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 120/20), co też w sprawie niniejszej nastąpiło. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SAB 372/03, wyjaśnił, że za niezasadny trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą wnioskodawczyni posiada. Wówczas kwestia dostępu do informacji wydaje się być bezprzedmiotowa. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnie potwierdzenia (sprawdzenia) wiadomości znanych już wnioskodawczyni, wykracza zatem - zdaniem NSA - poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej u.d.i.p. Z poglądem tym Sąd orzekający w sprawie niniejszej się zgadza i przyjmuje, że wyznacza on sytuację prawną skarżącego oraz wytycza kierunek analizy stanu sprawy. Tym samym uzasadnione jest w ocenie Sądu przeprowadzenie analizy odpowiedzi udzielonych w obu wskazanych wyżej pismach PPIS, pomimo tego, że zostały one doręczone skarżącemu wskutek dwóch kolejnych wniosków złożonych w trybie przepisów u.d.i.p. Zdaniem Sądu, w zakresie pytań o nr. 4, 15, 18, 19 i 20 organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 23 stycznia 2025 r. w kolejnych jego punktach: - na pytanie nr 4 udzielił wyczerpującej odpowiedzi w pkt. Ad. 4 pisma z 23 stycznia 2025 r.; - na pytanie nr 15 udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 15 pisma z 23 stycznia 2025 r. gdzie prawidłowo ocenił, że przygotowanie na żądanie strony analizy z zakresu komparatystyki prawniczej nie należy do zakresu informacji publicznej (informacji o faktach z zakresu spraw publicznych znanych organowi, do którego skierowano pytanie); - na pytania nr 18 i nr 19 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 15 pisma z 23 stycznia 2025 r. gdzie podniósł, że nie posiada takich informacji, a pytania zostały skierowane do podmiotu, który nie przygotowywał projektu rozporządzenia; - na pytanie nr 20 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 20 pisma z 23 stycznia 2025 r. gdzie słusznie zaznaczył, że pytanie zmierza do uzyskania przez wnioskodawcę analizy prawnej, do której sporządzenia PPIS nie jest uprawniony, a przede wszystkim, w ocenie Sądu, sporządzenie takiej analizy nie należy do zakresu informacji publicznej, której udostępnienia mógł skutecznie żądać wnioskodawczyni, nie jest bowiem pytaniem o fakty, lecz o opinię. W zakresie pozostałych pytań o nr.: 1 - 3, 5-14 oraz 16 - 17 organ wskazał, że odpowiedzi udzielił już wcześniej w piśmie z 20 czerwca 2024 r., co Sąd zweryfikował i stwierdził, że: - na pytania nr 1 i 2 organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 20 czerwca 2024 r. Na jego pierwszej stronie wyjaśnił bowiem w jaki sposób przeprowadza się badania kwalifikacyjne dziecka przed szczepieniem by wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki, a ponadto w pkt. Ad. 13 pisma z 20 czerwca 2024 r. wyjaśnił, że nie posiada żądanych danych i wskazał przyczyny braku informacji w tych kwestiach; - na pytanie nr 3 organ odpowiedział w pkt. Ad. 7 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie posiada takich danych dla każdej osoby zaszczepionej na terenie jego działania, jednocześnie wskazał internetowy adres strony jako źródła wiedzy a także Charakterystykę Produktu Leczniczego, gdzie dostępne są takie dane w odniesieniu do poszczególnych szczepionek; - na pytanie nr 5 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 2 pisma z 20 czerwca 2024 r.; - na pytanie nr 6 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 3 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie posiada takich danych, że zadane pytanie dotyczy informacji, której organ nie posiada i nie stanowi informacji publicznej; - na pytanie nr 7 organ dzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 1 pisma z 20 czerwca 2024 r., że na terenie jego działania nie stwierdzono takich zgonów w ciągu ostatnich 5 lat; - na pytanie nr 8 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 9 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie prowadzi takich statystyk, a uniwersalna lista przeciwwskazań do szczepień nie istnieje. Wskazał, że można je znaleźć w Charakterystykach Produktu Leczniczego każdej szczepionki, opracowanej przez jej producenta; - na pytanie nr 9 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 10 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie było takich przypadków w ciągu ostatnich 5 lat; - na pytanie nr 10 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 4 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie jest w posiadaniu takiej listy. Dane osób uchylających się od szczepień są udokumentowane w sprawozdaniach ze szczepień, które obejmują osoby do ukończenia 19 roku życia; - na pytanie nr 11 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 16 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie przeprowadza takich badań, nie jest też w posiadaniu dokumentów dotyczących wyników takich badań, a zadane pytanie nie stanowi informacji, którą organ posiada, ani informacji publicznej; - na pytanie nr 12 organ udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 11 pisma z 20 czerwca 2024 r., że organ nie ma uprawnienia do samodzielnej oceny legalności aktów prawnych pod katem ich zgodności z Konstytucją RP, jednocześnie wyjaśnił prawne podstawy działania władz RP w zakresie realizowania obowiązku szczepień ochronnych osób przebywających na terytorium RP; - na pytanie nr 13 udzielił odpowiedzi w pkt. Ad. 12 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie jest instytucją decydująca o odszkodowanych, a żadne pytanie obejmuje informację, której organ nie posiada i nie stanowi informacji publicznej, - na pytanie nr 14 organ udzielił odpowiedzi w pkt Ad. 14 pisma z 20 czerwca 2024 r., gdzie wyjaśniono stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia, a także stanowisko wypracowane w kwestii programu szczepień w Polsce; - na pytanie nr 16 organ udzielił odpowiedzi w pkt Ad. 8 pisma z 20 czerwca 2024 r., że nie prowadzi statystyk stopnia zaszczepienia z uwzględnieniem narodowości pacjentów; - na pytanie nr 17 organ udzielił odpowiedzi w pkt Ad. nr 15 pisma z 20 czerwca 2024 r. wyjaśniając szczegółowo podstawę prawną. Sąd ponownie zaznacza, że informacja publiczna dotyczy wyłącznie sfery faktów. Nie obejmuje zatem informacji o treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czy też sfery poglądów poszczególnych piastunów władzy organów obowiązanych do udzielania informacji publicznych. W takim stanie sprawy PPIS, w dniu wniesienia skargi, nie pozostawał bezczynny w sprawie z wniosku skarżącego. Zasadnie bowiem udzielił mu wystarczającej odpowiedzi pismem z dnia 23 stycznia 2025 r., w której odwołał się także do swojej poprzedniej odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 20 czerwca 2024 r. Organ nie był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, ponieważ nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wydania takiego aktu administracyjnego (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W opisanym wyżej stanie sprawy Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).