II SA/Wr 44/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-05-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia wieloletniego programu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, która nie zawiera zobowiązania do budowy infrastruktury technicznej na nieruchomościach skarżącego, narusza jego interes prawny?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie wieloletniego programu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego. Choć skarżący wykazał naruszenie swojego interesu prawnego w kontekście braku możliwości uzbrojenia nieruchomości, sama uchwała nie narusza przepisów prawa, ponieważ przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków nie nakładają na gminę bezwzględnego obowiązku budowy infrastruktury technicznej na każdej nieruchomości, a jedynie określają kompetencje gminy i warunki przyłączenia do istniejącej sieci. Kontrola sądowa dotyczy legalności, a nie celowości czy gospodarności działań.
Stan faktyczny
Skarżący zaskarżył uchwałę Rady Gminy Z. w sprawie przyjęcia "Wieloletniego Programu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2022-2030". Zarzucił uchwale niezgodność z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, działanie na jego szkodę poprzez nieujęcie jego inwestycji w planie, wprowadzanie w błąd poprzez ujęcie wykonanych już inwestycji jako planowanych, niegospodarność oraz faworyzowanie wybranych inwestorów. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując brak interesu prawnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: starszy referent Tomasz Gołębiowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia "[...]" na terenie Gminy Z. dla [...] "[...]" oddala skargę w całości. Rada Gminy Z. podjęła w dniu [...].11.2024 r. uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia "Wieloletniego Programu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2022-2030" na terenie Gminy Z. dla P. sp. z o.o. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. Z. (dalej także jako: "skarżący"). Przy podjęciu zaskarżonej uchwały autor skargi zarzucił Radzie: niezgodność z art. 15 ust. 1, art. 2 pkt 2 oraz art. 21 ustawy z 07.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r., poz. 757) – dalej: u.z.z.w.; działanie na jego szkodę poprzez celowe, kolejne już nieujęcie w wieloletnim planie uzbrojenia teren dla jego inwestycji z jednoczesną odmową wydania warunków wpięcia do sieci ze względu na brak inwestycji w planie; działanie na szkodę mieszkańców (w tym jego), wprowadzając w błąd, poprzez ujęcie w aktualizacji planu inwestycji pozaplanowych wykonanych przed datą uchwalenia planu, jako inwestycji planowanych; przeznaczenie największych środków na inwestycje związane z budową sieci wod.-kan. do działek, których właścicielami są między innymi prezes P. oraz osoby zarządzające Gminą Wiejską Z.; niegospodarność związaną z wydawaniem publicznych pieniędzy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości ewentualnie o stwierdzenie niezgodności uchwały z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący odniósł się do informacji zawartych w piśmie Rady Gminy Z. z 19.12.2024 r. (pismo to stanowiło odpowiedź organu na skargę wywiedzioną przez skarżącego na uchwałę Rady Gminy Z. z [...].02.2022 r. nr [...] w sprawie przyjęcia "Wieloletniego Planu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2019-2026" na terenie Gminy Z. dla P., którą zarejestrowano w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Wr 932/24 – uw. Sądu), gdzie poinformowano o podjęciu w dniu [...].11.2024 r. uchwały nr [...]. Skarżący wskazał, że aktualnie obowiązujący Wieloletni Plan Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2022-2030, obejmuje w części ten sam okres co wcześniej zaskarżona przez niego uchwała nr [...]. Stanowi ona kontynuację poprzedniego planu wieloletniego i w dużym zakresie powiela jego zapisy i błędy. Został podobnie jak wcześniejsze plany ustanowiony z mocą wsteczną i ma na celu legalizację działań już wykonanych bez podstawy prawnej. Zawiera również szereg postanowień godzący w interesy mieszkańców, jak również naruszających interes prawny skarżącego. Ponadto taka praktyka, powielana od wielu lat przez P. oraz Gminę Z., narusza podstawową konstytucyjną zasadę praworządności, nakazującą, by organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Narusza również zasady równości i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Uzasadniając legitymację prawną do zaskarżenia uchwały nr [...] skarżący wskazał, że Wójt Gminy Z. we współpracy z prezesem P. realizują od wielu lat dla wybranych przez siebie inwestorów budowy sieci wodno-kanalizacyjnych poza aktualnie obowiązującym wieloletnim planem, a następnie legalizują te działania poprzez wprowadzenie wymienionych inwestycji do kolejnego planu jako zadań do wykonania. Finansują w ten sposób wybranym przez siebie przedsiębiorcom budowę prywatnych sieci wodociągowych z publicznych pieniędzy. Jednocześnie prezes P. we współpracy z Wójtem Gminy Z. blokują inwestycje i budowę sieci przez inne podmioty (w tym skarżącego), którym nie są przychylni. Zdaniem skarżącego, uchwała nr [...] potwierdza zasadność zarzutów opisanych w skardze na poprzednią uchwałę, ponieważ jest jej kontynuacją posiadającą zapisy do których te zarzuty również się odnoszą. Zaskarżone uchwały oraz sposób ich uchwalania potwierdzają, że jedynie prezes P. wraz z Wójtem posiadają wiedzę na temat tego, które sieci faktycznie zostaną wybudowane, ponieważ w praktyce sieci budowane są poza planem a następnie "zatwierdzane" aktualizacją, co ma sprawić wrażenie, że budowane są zgodnie z planem. Mieszkańcy takiej wiedzy nie posiadają, ponieważ nie widzą co będzie wybudowane, co zmienione i co dołożone w następnej aktualizacji planu. Działanie takie wprowadza opinię publiczną w błąd co uniemożliwia pozyskanie pewnej informacji na temat np. gdzie kupić działkę ze względu na przyszłe uzbrojenie terenu lub naraża na koszty z tym związane w sytuacji, gdy nastąpi zmiana wieloletniego planu. Powołując się na opisaną w skardze na uchwałę nr [...] sytuację, w której prezes P. oraz władze gminy uzbrajają poza planem w sieć wodociągową, w tym między innymi własne działki, zdaniem skarżącego, potwierdza to budowę sieci nie według planu lecz uznania prezesa P. Taka praktyka dotyczy m.in. sieci kanalizacyjnej do działek w K. W obecnym planie nazwano dokumentację projektową z poprzedniego planu, budową sieci kanalizacyjnej i rozbudową sieci wodociągowej do wsi K. z poniesionym kosztem 204 tyś zł w 2024 r. i kosztem do poniesienia ponad 1 mln zł w 2030 r. Jak wynika z poprzedniego planu, w 2022 r. wydano 120 tyś zł na dokumentację projektową sieci kanalizacyjnej, natomiast budowę w nowym planie przewidziano w 2030 r. Powyższy przykład świadczy o tym, że terminy realizacji dużych inwestycji ujętych w poprzednich planach przesuwane są cyklicznie w każdym planie o kilka lat a inwestycje, które nie były ujęte w planie, ujmowane są w aktualizacji planu jako wykonane zgodnie z planem. Skarżący odwołał się do treści wieloletniego planu na lata 2022-2030, gdzie we wstępie (pkt 1) znajduje się sformułowanie: "zgodnie z ustawą plan ten określa planowany zakres usług", które tylko w części odpowiada prawdzie, ponieważ niektóre inwestycje zostały wykonane przed datą uchwalenia planu a więc nie można ich uznać za planowane. Również kolejne sformułowanie umieszczone w tej części planu, zgodnie z którym: "plan określa sposoby finansowania planowanych inwestycji", tylko w części odpowiada prawdzie, ponieważ wszystkie inwestycje ujęte w planie (poza jedną najmniejszą) posiadają opis "źródło finansowania - środki własne + zewnętrzne dofinansowanie", nie podano kwot środków własnych, które mogą być znikome, kwot dofinansowań zewnętrznych oraz źródeł ich pochodzenia, co stawia pod znakiem zapytania ich pozyskanie a w konsekwencji realizację inwestycji. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.z.z.w. P. jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wod-kan. ustalonych przez gminę w MPZP w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, natomiast z przyjętego planu wynika, że P. nie zapewnia budowy inwestycji ujętych w planie, nie wiadomo nawet ile środków na ten cel chce przeznaczyć. Powołując się na postanowienia art. 2 pkt 2 u.z.z.w., który określa niezbędne przychody P., jako wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniające ciągłość usług oraz rozbudowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, skarżący wskazał, że z przedstawionego opisu w planie wynika, że P. nie będzie posiadać niezbędnych przychodów na wybudowanie ujętych w planie inwestycji. Odnosząc się z kolei do sformułowania, że "plan ma charakter otwarty i może być sukcesywnie uzupełniany i korygowany", zdaniem skarżącego, taka treść planu jest niekorzystna dla społeczeństwa, ponieważ pozwala na dokonywanie przez prezesa P. przy udziale gminy dużych zmian w planie, przez co plan przestaje być realny a staje się fikcyjny, czego dowodzą dotychczasowe praktyki w tym zakresie, które polegały na prowadzeniu pozaplanowych inwestycji a następnie przy pomocy tego właśnie zapisu ich "legalizowane" poprzez ujęcie w nowym planie z datą wcześniejszą jako zgodne z planem a inwestycje ujęte w planie nie są realizowane lecz przesuwane w czasie o kilka lat wraz z wejściem każdej aktualizacji planu. Wobec powyższego skarżący wskazał, że plan na lata 2022-2030 uchwalono w dniu [...].11.2024 r., więc dwa lata i 9 miesięcy po czasie od którego powinien obowiązywać, plan na lata 2019-2026, który uchwalono w dniu [...].02.2022 r., zatem dwa lata i półtora miesiąca po czasie od którego powinien obowiązywać, z kolei plan na lata 2017-2024, uchwalono w dniu 26.08.20219 r., a więc dwa lata i osiem miesięcy po czasie od którego powinien obowiązywać. Te cykliczne praktyki mają na celu "zalegalizowanie" pozaplanowych inwestycji oraz nowych kwot na inwestycje w porównaniu do kwot ujętych w planie przed aktualizacją. Obecny plan zawiera inwestycje, które zostały wykonane z datą wcześniejszą. Takie czynności przeprowadza się pod nazwą "aktualizacja planu". Jako przykład "pozaplanowych" sieci skarżący wskazał: 1) budowę sieci wodociągowej w R., tabela nr 1 poz. nr 7 na str. 11; 2) budowę sieci wodociągowej w K. po terenie działek nr [...], [...], [...], tabela nr 1 poz. nr 5 na str. 11; 3) budowę sieci kanalizacji sanitarnej i rozbudowa sieci wodociągowej do wsi K., tabela nr 1 poz. nr 6 na str. 11; 4) połączenie sieci wodociągowej Z.-Ł., tabela nr 1 poz. nr 9 na str. 11. Zdaniem skarżącego powołane przykłady pokazują, że wieloletni plan posiadający sformułowanie: "plan ma charakter otwarty i może być sukcesywnie uzupełniany i korygowany", przestaje być realnym wieloletnim planem, ponieważ treści planu nie można traktować poważnie. Poza tym umożliwia "legalizowanie" pozaplanowych inwestycji, wymiany inwestycji na inne, wydłużanie inwestycji w czasie. Odnosząc się do sformułowania zawartego planie, że "plan jest kontynuacją oraz aktualizacją planu poprzedniego", skarżący powołał się na przykład z tabeli nr 1 na str. 11 planu w pozycjach nr 2, 3 i 4, gdzie ujęto inwestycje z planu poprzedniego, które w poprzednim planie zostały przesunięte w czasie o kilka lat w stosunku do planu jeszcze wcześniejszego a w obecnym planie zostały przesunięte o kolejne lata. Jest to przekładanie inwestycji planowanych i wykonywanie pozaplanowych. Kontynuacja polega jedynie na przełożeniu inwestycji w czasie. Powołując się na użyte w pkt 2 planu (pt. Planowany zakres usług wodociągowo-kanalizacjach), sformułowanie: "Spółka prowadzi także inną działalność gospodarczą. Koszty pozostałej działalności nie obciążają kosztów dostarczania wody i odbioru ścieków", skarżący wskazał, że podano PKD działalności podstawowej lecz z jakiegoś powodu nie podano PDK dodatkowej działalności, nie wiadomo więc czy dodatkowa działalność nie odbywa się kosztem działalności głównej, np. czy ci sami pracownicy wykonują obowiązki w obu działalnościach i w tych samych godzinach pracy. Z kolei w pkt 2.3 znalazło się sformułowanie: "osad ściekowy wykorzystywany jest rolniczo", nie podano jednak sposobu, czy jest on sprzedawany, czy przekazywany darmo, komu i przez jaką działalność P., główną czy dodatkową. Odnosząc się do pkt 3 wieloletniego planu, pt. Przedsięwzięcia rozwojowo-modernizacyjne w poszczególnych latach, skarżący zauważył, że zaplanowano kwotę 33,781 mln zł. na wszystkie inwestycje, co opisano w następujący sposób: "w ramach możliwości finansowych oraz planowanego uzyskania zewnętrznego finansowania inwestycji. Przedsięwzięcia finansowane będą ze źródeł własnych (amortyzacja) dotacji zewnętrznych (FENIKS, Fundusze Szwajcarskie oraz inne publiczne środki krajowe) oraz innych źródeł zewnętrznych (kredyty, pożyczki WFOŚIG)". Według skarżącego, z powołanej treści planu wynika, że P. zamierza finansować zaplanowane inwestycje z amortyzacji oraz nieokreślonego finansowania zewnętrznego, nie wyłączając kredytów. Podane finansowanie nie daje jednak pewności realizacji żadnej inwestycji, poza tym nie jest zgodne z art. 15 ust. 1 u.z.z.w., zgodnie z którym P. jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wod.-kan. ustalonych przez gminę w MPZP w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji oraz art. 2 pkt 2 u.z.z.w., który określa niezbędne przychody P. jako wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniająca ciągłość usług oraz rozbudowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Jak wynika z u.z.z.w. nie jest to budowanie na kredyt. Zaplanowano kwotę 17.885 mln zł na rozwój i modernizację urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych z czego na budowę sieci: 11.253 mln zł do innych prywatnych działek prezesa P. oraz władz gminy, 0,414 zł do kilku działek w J. (zał. nr 3). Zaplanowano kwotę 14,106 mln zł na rozwój i modernizację urządzeń wodociągowych, z czego na budowę sieci wodociągowej przeznaczono: 0,716 mln zł na budowę sieci wodociągowej magistralnej w R.(1) (inwestycja wg planu na lata 2017-2024 miała być wykonana w 2021 r., wg planu na lata 2019-2026 miała być wykonana w 2024 r. a wg obecnego planu w 2027 r.), która pełni raczej rolę "wypełniacza" fikcyjnego planu, pozycja nr 2 w tabeli nr 1 na str. 11 planu; 0,62 mln zł na budowę sieci w K. do działek między innymi prezesa P. oraz władz gminy, którą wykonano w 2023 r., nie można więc jej uznać jako inwestycję planowaną do zrealizowania w planie zatwierdzonym w 2024 r., pozycja nr 5 w tabeli nr 1 na str. 11 planu; 0,039 mln zł na budowę sieci w R., którą zrealizowano w 2022 r., nie można więc jej uznać jako inwestycję planowaną do zrealizowania w planie zatwierdzonym w 2024 r., pozycja nr 2 w tabeli nr 1 na str. 11 planu; 0,05 mln zł na rozbudowę sieci w ul. [...] w Ł., inwestycja zrealizowana, nie można więc jej uznać jako inwestycję planowaną do zrealizowania w planie zatwierdzonym w 2024 r., pozycja nr 8 w tabeli nr 1 na str. 11 planu; 0,185 mln zł na połączenie sieci wodociągowej Z.-Ł., inwestycja zrealizowana, nie można więc jej uznać jako inwestycję planowaną do zrealizowania w planie zatwierdzonym w 2024 r., pozycja nr 9 w tabeli nr 1 na str. 11 planu; 1,049 mln zł na budowę sieci po terenie działki nr [...] w J.(1), pozycja nr 15 w tabeli nr 1 na str. 11 planu, (zał. nr 2 -mapa); 0,222 mln zł na budowę sieci do działek nr [...]-[...] w Ż. pozycja nr 16 w tabeli nr 1 na str. 11 planu (zał. nr 3); 0,197 mln zł do dz. nr [...] w J.(1), pozycja nr 17 w tabeli nr 1 na str. 11 planu (zał. nr 2). Z przedstawionego zestawienia, zdaniem skarżącego, wynika, że z kwoty 14,106 mln zł przeznaczonej na rozwój i modernizację urządzeń wodociągowych, jedynie 2,184 mln zł przypada na budowę sieci wodociągowej jeszcze nie zrealizowanej w dziewięcioletnim planie. Zaplanowano kwotę 9.016 mln zł na rozwój i modernizację urządzeń kanalizacyjnych. Jednak nie zaplanowano żadnej budowy sieci kanalizacyjnej. Opisane wyżej sieci kanalizacyjne do K. i do kilku działek w J. ujęte są w rozwoju i modernizacji sieci wod-kan. W planie celowo podano łączne kwoty na rozwój i modernizację urządzeń aby nie ujawniać zaniechania budowy sieci kanalizacyjnej poza budową najdroższej sieci między innymi do działek prezesa P. i władz gminy. Zdaniem skarżącego taki plan nie spełnia oczekiwań mieszkańców. Sytuacja ta pokazuje, że gmina nie nadąża z budową sieci wod-kan. w odniesieniu do coraz to nowych terenów przeznaczanych pod zabudowę w MPZP, przez co obszar nieuzbrojonego terenu ciągle się powiększa. Przechodząc do kwestii uregulowania w planie wykupu sieci od prywatnych inwestorów, skarżący wskazał, że nieprecyzyjność sformułowań użytych w tym przedmiocie, stwarza niebezpieczeństwo wydania publicznych pieniędzy niezgodnie z przeznaczeniem. Taka obawa dotyczy zwłaszcza interpretacji słowa "sieć", co w planie powinno być sprecyzowane i wskazywać, czy plan dopuszcza finansowanie (wykup) sieci na działkach prywatnych (prywatnych drogach, działkach objętych prywatnymi inwestycjami). Zdaniem skarżącego, takie nieprecyzyjne określenie, otwiera drogę prezesowi P. do nazywania siecią: a) instalacji na działkach prywatnych a w konsekwencji dofinansowania prywatnych inwestycji z publicznych pieniędzy, b) blokowania prywatnych inwestycji ze względu na brak pieniędzy na wykup "sieci" na działkach prywatnych. Takie nazewnictwo prowadzi do sytuacji, w których gmina zostaje zobowiązana do wykupu "sieci" na działkach prywatnych, co generuje olbrzymie kwoty, niemożliwe do zapłaty. W planie przeznaczono kwotę na wykup sieci w kwocie 150 tyś. zł rocznie (co wystarcza na jedną małą sieć) aby zabezpieczyć wydatki z tym związane. Po wyczerpaniu tej kwoty wykup sieci zostaje wstrzymany na kolejny rok. W praktyce prezes P. blokuje budowy sieci przez prywatnych inwestorów, którzy chcą wybudować sieć z własnych środków, poprzez odmowę wydania warunków uzasadniając decyzję brakiem środków na wykup sieci. Odnosząc się do zadania dotyczącego modernizacji SUW w J.(1), autor skargi podał, że w planie na lata 2017-2024, przewidziano termin realizacji inwestycji w 2023 r. za kwotę 5,686 mln zł. W planie na lata 2019-2026 przewidziano termin realizacji inwestycji w 2025 r. za kwotę 5,07 mln zł. Przesunięto tym samym termin o dwa lata i pomniejszono kwotę o 0,6 mln zł. W obecnym planie przesunięto termin realizacji o kolejne 4 lata na rok 2029 i powiększono kwotę o 2,8 mln zł, pomimo niezmienionego opisu inwestycji. Jest to kolejna inwestycja, poza inwestycją budowy sieci wodociągowej w R.(1), która pełni fikcyjną rolę w uchwalonym planie. Jak inne przykłady niezgodnych z prawem praktyk skarżący wymienił zadania pn.: Modernizacja zakładu oczyszczania ścieków i zagospodarowania osadów w J., Budowa sieci wodociągowej w K. po terenie dz. nr [...],[...], [...], Budowa sieci kanalizacji sanitarnej i rozbudowa sieci wodociągowej do wsi K., Budowa sieci wodociągowej w R., Połączenie sieci wodociągowej Z.-Ł., Budowa sieci wod.-kan. do dz. nr [...]-[...] w J., Budowa sieci wodociągowej do dz, [...]-[...] w Ż. oraz Budowa sieci wodociągowej do dz. nr [...] w J.(1) Reasumując, zdaniem skarżącego, obecny wieloletni plan: a) jest niezgodny z art. 15 ust. 1, art. 2 pkt 2, art. 21 u.z.z.w.; b) posiada inwestycje zrealizowane przed datą uchwalenia obecnego planu; c) pozwala na wprowadzanie zmian i korekt co sprawia, że nie można zapisów planu traktować poważnie, ponieważ nie wiadomo które inwestycje zostaną usunięte i jakie pojawią się poza planem, d) uwzględnia budowę sieci kanalizacyjnej wyłącznie do działek, których właścicielami są między innymi Prezes P. oraz władze gminy Z., poza kilkoma małymi działkami w J., co na przestrzeni dziewięcioletniego planu pokazuje brak zainteresowania rozwojem gminy w sieć wod-kan; e) potwierdza niegospodarność środkami publicznymi, ponieważ dokumentacja projektowa sieci kanalizacyjnej w K. za kwotę 120 tyś zł została wykonana w 2022 r. (w obecnym planie 204 tyś zł), natomiast decyzje na budowę etapów 1 i 2 wydano w 2024 r., a realizację inwestycji przewidziano w 2030 r., co spowoduje, że zarówno dokumentacja projektowa jak i decyzje na budowę stracą ważność, f) zawiera opisaną w pkt e) inwestycję za kwotę 11,253 mln zł pod nazwą "budowa sieci kanalizacji sanitarnej i rozbudowa sieci wodociągowej do wsi K." bez podania numerów działek w których sieci będą posadowione; g) jest niezgodny z art. 15 ust. 1 u.z.z.w., ponieważ z planu wynika, że P. nie zapewnia budowy inwestycji ujętych w planie, nie wiadomo nawet ile środków na ten cel chce przeznaczyć; h) jest niezgodny z art. 2 pkt 2 u.z.z.w., ponieważ z przedstawionego opisu w planie wynika, że P. nie będzie posiadać niezbędnych przychodów na wybudowanie ujętych w planie inwestycji, i) zawiera dużo większą kwotę na inwestycję już wykonaną od kwoty przeznaczonej na tą inwestycję w poprzednim planie pomimo jednego roku różnicy w czasie, budowę sieci wodociągowej po terenie dz. nr [...], [...], [...] w poprzednim planie przewidziano w 2022 r. za kwotę 362 tyś. zł natomiast w obecnym planie budowę wykonano w 2023 r. za kwotę 620 tyś zł; j) posiada inwestycję wykonaną przed uchwaleniem planu "Połączenie sieci wodociągowej Z.-Ł.", przy której nie podano numerów uzbrojonych działek, inwestycja utajniona; k) nie zawiera rozbudowy sieci wodociągowej poza drobnymi inwestycjami do kilkunastu działek; l) posiada inwestycję niezgodną z art. 21 u.z.z.w., ponieważ inwestycja pod nazwą budowa sieci wodociągowej po terenie dz. nr [...], [...], [...] jest bezumownym przedłużeniem prywatnej sieci skarżącego (wcześniej budowa na działkach [...], [...], [...]), a nie własnej sieci P., jak wynika z zapisów ustawy; m) kolejny raz przesuwa w czasie duże inwestycje, co sugeruje następne przesunięcia w kolejnej aktualizacji planu; n) inwestycja pn. "Modernizacja SUW w J.(1)" nie zawiera uzasadnienia podniesienia kwoty inwestycji o 2,8 mln zł przy niezmienionym opisie inwestycji, co budzi uzasadnione podejrzenia w stosunku do rzetelności wyliczeń innych inwestycji; o) nie podano logicznego uzasadnienia inwestycji dotyczących budowy sieci wod-kan. do działek prywatnych, posługując się stwierdzeniem "uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej"; p) nie podano PKD innej działalności P., nie wiadomo czy działalność dodatkowa nie odbywa się kosztem działalności głównej, q) nie wyjaśnia dlaczego SUW w R.(1) nie produkuje wody; r) nie podaje w jaki sposób jest wykorzystywany rolniczo osad ściekowy, kto jest odbiorcą, czy jest oddawany czy sprzedawany, przez jaką działalność P., główną czy dodatkową; s) zawiera podawanie wspólnej kwoty na rozwój i modernizację urządzeń w celu ukrycia braku rozwoju sieci; t) przeznacza bardzo małą kwotę na wykup sieci od prywatnych inwestorów; u) nie podaje czy prezes P. może dokonywać wykupu sieci w działkach prywatnych; v) jest to plan, w którym wszystko może się zmienić; w) teren ujęty w planie uzbrojeniem w sieć wod-kan. jest nieproporcjonalnie mały do terenu uchwalonego w MPZP pod zabudowę mieszkaniową. W uzasadnieniu posiadania legitymacji do wniesienia skargi jej autor wskazał, że w listopadzie 2021 r. zwrócił się do P. z wnioskiem o wyrażenie zgody na budowę sieci wodociągowej na terenie działek nr [...], [...], [...] w K., po podziale, działki nr [...]-[...]. Wpięcia chciał dokonać do własnej sieci wodociągowej w działce nr [...] do której P. w 2020 r. wpięła się bezumownie, tym samym zasilając działki między innymi prezesa P. oraz władz gminy. Inwestycję P. ujęto w aktualizacji planu na lata 2019- 2026, uchwalonej w roku 2022 pod nazwą "budowa sieci wodociągowej w K. po terenie działek nr [...], [...], [...]". W obecnym planie inwestycja jest kontynuowana pod nazwą "budowa sieci wodociągowej w K. po terenie działek nr [...], [...], [...]" W odpowiedzi na jego wniosek, P. nie wyraziło zgody na budowę sieci ze względu na przekroczenie wydatków na wykup sieci uchwalonych w wieloletnim planie oraz z uwagi na fakt, że wieloletni plan rozwoju sieci na lata 2017-2024 nie przewiduje budowy sieci w tym rejonie. W związku z tym, że P. wpięła się do tej samej sieci w działce [...], do której skarżącemu odmówiła wpięcia, a działki nr [...]-[...] są w bezpośredniej bliskości istniejącej jego sieci, skarżący postanowił skorzystać z alternatywnej możliwości wybudowania przyłącza (zgodnie z art. 30 pkt 1b u.p.b. - budowa na zgłoszenie). Wskazał, że po uzyskaniu zgody Starosty na budowę przyłącza wystąpił do P. z wnioskiem o wydanie warunków wpięcia przyłącza wodociągowego na budowę, którego uzyskałem pozwolenie. W odpowiedzi, P. odmówiło wydania warunków stwierdzając, że nie posiada technicznych możliwości świadczenia usług do działek nr [...] –[...], ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie brak jest sieci wodociągowej (co jest nieprawdą), a budowa przyłącza nie umożliwi przyłączenia nieruchomości do sieci bez budowy sieci, zaś dołączona zgoda Starosty na budowę przyłącza nie jest podstawą do wydania warunków. Po wybudowaniu przyłącza, skarżący zwrócił się do P. z wnioskiem o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę, wyjaśnił wówczas, że poprzez budowę przyłącza stworzył techniczną możliwość świadczenia usług. W odpowiedzi otrzymał odmowę świadczenia usług ze względu na fakt, że nieruchomość nie została przyłączona do sieci wodociągowej spółki, brak wydania przez P. warunków wpięcia oraz brak istnienia technicznych warunków świadczenia usług. W tym zakresie powołano się na art. 15 ust. 4 u.z.z.w. P. twierdzi, że skarżący nie może wpiąć się do swojej sieci, ponieważ nie jest to sieć P. i dlatego tą siecią nie może świadczyć późniejszych usług, lecz tą samą siecią P. świadczy usługi innym odbiorcom i do tej sieci wpięto inwestycje ujęte w planach wieloletnich jako budowa sieci wodociągowej w K. po terenie działek nr [...], [...], [...] i [...], [...], [...], co opisano w planie jako rozbudowę własnej sieci. Tym samym skarżący zauważył, że z jednej strony P. blokuje sprzedaż 8 gotowych budynków ze względu na brak sieci a z drugiej strony nie została ujęła budowa sieci w planie na lata 2019-2026 oraz w obecnym na lata 2022-2030, co jest działaniem na jego szkodę o dużej wartości. Kolejnym działaniem na szkodę skarżącego jest brak rozszerzenia inwestycji ujętej w planie pod nazwą budowa sieci kanalizacyjnej i rozbudowa sieci wodociągowej do wsi K. o jego działkę nr [...]. Wskazał w tym zakresie, że proponował P. oraz Wójtowi Gminy Z., wybudowanie z własnych środków sieć kanalizacyjną do jego działki z wpięciem do projektowanej sieci ujętej w obecnym planie, a następnie nieodpłatne przekazanie na rzecz Gminy. Zarówno Wójt jak i prezes P. blokują jednak tę inwestycję, co potwierdzili poprze brak ujęcia jej w planie. Zdaniem skarżącego opisane działania są sankcjonowane każdorazowo uchwałą Rady Gminy Z. Są to działania nieuczciwe i szkodliwe społecznie. Pokazują, że zarówno Wójt Gminy Z. jak i prezes P. naruszają obowiązujące przepisy prawa, działają stronniczo, ułatwiając inwestycje wybranym przez siebie przedsiębiorcom, nawet ze szkodą dla podmiotów, które reprezentują. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Odnosząc się do opisanych w skardze tez, zdaniem organu, dowodzą one, że interes skarżącego w sprawie jest co najwyżej interesem faktycznym. Powyższe okoliczności dowodzą, że skarga nie może być skuteczna. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazała w żaden sposób swojego interesu prawnego o charakterze skonkretyzowanym oraz zindywidualizowanym. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do oceny istnienia legitymacji procesowej czynną w tego typu sprawach, autor odpowiedzi na skargę wskazał, że to skarżący musi wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu, przy czym to naruszenie powinno być wyraźne, bezpośrednie, realne i indywidualne, odnoszące się do określonej normy prawnej i konkretnego podmiotu. Z treści skargi brak jest wykazania powyższej przesłanki, tj. wykazania związku pomiędzy interesem prawnym skarżącego a treścią zaskarżonego aktu. Okoliczność ta nie jest wykazana, ani bezpośrednio ani pośrednio. Formułowane w skardze zarzuty dotyczą celowości i gospodarności w działaniu spółki komunalnej oraz organów Gminy Z. W ocenie organu, pomimo obszernego uzasadnienia podstaw faktycznych skargi jej autor nie wykazał rzeczywistego naruszenia jego interesu prawnego, który to interes musi wynikać wprost z przepisu prawa materialnego. Niezależnie od powyższych okoliczności autor odpowiedzi wskazał, że skarga jest niezasadna również z uwagi na aspekty merytoryczne. Skarżący w ogóle nie wskazuje na czym polega nielegalność (sprzeczność z konkretnymi przepisami prawa) przyjętych rozwiązań inwestycyjnych w zaskarżonej uchwale. Nie jest bowiem rolą sądu ocenianie logiczności czy celowości działań inwestycyjnych Gminy czy jej spółki komunalnej, ale ocena działania na podstawie i w granicach prawa, czyli ocena legalności działania. Złożona skarga nie dowodzi realnie wadliwości prawnej zaskarżonego załącznika zawierającego wykaz założonych inwestycji w infrastrukturę wod-kan. Wskazania skarżącego są ogólnikowe i stricte ocenne ukierunkowane na celowość i gospodarność nie zaś na legalność, która to przesłanka stanowi podstawę kontroli sądowoadministracyjnej aktów wydawanych przez Radę Gminy Z. Za niezrozumiałe przy tym Wójt uznał twierdzenie, że Gmina umożliwia P. sp. z o.o. dowolną ocenę co jest siecią a co przyłączem. Powyższe budowle są wprost zdefiniowane w art. 2 u.z.z.w. Wójt czy inny organ gminy nie są władne upoważniać prezesa spółki komunalnej do dokonywania dowolnej oceny tych definicji i tego nie czynią w zaskarżonej uchwale. W piśmie przygotowawczym z 25.03.2025 r., skarżący odniósł się do stanowiska Wójta Gminy Z., przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej p.p.s.a., akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465) - dalej u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia na powołanej podstawie prawnej jest uchwała Rady Gminy Z. w sprawie przyjęcia "Wieloletniego Programu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2022-2030" na terenie Gminy Z. dla P. sp. z o.o. Oceniając dopuszczalność niniejszej skargi Sąd przede wszystkim zobowiązany był do dokonania oceny charakteru prawnego zaskarżonego aktu w kontekście kognicji Sądu do kontroli sądowej tego rodzaju uchwał. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, podziela stanowisko orzecznictwa, że uchwała w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych podejmowana przez właściwą miejscowo radę gminy na podstawie art. 21 ust. 5 u.z.z.w. nie jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 u.s.g. Taka uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej – aktem kierownictwa wewnętrznego (tak WSA w Gliwicach w wyroku z 08.03.2023 r., sygn. akt II SA/Gl 39/23). Sąd podzielił stanowisko orzecznictwa wyrażone m.in. w wyroku NSA z 26.02.2008 r. sygn. akt II OSK 1765/07, w którym wyrażono pogląd, że skarga z art. 101 u.s.g. przysługuje nie tylko na akty prawa miejscowego ale również na każdą uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej niezależnie od tego, czy ma ona charakter prawa powszechnie obowiązującego, czy też nie, o ile została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej i naruszyła czyjś interes prawny. Badając zatem legitymację skarżącego do zaskarżenia uchwały należy z kolei sięgnąć do przepisów prawa materialnego, z których interes prawny, uprawnienie oraz ich naruszenie może zostać wywiedzione. Takimi przepisami w niniejszej sprawie są przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 tej ustawy na gminie ciąży obowiązek zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, realizujące to zadanie własne gminy, jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji (art. 15 ust. 1 u.z.z.w.). Przedsiębiorstwo to ma obowiązek przyłączenia do sieci nieruchomości zainteresowanego, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4 u.z.z.w.). Osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia na własny koszt realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego (art. 15 ust. 3). Z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków poza tym wynika możliwość zrealizowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przez inne osoby z własnych środków, którym następnie przysługuje roszczenie o odpłatne przejęcie tych urządzeń przez gminę lub przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne na warunkach określonych w umowie, o czym stanowi jej art. 31 ust. 1. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd doszedł do przekonania, że brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania skargi, albowiem wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, skarżący dostatecznie wykazał istnienie po jego stronie naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Analiza treści załączonych do skargi pism wykazuje, że na możliwość uzbrojenia w sieć wod-kan. należących do skarżącego nieruchomości miał wpływ brak ujęcia danej inwestycji w wieloletnim planie (zob. skierowane do skarżącego pisma prezesa zarządu P. sp. z o.o. z: 24.09.2019 r., 07.09.2021 r., 10.12.2021 r., 31.12.2021 r. 18.01.2023 r.). Całość argumentacji przedstawionej w skardze pozwalała stwierdzić, że legitymacja skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika z naruszenia uprawnień przysługujących mu z tytuły własności nieruchomości, podlegających ochronie na podstawie art. 140 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 1, 2 i 4 u.z.z.w., przy uwzględnienie zasad ustanowionych w przepisach art. 21, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP. Nie można w tym zakresie pominąć również przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 1 ust. pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 1. Podkreślenia natomiast wymaga, że ustalenie, iż doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego przez uchwałę organu gminy, choć stanowi warunek konieczny rozpoznania skargi, to jednak nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., tj. do stwierdzenia nieważności uchwały bądź stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa. Ustalenie to pozwala sądowi dokonać oceny zasadności skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa przez kwestionowany akt, zaś uwzględnienie skargi nastąpi wówczas, gdy sąd stwierdzi, że wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Natomiast w przypadku, gdy naruszony został interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale odbyło się to w granicach obowiązujących przepisów prawa, sąd skargę oddala (por. wyrok NSA z 06.09.2011 r., sygn. akt II OSK 1208/11). W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowią przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne opracowuje wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w jego posiadaniu, zwany dalej "planem". W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, plan określa w szczególności: 1) planowany zakres usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 2) przedsięwzięcia rozwojowo-modernizacyjne w poszczególnych latach; 3) przedsięwzięcia racjonalizujące zużycie wody oraz wprowadzanie ścieków; 4) nakłady inwestycyjne w poszczególnych latach; 5) sposoby finansowania planowanych inwestycji. Plan powinien być zgodny z kierunkami rozwoju gminy określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleniami zezwolenia wydanego temu przedsiębiorstwu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (art. 21 ust. 3 u.z.z.w.). Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przedkłada plan wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który sprawdza czy spełnia on warunki określone w ust. 3 (art. 21 ust. 4 u.z.z.w.). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazuje plan do zaopiniowania dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który przedstawia opinię w zakresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 6, a także w zakresie wpływu planu na wysokość taryf, w terminie 14 dni od dnia otrzymania planu (art. 21 ust. 4a u.z.z.w.). Plan spełniający warunki określone w ust. 3 rada gminy uchwala w terminie 3 miesięcy od dnia przedłożenia planu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) - art. 21 ust. 5 u.z.z.w. W przypadku niepodjęcia uchwały w terminie, o którym mowa w ust. 5, plan stanowi podstawę do określenia i jednorazowego zatwierdzenia taryf (art. 21 ust. 6 u.z.z.w.). Obowiązek opracowania planu nie dotyczy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, które nie planują budowy urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych (art. 21 ust. 7 u.z.z.w.). Na podstawie art. 21 ust. 5 u.z.z.w. rada gminy jest władna uchwalić przedłożony jej, wieloletni planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, jeśli spełnia on warunki określone art. 21 ust. 3 u.z.z.w., albo odmówić jego uchwalenia, jeżeli warunków tych nie spełnia. Rada gminy nie ma natomiast kompetencji do władczej ingerencji w treść przedłożonego jej planu, w tym do wprowadzenia do niego zmian i uchwalenia go w tak zmienionym kształcie. Formalno-prawną przesłanką ważności planu jest zgodność ze studium, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zezwoleniem na prowadzenie działalności. Ocena legalności zaskarżonej uchwały dokonywana jest zatem wyłącznie z uwzględnieniem regulacji wynikających z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istota zarzutów skargi sprowadza się do twierdzenia, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z przepisem art. 15 ust. 1 u.z.z.w. Na podstawie tego przepisu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zostało zobowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne opracowuje wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w jego posiadaniu, zwany dalej "planem". Skarżący, jak wywodzi w skardze, chciałaby doprowadzić do zrealizowania na należących do niego nieruchomościach inwestycji mieszkaniowych, których realizacja (poprzez brak możliwości uzbrojenia w sieć wod-kan. – w przypadku działki nr [...]) lub zakończenie (poprzez odmowę wydania warunków przyłączenia do sieci wodociągowej oraz odmowę zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę - w przypadku działek nr [...]-[...]), nie jest możliwa ze względu na brak podłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, której budowy nie przewidywał żaden ze wskazanych w skardze, a zatwierdzonych przez Radę Gminy, wieloletnich planów modernizacji i rozwoju urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, w tym wieloletni plan przyjęty mocą zaskarżonej uchwały nr [...]. Skarżący jednocześnie uwypukla w skardze okoliczność nierównego traktowania w porównaniu z innymi podmiotami, w stosunku do których P. podejmuje działania inwestycyjne polegające na budowie sieci (wod-kan), które nie były objęte w obowiązującym wieloletnim planem oraz następnie, w wyniku "aktualizacji" takiego planu, są one ujęte w nowym planie, jako kontynuacja inwestycji realizowanej przez przedsiębiorstwo. W ocenie Sądu nie można uznać powyższych zarzutów za uzasadnione w tym sensie, aby doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Przede wszystkim należy podkreślić, że z żadnego aktu prawa powszechnie obowiązującego, w tym również z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie można wywieść zobowiązania do wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej umożliwiających podłączenie do gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działek stanowiących własność skarżącego. Żaden przepis prawa nie nakłada na Gminę obowiązku realizacji urządzeń infrastruktury związanej z ustalonym w planie przeznaczeniem terenu, w tym obejmującym zabudowę mieszkaniową. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Z kolei art. 3 ust. 1 u.z.z.w. powiela regulację art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. Z przepisów tych nie można jednak wywieść, że zadania te muszą zostać zrealizowane. Przepisy te stanowią źródło kompetencji gminy, a nie jej obowiązków (por. wyrok NSA z 25.05.2020 r., sygn. akt II OSK 3042/19). Gmina ustala kierunki ustala kierunki rozwoju sieci w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowym planie zagospodarowania (art. 3 ust. 3). Budowa urządzeń, o których stanowi art. 15 ust. 1 u.z.z.w. nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem do realizacji zadań. O tym, czy wykonanie konkretnego zadania ma charakter obowiązkowy decydują przepisy ustaw szczególnych (art. 7 ust. 2 u.s.g.). Z art. 15 ust. 1 u.z.z.w. nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowe (czy też gmina) musi wyposażyć w sieci każdą nieruchomość, na której planowane są inwestycje mieszkaniowe. Ponadto obowiązkom przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (jak też gminy) nie towarzyszy odpowiadające im treścią roszczenie właścicieli nieruchomości, którego istotą jest prawo żądania wykonania sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, ani tym bardziej prawo żądania wykonania jej w określony sposób, zapewniający w przyszłości właściwą realizację umowy cywilnoprawnej (por. postanowienie NSA z 05.01.2016 r., sygn. akt II OSK 3002/15). Przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4 u.z.z.w.). Jak wynika z przytoczonych regulacji, zaopatrzenie w wodę, budowa i utrzymanie urządzeń wodociągowo – kanalizacyjnych jest zadaniem własnym gminy, która może w jego realizacji posłużyć się przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym. Budowa tych urządzeń nie jest jednak obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, lecz ma charakter warunkowy. Jest jedynie środkiem do realizacji tych zadań. Z unormowań tych trudno jednakże wyprowadzić obowiązek gminy (czy też przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego) do budowy tych urządzeń na każdej nieruchomości, na której planowane są inwestycje. Nie można również z nich wywieść, że właścicielom przysługuje jakiekolwiek roszczenie, którego istotą jest prawo żądania wykonania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, zapewniającej zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z ich nieruchomości. Dopiero w wypadku, gdy urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne zostaną wybudowane przez inne osoby, konkretyzacji ulega ich roszczenie o odpłatne przejecie tych urządzeń, przewidziane w art. 31 ust. 1 u.z.z.w. Reasumując, wbrew twierdzeniom skarżącego nie zaistniał w sprawie stan dający podstawę do uznania za zasadne, że zaskarżona uchwała narusza art. 15 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 2 i art. 21 u.z.z.w. Odnosząc się wobec tego do zarzutu skargi polegającego na prowadzeniu pozaplanowych inwestycji a następnie przy pomocy "aktualizacji" wieloletniego planu ich "legalizowana", poprzez ujęcie w nowym planie z datą wcześniejszą jako zgodne z planem, zaś inwestycje ujęte w planie nie są realizowane lecz przesuwane w czasie o kilka lat, wskazać należy, że zatwierdzony zaskarżoną uchwałą wieloletni plan ma charakter programu działań. Stanowi przejaw władztwa JST (Rady Gminy) nad przedsiębiorstwem wod-kan. Biorąc pod uwagę znaczenie kierunkowe tego aktu prawnego istnieje konieczność jego aktualizacji, czego wyrazem jest właśnie zaskarżona uchwała, która w § 2 stanowi o utracie mocy poprzedniej uchwały nr [...]. Jako niezasadne Sąd potraktował zarzuty skargi dotyczące działania na szkodę mieszkańców, w tym skarżącego, poprzez wprowadzenie w błąd polegający na ujęciu w aktualizacji planu inwestycji pozaplanowych wykonanych przed datą uchwalania planu, jako inwestycji planowanych oraz niegospodarności związanej z wydawaniem publicznych pieniędzy. Wskazać należy, że kontrola sądowa wykonywana na podstawie powołanych na wstępie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawowana jest wyłącznie na postawie kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd nie może przy kontroli legalności zaskarżonej uchwały brać pod uwagę innych kryteriów niż legalność, takich jak na przykład celowość, gospodarność czy słuszność przyjętych w wieloletnim planie rozwiązań. Przedmiotem oceny Sądu nie jest stan wiedzy mieszkańców w temacie inwestycji objętych wieloletnim planem. Z tych samych powodów Sąd nie może dokonać oceny podwodów, dla których dane zamierzenie inwestycyjne zostało objęte wieloletnim planem a inne zostało pominięte. Dlatego poza oceną Sądu w niniejszej sprawie znalazła się kwestia zasadności przeznaczenia największych środków na inwestycję związaną z budowa sieci wod-kan do działek, które według skarżącego, należą do wymienionych w skardze osób. Należy podkreślić, że do kompetencji Sądu, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, nie leży badanie czy brak realizacji danej inwestycji jest celowy i czy jest zgodny z prawem. Poza taką oceną pozostaje również kwestia odmowy wydania technicznych warunków przyłączenia do sieci, odmowa zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę, braku zgody na budowę sieci wodociągowej czy też brak zgody na wspólne wykonanie zadania inwestycyjnego obejmującego budowę sieci kanalizacyjnej. W świetle powołanej regulacji prawnej należy również oddzielić od siebie wystąpienie opisanej w skardze szkody z faktem, że dana inwestycja została lub nie została ujęta w wieloletnim planie. Podsumowując, zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i ani ona, ani zatwierdzony nią wieloletni plan, nie stanowią normatywnej podstawy do odmowy przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przyłączenia do sieci nieruchomość w sytuacji, gdy spełnione są warunki wynikające z art. 15 ust. 4 u.z.z.w., tj. spełnione są warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Jak wynika z art. 21 ust. 5 u.z.z.w., rada gminy uchwala plan jeżeli spełnia on warunki określone w ust. 3, tj. pod warunkiem jego zgodności ze stadium, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zezwoleniem na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W sprawie niniejszej podjęta uchwała przepisów powyższych nie narusza, co oznacza, że jest zgodna z prawem. Mając powyższe na względzie, uznając skargę za niezasadną, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło