III OSK 707/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównej Biblioteki [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 655/21 w sprawie ze skargi Głównej Biblioteki [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 lutego 2021 r. nr KOC/5515/Go/17 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu użytkowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 655/21 oddalił skargę Głównej Biblioteki [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 lutego 2021 r. nr KOC/5515/Go/17 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Główna Biblioteka [...] (dalej "skarżąca", "Biblioteka") wnioskiem z 14 września 2017 r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "organ", "SKO") o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście nr L-1 -111-8176/173/83 z 6 września 1983 r. o przydziale Bibliotece lokalu użytkowego w postaci pawilonu nr [...] położonego w budynku nr [...] przy Al. [...] w W. Skarżąca zarzuciła, że wcześniej na podstawie protokołu przekazania z 7 czerwca 1982 r. oraz decyzji Ministra Kultury nr 11 z 31 marca 1982 r. przekazano i przejęto Zamek [...] wraz z przyległym terenem i usytuowanymi na nim obiektami na rzecz Centrum Sztuki [...] (a więc że ww. decyzja z 1983 r. była niewykonalna) a ponadto, że nie uzyskano zgody na powyższe od konserwatora zabytków, pomimo że przedmiotowy budynek jest wpisany do rejestru zabytków. Zarzucono także, że przeniesienie własności zabytku stanowiącego własność Państwa wymaga zgody Ministra Kultury i Sztuki - co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. SKO decyzją z 16 lutego 2021 r. nr KOC/5515/Go/17 odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście z 6 września 1983 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z ze zm.). Odmawiając stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 1983 r. organ przytoczył treść przepisów, na podstawie których została ona wydana, a następnie treść art. 156 § 1 k.p.a. i podał, że przesłanki występujące w pkt 1, 3, 4, 6 i 7 tej jednostki nie wystąpiły. Wskazał, że decyzję wydał organ właściwy w ówczesnym stanie prawnym, była ona pierwszą decyzją w tej sprawie, skierowano ją do strony, nie zawierała też wady powodującej nieważność z mocy prawa. W zakresie zaś przesłanki rażącego naruszenia prawa bądź niewykonalności - organ przywołał liczne orzecznictwo wskazując, że rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa i dochodzi do niego w przypadku gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem. W dalszej kolejności organ szczegółowo przedstawił kwestie związane z przekazaniem C. terenu [...] w 1982 r. oraz dokumenty wskazujące na domaganie się przez Dyrektora [...] wznowienia postępowania w sprawie zakończonej weryfikowaną obecnie decyzją z 1983 roku. Organ stwierdził, że w 1983 r. tj. w dacie wydania decyzji o przydziale pawilonu nr 2 na rzecz Głównej Biblioteki [...] ani Minister Kultury - ani też nie istniejąca w tej dacie jednostka "Zamek [...]" - nie dysponowali formalnie tytułem prawnym do przedmiotowego terenu. Powyższe zdaniem SKO oznacza, że dopiero od daty wskazanej w decyzji uwłaszczeniowej z 2007 r. tj. od 1992 r. C. jest właścicielem zarówno przedmiotowego terenu, jak i znajdujących się na tym terenie budynków. Odnośnie do zarzutu braku uzyskania zgody konserwatora zabytków, SKO podniosło, że wpisanie przedmiotowego budynku do rejestru zabytków nastąpiło dopiero 7 września 2001 r., a zatem po dacie wydania decyzji o przydziale lokalu Bibliotece. Zaznaczyło także, że kwestionowaną decyzją z 1983 r. nie przeniesiono własności zabytku, a jedynie dokonano przydziału lokalu, na co wskazuje podstawa prawna tej decyzji, a więc zgoda konserwatora nie była wymagana. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji o przydziale lokalu, SKO uznało, że ta przesłanka nie nastąpiła, bowiem de facto w lokalu do dnia dzisiejszego znajduje się siedziba Biblioteki, co oznacza, że decyzja została wykonana. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że w niniejszym postępowaniu nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Biblioteka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że nie zachodzi nieważność decyzji z 6 września 1983 r. o przydziale nieruchomości, gdyż wcześniejsza decyzja Ministra Kultury i Sztuki nr 11 z 31 marca 1982 r. nie mogła stanowić podstawy prawnej do przekazania tej samej nieruchomości na rzecz innego podmiotu tj. Ministra Kultury i Sztuki, a obecnie Centrum Sztuki [...] w Warszawie, w sytuacji gdy z treści decyzji nr 11 z 31 marca 1982 r. wynika, że została wydana "w związku z decyzją Prezesa Rady Ministrów przekazującą Ministrowi Kultury i Sztuki [...] w Warszawie", której to decyzji Prezesa Rady Ministrów organ nie pozyskał, ani nie ocenił, zaś do przekazania nieruchomości w zarząd Ministrowi Kultury i Sztuki, a później jednostce podległej dojść musiało i doszło, skoro w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje Wojewody Mazowieckiego: decyzja nr 42/704 z 10 lutego 1984 r. oraz decyzja nr 2002/2007 z 4 października 2007 r., a na podstawie tej ostatniej dokonano wpisów w księgach wieczystych nieruchomości, poprzez co niewątpliwie organ zaniechał pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego i ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkujące błędnym rozstrzygnięciem. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że weryfikowana w trybie nadzwyczajnym decyzja z 1983 r. została wydana na podstawie art. 31 ust. 2 i art 55 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. 1983 r. Nr 11 poz. 55, ze zm., dalej: "ustawa"). Przepisy przywołane w podstawie prawnej ww. decyzji stanowiły, że w sprawach lokalowych i mieszkaniowych zastrzeżonych dla terenowych organów administracji państwowej orzeka w pierwszej instancji naczelnik dzielnicy - na terenie dzielnicy (art. 55 pkt 3 ustawy). Zgodnie zaś z ówczesnym art. 31 ust. 2 ustawy, decyzję o przydziale lokalu użytkowego może otrzymać jednostka gospodarki uspołecznionej oraz osoba prawna i fizyczna, których działalność wymaga korzystania z lokalu użytkowego w danej miejscowości. Były to ogóle przepisy dotyczące gospodarki lokalami i w zasadzie określały prawo dysponowania lokalami prywatnymi i państwowymi na rzecz tak osób fizycznych, jak i prawnych czy jednostek uspołecznionych. W 1983 r. skarżąca nie dysponowała osobowością prawną, była państwową jednostką organizacyjną a kwestionowana w trybie nadzwyczajnym decyzja przydzielała jej do korzystania określony lokal użytkowy - w związku z poprzedzającymi ją licznymi pismami i wnioskami wskazującymi na niedobory lokalowe. Sąd zwrócił uwagę, że z akt administracyjnych wynika, że Centrum Sztuki [...] (dalej: "C.") na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 2002/2007 z 4 października 2007 r. z dniem 9 lipca 1992 r. z mocy prawa nabyło prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na ww. gruncie oraz prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Warszawie przy [...], obr. [...], stanowiącego dz. ew. nr [...] o pow. 0,7506 ha oraz 6/2 o pow. 5,1372 ha, opisanego w księdze wieczystej KW nr [...], w tym m.in. zajmowanego przez skarżącą spornego pawilonu nr 2. Z akt wynika również, że przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie i Wydział Cywilny toczy się pod sygn. I Ns. 287/17 postępowanie, w którym Biblioteka domaga się stwierdzenia zasiedzenia części gruntu znajdującego się w użytkowaniu wieczystym C., a objętego wskazaną decyzją z 6 września 1983 r. Sąd I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy potencjalnej wadliwości decyzji administracyjnej organ nadzorczy ma dopiero poszukiwać w oparciu o różne źródła dowodowe, albo przez analizę innych aktów prawnych czy decyzji administracyjnych nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa i niewykonalności decyzji Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie, co ewidentnie zaakcentowano podczas rozprawy, pomiędzy C. a skarżącą istnieje spór natury cywilistycznej odnośnie do tytułu do części [...], nakładów i wzajemnych rozliczeń, a kwestia wyeliminowania spornej decyzji z 1983 roku stanowi istotny element argumentacji w sprawie o zasiedzenie, co również zostało zaakcentowane podczas rozprawy. Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 roku strona skarżąca nie przywołała jednak żadnego przepisu prawa, który w jej ocenie został naruszony w decyzji o przydziale jej ww. lokalu, a argumenty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności zostały rzeczowo odparte przez SKO. Z uzasadnienia skargi wynika ponadto, że skarżąca domaga się w istocie także weryfikacji decyzji przyznających C. tytuł prawny do ww. nieruchomości. Eksponowanie tego rodzaju narracji, jakkolwiek nie byłaby ona formułowana, pozostaje jednak bez związku z istotą rozpoznawanej sprawy. Skarżąca nie może skutecznie domagać się weryfikacji dotyczącej innego podmiotu decyzji z 1982 r. czy z 2007 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r. Wreszcie, jeśli przyjrzeć się konstrukcji zarzutów skargi, to wskazują one na naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. "poprzez nieprawidłowe ustalenie, że nie zachodzi nieważność decyzji z dnia 6 września 1983 r." podczas gdy nie jest to kwestia ustaleń faktycznych lecz oceny prawnej. Brak rzeczowej argumentacji po stronie skarżącej przejawia się także w niewskazaniu jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, do naruszenia którego miałoby dojść w 1983 roku Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że wniosek skarżącej Biblioteki dotyczący wyeliminowania z obrotu decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do przyjęcia po jej stronie posiadania zależnego - zmierza w istocie do obejścia prawa związanego w wymogiem wykazania samoistnego posiadania w prowadzonej przed sądem powszechnym sprawie o zasiedzenie. Skarżąca nie wykazała jednak żadnej logicznej i uzasadnionej normatywnie przesłanki wskazującej na potencjalną nieważność decyzji, na podstawie której zajmuje ww. pawilon od niemalże 40-tu lat. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 1983 r. został złożony w 2017 r., a więc ponad 30 lat po jej wydaniu, w aktualnym stanie prawnym, wobec nowelizacji przepisów k.p.a., weryfikowanie w trybie administracyjnym ww. decyzji nie jest dopuszczalne. Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 3 k.p.a., poprzez wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, pomimo że Sąd powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z uwagi na to, że od dnia doręczenia decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście z 6 września 1983 r. stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia SKO skarżoną decyzją z 16 lutego 2021 r., upłynęło zarówno dziesięć, jak i trzydzieści lat, co potwierdził sam Sąd orzekający w sprawie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. 1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie wyłącznie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 3 k.p.a. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe a nie wydawać rozstrzygnięcie merytoryczne (tj. oddalić skargę). Wskazano, że od dnia doręczenia decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście z 6 września 1983 r. stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia SKO skarżoną decyzją z 16 lutego 2021 r., upłynęło ponad 30 lat. 2. W ocenie NSA, wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty są niezasadne z kilku podstawowych przyczyn. Po pierwsze - w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu administracyjnym, sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście nr L-l-lll-8176/173/83 z 6 września 1983 r. została zakończona ostateczną decyzją SKO z 16 lutego 2021 r. Wyrok Sąd I instancji wydał 6 października 2021 r. Zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. "Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. ograniczenie stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na upływ czasu jest wyrazem kompromisu między zasadą legalności, a zasadą trwałości decyzji. Nie jest zatem tak, że przepisy k.p.a. ustalają sztywną hierarchię zasad tego postępowania i zwalniają z konieczności ważenia zarówno interesu indywidualnego i społecznego, jak też zasad ogólnych, w tym zasady trwałości decyzji ostatecznej. Powyższe argumenty powinny być brane pod uwagę przy kontrolowaniu w trybie nadzwyczajnym legalności decyzji pochodzącej sprzed wielu lat (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 664/23). Z kolei zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a. "Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji." Stwierdzenie przez organ w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego, że zostało ono wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanego w tym trybie rozstrzygnięcia, stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 1155/23). Zatem jednoznaczny sposób zredagowania przez ustawodawcę art. 158 § 3 k.p.a. uniemożliwia wnioskodawcy po upływie 30 lat żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a w konsekwencji także uzyskanie decyzji stwierdzającej nieważność kontrolowanej decyzji lub stwierdzającej wydanie takiej decyzji z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2282/22). Zatem w niniejszej sprawie istotne było to, czy decyzja z 1983 r. mogła być w ogóle poddana procesowi kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym). Nie ulega wątpliwości, że tak, gdyż SKO wydało decyzję przed zmianą przepisów k.p.a. w tym zakresie. Po drugie – wskazać trzeba, że takie brzmienie wskazanych przepisów k.p.a. zostało nadane na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491; dalej: "ustawa zmieniająca"), zmieniającej między innymi k.p.a. z dniem 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej: "1. Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa". W niniejszej sprawie: a) sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście z 6 września 1983 r. została zakończona ostateczną decyzją SKO z 16 lutego 2021 r.; b) ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r. Zatem nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Organ w niniejszej sprawie był zatem zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego a nie do umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na "upływ czasu". Zatem dopiero z chwilą wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. po 16 września 2021 r.), organy administracji utraciły możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, od wydania lub ogłoszenia której upłynęło dziesięć lat (art. 156 § 2 k.p.a.). Jeżeli zaś od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło 30 lat, nie wszczyna się w ogóle postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 158 § 3 k.p.a.). Regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Jeżeli zatem jednostka przez wiele lat nie korzysta z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2945/22). Po trzecie – nie ma racji skarżący kasacyjnie, że w tak ukształtowanym porządku prawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie powinien orzekać merytorycznie a jedynie umorzyć postępowanie. Żaden przepis postępowania nie stanowi bowiem, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją wobec zmiany przepisów, umorzeniu powinno podlegać postępowanie sądowoadministracyjne. Zasadnie zatem Sąd I instancji poddał kontroli rozstrzygnięcie SKO na marginesie jedynie wskazując, że w aktualnym stanie prawnym (tj. wobec nowelizacji przepisów k.p.a.) weryfikowanie w trybie administracyjnym decyzji z 1983 r. byłoby niedopuszczalne, gdyż wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony w 2017 r. a więc ponad 30 lat po jej wydaniu. Po czwarte – w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, nie zachodzi również bezprzedmiotowość postępowania "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3086/21). W judykaturze sądowoadministracyjnej ugruntował się pogląd, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, iż: "(...) chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie". W niniejszym postępowaniu sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż decyzja SKO nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, zatem przedmiot zaskarżenia nadal istniał. 3. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.