III SA/Łd 136/25
WyrokWSA w Łodzi2025-05-22
Skład orzekający: Anna Dębowska, Katarzyna Ceglarska-Piłat, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantu Dobrostan opasów za realizację praktyk: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%, ze względu na niespełnienie warunku utrzymania zwierząt przez co najmniej 120 dni w okresie referencyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły kwalifikowalność zwierząt do płatności dobrostanowej w ramach wariantu Dobrostan opasów. Kluczowe było spełnienie wymogu utrzymania zwierząt przez co najmniej 120 dni w okresie referencyjnym, zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego. W przypadku zwierząt pochodzących od krów mamek, okres ten liczony był od 8 miesiąca życia, a w pozostałych przypadkach od 4 miesiąca życia. Sąd potwierdził, że dane z systemu informatycznego ARiMR były podstawą do prawidłowego ustalenia okresu utrzymania zwierząt, a obliczenia płatności były zgodne z przepisami.Stan faktyczny
Rolnik Z. T. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, w tym płatności dobrostanowej w ramach wariantu Dobrostan opasów. Organ I instancji przyznał część płatności, ale pomniejszył kwotę za praktyki ściółka, wybieg i zwiększona powierzchnia bytowa, uznając, że część zwierząt nie spełniała wymogu 120 dni utrzymania w okresie referencyjnym. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i wadliwą ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 roku sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 grudnia 2024 roku nr 493/2024 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę.
Decyzją z 17 grudnia 2024 r. nr 493/2024 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi, po rozpoznaniu odwołania Z. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu z 11 czerwca 2024 r. nr 0083-2024-006915 w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na 2023 rok w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023- 2027, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 17, art. 25, art. 26, art. 30, art. 31, art. 36,art. 48, art. 60 ust. 1, art. 65 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1, art. 100 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412, z późn. zm.), dalej: "ustawa o Planie Strategicznym", § 2 pkt 10, § 3 ust 1 pkt 6, § 4 ust. 1 pkt 1, § 15, § 26, § 34 ust. 4, § 50c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 797 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie dobrostanowe", art. 59 ust. 5, art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE. L. 435 z 06.12.2021, str. 187), dalej: "rozporządzenie nr 2021/2116".
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 17 czerwca 2023 r. strona złożyła za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus wniosek o przyznanie płatności na rok 2023, w treści którego ubiegała się o przyznanie płatności w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich:
1. Podstawowego wsparcia dochodów (PWD) płatności redystrybucyjnej (RED),
2. Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematów)
- Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi
• Międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe (E_MPW),
• Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia (E_OPN),
• Zróżnicowana struktura upraw (E_ZSU),
• Wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin (E_OBR),
- Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych (E_RET) – Dobrostan zwierząt
• Dobrostan krów mamek, zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi, stosowane praktyki: zwiększona powierzchnia bytowa >20%, ściółka, wybieg, wypas ,
- przyznanie kosztów transakcyjnych
• Dobrostan opasów, zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi, stosowane praktyki: zwiększona powierzchnia bytowa >20%, ściółka, wybieg - przyznanie kosztów transakcyjnych,
3. Wsparcia dochodów związanego z produkcją do krów
4. Wsparcia dochodów związanego z produkcją do bydła
5. Wsparcia dochodów związanego z produkcją do roślin pastewnych (P PAS).
Stron ubiegała się również o przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w postaci uzupełniającej płatności podstawowej (UPP).
20 czerwca 2023 r. strona złożyła zmianę do wniosku oraz 1 sierpnia 2023 r. koleją zmianę do wniosku, do której dołączyła oświadczenie o wykonaniu wymogu dla praktyki: Wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin.
Następnie 25 lipca 2023 r. i 20 września 2023 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus strona złożyła Plan poprawy dobrostanu zwierząt datowany na 15 czerwca 2023 r.
Ponadto 19 marca 2024 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus strona złożyła następujące dokumenty datowane na 15 marca 2024 r.:
• Oświadczenie o zapewnieniu wybiegu dla krów mamek,
• Oświadczenie o zapewnieniu zwierzętom utrzymywania na ściółce,
• Oświadczenie o zapewnieniu wybiegu opasów.
Pismem z 2 kwietnia 2024 r. organ I instancji wezwał pełnomocnika strony do określenia przeznaczenia bydła do opasu w związku z wnioskowaniem o płatność dobrostanową w ramach wariantu Dobrostan opasów.
15 kwietnia 2024 r. do biura powiatowego wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wskazano, że w komputerowej i bazie IRZplus powinny znajdować się zgłoszenia przeznaczenia wszystkich zwierząt przeznaczonych do opasu. Pełnomocnik wyjaśnił, że w prowadzonym przez rolnika gospodarstwie nie ma zwierząt mlecznych, bo kierunkiem gospodarstwa jest chów i hodowla zwierząt mięsnych. W przypadku zwierząt płci męskiej te zwierzęta są przeznaczone do opasu. W zakresie zwierząt w płci damskiej te zwierzęta są przeznaczone na mamki, przy czym w rzeczywistości trudno jest z dokładnością co do każdego zwierzęcia stwierdzić, czy zostaną po ukończeniu 24 miesięcy, mamkami, bo za to zależy od tego, czy realnie się do tego nadają. Jeżeli bowiem z przyczyn zdrowotnych nie zostaną matkami albo już nie będą mogły być mamkami, to w chwili podjęcia decyzji o sprzedaży do rzeźni zmieniany jest ich kierunek na opas. Każde z bydła, które w okresie referencyjnym zostało przemieszczone do posiadania innego niż rzeźnia i było zadeklarowane oraz użytkowane przez rolnika z przeznaczeniem do opasu było opasane w gospodarstwie. Do przedmiotowego podania pełnomocnik dołączył wyjaśnienia Z. T., w treści których strona oświadczyła, że nie posiada krów mlecznych.
W dniu 11 czerwca 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr 0083-2024-006915 w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, na mocy której organ przyznał Z.T. na 2023 rok następujące płatności:
1. Podstawowe wsparcie dochodów w wysokości 65 471,28 zł
2. Płatność redystrybucyjna w wysokości 5 428,80 zł
3. Płatność do roślin pastewnych w wysokości 8 407,38 zł
4. Płatność do bydła w wysokości 6 869,20 zł
5. Płatność do krów w wysokości 8 788,20 zł
6. Międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe w wysokości 4 436,85 zł
7. Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy – 2023 w wysokości 8 034,57 zł
8. Zróżnicowana struktura upraw – 2023 w wysokości 14 896,48 zł
9. Wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin – 2023 w wysokości 2 467,01 zł
10 Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych w wysokości 2 937,31 zł
11. Dobrostan krów mamek – zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% – w wysokości 21 606,20zł
12. Dobrostan krów mamek – wypas w wysokości 8 374,60 zł
13. Dobrostan krów mamek – ściółka w wysokości 5 115,24 zł
14. Dobrostan krów mamek – wybieg w wysokości 8 525,40 zł
15. Dobrostan opasów – ściółka w wysokości 1 100,74 zł
16. Dobrostan opasów – wybieg w wysokości 3 424,51 zł
17. Dobrostan opasów – zwiększona powierzchnia bytowa, o co najmniej 20% w wysokości 1 033,19 zł
18. Uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 3 513,33 zł
19. Kwotę przeznaczoną na refundację dobrostanu zwierząt w łącznej wysokości 1 200,00 zł.
8 lipca 2024 r., strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji w części, tj. w zakresie płatności Dobrostan opasów na 2023 rok. W odwołaniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie następujących przepisów:
1) art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiło się w błędnym uznaniu, że nie wszystkie opasy kwalifikują się do płatności, mimo iż w okresie referencyjnym wszystkie zadeklarowane do płatności opasy były wypasane zgodnie z wymogami ponad 120 dni;
2) § 30 ust. 2 i § 26 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego poprzez błędne ustalenie okresu wypasania poszczególnych sztuk opasów w okresie referencyjnym, a w konsekwencji zaniżenie ilości opasów, za które należą się rolnikowi następujące płatności: dobrostan opasów – wypas, dobrostan opasów – ściółka, dobrostan opasów wybieg, dobrostan opasów – zwiększona powierzchnia bytowa, o co najmniej 20%.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie i rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy poprzez zwiększenie płatności dobrostan opasów na 2023 rok i przyznanie jej w pełnej wysokości zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji na wstępie wskazał, że poza sporem w sprawie są kwestie związane z przyznaniem stronie niezaskarżonych odwołaniem płatności wymienionych w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się następnie do zakwestionowanej płatności organ wskazał, że zgodnie z treścią wniosku oraz zmian do wniosku w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt, wariant Dobrostan opasów strona zadeklarowała realizację tylko trzech praktyk: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa, o co najmniej 20%. Z. T. nie ubiegała się o pomoc w ramach wariantu Dobrostan opasów, praktyka: wypas i w konsekwencji płatność ta nie została przyznana. Zastrzeżenia strony dotyczące dokonania nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie praktyki: wypas nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów w odniesieniu do pozostałych praktyk organ zauważył, że w ramach Ekoschematu Dobrostan zwierząt, wariant Dobrostan opasów strona zadeklarowała realizację trzech praktyk: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa, o co najmniej 20%. Zgodnie z § 2 ust 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego bydło opasowe to samiec lub samica bydła domowego (Bos taurus), do ukończenia 18 miesiąca życia, przeznaczone do opasu i utrzymywane z przeznaczeniem do produkcji mięsa. Stosownie do treści § 15 ust 1 rozporządzenia dobrostanowego w przypadku dobrostanu opasów do płatności kwalifikuje się bydło opasowe:
• w wieku od ukończenia 4 miesiąca życia do ukończenia 18 miesiąca życia, utrzymywane w danym gospodarstwie, w tym okresie, przez co najmniej 120 dni – w przypadku opasów, które nie pochodzą od krów mamek objętych wariantem Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym,
• o masie ciała powyżej 300 kg, przy czym uznaje się bydło opasowe osiąga masę ciała 300 kg w wieku 8 miesięcy do ukończenia 18 miesiąca życia, utrzymywane w danym gospodarstwie, w tym okresie, co najmniej przez 120 dni – w przypadku opasów, które pochodzą od krów mamek objętych wariantem Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARMR wskazał następnie, że z danych zawartych w systemie informatycznym ARiMR wynika, iż w okresie referencyjnym, czyli od 17 czerwca 2023 r. do 14 marca 2024 r. w gospodarstwie strony przebywało 55 sztuk bydła opasowego, przy czym tylko część kwalifikowała się do płatności. Wykluczone zostały zwierzęta, których okres utrzymania w gospodarstwie Z. T. był krótszy niż 120 dni, co przedstawia tabela nr 1. Zwierzęta ujęte w tabeli nr 2 na dzień przybycia do siedziby stada Z. T. odpowiadały definicji bydła opasowego, jednakże ze wglądu na datę ich przybycia do siedziby, tj. 1 grudnia 2023 r. do końca okresu referencyjnego 14 marca 2024 r. okres utrzymania wynosił tylko 104 dni, stąd nie mogły zostać uwzględnione do płatności. Powyższe dotyczy zwierząt o nr PL005439097539, PL005439097546, PL005439097560, PL005439097577, PL005439097584, PL005439097638, PL005439097645, PL005494877787, PL005494877800, PL005494877817, PL005494877886, PL005494877893, PL005534283950, PL005534283967, PL005535530305.
W przypadku zwierząt wymienionych w tabeli nr 3 organ wyjaśnił, że zgodnie z informacjami, do których organ ma dostęp z urzędu zwierzęta te pochodziły od krów mamek objętych wariantem Dobrostan krów mamek, zatem za bydło opasowe zwierzęta te mogły zostać uznane dopiero od 8 miesiąca życia, bo wtedy dopiero osiągnęły odpowiednią masę ciała, czyli 300 kg (§ 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego). Powyższe dotyczy zwierząt o nr PL005493647633, PL005493647640, PL005493647657, PL005493647664, PL005493647671, PL005493647688, PL005493647695, PL005493647749, PL005493647831. Zwierzęta te przebywały w gospodarstwie strony mniej niż 120 dni.
Odnosząc się do pozostałych zwierząt niewymienionych w tabeli nr 2 i nr 3, a wykazanych w tabeli nr, 1 jako niekwalifikujące się do płatności ze względu na niespełnienie warunku ich utrzymania przez 120 dni i których wykluczenie strona kwestionuje w odwołaniu organ wyjaśnił, że zwierzę o nr PL005494045568 (L.p. 23, w tabeli nr 1) urodziło się i przybyło do siedziby stada strony w dniu 31-12-2021 r. Zgodnie z § 2 pkt 10 w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzania dobrostanowego do pomocy w ramach ekoschematu dobrostan opasów kwalifikuje się bydło opasowe do ukończenia 18 miesiąca życia. Analizowana sztuka bydła spełniała ten warunek do 01-07-2023 r. W niniejszej sprawie początek okresu referencyjnego, w którym sprawdzany jest czas utrzymania danego zwierzęcia, to data złożenia przez stronę wniosku o pomoc, czyli 17-06-2023 r. Wobec tego licząc od 17-06-2023 r. do 1-07-2023 r. okres przebywania tego zwierzęcia to 14 dni. Jako data graniczna okresu przebywania nie mogła zostać przyjęta data wybycia zwierzęcia z siedziby stada, czyli 02-08-2023 r., bowiem w tym dniu analizowana sztuka bydła nie kwalifikowała się już do płatności dobrostan opasów z uwagi osiągnięty wiek. Zwierzę o nr PL005494877862 (L.p. 28, w tabeli nr 1) urodziło się 24-08-2023 r., zaś zwierzę o nr PL005494877879 (L.p. 29, w tabeli nr 1) urodziło się w dniu 25-08-2023 r. Oba zwierzęcia przybyły do siedzib stada strony w dniu 01-12-2023 r. Ponieważ żadne z tych dwóch zwierząt nie pochodziło od krowy matki objętej wariantem Dobrostan krów mamek to za opasa uznaje się je od 4 miesiąca życia, czyli odpowiednio od 24-12-2023 r. i od 25-12-2023 r. i od tych dat należało liczyć jego okres ich przebywania w siedzibie strony. Wobec tego do końca okresu referencyjnego, czyli do 14-03-2024 r. zwierzę o nr PL005494877862 przebywało przez 82 dni a zwierzę o nr PL005494877879 – 81 dni. Zwierzę o nr PL005499354832 (L.p. 32, w tabeli nr 1) urodziło się i przybyło do siedziby stada strony 01-01-2022 r. Ponieważ do płatności dobrostan opasów kwalifikują się zwierzęta do ukończenia 18 miesiąca życia. Zatem zwierzę o nr PL005499354832 spełniało ten warunek do 01-07-2023 r. Wobec tego licząc od dnia 17-06-2023 r. (początek okresu referencyjnego) do dnia 01-07-2023 r. okres przebywania analizowanego zwierzęcia w siedzibie stada strony wynosił 14 dni. Zwierzę o nr PL005499354870 (L.p. 34, w tabeli nr 1) na dzień złożenia wniosku, czyli 17-06-2023 r. kwalifikowało do wnioskowanej płatności albowiem urodziło się i przybyło do siedziby stada strony 03-01-2022 r. Wiek 18-u miesięcy osiągnęło 03-07-2023 r. Zatem licząc od 17-06-2023 r. do 03-07-2023 r. okres przebywania tego zwierzęcia w siedzibie stada strony wynosił 16 dni. Zwierzę o nr PL005499354894 (L.p. 35, w tabeli nr 1) urodziło się i przybyło do siedziby stada strony 05-01-2022 r. – wiek 18-u miesięcy osiągnęło 05-07-2023 r. Wobec tego okres jego utrzymywania w siedzibie strony licząc od dnia 17-06-2023 r. (początek okresu referencyjnego) do 05-07-2023 r. wynosił 18 dni. Zwierzęta o nr PL005499354917 (L.p. 36, w tabeli nr 1) oraz o nr PL005499354924 (Lp. 37, w tabeli nr 1) urodziły się i przybyły do siedziby stada strony w dniu 09-04-2022 r. Zatem wiek 18-u miesięcy osiągnęły 09-10-2023 r. W przypadku obu tych sztuk bydła okres ich przebywania/utrzymania w siedzibie stada liczony od 17-06-2023 r. do 09-10-2023 r. wynosił po 114 dni. Zwierzę o nr PL005499354979 (L.p. 37, w tabeli nr 1) urodziło się i przybyło do siedziby stada 12-04-2022 r., wiek 18-u miesięcy osiągnęło 12-10-2023 r. Wobec tego okres jego utrzymywania w siedzibie strony licząc od 17-06-2023 r. (początek okresu referencyjnego) do 12-10-2023 r. wynosił 117 dni. Zwierzę o nr PL005534284056 (L.p. 50, w tabeli nr 1) urodziło się w dniu 10-11-2023 r., natomiast do siedziby stada przybyło w dniu 01-12-2023 r., nie pochodziło od krowy matki objętej wariantem Dobrostan krów mamek, czyli do płatności kwalifikowało się od 4 miesiąca życia, czyli od 10-03-2024 r. należało liczyć jego okres przebywania w siedzibie strony. Zatem do końca okresu referencyjnego, czyli do 14-03-2024 r. zwierzę o nr PL005534284056 było utrzymywane przez stronę przez 5 dni. Zwierzę o nr PL005534284070 (L.p. 51, w tabeli nr 1) urodziło się 10-09-2023 r., natomiast do siedziby stada przybyło 01-12-2023 r., nie pochodziło od krowy matki objętej wariantem Dobrostan krów mamek, czyli do płatności kwalifikowało się od 4 miesiąca życia, czyli od 01-01-2024 r. należało liczyć jego okres jego przebywania w siedzibie strony. Zatem do końca okresu referencyjnego, czyli do 14-03-2024 r. było utrzymywane przez stronę przez 65 dni. Zwierzę o nr PL005535530329 (L.p. 53 w tabeli nr 1) urodziło się 14-10-2023 r., natomiast do siedziby stada przybyło 01-12-2023 r., nie pochodziło od krowy matki objętej wariantem Dobrostan krów mamek, do płatności kwalifikowało się od 4 miesiąca życia czyli od 14-02-2024 r. i od tej daty należało liczyć jego okres jego przebywania w siedzibie strony. Zatem do końca okresu referencyjnego, czyli do 14- 03-2024 r. było utrzymywane przez stronę przez 30 dni. Zwierzę o nr PL005535530350 (L.p.54, w tabeli nr 1) urodziło się 11-09-2023 r., a zwierzę o nr PL005535530367 (L.p. 55, w tabeli nr 1) 12-09-2023 r., natomiast przybyły do siedziby stada strony w tym samym dniu, czyli 01-12-2023 r. Ponieważ żadne z tych dwóch zwierząt nie pochodziło od krowy matki objętej wariantem Dobrostan krów mamek to za opasa uznaje się je do 4 miesiąca życia, czyli odpowiednio od 11-01-2024 r. i od 12-01-2024 r. i od tych dat należało liczyć jego okres ich przebywania w siedzibie strony. Wobec tego do końca okresu referencyjnego, czyli do 14-03-2024 r. zwierzę o nr PL005535530350 przebywało przez 64 dni, a zwierzę o nr PL005535530367 – 63 dni.
Podsumowując powyższe organ II instancji stwierdził, że w przypadku wszystkich powyżej wymienionych i opisanych sztuk bydła w okresie referencyjnym, czyli od 17-06-2023 r. do 14-03-2024 r. nie został spełniony warunek ich utrzymania w gospodarstwie strony przez 120 dni, stąd słusznie zwierzęta te nie zostały uwzględnione do wnioskowanych płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów, praktyka: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%.
W dalszej kolejności Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na sposób wyliczenia płatności dobrostanowej na podstawie § 26 i § 28 rozporządzenia dobrostanowego. W tym zakresie wskazał, że początek okresu referencyjnego to 17-06-2023 r., koniec okresu referencyjnego to 14-03-2024 r., liczba dni okresu referencyjnego – 272, łączna liczna dni przebywania wszystkich zwierząt zgłoszonych do płatności dobrostanowej w okresie referencyjnym to 6282 dni, średnia liczba zwierząt w okresie referencyjnym to 23,09 szt. Liczba dni przebywania w okresie referencyjnym zwierząt niekwalifikujących się do płatności to 3084 dni. Łączna liczba dni przebywania zwierząt kwalifikujących poprawnych w okresie referencyjnym to 3198 dni (6282 dni -3084 dni = 3198 dni). Stwierdzona średnia liczba zwierząt w okresie referencyjnym to 11,76 szt. Zatem kwota przyznanej płatności dla wariantu:
– Dobrostan opasów – ściółka to 1100,74 zł, 11,76 szt. x 93,60 zł stawka płatności =1100,74 zł. Stawka płatności w ramach Dobrostan opasów – ściółka została określona rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt za 2023 r.(Dz. U. z 2024 r. poz. 645) i wynosi 93,60 zł.
- Dobrostan opasów – wybieg to 3424,51 zł, 11,76 szt. x 291,20 zł stawka płatności = 3424,51 zł. Stawka płatności w ramach Dobrostan opasów – wybieg została określona Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt za 2023 r.(Dz. U. z 2024 r. poz. 645) i wynosi 291,20 zł.
- Dobrostan opasów – zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% z uwzględnieniem kwoty z tytułu kosztów transakcyjnych to 10333,19 zł, 11,76 szt. x 83,20 zł stawka płatności = 978,43 zł, 978,43 zł + 54,76 zł kwota kosztów transakcyjnych = 10333,19 zł. Stawka płatności w ramach Dobrostan opasów -zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% została określona rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt za 2023 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 645) i wynosi 83,20 zł.
Organ II instancji nadmienił również, że zgodnie z § 37 rozporządzenia dobrostanowego, rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Kwota kosztów transakcyjnych w ramach Dobrostan opasów wynosiła 54,76 zł. Wysokość tej kwoty nie była kwestionowana przez stronę w odwołaniu.
Podsumowując Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 zostało przeprowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego oraz procesowego. Wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych i te dane poddać kontroli administracyjnej. Organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie przyznania płatności dobrostanowej. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 59 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 2021/2116, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej wymienionych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2116. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 59 ust. 5 lit b i c rozporządzenia nr 2021/2116.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję organu II instancji Z. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:
1. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wadliwej, obarczonej szeregiem nieprawidłowości, uniemożliwiającej skarżącej uzyskanie płatności w pełnej wysokości, jak również brakiem pełnego ponownego rozpoznania sprawy;
b) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przeprowadzeniu postępowania przez organ w sposób niepełny, braku oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności w zakresie rzeczywistego wieku opasów i czasu wypasania u skarżącej; ustalenia rzeczywistej masy niezakwalifikowanych opasów, objętych wnioskiem skarżącej; co doprowadziło do niezasadnego wydania rozstrzygnięcia ograniczającego kwoty płatności na rzecz skarżącej;
c) art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaaprobowaniu błędnego stanowiska organu I instancji co do braku poinformowania skarżącej o nieprawidłowościach wniosku i skutkach ich nieusunięcia; nieuznanie kwestii braku wezwania skarżącej za istotną, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo zaistnienia istotnej wadliwości podczas postępowania przed organem I instancji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) § 30 ust. 1 w zw. z § 26 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że opasy wykluczone przez organ z płatności nie kwalifikowały się do przedmiotowej płatności, mimo iż w okresie objętym wnioskiem pozostawały zwierzętami poniżej 18 miesięcy życia, jak również były wypasane u skarżącej przez co najmniej 120 dni, co doprowadziło do niezasadnego wydania rozstrzygnięcia ograniczającego kwoty płatności na rzecz skarżącej.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w zakresie objętym odwołaniem. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, uznając bezzasadność zarzutów skargi i podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz.1267) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 17 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łowiczu z 11 czerwca 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na 2023 rok w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 odpowiada prawu.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia legalności przyznania skarżącej płatności dobrostanowej w pomniejszonej wysokości w ramach wariantu Dobrostan opasów na 2023 rok za realizację praktyk: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 %. W ocenie organu administracji rozpoznającego sprawę w odniesieniu do skarżącej zaistniały nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem wnioskowanych płatności. Wnioskodawczyni podnosiła natomiast, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych oraz wadliwej oceny materiału dowodowego, w szczególności co do rzeczywistego wieku opasów, ich masy i czasu wypasania w gospodarstwie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie wszystkie objęte wnioskiem opasy kwalifikują się do płatności. W ocenie skarżącej organ winien przyznać jej płatność dobrostanową w ramach zakwestionowanych praktyk wariantu Dobrostan opasów w wysokości zgodnej ze złożonym wnioskiem.
W myśl art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412) w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności bezpośrednich, w tym do płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami w ramach ekoschematów" (lit.e). Płatności do ekoschematu – Dobrostan zwierząt, zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy są przyznawane, jeżeli rolnik realizuje praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt gatunków: świnia (Sus scrofa), bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries), koza domowa (Capra hircus), koń domowy (Equus caballus), kura (Gallus gallus) lub indyk (Meleagris gallopavo), których jest posiadaczem, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Płatności dobrostanowe są przyznawane do liczby punktów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 7, uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do zwierząt gatunków świnia oraz bydło domowe, które spełniają warunki przyznania tych płatności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1. Natomiast w przypadku zwierząt gatunków: owca domowa, koza domowa, koń domowy, kura lub indyk – w odniesieniu do których są realizowane praktyki, o których mowa w ust. 1 oraz które spełniają warunki przyznania tych płatności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 (art. 36 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Stosownie do art. 36 ust. 3 ww. ustawy za objęte wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowych uznaje się, zgodnie z art. 65 ust. 4 lit. f rozporządzenia 2021/2116, zwierzęta spełniające warunki przyznania tych płatności, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Szczegółowe warunki przyznawania płatności w ramach ekoschematu dobrostan zwierząt zawiera rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 797 ze zm.), dalej: "rozporządzenie dobrostanowe". Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi za realizację poszczególnych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach wymienionych w przepisie wariantów, w tym w pkt 6 Wariantu Dobrostan opasów. Jak wynika z § 3 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego, realizacja praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt polega na przestrzeganiu wymogów określonych w art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wymogów wykraczających poza określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia odpowiednie minimalne wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt i inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115. Z § 3 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia dobrostanowego wynika, iż w przypadku Wariantu Dobrostan opasów są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt:
- zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach (lit. a),
- zwiększona co najmniej o 50% powierzchnią bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach (lit. b),
- utrzymywanie na ściółce (lit. c),
- zapewnienie wybiegu (lit. d),
- zapewnienie wypasu (lit. e).
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5, 8-10 i 12, oraz w ramach praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, 2, pkt 3 lit. b-f, pkt 4 lit. a-d oraz pkt 5 lit. a-d – od dnia, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 14 marca kolejnego roku, a w przypadku gdy rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w poprzednim roku i w danym roku – od dnia 15 marca danego roku do dnia 14 marca kolejnego roku.
W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego w przypadku wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, oraz praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b oraz pkt 5 lit. a i b, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, który ma plan poprawy dobrostanu zwierząt.
W przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6, płatność dobrostanową przyznaje się, jeżeli rolnik utrzymuje co najmniej przez 120 dni przynajmniej jedną sztukę bydła przeznaczonego do opasu w wieku od ukończenia 4. miesiąca życia do ukończenia 18. miesiąca życia – w przypadku opasów, które nie pochodzą od krów mamek objętych wariantami, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lub 5, lub o masie ciała powyżej 300 kg do ukończenia 18. miesiąca życia – w przypadku opasów, które pochodzą od krów mamek objętych wariantami, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lub 5, przy czym przyjmuje się, że opasy te osiągają masę ciała 300 kg w wieku 8 miesięcy (§ 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego). W przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6, płatność dobrostanowa przysługuje do opasa, w odniesieniu do którego rolnik określił przeznaczenie do opasu w terminie przed upływem: 1) 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej; 2) 7 dni od dnia objęcia bydła wymogami wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 – w przypadku bydła objętego wymogami tego wariantu w okresie przestrzegania wymogów w ramach tego wariantu (§ 15 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego).
Jak wynika z akt sprawy w ramach Ekoschematu Dobrostan zwierząt skarżąca w ostatecznym wniosku o przyznanie płatności zadeklarowała następujące praktyki: Dobrostan opasów – ściółka, Dobrostan opasów – wybieg, Dobrostan opasów – zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%. W tym zakresie strona zakwestionowała decyzję organu I instancji, podnosząc, że organ z naruszeniem § 30 ust. 2 i § 26 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego dokonał błędnego ustalenia okresu utrzymywania poszczególnych sztuk opasów, co w konsekwencji doprowadziło do zaniżenia ilości opasów, za które należą się rolnikowi płatności. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zakwestionowała również płatność w ramach wariantu Dobrostan opasów praktyka: wypas, niemniej jednak pomoc w tym zakresie nie była rozpatrywana przez organ administracji, ponieważ we wniosku oraz zmianach do wniosku w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt, w wariancie Dobrostan opasów strona zadeklarowała realizację tylko trzech praktyk: ściółka, wybieg oraz zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%.
W zaskarżonej decyzji organ II instancji prawidłowo wskazał zwierzęta objęte wnioskiem strony, które były kwalifikowalne oraz niekwalifikowalne do płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów. W tym zakresie trafnie odwołał się do regulacji zawartej w cyt. wyżej § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego określającej w jakim okresie życia i przez jaki okres zwierzęta muszą być utrzymane przez rolnika, by kwalifikowały się do płatności dobrostanowej. Informacje o kwalifikowalności poszczególnych zwierząt przedstawił w tabelach zawierających informacje o dacie przybycia i wybycia zwierzęta ze stada, dacie jego urodzenia, liczbie dni przebywania, typie i kierunku użytkowania zwierzęcia. Należy podkreślić, że stosownie do § 34 rozporządzenia dobrostanowego okres, w jakim rolnik utrzymuje zwierzęta, i liczbę zwierząt utrzymywanych w tym okresie ustala się na podstawie informacji zawartych w komputerowej bazie danych. W niniejszej sprawie, organ dokonał ustaleń w powyższym zakresie na podstawie danych pozyskanych z systemu informatycznego ARiMR, co w pełni zasługuje na aprobatę. Z danych przedstawionych przez organ w tabeli nr 1 wynika, że w przypadku sztuk bydła o numerach ID: PL005439097539, PL005439097546, PL005439097560, PL005439097577, PL005439097584, PL005439097621, PL005439097638, PL005439097645, PL005493647633, PL005493647640, PL005493647657, PL005493647664, PL005493647671, PL005493647688, PL005493647695, PL005493647749, PL005493647831, PL005494045568, PL005494877787, PL005494877800, PL005494877817, PL005494877848, PL005494877862, PL005494877879, PL005494877886, PL005494877893, PL005499354832, PL005499354870, PL005499354894, PL005499354917, PL005499354924, PL005499354979, PL005534283950, PL005534283967, PL005534284056, PL005534284070, PL005535530305, PL005535530329, PL005535530350, PL005535530367 w okresie referencyjnym od 17 czerwca 2023 r. do 14 marca 2024 r. nie został spełniony warunek ich utrzymania w gospodarstwie strony przez 120 dni, wynikający z treści § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie nieprawidłowego ustalenia przez organ okresu utrzymywania zwierząt w gospodarstwie organ szczegółowo wyjaśnił stronie, że zwierzęta ujęte w tabeli nr 2 na dzień przybycia do siedziby stada Z. T. odpowiadały definicji bydła opasowego, jednak ze względu na datę ich przybycia do siedziby, tj. 01-12-2023 r. do końca okresu referencyjnego 14-03-2024 r. okres utrzymania wynosił tylko 104 dni. W związku z powyższym organ prawidłowo stwierdził,że zwierzęta te nie mogły zostać uwzględnione do płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów.
Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tabeli nr 3 organ wyszczególnił zwierzęta, które pochodziły od krów mamek objętych wariantem Dobrostan krów mamek, a co za tym idzie mogły zostać uznane za bydło opasowe dopiero od 8 miesiąca życia, tj. wówczas gdy osiągnęły odpowiednią masę ciała, czyli 300 kg (§ 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego). Dodatkowo organ opisał każde ujęte w tabeli nr 3 zwierzę, wskazując datę jego urodzenia i wybycia z gospodarstwa strony (jeśli nastąpiło), datę osiągniecia przez zwierzę wieku 8 miesięcy oraz liczbę dni przebywania w gospodarstwie strony. Ponadto organ wyjaśnił stronie przyczyny braku możliwości uwzględnienia zwierząt niewymienionych w tabeli nr 2 i 3 do płatności dobrostanowej ze względu na niespełnienie warunku ich utrzymania przez 120 dni określonego w cyt. wyżej § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego. Z powyższą argumentacją organu sąd się w pełni zgadza.
Powołany przez stronę w skardze argument, że opasy niezakwalifikowane do wnioskowanej płatności w okresie objętym wnioskiem pozostawały zwierzętami poniżej 18 miesiąca życia i były wypasane przez co najmniej 120 dni nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 2 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego opas to samiec lub samica bydła domowego (Bos taurus), mające poniżej 18 miesięcy życia, przeznaczone do opasu i utrzymywane z przeznaczeniem do produkcji mięsa. Podkreślić jednak należy, że do płatności dobrostanowej kwalifikują się wyłącznie zwierzęta, które spełniają wymogi zawarte w cyt. wyżej § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego. W świetle tej regulacji w przypadku zwierząt pochodzących od krów mamek objętych wariantami Dobrostan krów mamek, zwierzęta te mogą zostać uznane za bydło opasowe dopiero od osiągnięcia 8 miesiąca życia, w którym uzyskały odpowiednią masę ciała, czyli 300 kg. Natomiast w przypadku opasów, które nie pochodzą od krów mamek objętych wariantami Dobrostan krów mamek datą początkową, w której zwierzęta te mogą zostać uznane za bydło opasowe jest ukończenie 4 miesiąca życia. Formułując zarzuty w postępowaniu przed organami administracji, jak i w skardze do sądu administracyjnego strona zdaje nie dostrzegać powyższych wymogów wynikających wprost z treści § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego.
Wątpliwości sądu nie budzi również sposób wyliczenia przysługującej stronie płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów. Z akt sprawy wynika, że dokonując stosownych obliczeń organ uwzględnił regulację zawartą w § 26 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. f rozporządzenia dobrostanowego. Stosownie do powołanych przepisów płatność dobrostanową w ramach wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-6, przyznaje się za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, a jej wysokość ustala się na podstawie liczby punktów, która w odniesieniu do każdej z tych praktyk została określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Podstawą ustalenia liczby punktów uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2: pkt 5 lit. a-d, jest średnia liczba opasów spełniających warunki, o których mowa w § 15, utrzymywanych przez rolnika zgodnie z wymogami w ramach tych praktyk co najmniej przez 120 dni w okresie ustalonym na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1.
W oparciu o wyżej powołane przepisy organ II instancji prawidłowo wskazał na średnią liczbę zwierząt stwierdzonych w gospodarstwie strony w okresie referencyjnym, która w przypadku wariantu Dobrostan opasów ściółka, wariantu Dobrostan opasów wybieg oraz wariantu Dobrostan opasów zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20% wyniosła 11,76 sztuk. W celu obliczenia płatności organ zastosował odpowiednie stawki wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt za 2023 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 645) w powiązaniu z punktacją za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt wskazaną w załączniku nr 4 do rozporządzenia dobrostanowego. Stawki te wyniosły 93,60 zł (Dobrostan opasów – ściółka), 291,20 zł (Dobrostan opasów – wybieg) oraz 83,20 zł (Dobrostan opasów zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%).
Ponadto za uzasadnione sąd uznał zwiększenie kwoty przyznanych płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów zwiększona powierzchnia bytowa o kwotę refundacji kosztów transakcyjnych w związku ze złożeniem planu poprawy dobrostanu zwierząt. Zgodnie bowiem z § 37 rozporządzenia dobrostanowego, rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, oraz praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b oraz pkt 5 lit. a i b. W myśl § 37 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego, wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów, o których mowa w ust. 1, poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt nie może przekraczać 15% wypłaconej płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, oraz praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b oraz pkt 5 lit. a i b, i nie może być wyższa niż 1200 zł w odniesieniu do jednego gatunku zwierzęcia spośród gatunków wymienionych w art. 3 6 ust. 1 ustawy, a w przypadku drobiu – w ramach wszystkich gatunków ptaków.
Sąd dostrzegł niewielką omyłkę pisarską w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji polegająca na błędnym wpisaniu sumy przysługującej stronie płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20%, tj. 10333,19 zł zamiast 1033,19 zł. Organ podał przy tym prawidłowe kwoty przedmiotowych płatności oraz kosztów przed zsumowaniem. Powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem kwota przyznanych stronie płatności wynika jednoznacznie z akt sprawy.
W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 30 ust. 1 w zw. z § 26 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego. Wbrew twierdzeniu strony w niniejszej sprawie nie miał zastosowania § 30 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, który odnosi się jedynie do obliczania płatności za realizację praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. a, pkt 4 lit. e lub pkt 5 lit. e tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie strona nie występowała o przyznanie płatności w powyższym zakresie. Jednocześnie organ dokonał poprawnej wykładni § 26 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego przyjmując, że część wnioskowanych zwierząt nie kwalifikuje się do płatności w ramach wariantu Dobrostan opasów oraz dokonując prawidłowego wyliczenia kwoty przysługującej stronie płatności. Sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych wadliwości zaskarżonej decyzji, które mogłyby mieć wpływ wynik sprawy. W zakresie zwierząt wykluczonych z płatności skarżąca nie spełniła warunków przyznania płatności dobrostanowej, co uniemożliwiło jej uzyskanie płatności do wszystkich wnioskowanych zwierząt. W konsekwencji również zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 25 ust.1 ustawy o Planie Strategicznym należało uznać za bezzasadne.
Nie można się również zgodzić z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym poprzez przeprowadzenie postępowania przez organ w sposób niepełny i brak oceny całokształtu materiału dowodowego. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Nadto, zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Natomiast stosownie do art. 5 ustawy o Planie Strategicznym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Z powyżej przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie. W postępowaniach tych ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Wprowadzone istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym obowiązek przedstawiania dowodów celem wykazania podnoszonych przez siebie okoliczności. Ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży bowiem na stronie składającej wniosek.
W zarzutach skargi strona podnosi kwestie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego oraz błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej organ nie dokonał właściwej analizy stanu faktycznego, w szczególności w zakresie czasu przebywania i wypasania zwierząt w gospodarstwie skarżącej, ich właściwego wieku oraz wagi.
Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek udowodnienia spełnienia warunków w zakresie przyznania płatności dobrostanowej spoczywał na skarżącej jako wnioskodawcy. Skoro skarżąca zadeklarowała do płatności dobrostanowej określone zwierzęta, to organ uprawniony był jedynie do oceny kwalifikowalności tych zwierząt w oparciu o informacje zawarte w prowadzonych bazach danych dotyczących identyfikowania i rejestracji zwierząt w powiązaniu z przepisami określającymi warunki kwalifikowalności zwierząt do płatności dobrostanowej. Jak już wyżej wskazano zgodnie z treścią § 34 rozporządzenia dobrostanowego okres, w jakim rolnik utrzymuje zwierzęta, i liczbę zwierząt utrzymywanych w tym okresie ustala się na podstawie informacji zawartych w komputerowej bazie danych. Z ww. baz danych organ pozyskał również istotne dla przyznania płatności informacje o dacie urodzenia oraz przybycia i wybycia zwierząt ze stada. Wyniki ustaleń w zakresie kwalifikowalności poszczególnych zwierząt organ przedstawił w formie tabel, dodatkowo wyjaśniając stronie przyczyny braku spełnienia warunków przyznania płatności w przypadku zwierząt wykluczonych z wnioskowanej pomocy. Nie można się zgodzić z zarzutem strony, że organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił wagi opasów, automatycznie przyjmując, że wagę 300 kg osiągnęły dopiero w wieku 8 miesięcy. Założenie takie wynika bowiem wprost z treści § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego. Zatem to ustawodawca określił, że opasy, które pochodzą od krów mamek objętych wariantami, o których mowa w § 3 ust.1 pkt 4 lub 5, osiągają masę ciała 300 kg w wieku 8 miesięcy.
Zdaniem sądu organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w kontekście przepisów mających zastosowanie w sprawie. Ocena ta nie narusza wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Na pełną aprobatę zasługują wnioski organu dotyczące braku kwalifikowalności części zwierząt do przyznania wnioskowanej płatności oraz wyliczenie kwot należnych płatności, co zostało już szczegółowo omówione we wcześniejszej części uzasadnienia.
Wbrew zarzutom skargi postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady wskazanej w art. 8 § 1 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z ww. zasadą organ wyjaśnił stronie szczegółowo przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, przedstawiając podstawy faktyczne i prawne, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Realizacja tej zasady sprowadza się do wyjaśnienia, że skierowana do strony decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym poprzez brak poinformowania skarżącej o nieprawidłowościach wniosku i skutkach ich nieusunięcia. W ocenie skarżącej skoro organ uznał, że nie wszystkie opasy będą kwalifikować się do płatności, to winien poinformować o tym fakcie skarżącą, która pozostawała w przekonaniu, że wniosek wypełniła prawidłowo.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z treści powołanego przepisu wynika, że organ niezwłoczne informuje rolnika o stwierdzonych brakach wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności nie był dotknięty brakami, do których usunięcia organ zobowiązany byłby wezwać stronę na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Wniosek złożony przez stronę wraz z załącznikami zawierał jednoznaczne wskazanie płatności, których przyznania domagała się strona. Z treści złożonych przez nią dokumentów jednoznacznie wynikało, do jakich zwierząt strona wnioskuje o przyznanie płatności dobrostanowej. Wniosek skarżącej wraz z dołączonymi doń załącznikami, w tym stosownymi oświadczeniami, był kompletny i nie naruszał wymogów formalnych ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach. Skoro tak to prawidłowo organ nadał mu dalszy bieg, nie wzywając strony do jego uzupełnienia w trybie art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Należy podkreślić, że wypełnienie wniosku o płatności musi każdorazowo wiązać się ze starannym działaniem, bowiem skutki błędów popełnionych we wniosku o płatność oraz innych składanych dokumentach obciążają wnioskodawcę i to również w przypadku, gdy przy ich sporządzaniu (wypełnianiu) wnioskodawca korzystał z pomocy osób trzecich. Producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany jest bowiem jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. Ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża samego wnioskodawcę (por. wyrok NSA z 14 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1481/14).
Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.
eg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło