II SA/Gl 1405/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. (Z.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr SKO.4106.307.2023 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r., nr SKO.4106.307.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. nr [...] z dnia 27 lutego 2023 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w marcu 2023 r. w łącznej wysokości 200 zł na dofinansowanie: do zakupu opału 150 zł, na bieżące potrzeby, w tym zakup butli z gazem w kwocie 50 zł. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 7 lutego 2023 r. A. Z (skarżący) złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału oraz na bieżące potrzeby, w tym zakup butli z gazem. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 lutego 2023 r. wynikało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w jednorodzinnym domu. Jak podaje nie pracuje zawodowo z powodu złego stanu zdrowia. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności, w którym zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W dniu 30 października 2022 r. otrzymał dodatek węglowy w wysokości 3000 zł, a ponadto został zweryfikowany pozytywnie i ma możliwość zakupu węgla z Urzędu Gminy K. po preferencyjnej cenie. Dodatkowo otrzymał w lutym 2023 r. pomoc społeczną w formie zasiłku celowego na dofinasowanie do zakupu opału w wysokości 300 zł, którą przeznaczył niezgodnie z celem, a mianowicie na uregulowania opłat za prąd i telefon. Wskazano również, że skarżący w 2022 r. korzystał z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinasowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujących – Podprogram na rok 2022, który zakończył się w 2022 r. Skarżący zażądał również przyznania zasiłku chorobowego z tytułu długotrwałej choroby, jednakże pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. poinformowano go, że organ ten nie wypłaca tego rodzaju zasiłku. Decyzją Wójta Gminy K. nr [...] z dnia 27 lutego 2023 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy w marcu 2023 r. w łącznej wysokości 200 zł: na dofinansowanie: do zakupu opału 150 zł, na bieżące potrzeby, w tym zakup butli z gazem w kwocie 50 zł. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji organ przeprowadził analizę przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie odpowiadającym treści ww. wniosku. Wyliczył wysokość poszczególnych komponentów składających się na zasiłek celowy. Wskazał, że przy przyznawaniu pomocy wzięto pod uwagę możliwości finansowe oraz politykę świadczeń organu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżacy wyrażając niezadowolenie z kwoty przyznanego zasiłku. Domagał się przyznania kwoty 2000 zł na zakup węgla oraz 70 zł na zakup butli z gazem. Decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji opisało stan faktyczny sprawy oraz zastosowało przepisy ustawy o pomocy społecznej odnoszące się do zasiłku celowego. Podkreśliło, że świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, jednakże nie dowolny. Organ musi zatem przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Zaakcentowało, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Ograniczone możliwości finansowe budżetu Państwa, a w ślad za tym ośrodków pomocy społecznej są faktem powszechnie wiadomym, tym samym pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią ubiegających się. Oznacza to jedynie udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudnych sytuacji życiowych, a nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb. Nadto podkreślono, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej ma jedynie charakter przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma natomiast w żadnym wypadku zmieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezalenie od ich sytuacji życiowej. Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, ponownie wyrażając niezadowolenie z podjętych decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Kolegium wniosło ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021, poz. 2268 ze zm. – dalej "u.p.s.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022, poz. 2000 – dalej jako: k.p.a.). Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że skarżący zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału oraz na bieżące potrzeby, w tym zakup butli z gazem. Kwestią bezsporną pozostaje, że skarżącemu przyznano zasiłek celowy w marcu 2023 r. w łącznej wysokości 200 zł: na dofinansowanie: do zakupu opału 150 zł, na bieżące potrzeby, w tym zakup butki z gazem w kwocie 50 zł. Istota sporu sprowadza się do zasadności przyznania – w okolicznościach badanej sprawy – zasiłku celowego, na częściowe, a nie pełne pokrycie wskazanych przez skarżącego potrzeb. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowiący, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zaznaczyć należy, że decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę co do ustalenia treści rozstrzygnięcia, związaną z realizowaniem określonej polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem – czy prowadząc postępowanie organ rozpoznający sprawę nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu tego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym posiada uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę. W ocenie Sądu organy rozpoznające niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom, w szczególności w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy. Rozpoznając niniejszą sprawę należało mieć na uwadze w szczególności podstawowe cele, jakie spełniać powinna instytucja pomocy społecznej. Z art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że ma ona na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zwrócić należy również uwagę na treść art. 3 ust. 1 u.p.s., w którym wskazano, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto istotnym jest, że z art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zdaniem Sądu organy obu instancji przekonująco wyjaśniły, że kwota przyznana z tytułu zasiłku celowego jest adekwatna zarówno do potrzeb skarżącego jak i możliwości organu. Skarżący argumentował, że przyznane kwoty są zbyt niskie i nie wystarczą na zaspokojenie zgłaszanych potrzeb. Sąd wskazuje, że rolą świadczeń z pomocy społecznej nie jest pełne sfinansowanie każdorazowo wszystkich zgłaszanych potrzeb w wysokości odpowiadającej wnioskodawcy. Zdaniem Sądu przyznany skarżącemu zasiłek celowy pomoże zaspokoić zgłaszane przez skarżącego potrzeby. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem pogląd, w myśl którego organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 2016 r., I OSK 2837/15; z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06 – Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 – Lex nr 500091). Wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Przyznana pomoc mimo, iż nie spełnia oczekiwań skarżącego, została przyznana w zakresie adekwatnym zarówno do potrzeb skarżącego, jak również wysokości środków finansowych posiadanych na ten cel przez organ pomocy społecznej. Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania. Tak więc Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw normatywnych do ich uchylenia. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.