II SA/Kr 493/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie nr 113/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 lutego 2025 r., znak: WOB.7722.235.2022.JKLI w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Kr 493/25 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olkuszu postanowieniem nr 213/2020 z 12 listopada 2020 r., znak: NB.7355.4.6.2020.MIR, wydanym m.in. na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), nałożył na Z. K. obowiązek wstrzymania robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego na nieruchomości w M. przy ul. [...] nr ew. gr. [...]. Przesyłka zawierająca powyższe postanowienie (a także postanowienie o wszczęciu postępowania) została nadana na adres "[...]" (data nadania: 17 listopada 2020 r., data pierwszego awizowania: 23 listopada 2020 r., data powtórnego awizowania: 1 grudnia 2020 r., data zwrotu z powodu niepodjęcia w terminie: 8 grudnia 2020 r.). 12 lipca 2022 r. Z. K. wniósł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB, wskazując przy tym, że dowiedział się o nim 5 lipca 2022 r., a do Polski przyjeżdża na kilka dni raz na 2 lub 3 miesiące (na stałe mieszka i pracuje w I. ). Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 113/2025 z 11 lutego 2025 r., znak: WOB.7722.235.2022.JKLI, wydanym m.in. na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia z uwagi na niedoręczenie postanowienia PINB (adres nie jest obecnym adresem zamieszkania strony, więc nie można mówić o fikcji doręczenia przewidzianej w art. 44 k.p.a.; adres z EGiB nie może być bezkrytycznie przyjmowany jako aktualny; obowiązek zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania pojawia się dopiero wtedy, gdy strona zostanie prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania). W skardze Z. K. wniósł o uchylenie postanowienia MWINB, zarzucając przy tym: 1) naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez brak zastosowania (skarżący nie mógł dochować terminu bez własnej winy) i błędną wykładnię (uznanie, że "wina" obejmuje okoliczności niezawinione, tj. czasowe opuszczenie stałego miejsca zamieszkania i wyjechanie do pracy za granicę); 2) błędne przyjęcie, że podstawą prośby o przywrócenie terminu była tylko okoliczność przebywania za granicą, podczas gdy były nią pobyt za granicą i brak skutecznego doręczenia postanowienia PINB (pozostawanie w niewiedzy co do wszczęcia postępowania); 3) błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał braku winy. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi, podnosząc przy tym, że przyczyną odmownego rozstrzygnięcia był brak doręczenia postanowienia PINB, a nie brak uprawdopodobnienia braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). O przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). W kontrolowanej sprawie odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, przyjmując, że nie doszło do doręczenia postanowienia, przeciwko któremu to zażalenie miałoby być skierowane, i konstatując, że skarżącemu przysługuje wniosek o wznowienie postępowania, w którym bez własnej winy nie brał udziału. Tak sformułowanej argumentacji organu odwoławczego nie mógł podzielić Sąd. W aktach administracyjnych zalega prawidłowo wypełniony dowód doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) – nadanej 17 listopada 2020 r. na adres wynikający z rejestru (k. 15) – przesyłki zawierającej: postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozbudowy budynku (z pouczeniem strony o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu) oraz postanowienie o nałożeniu obowiązku wstrzymania robót budowlanych. Skarżący w czasie uprzednio podejmowanych w jego obecności czynności kontrolnych w dniu 6 października 2020 r. nie oświadczył do protokołu, że mieszka pod innym adresem (k. 9). Podkreślić należy, że nawet zawiadomienie o wszczęciu postępowania może nastąpić przez tzw. doręczenie zastępcze (por. wyrok NSA z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 4857/21), które jest równoważne w skutkach z doręczeniem w sposób bezpośredni. Tzw. doręczenie zastępcze stwarza domniemanie, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie nie doszło do doręczenia do rąk adresata. Skoro skuteczne doręczenie nastąpiło i nie zostało podważone, to twierdzenie o nieprzebywaniu pod spornym adresem jest kwestią, nad którą organ odwoławczy powinien pochylić się przy ponownym rozpatrywaniu prośby skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Z naprowadzonych względów Sąd orzekł po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.