III OZ 2/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 414/22 oddalające wniosek R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Arkadiusza Windaka od orzekania w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt. II SA/Sz 414/22 oddalił wniosek R. S. (dalej jako skarżący) o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Arkadiusza Windaka w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 21 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego. Jak wynika z uzasadnienia Sądu I instancji, we wniosku o wyłączenie sędziego skarżący wskazał, że "podstawą wyłączenia Arkadiusza Windaka (występującego w roli sędziego... ?) w szczególności jest rażąco bezprawne naruszenie podstawowej zasady konstytucyjnej do uczciwego, rzetelnego, sprawiedliwego, zgodnego z prawdą procesu sądowego przez faktyczne popieranie przez Arkadiusza Windaka (występującego w roli sędziego... ?) oszukańczych zachowań procesowych adwokata Pana L. M. L. wobec mocodawcy (osoby Pana R. S. ) w sprawie II SA/Sz 1108/07". Dalej podniósł, że podstawą wyłączenia ww. jest jego zachowanie procesowe w czasie jawnego posiedzenia Sądu w dniu 18 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Sz 744/08 jak i także zachowanie procesowe opisane i przytoczone we wniosku z 30 grudnia 2016 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z 30 listopada 2016 r. w sprawie II SA/Sz 393/14. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. dalej jako P.p.s.a.), uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Ponadto, strona nie przedstawiła okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego sądowego stosownie do art. 19 P.p.s.a. skarżący nie wykazał bowiem żadnych przesłanek uzasadniających wyłączenie wskazanego sędziego od rozpoznawania sprawy, a przesłanki te nie wynikają również z akt sprawy. Argumentacja skarżącego wynika z jego subiektywnych przeświadczeń i ocen o braku obiektywizmu sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych z udziałem sędziego w innych sprawach. Wniosek ten w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie i czyni jego żądanie niezasadnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał również na fakt, że analogiczne argumenty skarżący podnosił już we wcześniejszych swoich wnioskach o wyłączenie sędziego Arkadiusza Windaka w sprawach o sygn. akt II SA/Sz 50/16, II SA/Sz 741/16 oraz II SA/Sz 1071/18. Wydane po ich rozpoznaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, oddalające wspomniane wnioski były już kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie podzielił argumentacji strony, oddalając zażalenia na postanowienia Sądu w tym przedmiocie (postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 687/16, 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OZ 732/18 oraz 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1214/19). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odnośnie braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 P.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności (powtórzone w części w zażaleniu), mają subiektywny charakter. Przeświadczenie strony co "uprzedzenia" sędziego w stosunku do "Państwa funkcjonującego zgodnie z zasadami (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelnej równości szans) i Prawem Demokratycznego Państwa Prawa" nie stanowi jednak przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Dodatkowo sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem I instancji złożył wymagane w art. 22 § 2 P.p.s.a. oświadczenie. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., I OZ 389/16, I OZ 390/16, I OZ 391/16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w niniejszej sprawie. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie