III SA/Lu 104/25

WyrokWSA w Lublinie2025-06-10

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska, Agnieszka Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej jest prawidłowe, jeśli zażalenie strony zostało wniesione w formie elektronicznej, a organ odwoławczy wezwał do jego własnoręcznego podpisania, nie wyjaśniając prawidłowo sposobu uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu elektronicznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób prawidłowy, czy zażalenie wniesione w formie elektronicznej zostało podpisane zgodnie z przepisami, a także nie pouczając strony o możliwych sposobach uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu elektronicznego. Brak jednoznacznego ustalenia prawidłowości podpisu elektronicznego uniemożliwił ocenę, czy zachodziły podstawy do rozpatrzenia zażalenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organ pierwszej instancji uznał zarzuty za nieuzasadnione. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz A. K. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej A. K., Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 20 września 2024 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 13 marca 2024 r. wystawił w stosunku do skarżącej A. K. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący obowiązek poddania małoletniego syna skarżącej N. K., urodzonego w dniu [...] r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule wykonawczym. Pismem z dnia 23 lipca 2023 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Skarżąca zarzuciła: 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym; 2. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz odroczenie od wykonania obowiązku w myśl art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; 3. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 wyżej wymienionej ustawy tj.: a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawa obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z dnia 20 września 2024 r. organ pierwszej instancji – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 26 września 2024 r. W dniu 3 października 2024 r. dokumentem elektronicznym za pośrednictwem platformy ePUAP zostało wniesione do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie zażalenie skarżącej A. K. na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 20 września 2024 r. Pismem z dnia 10 października 2024 r. organ pierwszej instancji przekazał zażalenie organowi odwoławczemu - Lubelskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Pismem z dnia 16 października 2024 r. organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o przesłanie oryginału wiadomości przesłanej przez stronę za pośrednictwem platformy ePUAP, do której dołączono zażalenie z dnia 3 października 2024 r., celem prawidłowej weryfikacji podpisu, którym opatrzono wiadomość. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 22 października 2024 r. przesłał do organu drugiej instancji oryginał wiadomości przesłanej przez M. K. za pośrednictwem platformy ePUAP, do której dołączono zażalenia A. K. i M. K. z dnia 3 października 2024 r. W dniu 31 października 2024 r. organ drugiej instancji na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 3 października 2024 r., poprzez jego własnoręczne podpisanie, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 12 listopada 2024 r. Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie przekazał Lubelskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu zażalenie A. K., które zostało nadane do organu pierwszej instancji pocztą elektroniczną za pośrednictwem ePUAP w dniu 17 listopada 2024 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej, Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z przepisu prawa, tj. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"). Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określają nadto przepisy art. 17 - 21 powołanej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.), zawierające informacje oraz wytyczne dotyczące sposobu realizacji obowiązku szczepień ochronnych, w tym wskazujące wiek, w którym dane szczepienie powinno być przeprowadzone, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Na podstawie art. 17 ust. 9 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Jedynie lekarz dysponujący wiedzą medyczną (w określonym stanie faktycznym) jest w stanie ustalić wynikające ze stanu zdrowia i aktualnej wiedzy medycznej przeszkody lub przesłanki aktualizujące prawny obowiązek wynikający wprost z przepisów ustawy, nie zaś rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych. Organ wskazał, że lekarz z podmiotu leczniczego [...] [...] w L. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, że syn skarżącej N. K. nie został poddany szczepieniom ochronnym. Lekarz przesyłał organowi pierwszej instancji formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych, pierwszy z dnia 21 marca 2023 r. Oznacza to, że lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne są u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka szczepieniom. Do dnia wydania postanowienia przez organ drugiej instancji strona nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też dokumentu świadczącego o występowaniu długotrwałych przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Organ stwierdził, że wyżej wymienionego obowiązku nie może podważyć skierowanie w dniu 16 czerwca 2023 r. małoletniego do poradni psychologicznej oraz w dniu 25 kwietnia 2024 r do specjalistycznych poradni szczepień dla dzieci wysokiego ryzyka oraz poradni otolaryngologicznej. Fakt skierowania dziecka do wymienionych poradni nie jest tożsamy z odroczeniem od obowiązku szczepień ochronnych. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. Organ zauważył, że lekarz w dniu 16 czerwca 2023 r. oraz w dniu 25 kwietnia 2024 r. w trakcie badania kwalifikacyjnego do szczepień nie stwierdził przeciwwskazań do szczepień ochronnych. Jednocześnie w dniu 25 kwietnia 2024 r. skierował małoletniego do poradni szczepień dla dzieci wysokiego ryzyka w celu wykonania szczepienia przeciwko gruźlicy, co świadczy o braku zasadności zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako "u.p.e.a."). Organ wskazał przy tym, że realizacja ustawowego obowiązku szczepień, podobnie jak wykorzystanie innych środków medycznych, wiąże się z potencjalną możliwością wystąpienia powikłań, których nie można wykluczyć. W ocenie organu odwoławczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie prawidłowo ustalił stan faktyczny i rozpoznał wniesione przez skarżącą zarzuty. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że syn skarżącej powinien otrzymać obowiązkowe szczepienia ochronne. W zgromadzonym materiale dowodowym nie znajdują się żadne dokumenty pozwalające uznać, że matka małoletniego wykonuje ustawowy obowiązek szczepień ochronnych zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W konsekwencji organ odwoławczy uznał zażalenie zobowiązanej za niezasadne. W skardze na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skarżąca A. K. zarzuciła: - naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącego odmowy szczepień; - naruszenie art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; - naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonana obowiązku. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Po dokonaniu według powyższych zasad kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zachodzą podstawy do jego uchylenia. Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie, którym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie oddalił zarzuty A. K. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniego syna N. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Stosownie do art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 13 marca 2024 r. przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Pismem z dnia 23 lipca 2023 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia 20 września 2024 r. organ pierwszej instancji oddalił zarzuty. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny wydał zaskarżone postanowienie z dnia 9 grudnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 140 i art. 144 k.p.a. W świetle art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast na mocy art. 140 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Z powyższych przepisów wynika, że zażalenie powinno odpowiadać między innymi wymogom podania przewidzianym w art. 63 k.p.a. Stosownie do art. 63 § 3 k.p.a., podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jak stanowi art. 14 § 1d k.p.a., pisma kierowane do organów administracji publicznej mogą być sporządzane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Do opatrywania ich podpisami i pieczęciami stosuje się przepisy § 1a i 1b. Stosownie do art. 14 § 1a k.p.a., sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. W niniejszej sprawie zażalenie skarżącej z dnia 3 października 2024 r. zostało wniesione w formie elektronicznej. Wraz z wydrukiem zażalenia organ pierwszej instancji przedstawił organowi odwoławczemu wydruk przesłanego drogą elektroniczną pisma przewodniego z dnia 3 października 2024 r., którego załącznikami były zażalenia A. K. oraz M. K. wniesione – odpowiednio – w sprawach [...] (sprawa A. K.) oraz [...] (sprawa M. K.). Zgodnie z treścią pisma przewodniego jego nadawcą był M. K.. Na wydruku pisma przewodniego widniała adnotacja o podpisie elektronicznym. Następnie, na wezwanie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nadesłał oryginał wiadomości przesłanej przez stronę za pośrednictwem platformy ePUAP, do której dołączono zażalenie z dnia 3 października 2024 r. Organ odwoławczy w wyniku weryfikacji podpisu, którym opatrzono wiadomość, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 3 października 2024 r., poprzez jego własnoręczne podpisanie, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 12 listopada 2024 r., a w dniu 17 listopada 2024 r., to jest we wskazanym w wezwaniu terminie, zażalenie A. K. zostało skierowane do organu pierwszej instancji pocztą elektroniczną za pośrednictwem ePUAP. Wraz z zażaleniem nadesłanym w dniu 17 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji przesłał organowi odwoławczemu przesłane drogą elektroniczną pismo przewodnie z dnia 17 listopada 2024 r. W piśmie przewodnim wskazano na przesłanie w załączeniu zażaleń do spraw [...] (sprawa M. K.) oraz [...] (sprawa A. K.) z odręcznym podpisem. Zgodnie z treścią pisma przewodniego jego nadawcą był M. K.. Na wydruku pisma przewodniego widniała adnotacja o podpisie elektronicznym. Z kolei na wydrukowanym skanie zażalenia A. K., przesłanego drogą elektroniczną w dniu 17 listopada 2024 r., widniał zeskanowany podpis skarżącej. Przywołany wyżej przepis art. 14 § 1d k.p.a przewiduje, że pisma sporządzane na piśmie mogą być utrwalane zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej. Z kolei z art. 63 § 3 k.p.a. wynika wymóg, by podanie, a więc również zażalenie, wniesione na piśmie było podpisane przez wnoszącego, niezależnie od tego, czy zostało utrwalone w postaci papierowej, czy też elektronicznej. Zażaleniem jest pismo strony postępowania wyrażające niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zawartego w wydanym przez ten organ postanowieniu (art. 128 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.). Zatem to właśnie pismo powinno być opatrzone podpisem strony. Podpisanie zażalenia stanowi jeden z wymogów skutecznego wszczęcia postępowania zażaleniowego i w konsekwencji możliwości wydania, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowienia organu drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3483/21). Natomiast wydając zaskarżone postanowienie w okolicznościach niniejszej sprawy organ drugiej instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że zażalenie A. K. nadesłane w formie elektronicznej w dniu 17 listopada 2024 r., jest opatrzone podpisem strony. Jak wskazano już wyżej, na wydrukowanym skanie zażalenia A. K., przesłanego drogą elektroniczną w dniu 17 listopada 2024 r. przy piśmie przewodnim z tego samego dnia, widnieje jedynie zeskanowany podpis skarżącej. Z akt sprawy nie wynika zaś w sposób jednoznaczny czy pismo obejmujące zażalenie przesłane pocztą elektroniczną za pośrednictwem ePUAP w dniu 17 listopada 2024 r. było podpisane przez A. K. podpisem elektronicznym zgodnie z art. 14 ust. 1d w związku z ust. 1a k.p.a. Wymaga też podkreślenia, że zażaleniem nie jest samo pismo przewodnie z dnia 17 listopada 2024 r. Jednocześnie wskazane w piśmie przewodnim dane autora pisma – M. K. mogą wskazywać, że pismo to zostało podpisane podpisem elektronicznym tej osoby, a nie podpisem A. K.. W ocenie Sądu, w świetle przepisu art. 14 § 1a k.p.a. samo nadesłanie skanu zażalenia zawierającego skan podpisu nie spełnia wymogu podpisania zażalenia. Za poprawnością takiego stanowiska przemawia dodatkowo w sposób pośredni teza sformułowana w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21 (publ. ONSAiWSA z 2022, nr 1 poz. 2), w której wskazano, że zgodnie z art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Uchwała ta została wprawdzie podjęta na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak w ocenie składu orzekającego wyrażony w niej pogląd należy uznać za aktualny również na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jako że unormowania obu tych ustaw przewidują obowiązek podpisywania pism mających postać elektroniczną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Chodzi tu więc w istocie o analogicznie uregulowaną kwestię dotyczącą weryfikacji prawidłowości opatrzenia stosownym podpisem pism w korespondencji pomiędzy stroną postępowania administracyjnego lub sądowego a organem administracyjnym bądź sądem za pośrednictwem tej samej platfromy (e-PUAP). W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do kwestii technicznych, jednoznacznie przesądzając, że prawidłowe podpisanie pisma stanowiącego załącznik do podpisanego formularza pisma ogólnego, w ramach profilu zaufanego e-PUAP, uwarunkowane jest odrębnym podpisaniem tego załącznika (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 184/24). W okolicznościach sprawy nie zostało zaś w sposób jednoznaczny wyjaśnione czy zażalenie A. K. zostało podpisane w sposób prawidłowy, zgodny z przytoczonymi wyżej przepisami, a w związku z tym czy zachodziły podstawy do jego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji. Zaskarżone postanowienie należało zatem uznać za wydane z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania. Dostrzec jednocześnie należy, że w skierowanym do strony wezwaniu do usunięcia braku formalnego zażalenia, przez jego podpisanie, organ odwoławczy nie pouczył skarżącej w sposób szczegółowy co do możliwych sposobów uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego, w tym w sytuacji, gdy uzupełnienie to następuje w drodze pisma w postaci elektronicznej. Organ poprzestał jedynie na wezwaniu do własnoręcznego podpisania zażalenia, co należało uznać w okolicznościach sprawy za niewystarczające. W przypadku zatem, gdy organ ustali, że zażalenie nie zostało dotychczas podpisane przez skarżącą, skieruje do skarżącej właściwe wezwanie, zawierające szczegółową informację w powyższej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. uzupełnieniu podlega brak podpisu pod podaniem, w tym również brak bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej (zob. H. Knysiak-Molczyk [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, Lex/el; por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 203/17 oraz z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1901/17). Brak na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu można natomiast uzupełnić przez przesłanie podania przez wnoszącego i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym bądź też wniesienie podania w formie pisemnej opatrzonego podpisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1319/11). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie się kierował powyższą oceną i wskazaniami. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz art. 210 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło