II OZ 778/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K., D. K.2 i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2453/24 o wezwaniu D. K.2 do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.2; 2. odrzucić zażalenie D. K. i K. P.. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, zarządzeniem z 27 marca 2025 r. o sygn. VII SA/Wa 2453/24, wezwał skarżącego D. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej "rozporządzenie RM"). Zażalenie na powołane zarządzenie wnieśli D. K., D. K.2 i K. P.. Wskazali między innymi, że nie stać ich na poniesienie kosztów, jakimi zostali obarczeni wobec "bezprawnie" przypisanej im własności. Zakwestionowali czynności organu podejmowane w sprawie, wskazując na zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie D. K.2 nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D. K. i K. P. podlega odrzuceniu. Po wpłynięciu skargi, do zadań sądu pierwszej instancji należy zbadanie, czy odpowiada ona wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis sądowy. W razie potrzeby sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według zaś art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.. W myśl § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 złotych. Natomiast zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że skarżący D. K.2 został prawidłowo wezwany zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pouczony o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również prawidłowo określono wysokość należnego wpisu. Należy przy tym wyjaśnić, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest korzystne dla niej zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosku takiego jednakże w niniejszej sprawie nie złożono, zasadnie zatem wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść strona oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Jak stanowi art. 198 p.p.s.a., powołany przepis ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Natomiast na zasadzie art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za koniecznością odrzucenia zażalenia D. K. i K. P. z powodu jego niedopuszczalności stoi brak spełnienia przesłanki podmiotowej. Zachodzi ona wówczas, gdy zażalenie wnosi osoba będąca adresatem zarządzenia nim objętego, gdy skutki jego niewykonania dotyczą wyłącznie zobowiązanego do dokonania czynności określonej danym zarządzeniem – w tym przypadku wyłącznie D. K2. Skarżące zaś nie były adresatkami zarządzenia wydanego wobec skarżącego, w konsekwencji nie były uprawnione do jego zaskarżenia. Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające D. K.2 do uiszczenia wpisu od skargi uznać należy za niedopuszczalne i jako takie odrzucić. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.