III OSK 2447/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędzia NSA Ewa Kwiecińska, Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres studiowania, od którego zależy prawo do stypendium rektora, należy liczyć od momentu rozpoczęcia studiów, czy od momentu faktycznego przyznania świadczenia, a także czy do tego okresu wlicza się semestry studiów sprzed wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rektora, uznając, że choć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał błędnej wykładni przepisów dotyczących liczenia okresu przysługiwania stypendium rektora, jego wyrok odpowiada prawu. Kluczowe jest, że organy uczelni nie ustaliły faktycznej liczby semestrów studiowania przez studentkę, co stanowiło podstawową wadę ich decyzji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami (po nowelizacji z 18 grudnia 2021 r.), okres ten należy liczyć od momentu rozpoczęcia studiów, niezależnie od faktycznego pobierania świadczenia, a do okresu tego wlicza się semestry studiów sprzed nowelizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce P. M. stypendium rektora przez Rektora uczelni. Decyzje organów opierały się na wykładni art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (P.s.w.n.), która zdaniem organów wykluczała przyznanie stypendium z powodu przekroczenia limitu semestrów studiowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów, uznając ich wykładnię za wadliwą. Rektor wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rektora.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [...] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 136/23 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Rektora [...] w P. z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie stypendium oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 136/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. M. (dalej skarżąca) na decyzję Rektora [...] w P. (dalej Rektor) z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie stypendium, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora [...] w P. z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] (pkt I), a także zasądził od Rektora [...] w P. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt II). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność odmowy przyznania skarżącej stypendium rektora w następstwie dokonanej przez organy administracji wykładni art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w.n. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że zdaniem organu, w świetle art. 93 ust. 4 P.s.w.n. stypendium rektora nie może zostać przyznane studentowi, który studiował większą liczbę semestrów niż okresy wymienione w art. 93 ust. 4. Na tej podstawie, w oparciu o oświadczenia złożone przez skarżącą, organ uznał, iż uprawnienie skarżącej do uzyskania stypendium wygasło, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Zdaniem Sądu z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu jest wadliwa. Organ uznał bowiem, że zawarte w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. wyrażenie "świadczenie przysługuje" jest pojęciem tożsamym z wyrażeniem "posiada status studenta". Należy jednak wskazać, iż takie rozumienie tego wyrażenia nie wynika z treści cytowanych przepisów. W celu ustalenia znaczenia Sąd w pierwszej kolejności sprawdził, czy w tekście prawnym występuje definicja legalna użytego w art. 93 ust. 4 P.s.w.n., wyrażenia "świadczenie przysługuje". Sąd ustalił, iż nie istnieje żadna definicja legalna tego wyrażenia. Sąd ustalił również, że ustawa, w której zawiera się omawiane wyrażenie, nie formułuje oddzielnego upoważnienia dla aktu wykonawczego do wprowadzenia w nim definicji terminów ustawowych. Wyrażenie to nie ma także swojego ustalonego znaczenia w języku prawniczym. Na tej podstawie Sąd przyjął, iż omawiane wyrażenie należy odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku powszechnym, zgodnie z którym "przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" (Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego). Na tej podstawie należy stwierdzić, iż dla biegu okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. ma znaczenie to, czy dane świadczenie zostało przyznane skarżącej po spełnieniu wszystkich warunków uprawniających do pobierania danego świadczenia. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że o tym, iż wyrażenia "przysługuje świadczenie" nie należy utożsamiać z wyrażeniem "posiada status studenta" świadczy również konstrukcja przepisów omawianej ustawy. Zwrócić należy w tym kontekście uwagę na to, że zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n., osoba posiadająca status studenta może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (m.in. stypendium rektora), ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. Art. 87 P.s.w.n. wskazuje przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne, art. 89 P.s.w.n. warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, art. 90 P.s.w.n. warunki przyznania zapomogi, art. 91 P.s.w.n. warunki stypendium rektora, a art. 359 P.s.w.n. warunki uzyskania stypendium ministra. Oznacza to, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dodać należy, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez zbyt długi okres. Sytuacje, w których studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia zostały wyczerpująco unormowane w art. 93 ust. 3 i art. 94 ust. 2 P.s.w.n. Zgodnie z art. 93 ust. 3 P.s.w.n., świadczenia, których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. Z kolei art. 94 ust. 2 P.s.w.n. łączy wygaśnięcie decyzji o przyznaniu z świadczenia z utratą przez studenta prawa do świadczenia z powodu uzyskania tytułu zawodowego, skreśleniem z listy studentów na kierunku studiów, na którym otrzymywał świadczenie, albo upływem okresu odpowiednio, o którym mowa w art. 93 ust. 4, 5 i 7 P.s.w.n. Tym samym ani art. 93 ust. 3, ani art. 94 ust. 2 P.s.w.n. nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania. Sąd pierwszej instancji przyjął, że okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 P.s.w.n., a także okres 9 semestrów dla studiów pierwszego stopnia oraz okres 7 semestrów dla studiów drugiego stopnia, o których mowa w powyższym przepisie, należy odnosić do okresu, w którym student spełnia wyżej wskazane przesłanki otrzymywania pomocy finansowej danego typu. Sąd przyjmuje zatem, że wskazane w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. okresy ograniczające czas przysługiwania stypendium należy liczyć od momentu uzyskania uprawnienia do pobierania świadczenia w postaci stypendium, a skoro jest to świadczenie okresowe, wypłacane co miesiąc, to okres 12 semestrów upłynie po 72 miesiącach otrzymywania stypendium, okres 9 semestrów – po upływie 45 miesięcy otrzymywania stypendium, a okres 7 semestrów – po 35 miesiącach otrzymywania stypendium. Taki sposób liczenia powyższych okresów wynika z treści art. 92 ust. 1 P.s.w.n., który wskazuje, iż stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. W ocenie Sądu nie można zatem, jak błędnie przyjęły w niniejszej sprawie organy administracji, wiązać okresów wskazanych w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. z momentem rozpoczęcia studiów przez studentkę ubiegającą się o przyznanie stypendium. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczynają biec okresy wymienione w powyższym przepisie. Jednocześnie Sąd wskazał, że nie ma podstaw do wliczania do okresu przysługiwania studentom świadczeń, o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n., świadczeń, które im przysługiwały na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.) do okresu przysługiwania świadczeń. Z art. 93 ust. 4 P.s.w.n. wynika, że przepisy te odnoszą się wyłącznie do świadczeń uzyskanych na gruncie tej ustawy, a zatem rozpoczęcie biegu tego terminu (niezależnie od tego jak go rozumieć) nie mogło mieć miejsca wcześniej niż z dniem wejścia w życie tych regulacji, to jest z dniem 1 października 2019 r. Zauważyć należy, że zaliczanie okresów pobierania wszelkich stypendiów przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym do okresu, od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, albowiem zdarzenia zaistniałe w całości pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z 2005 r., która tego rodzaju ograniczeń czasowych nie wprowadzała, przesądzałyby o bieżącym prawie do świadczeń na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. W konsekwencji za jedyną prawidłową wykładnię przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy uznać rozpoczęcie liczenia okresu przysługiwania świadczeń od dnia wejścia w życie przepisów o pomocy materialnej w tej ustawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ administracji, badając zaistnienie przesłanek przyznania stypendium rektora, wliczył cały okres studiowania przez skarżącą. Nie ustalił jednak, przez ile semestrów skarżąca faktycznie studiowała, a także – co istotniejsze – czy będące przedmiotem niniejszej sprawy świadczenie rzeczywiście skarżącej w tym czasie przysługiwało. Konsekwencją błędnej wykładni art. 93 ust. 4 P.s.w.n. była odmowa przyznania skarżącej stypendium rektora tylko z tego powodu, że posiada status studenta przez czas dłuższy niż wynoszą okresy wskazane w art. 93 ust. 4 P.s.w.n. Organy dopuściły się także naruszenia przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. poprzez niezebranie dowodów umożliwiających ocenę możliwości otrzymania przez skarżącego stypendium rektora i wadliwe, niepełne ustalenia faktyczne, co do spełnienia warunków otrzymania tego świadczenia. Te bowiem pozostają w ścisłym związku ze sposobem rozumienia normy materialnoprawnej. Oczywistym jest bowiem, że zakres postępowania dowodowego i wyjaśniającego w sprawie determinuje sposób rozumienia prawa materialnego. W niniejszej sprawie w konsekwencji błędu interpretacyjnego organy administracji zaniechały realizacji ciążących na nich obowiązków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Rektor, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, podczas gdy brak było podstaw do ich uchylenia, b) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi wywiedzionej przez P. M., podczas gdy skarga powinna zostać w całości oddalona, c) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. polegające na niepodjęciu czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie w szczególności poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokonanie weryfikacji twierdzeń skarżącej, 2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 93 ust. 4 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że okres, o którym mowa w art. 93 ust. 3 P.s.w.n., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymania pomocy finansowej danego typu, podczas gdy kwestia ta powinna być uzależniona od faktycznego momentu rozpoczęcia studiów. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o oddalenie skargi w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie Rektor oświadczył, że w przedmiotowej sprawie nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ zaskarżony wyrok mimo błędnej wykładni odpowiada prawu. Podstawy i tryb przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów reguluje art. 86 i następne, a w tym także art. 93 P.s.w.n. Powołany przepis nowelizacją ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232) uległ zmianie. Zmiana ta weszła w życie z dniem 18 grudnia 2021 r. Przed tą datą zgodnie z treścią art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. świadczenia objęte art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ww. ustawy przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Po tej nowelizacji nastąpiła zmiana tej regulacji. Zgodnie z treścią art. 93 ust. 4 P.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia objęte treścią art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów i 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Przedłożenie tego okresu o 2 semestry następuje, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 P.s.w.n.). Zgodnie zaś z treścią art. 93 ust. 6 ww. ustawy do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5 tego przepisu, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Ponadto w przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Zaprezentowany pogląd znajduje uzasadnienie w wyrokach wydawanych wobec stanów faktycznych i prawnych kształtowanych po dniu 18 grudnia 2021 r. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2081/24; wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2033/24; wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2798/23; wyrok NSA z 11 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 2890/23). Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w tej sprawie organy Uczelni zobowiązane były stosować ww. treść art. 93 ust. 4 P.s.w.n. w wersji obowiązującej od dnia 18 grudnia 2021 r. Wniosek o przyznanie stypendium został bowiem złożony w dniu 14 października 2022 r. Władze Uczelni przepisy te stosowały, ale w wydanych decyzjach nie wskazały okresu studiowania przez P. M. Obie decyzje jedynie ogólnie wskazywały na przekroczenie terminów (liczby semestrów) bez ustalenia liczby tych semestrów, a tym samym bez ustalenia stanu faktycznego spełniającego hipotezę normy prawnej wynikającej z art. 93 ust. 4 i 5 P.s.w.n. Tym samym nie tyle ma znaczenie w tej sprawie data rozpoczęcia studiów przez P. M., ile liczba semestrów tych studiów. Tym samym skoro tej podstawowej przesłanki organy nie ustaliły, to trafnie Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Mimo więc trafności zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej dotyczącego dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 93 ust. 4 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. co do zasady liczenia okresu przysługiwania świadczenia, który to okres po dniu 18 grudnia 2021 r. należy liczyć nie co do semestrów, w których studentowi przysługiwało świadczenie stypendialne, ale co do całego okresu studiowania niezależne od tego, czy danej osobie będącej studentem przysługiwało takie stypendium czy też nie – zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej także nie mogą w okolicznościach tej sprawy doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylając wydane w sprawie decyzje z tego powodu, że uchybienia przepisów postępowania, jakimi te decyzje były obarczone uzasadniały przyjęcie, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania dotyczące braku ustalenia podstawowej w sprawie przesłanki, tj. liczby semestrów, w których P. M. studiowała. Takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenie ww. przepisów w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie podjął czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a w tym nie podjął czynności mających na celu dokonanie weryfikacji twierdzeń skarżącej. Oceniając zasadność tego zarzutu należy stwierdzić, sądy administracyjne nie ustalają stanów faktycznych spraw, w których zostały wydane decyzje administracyjne zaskarżone następnie do sądu. Sąd administracyjny jedynie kontroluje administrację publiczną, a w tym kontroluje zaskarżone decyzje. Kontrola ta polega na tym, że sąd ocenia na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, czy w danej sprawie zostały prawidłowo ustalone istotne okoliczności, a zgromadzony materiał dowodowy był do takich ustaleń wystarczający. Sąd dokonuje także oceny, czy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności. W tej sprawie organy nie ustaliły liczby semestrów studiowania studentki i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie mógł zastąpić lub wyręczyć organy. Zakres uzupełniającego postępowania dowodowego opartego przede wszystkim o art. 106 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko dowodów z dokumentów, które mają potwierdzać już ustalony przez organ stan faktyczny lub zaprzeczać tak ustalonemu stanowi faktycznemu. Sąd administracyjny nie może, poza wyjątkami wynikającymi wprost i wyraźnie z przepisów, ustalać nowy stan faktyczny sprawy. Ponadto nie można zasadnie zarzucić sądowi administracyjnemu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., ponieważ są to przepisy procedury administracyjnej, którą stosują organy administracyjne, a nie sąd administracyjny. Sąd - co już zostało wyjaśnione – jedynie kontroluje, czy organ administracyjny prawidłowo zastosował ww. przepisy (tj. m.in. art. 7 i art. 77 K.p.a.). W tej zaś sprawie przepisy te nie zostały prawidłowo zastosowane, ponieważ nie ustalono rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji zmieniającej decyzję w przedmiocie stypendium i przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15; wyrok NSA z 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17). Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Nie jest także zasadny zarzut niezastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. i braku oddalenia skargi wniesionej przez P. M. Niezasadność ta wynika z dwóch powodów: po pierwsze, Sąd pierwszej instancji w ogóle nie zastosował tego przepisu, a tym samym nie można skutecznie zarzucić naruszenie przepisu, którego sąd nie stosował. Po drugie, w tej sprawie samo rozstrzygniecie zaskarżonego wyroku jest poprawne, a więc także nie było podstaw do stosowania art. 151 P.p.s.a. Mając powyższe należy stwierdzić, że w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego wyroku. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawiera błędne uzasadnienie, ale jego rozstrzygniecie jest prawidłowe. Zgodnie zaś z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Oznacza to, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji jego sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bowiem Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 93 ust. 4 P.s.w.n. w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. wadliwie uznając, że do liczby semestrów będących podstawą do przyznania świadczenia wlicza się tylko te, w których studentowi przysługiwało takie świadczenie. Taki stan prawny istniał do dnia 18 grudnia 2021 r., kiedy to nastąpiła wskazana już w uzasadnieniu tego wyroku zmiana przepisów. Ta zmiana uzasadnia przyjęcie takiej interpretacji, jaka została zawarta w skardze kasacyjnej i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też ponownie rozstrzygając w tej sprawie, jeżeli nie zaistnieją przeszkody przed merytorycznym jej rozpoznaniem, organy Uczelni będą zobowiązane do przestrzegania wykładni zawartej w tym wyroku. Podstawową zaś wadą zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji było nieustalenie liczby semestrów, w czasie których studiowała studentka P. M. Tym samym stosując powołany już art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło