II OSK 78/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-16
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Robert Sawuła, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie wykazał wpływu inwestycji na sposób zabudowy sąsiedniego terenu, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji, czy umorzenie postępowania z tego powodu jest zasadne?Ratio decidendi
Podmiot, który nie wykazał wpływu planowanej inwestycji na sposób zabudowy sąsiedniego terenu, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jest uzasadnione. Samo sąsiedztwo nieruchomości lub potencjalne przyszłe zamiary inwestycyjne nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania się za stronę w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Krasnostawskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę magazynu zbożowego. Skarżąca spółka twierdziła, że posiada interes prawny ze względu na prawo użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, jednak organy i Sąd I instancji uznały, że nie wykazała ona wpływu inwestycji na sposób zabudowy jej nieruchomości, co skutkowało umorzeniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1030/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2022 r. znak: DOA.7110.340.2021.MML w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1030/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", z dnia 28 marca 2022 r., znak: DOA.7110.340.2021.MML, którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 21 września 2021 r. znak: IF-VII.7840.6.10.2021.DB, umarzającą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Krasnostawskiego z dnia 10 maja 2021 r., nr AB.6740.132.2021, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P. spółka komandytowa z siedzibą w T. pozwolenia na budowę magazynu zbożowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] (przebieg przyłącza wodociągowego przez działkę nr ewid. [...] obręb ewidencyjny [...]), gm. K..
Sąd I instancji wskazał, że wystąpienie o stwierdzenie nieważności decyzji przez podmiot, który nie ma przymiotu strony, uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. W postępowaniu nieważnościowym dotyczącym pozwolenia na budowę przymiot strony ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.". Oznacza to, że wymagane jest wykazanie wpływu danej inwestycji na sposób zabudowy sąsiedniego terenu. Skarżąca Spółka nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Starosty. Skarżąca wywodzi swój interes prawny z tytułu przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości W., gm. K.. Z informacji znajdujących w serwisie https://poiska.e-mapa.net/ wynika, że działka nr ew. [...], oznaczona jest nr ew. [...] i graniczy bezpośrednio z terenem inwestycyjnym.
Sąd za słuszne uznał ustalenia GINB, że z projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany – Projekt zagospodarowania terenu – nr rys. PZT-1), wynika, że działka nr ew. [...] graniczy z działką inwestycyjną nr ew. [...]. Zaprojektowane na działce nr ew. [...] silosy magazynowe znajdują się w odległości ponad 70 m od granicy z działką nr ew. [...]. Ponadto na działce nr ew. [...] przy granicy działki nr ew. [...], znajdują się tory i bocznice kolejowe, co ogranicza możliwość zabudowy działki nr [...], od strony granicy z działką inwestycyjną nr ew. [...]. Natomiast działki nr ew. [...], [...], [...], [...], nie graniczą z żadną działek inwestycyjnych (znajdują się w dalszej odległości od działek inwestycyjnych). Wynika z tego, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., nie obejmuje swym zakresem działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], z uwagi na znaczną odległość projektowanych obiektów od granicy tych działek. Położenie wskazanych działek względem projektowanej inwestycji, wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie że sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działek należących i do skarżącej, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, np. z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2014 r. poz. 81), czy przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym co do wymogów ochrony pożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). Zdaniem Sądu, ma rację GINB, że z projektu budowlanego nie wynika, aby przedmiotowa inwestycja była jednym z etapów większego zamierzenia inwestycyjnego. Obszar oddziaływania dotyczy ograniczeń w zabudowie wywołanych przez projektowaną inwestycję, a nie ograniczeń, które mogą wynikać z ewentualnego przyszłego, nieobjętego zatwierdzonym projektem budowlanym kolejnego etapu inwestycji. Potencjalne zamiary inwestora odnośnie dalszych inwestycji na działkach w żaden sposób wpływają na status strony skarżącej w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Sądu, słusznie organy ustaliły, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., nie obejmuje swym zakresem działki o nr ew. [...] należącej do skarżącej Spółki. Położenie wskazanej działki względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, że niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działki skarżącej, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca może bez przeszkód zabudować działkę pozostającą w jej władaniu, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres – wyznaczony przepisami prawa – dopuszczalnej zabudowy działki nr [...].
Ponadto za przyznaniem przymiotu strony skarżącej Spółce nie przemawia art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej "ustawą środowiskową", w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ewentualny brak przez inwestora wymaganej prawem decyzji środowiskowej nie ogranicza w żaden sposób zabudowy na działkach strony skarżącej. W tym zakresie Sąd wskazał, że jeśli organy uznają, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji było konieczne uzyskanie przez inwestora decyzji środowiskowej i jeśli uznają, że stanowi to rażące naruszenie prawa, powinny z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Natomiast jeśli strona skarżąca jest przekonana, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo w powyższym zakresie, może zwrócić się ewentualnie z prośbą o interwencję w sprawie do prokuratora, któremu w świetle art. 182 K.p.a. służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii zakłócenia stosunków wodnych na obszarze bezpośrednio graniczącym z obiektami E., to zdaniem Sądu także z powyższego nie wynika interes prawny do złożenia przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę. Po pierwsze, sama strona skarżąca przyznaje, że zakłócenie omawianych stosunków wodnych związane jest z okolicznościami zaistniałymi przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, albowiem to w starym wyrobisku po "dzikiej" kopalni piachu zaczęła się zbierać woda opadowa oraz podskórna, która nie wysycha także w okresie suszy i nikłych opadów. Po drugie, kwestia naruszenia stosunków wodnych winna być przedmiotem odrębnego postępowania w trybie przepisów ustawy – Prawo wodne. Jak wynika z pisma uczestnika postępowania z 19 sierpnia 2022 r., Wójt Gminy K. decyzją z 19 sierpnia 2022 r., znak: OŚ.6331.11.2022, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia, czy zastoisko wodne na działkach nr. ewid. [...], [...] obręb geodezyjny [...] oraz na działce o nr. ewd. [...] obręb geodezyjny [...] powoduje lub może spowodować zmianę stosunków wodnych na działce nr ewid. [...] obręb geodezyjny [...], należącej do skarżącej Spółki.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego skarżąca Spółka nie posiada interesu prawnego w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Starosty Krasnostawskiego. Posiada natomiast interes faktyczny, albowiem neguje inwestycję dotyczącą budowy przez inny konkurencyjny podmiot magazynu zbożowego na działkach sąsiadujących z nieruchomościami skarżącej, na której – jak wynika z informacji na stronie e.pl – znajduje się:
- elewator zbożowy o pojemności 50 tys. ton,
- urządzenie do pneumatycznego pobierania prób zbóż z kołowych środków transportu,
- suszarnia zbożowa,
- samochodowy punkt przyjęcia zboża 4 szt.,
- kolejowy punkt przyjęcia zboża,
- bocznica kolejowa z punktem zdawczo-odbiorczym,
- laboratorium wyposażone w aparaturę do określania wyróżników jakościowych zbóż.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – Sąd skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 145 § 1 [pkt 1] lit. c p.p.s.a. przez brak zastosowania tego przepisu i zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA pomimo, że:
- została ona wydana z istotnym naruszeniem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.p.s.a., w wyniku błędnego uznania, że stronie skarżącej nie przysługuje prawo strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty z 2021 r., pomimo że nie zostało w sprawie wyjaśnione, czy inwestycja realizowana przez M. sp. z o.o. w T. znajduje się w strefie oddziaływania na nieruchomość strony skarżącej ze względu na rozmiary zamierzenia inwestycyjnego strony zainteresowanej w postaci zakładu zbożowo-młynarskiego, którego etapem wstępnym jest wzniesienie magazynów zbożowych objętych ww. decyzją Starosty;
- została ona wydana z istotnym naruszeniem art. 157 § 2 "K.p.c." [powinno być "K.p.a."], bowiem nawet w przypadku, gdyby w postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją E. sp. z o.o. nie przysługiwało uprawnienie strony, to obowiązkiem organu I instancji powinno być wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak konkretnego odniesienia się przez Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi, iż strona zainteresowana "etapizując" realizację zamierzenia inwestycyjnego w postaci zakładu zbożowo-młynarskiego zmierzała do ominięcia prawa w postaci uniknięcia konieczności pozyskania decyzji środowiskowej, ustalającej zasady realizacji całego zamierzenia inwestycyjnego, w tym zwłaszcza przez brak odniesienia się do przekazów medialnych strony zainteresowanej oraz opinii prywatnej sporządzonej przez W. C.;
3) "art. 50 § 3" p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe zastosowanie tych przepisów oraz dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o decyzję Wójta Gminy Krasnystaw z dnia 19 sierpnia 2022 r., OŚ.6331.11.2022, pomimo że postępowanie w przedmiocie zakłócenia stosunków wodnych w toku realizacji spornej inwestycji nie zostało zakończone.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej w zw. z "§ 54 ust. 1 pkt 53" [powinno być § 3 ust. 1 pkt 54] ww. rozporządzenia z 2019 r. przez wadliwą wykładnię tych przepisów i błędne przyjęcie, że obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego stanowi obszar, w stosunku do którego obiekt wprowadza ograniczenia możliwości budowlanych innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszących się do zabudowy, podczas gdy wykładnia systemowa art. 3 pkt 20 P.b. na tle ustawy środowiskowej i ww. rozporządzenia z 2019 r. nakłada obowiązek zaliczenia do strefy oddziaływania obiektu budowlanego ocenę jego wpływu na nieruchomości sąsiednie ze względu na przepisy ustawy środowiskowej i ww. rozporządzenia z 2019 r., o ile rozmiary zamierzenia inwestycyjnego, którego stanowi część składową obiekt objęty zezwoleniem na budowę, wymagają wydania tzw. decyzji środowiskowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – M. K. sp. z o.o. w T. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny, że skarżącej Spółce nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę (także nieważnościowym) w odniesieniu do art. 28 K.p.a. następuje ograniczenie kręgu stron postępowania z uwagi na treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b.
Przypomnijmy, że zgodnie z tymi przepisami stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
W aktualnym stanie prawnym (obowiązującym od 19 września 2020 r.) wymagane jest zatem wykazanie konkretnych ograniczeń, ale tylko co do możliwości zabudowy terenu sąsiedniego. Wynika z tego, że wykazanie przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. wymaga przywołania takiej argumentacji z punktu widzenia praw i obowiązków strony domagającej się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, która będzie wskazywała na wpływ przedmiotowej inwestycji na ograniczenia w zabudowie terenu, do którego skarżąca Spółka posiada tytuł prawny. Odnośnie tych ograniczeń nie wystarczy samo lakoniczne wskazanie na rozmiary zamierzenia inwestycyjnego w postaci zakładu zbożowo-młynarskiego. Same w sobie rozmiary przedmiotowej inwestycji w żaden sposób nie wyjaśniają jakie konkretne ograniczenia powodują dla zabudowy na sąsiednich nieruchomościach należących do skarżącej Spółki. Oczywiście chodzi tu o ograniczenia z punktu widzenia prawa inwestycyjno-budowlanego, a nie np. zasad konkurencji. Powyższe nie stanowi także wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 157 § 2 K.p.a., bo – zdaniem skarżącej Spółki – postępowanie powinno zostać wszczęte z urzędu. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy oceny braku istnienia podstaw do przeprowadzenia postępowania nieważnościowego na wniosek skarżącej Spółki i umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowania nieważnościowego z uwagi na brak przymiotu strony tego podmiotu. Tymczasem w skardze kasacyjnej nawet nie sformułowano w odniesieniu do art. 105 § 1 K.p.a. stosownego zarzutu, w sytuacji gdy to ten przepis stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Krasnostawskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę magazynu zbożowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na ww. działkach.
Natomiast to, że być może istnieją podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu w żaden sposób nie wpływa na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i zasadniczo nie mieści się granicach rozpoznania niniejszej sprawy, wyznaczonych treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Poza tymi granicami pozostaje też argumentacja odnosząca się do kwestii ewentualnego etapowania inwestycji, a tym samym konieczności uzyskania decyzji środowiskowej. Z decyzji o pozwoleniu na budowę nie wynika, po pierwsze, etapowanie większej inwestycji (problematyka tzw. "salami slicing") – to ewentualnie będzie możliwe do stwierdzenia w przypadku realnych działań inwestora zmierzających do rozbudowy swojego zakładu, a nie np. doniesień medialnych o przyszłych, a więc niepewnych działaniach inwestycyjnych. A po drugie, w żaden sposób z przywołanej w tym zakresie argumentacji nie wynika, czy w ogóle tego rodzaju zagadnienie prawne, o ile zaistniałoby, miałoby wpływ na ograniczenia zabudowy na nieruchomościach skarżącej Spółki. Ma też rację Sąd I instancji, że ewentualny obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie świadczy o istnieniu ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącej Spółki. Wynika to z tego, że w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powiązana została nie z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zabudowie danego terenu – w związku z powstaniem obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę – ale z takimi ograniczeniami, których źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Jednak nie wystarczy dla wykazania istnienia przymiotu strony powołanie się na to, że planowana inwestycja będzie powodowała "jakieś" immisje, np. poprzez zakłócenie stosunków wodnych. Na gruncie prawa administracyjnego wymagane jest wykazanie istnienia konkretnej normy prawa materialnego, która wskazywałaby, że istniejące immisje nie będą mieściły się w granicach wyznaczonej normy. Tego najpóźniej w skardze kasacyjnej nie wykazano m.in. na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Trudno też w tym zakresie uznać, że ocena Sądu I instancji (za organami nieważnościowymi) była przedwczesna, skoro podstawą do stwierdzenia braku naruszenia warunków zawartych w ww. rozporządzeniach było uwzględnienie konkretnych rozwiązań projektowych. Rozwiązania te, na co wskazał Sąd I instancji, a czego nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej, nie dają podstawy do stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja powoduje ograniczenia w zabudowie sąsiednich nieruchomości należących do skarżącej Spółki.
Tej kluczowej dla wyniku sprawy oceny w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano – bazując jedynie na argumentacji co do przyszłych ewentualnych zamierzeń inwestycyjnych dotyczących zakładu zbożowo-młynarskiego, które to zamierzenia ex definitione nie są częścią udzielonego pozwolenia na budowę, a to ta konkretna decyzja w okolicznościach niniejszej sprawy jest podstawą do stwierdzenia, że skarżącej Spółce nie przysługuje przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, która przecież wyznacza konkretne ramy inwestycyjne. Dlatego też argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej i § 3 ust. 1 pkt 54 ww. rozporządzenia z 2019 r. nie jest przekonująca, ponieważ dotyczy tylko przypuszczeń skarżącej Spółki o możliwości wybudowania w przyszłości zakładu zbożowo-młynarskiego w większym zakresie niż to wynika z ww. pozwolenia na budowę (wskazywana w skardze kasacyjnej "etapizacja realizacji zamierzenia inwestycyjnego").
Tyczy się to również podnoszonego przez skarżącą Spółkę zakłócenia stosunków wodnych, tym bardziej, że "inne" zainicjowane przed Wójtem Gminy K. postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych nie potwierdziło dotychczas argumentacji skarżącej Spółki, aby i w tym zakresie przedmiotowa inwestycja była źródłem ograniczenia zabudowy na terenie należącym do skarżącej Spółki. Okoliczność, że to postępowanie jeszcze się nie zakończyło jedynie dowodzi, iż strona skarżąca nie uzyskała stosownej decyzji właściwego organu, która potwierdzałaby jej twierdzenia. A poza tym zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie opiera się na "art. 50 § 3" p.p.s.a., a takiej jednostki redakcyjnej nie posiada ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W omawianym zakresie nie można też doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się do tzw. etapizacji inwestycji, wskazując, że "ma rację GINB, że z projektu budowlanego nie wynika, aby przedmiotowa inwestycja była jednym z etapów większego zamierzenia inwestycyjnego. Obszar oddziaływania dotyczy ograniczeń w zabudowie wywołanych przez projektowaną inwestycję, a nie ograniczeń, które mogą wynikać z ewentualnego przyszłego, nieobjętego zatwierdzonym projektem budowlanym kolejnego etapu inwestycji. Potencjalne zamiary inwestora odnośnie dalszych inwestycji na działkach w żaden sposób wpływają na status strony skarżącej w niniejszym postępowaniu". Ponadto wskazania wymaga, że art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy wymogów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Taki przypadek w sprawie nie zachodzi. Za pomocą zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać natomiast stanowiska sądu zajętego w wyroku, jeżeli zastrzeżenia strony budzi merytoryczna prawidłowość oceny prawnej sądu z punktu widzenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Poza tym z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanego, a przez to niejasnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało skonstruowane właśnie w taki sposób, że możliwa była instancyjna kontrola zaskarżonego wyroku, o czym też świadczy taka ocena dokonana przez NSA co do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, o czym już wyżej była mowa.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 157 § 2 K.p.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a.; "art. 50 § 3" w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.; oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 ww. rozporządzenia z 2019 r. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło