II OZ 873/25

Dnia 17 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 685/24 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 685/24, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 25 lutego 2025 r., którym odmówiono przyznania D. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r., nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze. Zażalenie na powyższe postanowienie (nazwane skargą kasacyjną) wnieśli D. K., K. P. i D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na postanowienie sądu pierwszej instancji wydane na skutek wniesionego sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Stanowi o tym wprost art. 260 § 2 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny orzeka w takiej sytuacji jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne, po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia. Z uwagi na powyższe zażalenie wniesione przez D. K. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Również zażalenie wniesione przez K. P. i D. K. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne, ale z innego powodu, a mianowicie z uwagi na fakt, że zostało wniesione przez osoby nie będące stronami postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 252 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że stroną takie postępowania jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.