II OZ 60/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., D.K., D.K.1 oraz R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 30/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego D.K. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r. nr 1888/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K., 2. odrzucić zażalenia K.P., D.K.1 i R.P. K.P. i D.K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r. Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 14 listopada 2024 r. wezwano każdą ze skarżących osobno do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zarządzenia z 14 listopada 2024 r., którym do uiszczenia wpisu od skargi wezwano D.K. Jednym pismem K.P. i D.K. wniosły zażalenia na ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie wpisów. Zażalenie to zostało również podpisane przez D.K.1 i R.P. W uzasadnieniu zażalenia zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D.K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenia wniesione przez K.P. oraz D.K.1 i R.P. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym – 100 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest niewątpliwie sprawą dotyczącą postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 14 listopada 2024 r. o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca prawa pomocy została natomiast prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 86/24, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z 20 czerwca 2024 r. o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym zażalenie D.K. należało oddalić. Odnosząc się do zażaleń wniesionych przez K.P., D.K.1 i R.P. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenia złożone w niniejszej sprawie przez K.P., D.K.1 i R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 14 listopada 2024 r. wzywające D.K. do uiszczenia wpisu od skargi są niedopuszczalne, ponieważ osoby te nie były adresatami tego zarządzenia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie D.K. W tej sytuacji zażalenia wniesione przez K.P., D.K.1 i R.P. podlegały odrzuceniu. Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.