II SA/Po 281/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-06-26
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Edyta Podrazik, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wydać zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym, który stanowi jeden lokal mieszkalny?Ratio decidendi
Nie można wydać zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, gdy budynek jednorodzinny stanowi jeden lokal mieszkalny, ponieważ definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego wymaga jego wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku, co nie jest spełnione, gdy lokal obejmuje cały budynek. Prawo odrębnej własności lokali może powstać tylko wtedy, gdy w budynku znajdują się co najmniej dwa samodzielne lokale.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności dwóch lokali mieszkalnych, które stanowiły całe budynki mieszkalne jednorodzinne. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że budynek jednorodzinny z jednym lokalem nie może być uznany za samodzielny lokal. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o własności lokali i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokali oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") postanowieniem z 4 lutego 2025 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia spółki C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Starosty [...] z 26 listopada 2024 r., nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu 22 listopada 2024 r. spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia, że lokale nr [...], [...] położone w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych jednolokalowych przy ul. [...], działki nr [...], [...], obręb ewid. [...], gm. S., są lokalami samodzielnymi.
Starosta [...] postanowieniem z 26 listopada 2024 r., nr [...], na podstawie art. 219 oraz art. 124 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a."), odmówił spółce wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] i [...], zlokalizowanego w dwóch budynkach mieszkalnych jednorodzinnych jednolokalowych położonych przy ul. [...], działka nr ewid. [...], [...], obręb ewid. [...], gm. S..
W uzasadnieniu organ I instancji wskazął, że budynki zlokalizowane na powyższych działkach zostały zrealizowane na podstawie decyzji pozwolenia na budowę tego organu z 18 stycznia 2021 r., nr [...], zmienionej decyzją z 19 października 2021 r., nr [...]. Decyzje te dotyczyły budowy zespołu 36 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących (34 dwulokalowe i 2 jednolokalowe) zlokalizowanych w [...], gm. S. na działce nr ewid. [...] (powstała z podziału działki [...]). Dla 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wydano zaświadczenie o samodzielności lokali z 22 kwietnia 2024 r., nr [...]
W sprawie w ocenie organu, który powołał się na art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048, dalej: "u.w.l."), zachodzi sytuacja, w której zrealizowano budowę samodzielnego lokalu, który pokrywa się w całości z budynkiem. Skoro wnioskodawca nie zmierza do wydzielenia jakichkolwiek części z budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lecz do uznania, że budynek stał się w całości lokalem mieszkalnym, to brak podstaw do uznania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z jednym lokalem mieszkalnym za samodzielny lokal, a w konsekwencji brak jest podstaw do wydawania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Charakter budynku został określony przez wnioskodawcę w toku realizacji inwestycji, a dalej został odzwierciedlony w stosownych dokumentach dostępnych organowi. Wniosek dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a nie lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku.
Kolegium, w postanowieniu przywołanym na wstępie niniejszego uzasadnienia, podniosło, że istotą problemu w sprawie jest to, czy można wydać zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym, gdzie znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny. Inwestor zrealizował bowiem 2 budynki mieszkalne jednorodzinne, a każdy budynek jest lokalem mieszkalnym.
Pojęcie samodzielności lokalu i odrębności własności zakłada pozostawanie lokalu w relacji do całości budynku, od której dany lokal pozostaje odrębny ze względu na swa samodzielność. Jeśli przedmiotem własności jest budynek jednorodzinny, zawierający w istocie jeden lokal mieszkalny, to nie ma mowy o samodzielności tego lokalu, skoro nie może on podlegać wyodrębnieniu. Nie mamy do czynienia z "wydzieleniem trwałymi ścianami w obrębie budynku izby", o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l., skoro ściany lokalu miałyby odpowiadać wprost wszystkim ścianom budynku. Wydzielenie następuje w określonej całości, a zatem nie ma możliwości uznania za wydzielone wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku jednorodzinnym.
Zatem, prawo odrębnej własności lokali może powstać wówczas, gdy w budynku znajdują się przynajmniej dwa lokale o cechach lokali samodzielnych, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest powstanie prawa, które zostanie związane z odrębną własnością lokali, tj. prawa współwłasności części wspólnych budynku i gruntu.
Projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę przewidywał budowę 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych jednolokalowych. Z tej przyczyny nie może być wydane zaświadczenie o samodzielności lokalu [...] i [...] usytuowanych odpowiednio w 2 budynkach mieszkalnych jednorodzinnych jednolokalowych położonych przy ul. [...], działka nr [...], [...], obręb ewid. [...], gm. S.. Okoliczności tej nie zmienia sposób zabudowy gruntu, który nie pozwala na przeprowadzenie podziału, celem którego jest powstanie samodzielnych nieruchomości gruntowych.
W skierowanej do tut. Sądu skardze spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie:
1. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 u.w.l. przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie jest możliwe stwierdzenie zaświadczeniem samodzielności lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym jednolokalowym, posadowionym na nieruchomości zabudowanej innymi budynkami mieszkalnymi, a technologicznie z nimi związanego, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią wskazanych przepisów należało przyjąć, że jest to dopuszczalne w sytuacji, w której na przedmiotowej nieruchomości znajdują się inne wolnostojące budynki mieszkalne, a ich prawne wyodrębnienie, umożliwiające realizację interesów związanych z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest możliwe w inny sposób niż przez ustanowienie odrębnej własności, do czego niezbędne jest uzyskanie zaświadczeń o samodzielności lokalu,
2. art. 2 ust. 2 u.w.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niedopuszczalne jest stwierdzenie zaświadczeniem samodzielności lokalu znajdującego się w budynku jednorodzinnym jednolokalowym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, zwłaszcza wykładnia literalna i celowościowa, prowadzi do stwierdzenia, że istnieją podstawy do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu znajdującego się w budynku jednolokalowym, a związanego technologicznie z innymi budynkami zlokalizowanymi na tej samej nieruchomości, w przypadku niemożności podzielenia nieruchomości,
3. art. 2 ust. 1a u.w.l. polegające na jego niezastosowaniu poprzez nieuwzględnienie treści decyzji o pozwoleniu na budowę w procedurze dotyczącej wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu,
4. art. 8 K.p.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia sprzecznego z treścią decyzji Starosty [...] z 18 stycznia 2021 r., nr [...], znak sprawy [...], zmienionej decyzją Starosty [...] z 19 października 2021 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej 2 samodzielne jednolokalowe budynki mieszkalne, a następnie odmowe stwierdzenia samodzielności tych lokali, w konsekwencji czego organ naruszył bezpieczeństwo prawne jednostki uniemożliwiając organizację jej życiowych spraw i przyjmowanie odpowiedzialności za własne decyzje, tj. realizację przedsięwzięcia deweloperskiego,
5. art. 136 § 1 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy pozwalających na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, przez brak odniesienia się do wspólnej dla budynków posadowionych na nieruchomości infrastruktury technicznej, pominięcie treści decyzji Starosty [...] z 18 stycznia 2021 r., nr [...], znak sprawy [...], zmienionej decyzją Starosty [...] z 19 października 2021 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, nakierowanie wszelkich działań na wydanie decyzji negatywnej i nieprzeprowadzenie niezbędnego postępowania wyjaśniającego,
6. art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się organu administracyjnego do całości argumentacji zaprezentowanej przez uczestnika postępowania, w szczególności nieustosunkowanie się do twierdzeń w zakresie przyjętej przez organ argumentacji orzecznictwa administracyjnego, oparcie rozstrzygnięcia organu na treści uchwały Sądu Najwyższego z 19 listopada 2010 r., sygn. akt III CZP 85/10, bez odniesienia do części uzasadnienia uchwały, na którą powołuje się strona.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kwestionowane przez stronę skarżącą rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach postępowania dotyczącego wydawania zaświadczeń. Zgodnie zaś z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby, która się o nie ubiega, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Zgodnie z art. 218 K.p.a., w wypadkach określonych w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).
Trzeba zarazem podkreślić, że przy wydawaniu zaświadczeń, niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, należy również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3157/18 i 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2527/17, dostępne jw.).
Materialnoprawną podstawę postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.) o samodzielności lokalu, stanowiły przepisy art. 2 u.w.l. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.w.l. o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l. stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Natomiast art. 2 u.w.l. stanowi, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1). Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a). Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1b). Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne; ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. (ust. 1c).
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (art. 2 ust. 2 u.w.l.).
W aktualnym stanie prawnym zaświadczenie o samodzielności lokalu automatycznie potwierdza spełnienie przesłanek z art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 u.w.l. Taki bowiem wniosek wynika z art. 2 ust. 3 u.w.l., w myśl którego starosta jako organ wydający zaświadczenie ma badać nie tylko to, czy lokal spełnia przesłankę samodzielności określoną w art. 2 ust. 2, ale również to, czy ustanowienie nieruchomości lokalowej jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Przy czym obowiązek ten dotyczy zarówno lokali mieszkalnych, jak i lokali o innym przeznaczeniu.
Z treści przywołanych powyżej regulacji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że jedynie lokale, które spełniają łącznie przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 1a i ust. 2 ustawy o własności lokali mogą zostać uznane za samodzielne. Tym samym dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu koniecznie jest zweryfikowanie nie tylko, czy dany lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym. Starosta jest uprawniony do ustalenia, czy objęty wnioskiem lokal powstał w zgodzie ze wszystkimi aktami, określonymi w art. 2 ust. 1a u.w.l. (patrz: wyroki NSA z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 938/21 i 26 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 793/22, dostępne jw. - oraz powołane tam orzecznictwo).
Dalej wskazać należy, iż z treści art.. 1 ust.. 1 i art. 2 ust. 1 wynika, że ustawa określa sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu.
W obu przypadkach chodzi o odrębność (lokalu) wobec pozostałej części budynku, w którym znajdują się lokale. Celem owego wyodrębnienia jest ustanowienie "nowego" przedmiotu własności z dotychczasowego, którym w tym przypadku jest budynek składający się między innymi z pomieszczeń odpowiadających definicji samodzielnego lokalu, określonej w art. 2 ust. 2 u.w.l.
Ten ostatni przepis wprost stanowi bowiem, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb, co oznacza, że samodzielny lokal mieszkalny nie może co do zasady obejmować całego budynku, albowiem nie byłby wtedy spełniony wynikający wprost z przepisu wymóg by był on z tegoż budynku wydzielony trwałymi ścianami.
Inaczej rzecz ujmując samodzielność lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali dotyczy jedynie wyodrębnienie własności lokalu w ramach budynku, a nie wyodrębnienia własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego względem nieruchomości gruntowej na jakiej jest posadowiony. Taką konstrukcję, to jest odrębnej od własności gruntu, własności posadowionych na nim budynków prawodawca przewidział bowiem jedynie w przypadku budynków posadowionych na gruntach będących przedmiotem użytkowania wieczystego.
Podsumowując stwierdzić należy, iż w przypadku budynku (domu) jednorodzinnego dla ustanowienia odrębnej własności lokalu wymagane jest, aby był to budynek, w którym mogą zostać wydzielone albo dwa samodzielne lokale mieszkalne, lub co najmniej jeden lokal mieszalny, który ma funkcjonować obok innego lokalu, tj. lokalu użytkowego.
Samodzielnym lokalem mieszkalny mnie można w konsekwencji uznać całego budynku. Przepisy u.w.l. dotyczą sytuacji, w której dochodzi do wyodrębnienia lokalu w obrębie budynku, a nie uznania całego budynku za samodzielny lokal.
W kontrolowanej sprawie budynki mieszkalne jednorodzinne położone przy ul. [...], na działkach nr [...], [...], obręb ewid. [...], gm. S. nie mogły być zatem uznane za samodzielne lokale mieszkalne.
Jak wynika z zatwierdzonego pozwolenia na budowę, a która to okoliczność faktyczna nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą, sporne obiekty stanowią samodzielne, wolno stojące domy jednorodzinne, w których nie ma możliwości wyodrębnienia lokali mieszkalnych, czy też lokali mieszkalnych i lokali użytkowych, a każdy z tych domów stanowi samodzielny budynek obejmujący jako całość jeden lokal mieszkalny.
Powyższe przesądza o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia (oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji), którym odmówiono wydania zaświadczenia o samodzielności lokali obejmujących całość każdego z tych budynków.
Nietrafne okazały się zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego – to jest art. 2 ust. 2 oraz art. 2 ust. 1a u.w.l.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że rzeczone budynki znajdują się na działkach z innymi budynkami mieszkalnymi (wielolokalowymi), a nie jest możliwe wydzielenie działek, które by te budynki obejmowały, na dowód czego skarżąca przedstawia decyzję Burmistrza Gminy S. o odmowie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, ze względu na sprzeczność projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Podkreślić bowiem należy, iż to strona skarżąca sama doprowadziła do aktualnej sytuacji poprzez takie ukształtowanie projektu budowlanego by zmaksymalizować intensywność zabudowy działek, w tym zrealizować budowę dwóch spornych budynków jednorodzinnych na takich fragmentach istniejących działek budowlanych, których nie dało się zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydzielić jako odrębnych działek budowlanych.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego między innymi dwa sporne budynki nie przesądza w żadnym razie o tym by musiały one stanowić odrębny od gruntu przedmiot własności, w tym by miały one stanowić samodzielne lokale mieszkalne w rozumieniu ustawy o własności lokali.
Decyzja o pozwoleniu na budowę przesądza jedynie o tym jakie roboty budowlane można zrealizować na działce, w tym jakie obiekty budowlane można na niej legalnie posadowić, w żadnym razie nie reguluje zaś kwestii dotyczących własności poszczególnych budynków, lokali, czy też ewentualnie wydzielanych w przyszłości działek gruntu.
To że skarżąca zabudowała nieruchomość w określony sposób, a także ułożyła stosunki prywatnoprawne z nabywcami w sposób wymagający od niej wyodrębnienia poszczególnych lokali nie może przy tym prowadzić do sytuacji, gdy w interesie skarżącej i dla obejścia odpowiednich regulacji planu miejscowego ustanawiających minimalne wielkości działek budowlanych, organy odstąpią od utrwalonej, a nadto prawidłowej językowej wykładni jasnych przepisów ustawy o własności lokali i wydadzą zaświadczenie, że dwa sporne budynki stanowią w całości samodzielne lokale mieszkalne.
Odnosząc się do stanowiącej oś argumentacji skarżącej uchwały Sądu Najwyższego z 19 listopada 2010 r. sygn. akt III CZP 85/10 (OSNC z 2011 r. nr 5, poz. 57) zauważyć zaś trzeba, że w sentencji tej uchwały wprost stwierdzono, że "w budynku, który obejmuje tylko jeden lokal, nie można ustanowić odrębnej własności tego lokalu". W świetle uzasadnienia cytowanej uchwały oznacza to, że odwołanie się do konstrukcji odrębnej własności lokalu ma sens wówczas, gdy w budynku – poza lokalem, którego charakter jest analizowany z punktu widzenia zdatności do wyodrębnienia – znajduje się jeszcze choćby jeden lokal mający cechy samodzielności. W takim przypadku można wyodrębnić sferę interesów związanych z każdym z tych lokali oraz sferę takich interesów, które ze względu na właściwości budynku i gruntu muszą pozostać współwłasnymi w oznaczonych przez ustawę częściach. Jeżeli w budynku jest jeden samodzielny lokal, to fundamenty, mury zewnętrzne lub dach są tymi częściami budynku, które służą wyłącznie do użytku właściciela nieruchomości zabudowanej budynkiem. Nie da się wówczas wskazać takich części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela budynku - lokalu. Skoro części budynku służące do wyłącznego użytku właściciela lokalu nie mogą być uznane za element nieruchomości wspólnej, to muszą stanowić część składową lokalu. W rezultacie należy dojść do wniosku, że lokal pokrywa się wówczas fizycznie z budynkiem, gdyż wszystko w budynku jest lokalem lub częścią składową tego lokal.
Pogląd na, który uporczywie powołuje się skarżąca, iż wykorzystanie konstrukcji odrębnej własności lokali może być uzasadnione także wówczas, gdy na wydzielonym gruncie postawiony jest więcej niż jeden budynek, a sposób zabudowy gruntu nie pozwala na przeprowadzenie podziału prowadzącego do powstania samodzielnych nieruchomości gruntowych, na których znalazłyby się części składowe - poszczególne budynki, został w przedmiotowej uchwale wyrażony jedynie w uzasadnieniu na marginesie rozważań o zasadniczym charakterze. Nie został zresztą wyrażony w sposób stanowczy na co wskazuje użycie sformułowania "może być uzasadnione także wówczas, gdy..."
Nadto nie znajdzie on zastosowania w kontrolowanej sprawie, albowiem wprost odwołuje się do sytuacji, gdy to sposób zabudowy gruntu nie pozwala na przeprowadzenie podziału prowadzącego do powstania samodzielnych nieruchomości gruntowych, podczas gdy w niniejszej sprawie, brak możliwości wydzielenia działek dla poszczególnych budynków nr [...] i [...] nie jest pochodną sposobu zabudowy gruntu, a wynika jedynie z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podsumowując tą część rozważań w sposób stanowczy stwierdzić należy, iż Spółka zmierza w istocie do tego, by sytuacja, do której sama świadomie i umyślnie doprowadziła, uznana była za wyjątkową, umożliwiającą wyodrębnienie lokalu w postaci jednolokalowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Powyższe przesądza o bezzasadności procesowych zarzutów podniesionych w skardze, w tym w szczególności zarzutu oznaczonego nr [...].
Truizmem jawi się, ale wobec argumentacji zgłaszanej w skardze wymaga wyartykułowania, że z faktu udzielenia pozwolenia na budowę na danej nieruchomości szeregu budynków, w tym jedno- i dwulokalowych domów jednorodzinnych, nie wynika obowiązek ustanawiania odrębnej własności poszczególnych lokali, czy też wydzielania działek gruntu z poszczególnymi budynkami.
To w gestii inwestora pozostaje późniejsze gospodarowanie zrealizowaną inwestycją, w tym jej sprzedaż w całości lub w części czy też zarządzanie nią w inny sposób, np. poprzez wynajem. To inwestora obciąża zatem takie zaplanowanie inwestycji, by mógł realizować wobec niej swoje plany gospodarcze, w tym by mógł, o ile taki jest jego zamiar, dokonać sprzedaży poszczególnych, zrealizowanych w ramach jednego pozwolenia na budowę budynków, bądź wyodrębnionych w nich samodzielnych lokali mieszkalnych lub użytkowych.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: P.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji.
Sąd z urzędu rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło