III OZ 299/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 89/24 odmawiające dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. II SAB/Lu 89/24 w sprawie ze skargi T. K. i Z. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 89/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.K. i Z. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego - w zakresie wniosku Z.K. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 89/24 –na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej zwanej "p.p.s.a.", odmówił dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 89/24. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki dokonania wykładni wyroku, ponieważ wątpliwości, na które powołał się skarżący, nie są związane ani z niejasnym rozstrzygnięciem, ani z zakresem powagi rzeczy osądzonej, ani też z wykonalnością wyroku, którym Sąd oddalił skargę T. K. i Z. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając tym samym, że organ nie dopuścił się bezczynności w tej sprawie. Jednocześnie Sąd wskazał, że wprawdzie we wniosku o wykładnię wskazane zostały fragmenty uzasadnienia wyroku, które, w ocenie skarżącego, budzą wątpliwości i są jego zdaniem niejasne, ale w istocie stanowią one, wbrew jego twierdzeniu, polemikę z argumentacją zawartą w rozstrzygnięciu i zmierzają do uzupełnienia motywów uzasadnienia. Sąd I instancji dodał przy tym, że celem instytucji wykładni nie jest wyjaśnianie wątpliwości co do wybranych fragmentów uzasadnienia, lecz rozstrzygnięcia jako całości. Środkiem prawnym przewidzianym do podważania ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia, jak też do zarzucania wadliwości uzasadnienia wyroku, jest zaś skarga kasacyjna. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący Z.K. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa lub alternatywnie rozstrzygnięcie we własnym zakresie co do istoty sprawy (odmowy dokonania wykładni). W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że z przepisu art. 158 p.p.s.a. jasno wynika, że kwestię wykładni wyroku powinien był rozstrzygnąć ten sam skład orzekający, który to wydał wyrok, co jednak nie nastąpiło, ponieważ ze składu rozpoznającego skargę pozostała jedynie asesor, która to, z nieznanego skarżącemu powodu, została wyznaczona jako sprawozdawca, podczas gdy poprzednio sprawozdawcą była inna sędzia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując treść wniosku z dnia 15 września 2024 r., podzielić należało ocenę Sądu I instancji, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni wyroku z dnia 13 sierpnia 2024 r. Jak stanowi przepis art. 158 p.p.s.a., Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że sąd może wydać postanowienie, w którym rozstrzygnie o wątpliwościach, co do treści wydanego orzeczenia, jednakże jedynie w przypadku, kiedy strona we wniosku sprecyzuje te wątpliwości poprzez wskazanie niezrozumiałego fragmentu orzeczenia. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale i skutków jakie orzeczenie to ma wywołać (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 406/08 i 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 1121/11. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, str. 643). W złożonym wniosku o wykładnię, podobnie zresztą jak i rozpoznawanym zażaleniu skarżący skupił się na polemice z prawidłowością wyroku z dnia 13 sierpnia 2024 r., co w ramach wniosku o wykładnię jest niedopuszczalne. Ocena prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji kierunku rozstrzygnięcia, w tym również kwestia odniesienia się przez Sąd do argumentacji skarżącego zamieszczonej w piśmie (replice) z dnia 4 lipca 2024 r. oraz prawidłowość oceny dopuszczalności skargi albo jej zasadności, mogła zostać zakwestionowana jedynie poprzez złożenie skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Podobnie jak zarzut sformułowany we wniosku o wykładnię dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zarzutu rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o wykładnię wyroku w składzie niezgodnym z przepisem art. 158 p.p.s.a., należy stwierdzić, że zarzut ten jest chybiony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym przedmiotowe zażalenie, z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd rozstrzyga wątpliwości co do treści wyroku w takim składzie, jaki był właściwy do wydania orzeczenia, o którego wykładnię chodzi w sprawie (zob. także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 170/10, z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OZ 668/06 oraz z dnia 15 lutego 2007 r. o sygn. akt II FZ 12/07 Centralnej Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku wykładni wyroku będzie to zatem skład trzech sędziów. Oczywiście, w miarę możliwości o wykładni powinien decydować ten sam skład orzekający, który wydał orzeczenie, przy czym przepisy przewidują, że w przypadkach losowych dopuszczalna jest zmiana sędziego (zob. 27 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych - (Dz.U. z 2024 r. poz. 779). W doktrynie wskazuje się, że regulacja zawarta w art. 158 p.p.s.a. stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 2 p.p.s.a. zasady, że sąd na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego (por. komentarz do art. 158 p.p.s.a., (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz). W niniejszej sprawie skład Sądu I instancji był zatem prawidłowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.