III SA/Gl 15/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-07-02

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Małgorzata Herman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akt Starosty ustalający wynagrodzenie kuratora dla osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym, inny niż decyzja lub postanowienie, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Akt Starosty ustalający wynagrodzenie kuratora dla osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym, ustanowionego na wniosek organu na podstawie art. 34 § 1 k.p.a., stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie. Kontrola sądu administracyjnego w tym zakresie jest dopuszczalna. Sąd uznał, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia kuratora należy uwzględnić jego nakład pracy i analogicznie stosować przepisy dotyczące wynagrodzenia kuratorów w sprawach cywilnych, ze względu na lukę prawną w k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący, adwokat ustanowiony kuratorem dla nieobecnego uczestnika postępowania administracyjnego, wniósł skargę na akt Starosty ustalający jego wynagrodzenie na kwotę 492 zł brutto. Skarżący domagał się wyższego wynagrodzenia, powołując się na przepisy rozporządzeń dotyczących opłat za czynności adwokackie i wynagrodzenia kuratorów w sprawach cywilnych, argumentując, że sprawa dotyczyła należności pieniężnej i wymagała większego nakładu pracy, w tym skutecznych odwołań do SKO. Starosta uznał żądanie za nieadekwatne, wskazując na odmienność postępowania administracyjnego od cywilnego i znikomy nakład pracy kuratora.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżony akt Starosty M. z dnia 18 października 2024 r. i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi L. S. (S.) na akt Starosty M. z dnia 18 października 2024 r. nr KTR.7135.10.2018 w przedmiocie wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Starosty M. na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 21 listopada 2024r. L.S. (dalej: Skarżący, kurator) wniósł skargę na akt z zakresu administracji publicznej inny niż decyzja administracyjna lub postanowienie — pismo Starosty M. z dnia 18 października 2024 r. w przedmiocie ustalenia kosztów wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym. Z akt administracyjnych wynika, że po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego - adwokata, kuratora dla nieobecnego uczestnika postępowania M.R.(ustanowionego przez Sąd Rejonowy w M. sygn. [...] dnia 25 sierpnia 2022 r.) z 21 czerwca 2024r. o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia kuratorowi dla nieobecnego uczestnika postępowania oraz o zwrot poniesionych wydatków pismem 18 października 2024r. Starosta M. (dalej: Starosta) przyznał wynagrodzenie w wysokości 400 zł + 23% Vat tj. 492 zł brutto (słownie złotych czterysta dziewięćdziesiąt dwa). Uzasadniając swoje stanowisko Starosta wskazał, że podjął je po przeanalizowaniu całości akt zgromadzonych w sprawie, uwzględnił zawiłość sprawy oraz nakład pracy kuratora ustalił dla Skarżącego wynagrodzenie w wysokości 400 zł oraz podwyższył je o należny 23% podatek VAT. Ustalając wysokość wynagrodzenia uznał żądaną przez Skarżącego kuratora wysokość wynagrodzenia (kwotę 4428,00 zł) za nieadekwatną do charakteru sprawy i nakładu pracy. Porównał ją również z wynagrodzeniami wypłaconymi kuratorom (również adwokatom) w których występował o przepadek pojazdów. Sąd przyznał wynagrodzenia wysokości 295,20 zł - 2023 r. oraz 118,08 zł – 2024r. Zaznaczył przy tym, że to nie kurator a Starosta poprzez własne działania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalał miejsca pobytu M.R. tj. wnioski o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców, z rejestru PESEL, wielokrotna korespondencja z policją. Starosta podniósł także, że w rozpatrywanej sprawie kurator ustanowiony został do postępowania administracyjnego, które jest postępowaniem innym niż postępowanie cywilne i nie można porównywać wprost spraw z zakresu cywilnych i administracyjnych. W postępowaniu administracyjnym rolą kuratora jest zweryfikowanie decyzji organu I instancji i ewentualne odwołanie. Zgodnie z przepisem art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego w odwołaniu strona nie musi podawać konkretnych zarzutów wobec decyzji. Odwołanie można oprzeć na każdej przesłance. Strona może napisać, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Nakład pracy jest więc znikomy. Nie ma więc tu porównania z postępowaniem cywilnym, w którym pisma procesowe mają odpowiednią treść i są wielokrotnie wymieniane podczas procesu. Dodatkowo w postępowaniu cywilnym kurator musi stawiać się na rozprawy, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym rzadko takowe występują, a w przedmiotowej sprawie nie było ani jednej. Kurator - jak sam wskazał we wniosku - trzykrotnie złożył (za pośrednictwem poczty) odwołania od decyzji Starosty M. nr [...] o obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem samochodu osobowego marki VW o numerze rejestracyjnym [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) uchyliło decyzję Starosty i ostatecznie orzekło wobec M.R. obowiązek zapłaty kwoty 17 366,00 zł. Decyzja nie była zaskarżona do sądu administracyjnego, a koszty naliczone powyższą decyzją do dnia dzisiejszego nie zostały uiszczone na konto wskazane w decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I Instancji. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego mające wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, tj.: a. § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964; dalej: rozporządzenie ) w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 9 marca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 536; dalej: rozporządzenie w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia), poprzez jego niezastosowanie w sprawie i ustalenie wysokości wynagrodzenia w wysokości nie przewidzianej przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), w sytuacji kiedy przedmiot sprawy [...] obejmował wymierzenie uczestnikowi postępowania M.R. obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowanie, zniszczeniem pojazdu i stanowił sprawę o należność pieniężną, co obligowało do ustalenia wynagrodzenia na rzecz kurator w oparciu o przepisy § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt la rozporządzenia, b. § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia w związku z § 2 pkt 5 tegoż rozporządzenia w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawy do obliczenia i przyznania wynagrodzenia dla kuratora uczestnika postępowania M. R., w sytuacji gdy przedmiotem postępowania pozostawała należność pieniężna w postaci kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowanie, i zniszczeniem pojazdu na postawie art. 130a ust. 10h i 10j ustawy Prawo o ruchu drogowym co sprawia, iż najbardziej zbliżoną rodzajowo stawką wynagrodzenia jest stawka obliczona w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r. w związku z § 2 pkt 5 tegoż rozporządzenia; c. § 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia w związku z § 2 pkt 5 tegoż rozporządzenia w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia poprzez niezastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawy do obliczenia i przyznania wynagrodzenia (zaniechania przyznania) dla kuratora uczestnika postępowania M.R. za II instancję (x3), w sytuacji gdy kurator reprezentował 3-krotnie uczestnika postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym (dalejw sprawach [...], [...] i [...]; d. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 6, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie i nierozstrzygnięcie wniosku kuratora w części dotyczącym przyznanego wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie odwołań od decyzji organu I Instancji i reprezentację uczestnika przed SKO w drugiej instancji w trzech postępowaniach, a które to odwołania okazywały się skuteczne oraz skutkowały uchyleniem zaskarżonych decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji oraz ostatecznie wymierzeniem uczestnikowi innej kwoty zobowiązania pieniężnego niż przyjął Starosta M.; e. naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 8, 9 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie przez organy postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania, jak i zasadę proporcjonalności oraz zaniechanie należytego wyjaśnienia i brak wskazania przez organ I instancji konkretnych powodów, dla których uznał, iż orzeczona kwota wynagrodzenia w wysokości 400,00 zł jest wynagrodzeniem opartym na przepisach rozporządzenia w sytuacji kiedy przedmiotem postępowania była w istocie należność pieniężna; braku wyjaśnienia przez organ powodów, dla których wynagrodzenie kuratora nie zostało przyznane za postępowania drugoinstancyjne, mimo, iż kurator wnosił także o przyznanie wynagrodzenia za trzy postępowania odwoławcze zwłaszcza, iż wniesione przez kuratora odwołania od decyzji organu I Instancji okazało się ostatecznie skuteczne; f. sprzeczność istotnych ustaleń Organu I Instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów w postaci wniosku kuratora o przyznanie wynagrodzenia 10 lipca 2024 roku, poprzez dowolne i nieuprawnione przyjęcie, że kurator żądał wynagrodzenia ponad należną mu minimalną stawkę wynagrodzenia, tzn. ponad 40% stawki minimalnej i że odwołania kuratora zasadniczo sprowadzały się do nie merytorycznego odniesienia się decyzji Organu I Instancji, w sytuacji kiedy prawidłowa i rzetelna ocena treści wniosku kuratora z dnia 10 lipca 2024 r. wskazuje bezsprzecznie, że kurator nie żądał wynagrodzenia w stawce ponad stawkę minimalną w wysokości 40%, a dodatkowo odwołania kuratora nie zawierały minimalnej treści o jakiej mowa w art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zwrócił uwagę, że wbrew uzasadnieniu zaskarżonego aktu, nie żądał przyznania mu wynagrodzenia w stawce, która nie byłaby zasadna co do zakresu podjętych przez niego czynności w sprawie. Wniósł o przyznanie wynagrodzenia za obie instancje w wysokości zupełnie minimalnej, tj. 40% stawki bazowej określonej w rozporządzeniu w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia Ponadto fakt iż Starosta przyznawał innym kuratorom wynagrodzenie w kwotach niższych niż żądana przez Skarżącego nie może być argumentem przemawiającym na niekorzyść wniosku. Skarżący wskazał, że należność objęta postępowaniem przekraczała 10 000,00 zł stawkę bazową stanowić będzie kwota 3 600,00 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia) Wobec tego za I instancję kuratorowi należne jest minimalne wynagrodzenie w wysokości 1 440,00 zł (3 600,00 złx40%). Natomiast za II instancję kuratorowi przysługuje wynagrodzenie w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia i jest wyznaczone jako (3,600,00 zł/2)x40% = 720,00 zł. Uwzględniając fakt, że kurator reprezentował uczestnika postępowania 3-krotnie przed SKO należne jest wynagrodzenie za każde postępowanie przed SKO. Łącznie za II Instancję: 2 160,00 zł. W odpowiedzi na skargę Starosta podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przedmiotowy akt z zakresu administracji publicznej dotyczy naliczenia wynagrodzenia dla kuratora w postępowaniu administracyjnym, co nie należy do kompetencji sądów administracyjnych. Jednakże z ostrożności procesowej odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów Starosta podkreślił, że nie naruszył wskazanych przez Skarżącego przepisów. Niezależnie od wysokości naliczonej opłaty za parking, jest to sprawa rodzajowa, a nie kwotowa. Tym samym nie można uzależniać wysokości wynagrodzenia kuratora od wysokości naliczonej opłaty za przechowywanie pojazdu. Nadmienił, iż to Starosta poprzez swoje działania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalał miejsca pobytu M.R. Istotnym aspektem sprawy jest to, że Skarżący niezasadnie uzależnia również wysokość wynagrodzenia od kwoty bazowej określonej w rozporządzeniu w zw. z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia Przepis § 1 ust. 2 drugiego z rozporządzeń wskazuje, że wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1 ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Przyjmując więc nawet hipotetycznie zastosowanie stawki z ww. rozporządzenia Skarżący nie wykazał jaka sprawa i z jaką stawką jest zbliżona do przedmiotowej sprawy administracyjnej. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, ale również zasady gospodarności, całokształt pracy, charakter i czasochłonność czynności oraz cel ustanowienia kuratora i podjętych przez niego czynności tut. Organ, przyznał Skarżącemu wynagrodzenie w wysokości 400 zł + 23% VAT tj. 492 zł brutto (słownie złotych; czterysta dziewięćdziesiąt dwa). Załatwiając sprawy Starosta miał na uwadze również, iż Skarżący był już kuratorem w podobnych sprawach, to też niniejsza sprawa dla profesjonalisty jakim zapewne jest wieloletni adwokat nie była sprawą skomplikowaną i nie wymagała dużego nakładu pracy. Zatem ustalając wysokość wynagrodzenia Starosta wziął pod uwagę całokształt sprawy bez podziału na I i II instancję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, (bo te są wymienione w pkt od 1 do 3), a więc są czynnościami faktycznymi, materialno-technicznymi, skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd stwierdza brak podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił Starosta. Rozstrzygnięcie wniosku przedstawiciela strony ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. o przyznanie wynagrodzenia nie jest aktem wydanym w trybie postępowania administracyjnego. Dotyczy ono bowiem relacji między organem i osobą trzecią, mającą funkcję jedynie pomocniczą w postępowaniu zasadniczym, prowadzącym do wydania decyzji. Rozstrzygnięcie to nie ma wpływu na prawa stron postępowania administracyjnego i nie dotyczy stosunku prawnego będącego jego przedmiotem. Rozwiązania problemu formy w jakiej powinno nastąpić przyznanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy więc poszukiwać w konstrukcji aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innej niż decyzja lub postanowienie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tego rodzaju akty lub czynności kierowane są przez organ administracji publicznej do konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów, niepodporządkowanych organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny. Podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Przedstawiciel osoby nieobecnej jest podmiotem niepodporządkowanym służbowo i organizacyjnie organowi administracji, zaś jego rolą jest ochrona interesów strony. Mandat swój czerpie z orzeczenia sądu powszechnego, wskazującego go jako przedstawiciela strony. Jego uprawnienie do uzyskania wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostaje w zakresie administracji publicznej. W konsekwencji przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie. Przedstawiony wyżej pogląd zaprezentował również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 października 2015 r., sygn. VIII SA/Wa 155/15 oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 marca 2016 r., sygn. II SA/Po 38/16, a orzekający w sprawie Sąd go podziela. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest akt Starosty, którym przyznał Skarżącemu wynagrodzenie za czynności kuratorskie w łącznej kwocie 492 zł brutto. Spór w sprawie sprowadza się do zasadności żądania zasądzenia wynagrodzenia na rzecz Skarżącego - adwokata działającego jako kurator osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu administracyjnym, wyznaczonego na wniosek Starosty przez sąd powszechny. Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie Poza sporem jest, że Skarżący postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 5 sierpnia 2022r. sygn. akt [...] został ustanowiony kuratorem dla nieobecnego uczestnika postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nastąpiło to na wniosek Starosty. Starosta nie neguje także, że Skarżący z nałożonego nań obowiązku się wywiązał. Sporna jest natomiast ustalona przez Starostę wysokość wynagrodzeni Skarżącego z tego tytułu. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy na wstępie zaznaczyć należy, że w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), jak też przepisach szczególnych brak jest regulacji określających wprost wysokość tego wynagrodzenia i zasady jego przyznawania. W art. 263 § 1 k.p.a. zostało określone, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Natomiast stosownie do jego § 2 organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 9 lutego 1989 r., sygn. III CZP 117/88, OSNC 1990/1/11 wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego. Pogląd ten jest popierany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/13; wyrok NSA z 19 grudnia .12.2013 r., I OSK 2636/12). Jednocześnie stosunek prawny między organem administracji i przedstawicielem dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego opiera się na orzeczeniu sądu powszechnego. Jego treścią jest obowiązek wykonania przez osobę wyznaczoną niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela (kuratora) osoby nieobecnej. Wprawdzie przepisy k.p.a. nie stanowią wprost o tym, że wynagrodzenie przysługuje przedstawicielowi za wykonane czynności, to jednak oparcie na tym twierdzenia, że wynagrodzenie takie w ogóle nie przysługuje nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Nie sposób bowiem przyjąć, by w rolę przedstawiciela wyznaczonego przez sąd na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. wpisany był element dobrowolnej, bezinteresownej działalności społecznej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2636/12). Powyższe oznacza, że w przepisach k.p.a. występuje luka prawna, która powinna zostać wypełniona. Przywołując pogląd NSA wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 października 2006 r., sygn. I FSK 93/06, który tutejszy Sąd w pełni podziela, wskazać należy, że w demokratycznym państwie prawnym jednostka nie może ponosić ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują lukę w prawie naruszającą podstawowe zasady porządku konstytucyjnego. Lukę taką w wyjątkowych przypadkach wypełnić można w drodze analogii. Wobec tego takimi przepisami może być rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018r. poz. 536). Takie stanowisko dominuje zresztą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por.m.in. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3193/19, wyrok NSA z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I OSK 488/20). Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia dla kuratora dla nieobecnego uczestnika postępowania wymaga uwzględnienia także i to, że ustalony przez sąd przedstawiciel dla osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym nie działa w charakterze adwokata, gdyż nie świadczy pomocy prawnej w rozumieniu ustawy o adwokaturze. Dla wykonywania czynności przedstawiciela dla osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym nie jest wymagane posiadanie wykształcenia prawniczego, czy też posiadanie kwalifikacji adwokackich. Kuratorem może być jakakolwiek osoba, choć osoba będąca adwokatem daje większe gwarancje, że interesy osoby nieobecnej będą należycie chronione. Nie zmienia to jednak faktu, że wykonywanie funkcji kuratora nie stanowi wykonywania zawodu adwokata. W badanej przez Sąd sprawie Starosta przyznał Skarżącemu wynagrodzenie w wysokości 492 zł brutto. Uzasadniając jego wysokość Starosta podkreślił, że Skarżący został ustanowiony kuratorem do postępowania innego niż postępowanie cywilne. Starosta położył nacisk na to, że kurator w toku postępowania nie ustalał miejsca pobytu M.R. Zaznaczył także, że Skarżący trzykrotnie złożył (za pośrednictwem poczty) odwołanie od decyzji Starosty. W ocenie Sądu tak skonstruowane uzasadnienie Starosty nie zasługuje na poparcie. Starosta nie uwzględnił bowiem, że Skarżący nie tylko trzykrotnie zainicjował postępowanie przed organem II instancji składając odwołanie, ale też że okazało się ono skuteczne o tyle, że SKO uchylało decyzję Starosty i ostatecznie orzekło wobec M.R. obowiązek zapłaty kwoty zdecydowanie niższej niż ta, którą orzekł Starosta. Wskazuje to nie tylko na długotrwałe prowadzenie sprawy, ale także na jej skomplikowanie. Podkreślenia wymaga także i to, że ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie sprawy wchodzi w zakres zadań kuratora, ale nie jest to zadanie jedyne ani nawet główne. Jest on bowiem kuratorem procesowym i winien przede wszystkim podejmować za stronę nieobecną czynności niezbędne dla obrony jej praw podczas całego postępowania – od ustanowienia go kuratorem do zakończenia postępowania. Wobec tego nie sposób uznać za prawidłową argumentację Starosty w zakresie przyznania Skarżącemu prawa do wynagrodzenie w wysokości 492 zł brutto. Rozpoznając sprawę ponownie Starosta weźmie pod uwagę pogląd prawny zawarty w niniejszym uzasadnieniu, a w przedmiocie ustalenia wysokości wynagrodzenia – dokona oceny nakładu pracy kuratora w zakresie wykonywania przez niego czynności na rzecz strony w ramach postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło