II SA/Rz 291/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-07-02
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur-Selwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeznaczeniu rzeczy ruchomych (ciągnika siodłowego i naczepy niskopodwoziowej) do używania na rzecz obrony państwa w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, wydana na podstawie przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych w czasie pokoju, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przeznaczeniu rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, może być wydana w czasie pokoju na podstawie przepisów rozdziału dotyczącego świadczeń rzeczowych w czasie pokoju. Przepisy te pozwalają na planowanie wykonania świadczeń w przyszłości, a sama decyzja może być wydana przed wystąpieniem stanu mobilizacji lub wojny. Sąd podkreślił, że niezasadny jest zarzut, iż przedmiotem świadczenia są moce produkcyjne, gdyż decyzja dotyczy konkretnych pojazdów, a wyłączenie z art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o. nie ma zastosowania, gdy przedsiębiorca nie wykazał posiadania odpowiedniej decyzji MON i umowy.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza, która przeznaczyła należący do spółki ciągnik siodłowy i naczepę niskopodwoziową do używania na rzecz obrony państwa w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów prawa, niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz błędne zakwalifikowanie przedmiotu świadczenia. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 grudnia 2024 r. nr ZK-III.654.60.2024 w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń na rzecz obrony – skargę oddala –
Przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 20 grudnia 2024 r. nr ZK-III.654.60.2024, wydana w przedmiocie przeznaczenia do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia 20 września 2024 r. nr OR.5566.2.2024, Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 248 z późn. zm.; dalej: "u.o.o."), w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przeznaczył będący w posiadaniu skarżącej ciągnik samochodowy siodłowy [...] nr rej. [...] oraz naczepę niskopodwoziową [...] nr rej. [...], do oddania w używanie na rzecz: [...] w N. - do chwili ustania potrzeby użytkowania, z miejscem dostarczenia przedmiotu świadczenia: [...] Spółka Komandytowa ul. [...].
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzja została wydana w związku z wnioskiem Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [....] w sprawie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych. W trakcie postępowania ustalono, że nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 628 ust. 5 u.o.o., które dotyczyłyby zwolnienia z powyższego obowiązku.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła, że organ stosując przepisy ustawa o obronie Ojczyzny, nie odróżnia zakresu świadczeń rzeczowych w czasie pokoju od zakresu świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zdaniem skarżącej organ zastosował niewłaściwe przepisy i nie zastosował wzoru decyzji stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1354; dalej: "rozporządzenie"). Organ nie ustalił również, czy adres ul. [...], jest adresem spółki [...] Spółka Komandytowa, podczas gdy podmiot ten ma siedzibę pod adresem ul. [...]. Nadto nie ustalono, czy skarżący będzie miał możliwość wykonania nałożonego obowiązku, czy zatrudnia kierowców zawodowych, którzy ów obowiązek wykonają. Skarżąca zaznaczyła także, że zgodnie z art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o., przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe przedsiębiorcy. Zarzuciła, że decyzja nie zawiera m.in. wskazania informacji o miejscu dostarczenia przedmiotu świadczenia przez posiadacza. Ponadto podkreśliła, że wszelkie obowiązki posiadacza przedmiotu świadczenia zobowiązanego do wykonania decyzji winny być zawarte w rozstrzygnięciu decyzji, a nie w pouczeniu lub w informacjach dodatkowych.
W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewoda opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 grudnia 2024 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), w związku z art. 628, art. 630 u.o.o., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że z zgodnie z art. 628 u.o.o., obowiązek świadczeń rzeczowych może być nałożony między innymi na przedsiębiorców, na cele przygotowania obrony państwa, a art. 630 ust. 1 i 5 u.o.o. określa, że wójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W związku z powyższym zarzut powołania niewłaściwej podstawy prawnej jest niezasadny.
Wojewoda wyjaśnił następnie, że w świetle obowiązujących przepisów u.o.o., przeznaczenie rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych nie powoduje ograniczeń ani utrudnień w rozporządzaniu tymi przedmiotami. Posiadacz nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec którego wydano tego rodzaju ostateczną decyzję jest obowiązany zgodnie z art. 632 ust. 1 u.o.o. do informowania organu o rozporządzeniu tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą w terminie 30 dni od dnia tego rozporządzenia.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że rozdział 3 "świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", zawarty w ustawie oraz wydane na podstawie art. 640 ust. 8 u.o.o. rozporządzenie, ma zastosowanie tylko w przypadku ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych następuje na podstawie decyzji, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wyjaśnił, że pojęcie "przeznaczenie do wykonania świadczeń" odnosi się do czasu pokoju w ramach planowania obronnego na podstawie art. 628 i art. 630 u.o.o., natomiast pojęcie "nałożenia obowiązku świadczeń" realizowane będzie w innym porządku prawnym niż czas pokoju na podstawie art. 638 i art. 640 u.o.o.
W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut, że przedmiotem świadczenia objęto moce produkcyjne, usługowe i naprawcze, które zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny są wyłączone, gdyż przedmiotem świadczenia, według zaskarżonej decyzji jest ciągnik siodłowy oraz naczepa niskopodwoziowa, a nie moce usługowe.
Z kolei określenie we wniosku miejsca dostarczenia przedmiotu świadczeń, nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek umieszczenia w decyzji, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju, adresu dostarczenia tego przedmiotu. Organ nie może on dokonywać żadnych zmian we wniosku. Ponadto, przyjęcia przedmiotu świadczeń, z ramienia świadczeniobiorcy, dokonuje zawsze jego przedstawiciel.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 6 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji, a w szczególności zasady rozstrzygania spraw w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania względem władzy publicznej, zwłaszcza poprzez wskazanie błędnej podstawy prawnej decyzji, a ponadto zaniechanie szczegółowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, która w sposób rażący ogranicza prawo własności skarżącej, wyłączając w ogóle możliwość korzystania z przedmiotu świadczenia rzeczowego w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, prowadzące w konsekwencji do naruszenia art. 7 Konstytucji RP;
2. art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. brak ustalenia, czy pod adresem ul. [...], mieści się siedziba podmiotu [...] Spółka Komandytowa oraz braku ustalenia, czy skarżąca dysponuje kierowcami zawodowymi posiadającymi uprawnienia do dostarczenia przedmiotu świadczenia do wskazanego miejsca;
3. art. 77 § 1 i § 2 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego oraz ustalenia czy świadczenie jest możliwe do wyegzekwowania od skarżącego w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny w sposób oczekiwany przez organ;
4. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji podstaw fatycznych i prawnych, na których oparł się organ;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy brak było ku temu podstaw;
6. art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o., poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji w stosunku do rzeczy stanowiących moce usługowe skarżącej, tj. w stosunku do rzeczy wyłącznych z obowiązku świadczeń rzeczowych;
7. art. 628 ust. 1 u.o.o., w okolicznościach w których nie ma on zastosowania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
8. art. 630 ust 1 w zw. z art. 629 ust. 1 u.o.o., poprzez jego niezastosowanie i brak wskazania czasu wykonywania świadczeń rzeczowych;
9. art. 638 ust. 1 w zw. z art. 633 ust. 1 u.o.o., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, ze posiadacz przedmiotu ma obowiązek dostarczyć przedmiot świadczenia do wskazanego w decyzji podmiotu pod wskazany adres, w sytuacji gdy ustawa nie nakłada takiego obowiązku na posiadacza przedmiotu świadczenia, wskazując jedynie na "oddanie" rzeczy ruchomej do używania przez Siły Zbrojne w stanie przydatnym do użytku;
10. art. 640 ust. 3 u.o.o. w zw. § 3 ust. 3 rozporządzenia, poprzez wydanie decyzji z pominięciem wzoru decyzji określonej w załączniku nr 3 niniejszego rozporządzenia, a w konsekwencji wydanie decyzji nie zawierającej elementów określonych we wzorze, a zawierająca elementy, które we wzorze nie zostały wskazane.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, spółka wniosła o uchylenie wydanych decyzji w całości, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi spółka ponowiła w przeważającej mierze argumentację przedstawioną w odwołaniu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę także podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267).
W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 dalej: P.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na mocy art.145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga i zawarte w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd podkreśla, że w tutejszym Sądzie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2025 r., II SA/Rz 285/25 została oddalona skarga M. sp. z o.o. w G. w sprawie tożsamej jeżeli chodzi o przedmiot postępowania i podniesione zarzuty skargi.
Sąd w niniejszym postępowaniu w całości podziela stanowisko zajęte przez WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 czerwca 2025 r., II SA/Rz 285/25.
"W pierwszej kolejności należy wskazać, że niezasadny okazał się zarzut, w którym kwestionowano prawidłowość podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i skardze podnosiła, że przepisy zawarte w art. 628 ust. 1, art. 630 ust. 1 i ust. 5 u.o.o. nie mogą mieć zastosowania do świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W ocenie Skarżącej w sprawie należało zastosować art. 637-641 u.o.o., które dotyczą świadczeń w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W konsekwencji należało również zastosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 sierpnia 2024r w sprawie świadczeń osobistych i rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
W niniejszej sprawie podstawę wydania decyzji Burmistrza [...] stanowiły przepisy art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Pierwszy z przepisów stanowi, że na urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa (...). Natomiast zgodnie z treścią art. 630 ust. 1 u.o.o., wójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Ustęp 5 tego przepisu dotyczy zaś możliwości zobowiązania adresata decyzji do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania. Zatem przepis art. 630 ust. 1 u.o.o. pozwala ww. organom wydać decyzję zobowiązującą do świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny".
To, że przepisy te znajdują się w rozdziale 2 zatytułowanym "Świadczenia rzeczowe w czasie pokoju" nie oznacza, że na podstawie tych przepisów mogą być wydawane tylko decyzje zobowiązujące do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju. Treść tych przepisów wskazuje bowiem, że można przeznaczyć rzeczy ruchome na cele świadczeń rzeczowych ze wskazaniem planowania ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jednakże sama decyzja może zostać wydana w czasie pokoju.
Natomiast wskazane przez skarżącą przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, tj. art. 637 ust. 1 i następne, wbrew twierdzeniom skargi, nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepisy te, zawarty w rozdziale 3 zatytułowanym "Świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", dotyczą bowiem sytuacji, w której w dacie wydania decyzji jest już ogłoszona mobilizacji czy czas wojny. Wyjaśnić przy tym należy, że rozdział ten zawiera regulacje dotyczące działań organizacyjno-prawnych właściwych organów w czasie wojny i mobilizacji, obejmujących zarówno wykonywanie wcześniej wydanych decyzji administracyjnych (np. na podstawie art. 630 ustawy), jak i wydawanie decyzji na podstawie art. 640 ust. 1 ustawy (opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności).
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 1654/12, dotyczące interpretacji przepisów art. 208 i art. 210 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W opinii Sądu, stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu zachowuje aktualność pomimo zmiany przepisów regulujących świadczenia rzeczowe. W omawianym zakresie rozwiązania przyjęte w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej są bowiem tożsame do rozwiązań przyjętych na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny (tak zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16.04.2025 r., III SA/Gd 437/24, LEX nr 3861896).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowana decyzja została przez organ wydana na skutek wniosku Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [....] o przeznaczenie rzeczy ruchomych w ramach świadczeń rzeczowych na uzupełnienie potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zatem w tej sytuacji prawidłowo organy jako podstawę prawną decyzji wskazały przepisy art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Tym samym argumenty skarżącej co do nieprawidłowości wskazanych w decyzji podstaw prawnych nie zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji również Organy były uprawnione do zastosowania przepisów wykonawczych, zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. poz. 1387), wydanym na podstawie art. 636 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Sąd nie zgadza się również z prezentowaną przez Skarżącą interpretacją przepisu art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o., że przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe przedsiębiorcy, a za takie Skarżąca uznała będący przedmiotem decyzji walec drogowy. Ustawodawca w słowniczku ustawy o obronie Ojczyzna zawarł definicję mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych, wskazując że należy przez to rozumieć składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niezbędne do realizacji przez niego zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych (art. 2 pkt 17 u.o.o.).
Zatem łącznie muszą być spełnione dwa warunki: przeznaczone do prowadzenia działalności i niezbędne do realizacji zadań na rzecz obronności.
Przepis art. 648 ust. 1 pkt 2 u.o.o. wskazuje, kiedy jest spełniony warunek niezbędności do realizacji zadań na rzecz obronności. Zgodnie z art. 648 ust. 1 ustawy, zadania realizowane przez przedsiębiorców na rzecz Sił Zbrojnych obejmują:
1) wykonywanie produkcji, napraw lub świadczenie usług na rzecz Sił Zbrojnych w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub w czasie wojny;
2) utrzymywanie w czasie pokoju mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych niezbędnych do realizacji zadań, o których mowa w pkt 1;
3) militaryzację;
4) ochronę obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa;
5) inne zadania realizowane na rzecz Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych.
Zadania na rzecz Sił Zbrojnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są nakładane na przedsiębiorcę w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 2). Wykonywanie zadań w zakresie określonym w ust. 1 pkt 1 i 2 następuje na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 6). Dopiero posiadanie zawartej umowy przez przedsiębiorcę z ministrem Obrony Narodowej na podstawie wydanej przez MON decyzji, jest podstawą do zastosowania wyłączenia od przeznaczenia do zasobów rzeczowych, które jest uregulowane w art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 19.02.2024 r., II SA/Bd 1325/23, LEX nr 3793023).
Skarżąca nie wykazała się posiadaniem takiej decyzji wydanej przez MON, jak też nie przedłożyła stosownej umowy, dlatego też nie mogło mieć do niej zastosowania przytoczone powyżej wyłączenie.
Ponadto wskazać należy, powołując się na art. 657 u.o.o., że przedsiębiorcą realizującym zadania na rzecz Sił Zbrojnych może być wyłącznie przedsiębiorca posiadający moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe, które mogą być wykorzystane do realizacji zadań, o których mowa w art. 648 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny.
W ocenie Sądu nałożony w kwestionowanej decyzji obowiązek został określony dostatecznie precyzyjnie. W decyzji jednoznacznie zidentyfikowano pojazd, będący przedmiotem świadczenia. Z decyzji wynika również, że objęte nią świadczenie powinno być wykonane w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i tylko wtedy staje się ona wykonalna. Jednoznacznie organ określił też sposób wykonania obowiązku poprzez wskazanie miejsca do którego należy dostarczyć pojazd oraz podmiot, na rzecz którego świadczenie będzie wykonywane, a także okres, przez jaki przedmiot świadczenia będzie przez ten podmiot używany - w tym zakresie wskazano bowiem: "do chwili ustania potrzeb używania". W decyzji określono również nazwę jednostki na rzecz której wykonywane będzie świadczenie.
Należy przy tym wskazać, że treść, w tym poszczególne elementy decyzji zostały w sposób precyzyjny określone w przepisach wykonawczych – tj. w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. poz. 1387). Wydana w sprawie decyzja Organu I instancji została wydana zgodnie z załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia i zawiera wszystkie wymienione w nim elementy, w tym nazwę jednostki na rzecz której świadczenie będzie wykonywane i miejsce dostarczenia przedmiotu świadczenia, włącznie z treścią pouczenia. Należy przy tym wskazać, że kwestionowane przez Skarżącą informacje, zawarte w pouczeniu, tj. o terminie i godzinie przystąpienia do wykonania świadczenia, również wynikają ze wzoru pouczenia, zawartego w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia.
Odnośnie zarzutów dotyczących zaniechania szczegółowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji należy wskazać, że o ile decyzja wydawana w przedmiocie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony ma charakter uznaniowy, to zakres tej uznaniowości pozostaje znacznie skrępowany przez niezwykle silną autonomię tzw. organów wojskowych, którym ustawodawca przyznał daleko idącą kompetencję w suwerennym określaniu zakresów świadczeń, które mają być przeznaczone na rzecz obronności. W przypadku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony RP uznać należy, że zakres kompetencji rozpoznawczych (kognicji) zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, został zawężony do kontroli poprawności procedury, a w zakresie stanu faktycznego - faktu posiadania przedmiotu świadczenia przez adresata decyzji administracyjnej, ewentualnie sprawności przedmiotu świadczenia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 438/23). Zgodnie z art. 632 ust. 1 u.o.o. posiadacze nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec których wydano ostateczną decyzję o przeznaczeniu tych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych, są obowiązani informować wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o rozporządzeniu tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą, w terminie 30 dni od dnia tego rozporządzenia. Podnoszony zarzut, dotyczący braku ustalenia czy spółka dysponuje kierowcami posiadającymi uprawnienia do dostarczenia przedmiotu świadczenia również nie zasługuje na uwzględnienie. Zapewnienie kierowcy z odpowiednimi uprawnieniami do kierowania pojazdem w celu dostarczenia przedmiotu świadczenia należy do wewnętrznej organizacji spółki".
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło