I SA/Gd 317/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-07-22
Skład orzekający: Marek Kraus, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, jeśli wnioskodawca powołuje się na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a organ uzna, że te przepisy nie stanowią podstawy do umorzenia w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe (art. 1012, 1031 § 2 k.c.) nie stanowią samododzielnej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania w zakresie tytułów wykonawczych, które nie wynikały z dziedziczenia, a były osobistymi zobowiązaniami skarżącego. Ponadto, sąd stwierdził, że w przypadku powtarzalnych argumentów i braku zmiany stanu faktycznego lub prawnego, nie ma podstaw do ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie, który był już wcześniej rozpatrywany.Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko niemu na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązań spadkowych po K. G. oraz jego własnych zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że przepisy o ograniczonej odpowiedzialności spadkowej nie są podstawą do umorzenia w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a część zobowiązań nie wynikała z dziedziczenia. Po uchyleniu przez organ II instancji części postanowienia w zakresie zobowiązań spadkowych i utrzymaniu w mocy w pozostałej części, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 lutego 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.18.2025.EW w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku J. G. na podstawie tytułów wykonawczych:
• z 15 marca 2023 r. wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o numerach: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 obejmujących należności z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2015 r. - czerwiec 2015 r., listopad 2015 r. - styczeń 2016 r., marzec 2016 r. - wrzesień 2016 r. a wynikające z decyzji nr 2201-IOV-2.4123.4-29.2022/10/05 z 5 stycznia 2023 r.,
• z 16 lutego 2024 r. wystawionych przez wierzyciela - Wójta Gminy N. o numerach: 5, 6, 7 i 8 obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za okresy: od IV rata roku 2019 r. do IV raty roku 2023 r.,
• z 1 lipca 2024 r. nr SW5/N/B/190/24 wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Miasta K. z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 r..
W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dokonał:
1. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w:
• P.S.A. zawiadomieniem z 17 marca 2023 r. nr 2211-SEE.7111.70409386.2023.1.RB;
Odpis ww. zawiadomienia doręczono Bankowi 17 marca 2023 roku, zaś skarżącemu to zawiadomienie wraz z wydrukami ww. tytułów wykonawczych - 22 marca 2023 roku - w trybie art. 43 K.p.a.,
• B.S.A. zawiadomieniem z 17 marca 2023 r. nr 2211-SEE.7111.70409400.2023.1.RB.
Odpis ww. zawiadomienia doręczono Bankowi 17 marca 2023 roku, zaś Skarżącemu w trybie art. 43 K.p.a. - 22 marca 2023 roku,
• B1 S.A. zawiadomieniem z 17 marca 2023 r. nr 2211-SEE.7111.70409408.2023.1.RB.
Odpis ww. zawiadomienia doręczono Bankowi 17 marca 2023 roku, zaś skarżącemu w trybie art. 43 K.p.a. - 22 marca 2023 roku.
W odpowiedzi ww. Banki poinformowały, o braku środków na rachunkach bankowych;
2. zajęcia udziałów przysługujących skarżącemu w nieruchomościach objętych księgami wieczystymi nr:
• [...] wezwaniem nr 2211-SEE.7110.70988380.1.JK z 28 marca 2023 r.,
• [...] wezwaniem nr 2211-SEE.7110.70988404.1.JK z 28 marca 2023 r..
Przedmiotowe zajęcia nieruchomości doręczono skarżącemu 3 kwietnia 2023 r. - w trybie art. 43 kpa. Wnioski wieczystoksięgowe o wszczęciu egzekucji z ww. nieruchomości złożono do ksiąg wieczystych 28 marca 2023 r..
W związku ze zbiegiem egzekucji co do nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...], Urząd Skarbowy w K.13 kwietnia 2023r. przekazał tytuły wykonawcze nr 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.214983.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w K. J.Z., o czym został skarżący i jego pełnomocnik poinformowani zostali zawiadomieniami z 12 kwietnia 2023 r..
W związku z zarzutami wniesionymi przez pełnomocnika skarżącego na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr 2211-SER.7113.3.2023 z 28 kwietnia 2023 r. oddalił te zarzuty. Postanowienie to zostało uchylone w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEW.720.40.2023.ARS z 26 czerwca 2023r. Po ponownym rozpatrzeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr 2211-SER.7113.14.2023 z 8 sierpnia 2023 r. stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych pismami z 28 marca 2023 r. w zakresie braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr 2211-723.214983.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215117.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215177.2023, 2211-723.215199.2023, wystawionych 15 marca 2023 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z uwagi na wyczerpanie wartości czynnej spadku. Ww. postanowienie z 8 sierpnia 2023 r. zostało utrzymane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem nr 2201-IEW.7192.12.2023/BK z 5 października 2023 r. Prawomocnym wyrokiem sygn. akt I SA/Gd 1060/23 z 6 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 października 2023 r.
Pismem z 27 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł na podstawie art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 1012 k.c. o ograniczenie postępowania egzekucyjnego do wysokości stanu czynnego spadku oraz konsekwentnie na podstawie art. 59 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego o umorzenie postępowań egzekucyjnych w administracji w całości prowadzonych przeciwko spadkobiercom po zmarłym K. G.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr 2211-SEE.7113.2.2023.807 z 18 kwietnia 2023 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.214983.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023. Ww. postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 kwietnia 2023 r..
Pismem z 26 kwietnia 2023 roku (nadanym za pośrednictwem operatora wyznaczonego 28 kwietnia 2023 r.) pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na w/w postanowienie.
Dyrektor Izby postanowieniem nr 2201-IEE.7113.2.122.2023.EW z 31 lipca 2023 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.nr 2211-SEE.7113.2.2023.807 z 18 kwietnia 2023 r..
Po rozpoznaniu wniesionej przez skarżącego skargi na postanowienie drugiej instancji nr 2201-IEE.7113.2.122.2023.EW z 31 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem sygn. akt I SA/Gd 909/23 z 5 marca 2024 r. oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny z dniem 2 lipca 2024 r..
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr 2211-SEE.7113.2.2023.3239 z 10 października 2023 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr 2211-723.215062.2023 za zobowiązania spadkodawcy podatku VAT za 11/2014 i 12/2014, oraz nr 2211-723.214983.2023 za zobowiązania spadkodawcy podatku VAT za okres od 7 do 10/2014..
Kolejno, w oparciu o tytuły wykonawcze: nr 2211-723.215177.2023, nr 2211-723.215150.2023 przy czym za VAT 12/2015, 01/2016, 03/2016 oraz nr 2211-723.215199.2023 organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności tj. z tytułu środków zgromadzonych w OFE przez zmarłego K. G. należnych spadkobiercy w:
• N.S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88069493.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną.
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 5 stycznia 2024 r. poinformował, że N. S.A. jest Zakładem Ubezpieczeń i nie prowadzi rachunków OFE.
• P2 S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88069864.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 29 grudnia 2023 r. zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 3 stycznia 2024 r. poinformował, że K. G. nie posiada w chwili obecnej, jak też nie posiadał w przeszłości członkostwa w Funduszu; w związku z czym J. G. nie przysługuje jakakolwiek kwota z tytułu środków zgromadzonych w OFE przez K. G.
• O. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88070110.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 28 grudnia 2023 r. poinformował, że K.G. nie został zidentyfikowany jako członek O. Poinformowano, że zgodnie z treścią art. 108 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, środki zgromadzone na rachunku członka otwartego funduszu nie podlegają egzekucji.
• A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88070446.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r. zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. drogą elektroniczną.
• N. S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88070482.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r., zaś pełnomocnik skarżącego 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 2 stycznia 2024 r. poinformował, że N. S.A. jest Zakładem Ubezpieczeń i nie prowadzi rachunków OFE.
• U. S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88070908.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 27 grudnia 2023 r. zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 29 grudnia 2023 r. poinformował, że wskazana osoba – J. G. nie posiada czynnego rachunku OFE, ani innego rodzaju umowy, w związku z czym żadna wierzytelność nie jest od Spółki należna.
• G. S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88071404.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną.
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 5 lutego 2024 r. poinformował, m.in. że wskazana osoba – K. G. nie został zidentyfikowany jako członek G. Nadto 6 poinformowano o treści art. 108 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
• P3 SA zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88071695.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 29 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 3 stycznia 2024 r. poinformował, że K. G. nie posiada w chwili obecnej, jak też nie posiadał w przeszłości członkostwa w Funduszu; w związku z czym J. G. nie przysługuje jakakolwiek kwota z tytułu środków zgromadzonych w OFE przez K. G.
• P4S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88071902.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 29 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 3 stycznia 2024 r. poinformował, m.in. że wskazana osoba – K. G. nie figuruje w Rejestrze Członków P5, ani w Rejestrze Klientów P6.
• P7 S.A. zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 2211-SEE.7110.88071907.2023.1.RB; zawiadomienie to otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności 22 grudnia 2023 r., zaś skarżący 3 stycznia 2024 r. - drogą elektroniczną.
Zawiadomieniem nr Z.98746870.RB.E z 12 marca 2024 roku na podstawie tytułów wykonawczych nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. wystawionych przez Wójta Gminy N., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z Skarżącego rachunku bankowego w P1 S.A. w Warszawie. Wydruk ww. zawiadomienia wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych nr 5, 6, 7 i 8 doręczono skarżącemu 27 marca 2024 roku. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie otrzymał 12 marca 2024 roku i w odpowiedzi, pismem z 13 marca 2024 roku, zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na zajętym rachunku bankowym.
Zawiadomieniem nr Z.111157125.RB.E z 18 lipca 2024 roku na podstawie tytułu wykonawczego nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. wystawionego przez Burmistrza Miasta K., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z skarżącego rachunku bankowego w B. S.A. w Warszawie. Wydruk ww. zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. doręczono skarżącemu 5 sierpnia 2024 r., w trybie art. 44 k.p.a. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie otrzymał 18 lipca 2024 roku i w odpowiedzi, zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na zajętym rachunku bankowym.
Pismem z 10 października 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowań egzekucyjnych w administracji prowadzonych przeciwko m.in. Skarżącemu wskazując, że w ocenie skarżącego postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone z uwagi na ponoszenie odpowiedzialności za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku zgodnie z treścią art. 1031 § 2 ustawy Kodeks cywilny i art. 98 Ordynacji podatkowej. W piśmie tym skarżący powołał się na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. sygn. akt Km [...] z 18 kwietnia 2024 r. i wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 5 września 2024 r. sygn. akt VII U 790/23.
Po rozpatrzeniu wyżej wymienionego wniosku z 10 października 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem nr 2211-SEE.7113.2.2024.2682 z 17 grudnia 2024 r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:
• 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 z 15 marca 2023 r. - wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.,
• 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. - wystawionych przez Wójta Gminy N.,
• SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. - wystawionego przez Burmistrza Miasta K.
Pismem z 3 stycznia 2025 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo, iż przepisy Kodeksu cywilnego wprost regulują kwestię odpowiedzialności za długi spadkowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 2201-IEE.7192.2.18.2025.EW z 24 lutego 2024 roku uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 2211-SEE.7113.2.2024.2682 z 17 grudnia 2024 r. w części, w jakiej organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do J. G.majątku na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 z 15 marca 2023 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części, w jakiej organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do J. G. majątku na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. - wystawionych przez Wójta Gminy N., oraz SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. - wystawionego przez Burmistrza Miasta K., - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211- 723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 z 15 marca 2023 r., stwierdził, że w okolicznościach badanej sprawy, nie ma podstaw do ich ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny, dlatego też konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie i umorzenie postępowania pierwszej instancji w tej części.
Wskazano, że w związku z brakiem informacji we wniosku z 10 października 2024 r. na podstawie jakich tytułów wykonawczych żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. rozpatrzył żądanie o umorzenie co do całego prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego do majątku, również w zakresie tytułów wykonawczych, które nie obejmują zobowiązań po spadkodawcy K. G.
Z akt sprawy wynika, że w postanowieniu nr 2211-SEE.7113.2.2023.807 z 18 kwietnia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.poddał już ocenie zgłoszony przez stronę wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgłoszony na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym powołując na przepisy art. 1031 par. 2 ustawy Kodeks cywilny w zw. z art. 1012 skarżący wskazywał, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone z uwagi na przyjęcie spadku po K. G. z dobrodziejstwem inwentarza, które ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe oraz z uwagi na wysokość wartości czynnej spadku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. rozpoznając żądanie ww. postanowieniem z 18 kwietnia 2023r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEE.7113.2.122.2023.EW z 31 lipca 2023 r..
Okoliczność natomiast wcześniejszego merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie, w którym podniesiono okoliczności tożsame z podnoszonymi przez stronę we wniosku o umorzenie z 10 października 2024 r., w sytuacji gdy nie wystąpiła zmiana stanu faktycznego, jak i prawnego, skutkowała - zgodnie z obowiązującą w tym zakresie linią orzeczniczą - brakiem podstaw prawnych do jego ponownego zbadania.
We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z 10 października 2024 r. skarżący nie podniósł bowiem żadnych nowych kwestii i argumentów, które nie byłyby już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211t723.215199.2023, 2211-723.215117.2023. Tożsamości wniosków z 27 marca 2023 r. i 10 października 2024 r. nie zmienia fakt wydanego postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. sygn. akt Km [...] z 18 kwietnia 2024 r. czy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 5 września 2024 r. sygn. akt VII U 790/23, gdyż nie zmieniają one stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Również organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie nie stwierdził wystąpienia nowych faktów skutkujących koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji, brak było możliwości ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty w zakresie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023.
Przechodząc do oceny wniosku z 10 października 2024 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie pozostałych tytułów wykonawczych tj. tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy N.nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. i Burmistrza Miasta K. nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. - podzielono stanowisko skarżonego organu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. miał bowiem słuszność, że nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Niezależnie od powyższego zauważono, że należności objęte tytułami wykonawczymi nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. oraz nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. nie wynikają z dziedziczenia zadłużenia po zmarłym K. G.. Są to zobowiązania skarżącego, za które odpowiada niezależnie od przyjętego spadku po K. G..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżono postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w dniu 24 lutego 2025 r. znak: 2201-IEE.7192.2.18.2025.EW w części utrzymującej w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 2211-SEE.7113.2.2024.2682 z dnia 17 grudnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. w części, w jakiej organ pierwszej instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 5,6,7 i 8 z 16 lutego 2024 r. - wystawionych przez Wójta Gminy N., oraz SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. - wystawionego przez Burmistrza Miasta K.
Stosownie do art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako: "u.p.e.a.") w zw. z art. 98 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako: "O.p.") w zw. z art. 1031 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie postanowienia odmawiającego umorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo ograniczonej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe ze względu na fakt, że w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
Z uwagi na powyższe naruszenia prawa wniesiono o:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części;
2. na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 2211-SEE.7113.2.2024.2682 z dnia 17 grudnia 2024 r. w części, w jakiej w części, w jakiej organ pierwszej instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. - wystawionych przez Wójta Gminy N., oraz SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. -wystawionego przez Burmistrza Miasta K.,
3. umorzenie postępowania egzekucyjnego,
4. na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym było postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 2211-SEE.7113.2.2024.2682 z 17 grudnia 2024 r., którym organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 z 15 marca 2023r" oraz tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy N.nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. i przez Burmistrza Miasta K. nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r.
Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023 z 15 marca 2023 r., Sąd uznało za prawidłowe stanowisko organu II instancji , że w okolicznościach niniejszej sprawy i powtarzalnych argumentów ocenionych wcześniej przez Sąd , nie ma podstaw do ich ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny, dlatego też konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie i umorzenie postępowania pierwszej instancji w tej części.
Organ też trafnie zdaniem Sądu uznał, iż w związku z brakiem informacji we wniosku z 10 października 2024 r. na podstawie jakich tytułów wykonawczych skarżący żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prawidłowo rozpatrzył żądanie skarżącego o umorzenie co do całego prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygając w tym zakresie organ uwzględnił , że w postanowieniu nr 2211-SEE.7113.2.2023.807 z 18 kwietnia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. poddał już ocenie zgłoszony przez skarżącego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek ten zgłoszony był również na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również wtedy powołując na przepisy art. 1031 § 2 ustawy Kodeks cywilny w zw. z art. 1012 k.c. Skarżący wskazywał, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone z uwagi na przyjęcie spadku po K. G. z dobrodziejstwem inwentarza, które ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe oraz z uwagi na wysokość wartości czynnej spadku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. rozpoznając zgłoszone przez skarżącego żądanie, ww. postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEE.7113.2.122.2023.EW z 31 lipca 2023 r., a sąd administracyjny prawomocnie skargę na nie oddalił. W tej sytuacji Sąd podziela ocenę, że okoliczność wcześniejszego merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie, w którym podniesiono okoliczności tożsame z podnoszonymi przez skarżącego we wniosku o umorzenie z 10 października 2024 r., w sytuacji gdy nie wystąpiła zmiana stanu faktycznego, jak i prawnego, skutkowała brakiem podstaw prawnych do jego ponownego zbadania. We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z 10 października 2024 r. skarżący nie podniósł bowiem żadnych nowych kwestii i argumentów, które nie byłyby już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023. Tożsamości wniosków z 27 marca 2023 r. i 10 października 2024 r. nie zmienia fakt wydanego postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. sygn. akt Km [...] z 18 kwietnia 2024 r. czy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 5 września 2024 r. sygn. akt VII U 790/23, gdyż nie zmieniają one stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.
W konsekwencji, w ocenie Sądu , brak było możliwości ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty w zakresie tytułów wykonawczych z 15 marca 2023 r. nr: 2211-723.215177.2023, 2211-723.215062.2023, 2211-723.215150.2023, 2211-723.215199.2023, 2211-723.215117.2023.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącego z 10 października 2024 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie pozostałych tytułów wykonawczych tj. tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy N.nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. i Burmistrza Miasta K. nr SW5/N/B/190/24 z 1 lipca 2024 r. - organ trafnie w ocenie Sądu wskazał, że prawidłowe w tym zakresie jest stanowisko organu pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. miał bowiem słuszność, że nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepis art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego znajduje się w konkretnych przepisach prawa. Wskazane we wniosku przepisy tj. art. 1012 k.c, art. 1031 k.c. czy 98 Ordynacji podatkowej regulują zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe i zgodnie z nimi spadkobierca odpowiada wszelkimi składnikami swego majątku z ograniczeniem do wartości stanu czynnego spadku. Przytoczone przepisy kodeksu cywilnego - nie stanowią przesłanki do umorzenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a..
Należy też zauważyć, że należności objęte tytułami wykonawczymi nr 5, 6, 7 i 8 z 16 lutego 2024 r. nie wynikają z dziedziczenia zadłużenia po zmarłym K.G. zmarłym 1 listopada 2016 r., co potwierdza pismo wierzyciela tj. Wójta Gminy N.nr RKP.3162.02.2024.KP z 11 grudnia 2024 r.. Są to bowiem zobowiązania skarżącego, za które skarżący odpowiada niezależnie od przyjętego spadku po K. G.
Mając to na uwadze Sąd orzekł w myśl art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło