II SA/Łd 301/25

Dnia 23 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 27 lutego 2025 roku nr 72/2025 w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku i zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 roku nr DPRG-UA.2348.2024; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego J. D. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. ał Decyzją z dnia 27 lutego 2025 r. , nr 72/2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 2, art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a.; Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 r., nr DPRG-UA.II.2348.2024 stwierdzającą, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r., nr DAR-UA-II.1310.2018 udzielająca G. S. pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego oraz zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz instalacji zewnętrznych: elektrycznej, wodociągowej i kanalizacji sanitarnej do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, na nieruchomości położonej przy ul. [...], na działce ew. [...], wydana została z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz stwierdzającą brak podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ upłynęło 5 lat od dnia jej doręczenia. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że wnioskiem z dnia 21 października 2019 r., uzupełnionym pismami z dnia 16 listopada 2019 r. i z dnia 21 listopada 2019 r., J. D. – współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. [...], sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością położną przy ul. [...], zwrócił się do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wyżej wymienioną ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. Jako ustawowe przesłanki wznowienia strona wskazała na przepis art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Postanowieniem z 3 lutego 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi, wydanym na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 148 § 2 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną ostateczną decyzją z 26 czerwca 2018 r. przyjmując, że wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Jednocześnie Prezydent Miasta Łodzi uznał, J. D. zachował miesięczny termin do wniesienia podania w zakresie żądania wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ale nie przysługuje mu przymiot strony w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 26 czerwca 2018 r. z uwagi na fakt, iż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Powyższe rozstrzygnięcie, w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Łódzkiego z dnia 16 czerwca 2020 r. Kwestionując zasadność odmowy wznowienia postępowania administracyjnego J. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 565/20 uchylił w/w postanowienia organów obu instancji. W motywach wydanego wyroku Sąd odniósł się odrębnie do każdej z powołanych przez skarżącego i ocenionych negatywnie przez organy orzekające w sprawie podstaw wznowienia postępowania. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd, wbrew odmiennemu stanowisku organu stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i świadczy o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się zaś do odmowy wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd zakwestionował stanowisko organu, jakoby skarżący nie posiadał przymiotu strony w tym postępowaniu, albowiem jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nadto, za wadliwy Sąd uznał na tym etapie postępowania pogląd organu odwoławczego o niewystąpieniu przesłanek powołanych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, co jak podkreślił w świetle art. 149 § 2 k.p.a. byłoby możliwe dopiero po wznowieniu postępowania. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr DPRG-UA-II.1521.2021 wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Prezydent Miasta Łodzi wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2021 r., zasadnym było wznowienie postępowania w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r., nr DPRG-UA-II.1522.2021 Prezydent Miasta Łodzi zawiesił z urzędu postępowanie wznowieniowe do czasu zakończenia ostateczną decyzją zainicjowanego przez skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2018 r., zawisłego przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Z akt sprawy wynika, że w/w organ decyzją z dnia 29 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 1 kwietnia 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2018 r. Od powyższej decyzji J. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 479/22 skargę oddalił. Wniesiona przez J. D. skarga kasacyjna od wyżej powołanego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2520/22. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi podjął zawieszone postępowanie wznowieniowe. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2018 r. została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 13 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia J. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23 chylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 kwietnia 2023 r., a także postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2021 roku nr DPRG-UA-II.1522.2021. W uzasadnieniu Sąd odwołując się do wydanego wcześniej w sprawie, wiążącego tak organ, jak i Sąd, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 565/20 wskazał, że wznawiając postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r. postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r., Prezydent Miasta Łodzi jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Powyższe zdaniem Sądu sugeruje, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej nastąpiło w oparciu o obie powołane przez skarżącego podstawy wznowienia. Jednakże, w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ przytoczył co prawda brzmienie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., niemniej jednak stwierdził, że w sprawie zasadne jest wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że co do drugiej z podstaw wznowienia, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ nie zajął jednoznacznego stanowiska w sprawie. Nie wiadomo zatem, czy wniosek skarżącego oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. był dopuszczalny i uzasadniał wznowienie postępowania w tym trybie. W ocenie Sądu analogicznie rzecz się przestawia jeśli chodzi o decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2023 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Prezydent Miasta Łodzi powołał przepisy art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. stwierdzając, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz brak jest podstaw do jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ skupił swoją uwagę wyłącznie na ocenie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i choć dostrzegł, że wniosek skarżącego opierał się również na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jednak nie wypowiedział się w ogóle, czy na gruncie rozpatrywanej sprawy wystąpiła rzeczona przesłanka, a więc wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stwierdzone wyżej uchybienia nie zostały dostrzeżone przez organ drugiej instancji, który w toku postępowania odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. zobligowany był ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie, jak i weryfikacja decyzji organu I instancji. Złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu I instancji. Zasada dwuinstancyjności, wyrażona w art. 15 k.p.a., stanowi o istocie postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega - w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi zdaniem Sądu, że organ odwoławczy w ślad za organem pierwszej instancji skoncentrował się wyłącznie na ocenie, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie odnosząc się natomiast do kwestii wystąpienia bądź braku wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji Sąd stwierdził, że procedujące w sprawie organy naruszyły przepisy art. 153 p.p.s.a., art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 63 k.p.a. w zw. z art. 148 k.p.a., art. 149 § 1 i 2 k.p.a., art. 151 § 2 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Wydane zaś w toku postępowania wznowieniowego decyzje obu instancji, podobnie jak i postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 27 sierpnia 2021 r. nie odnoszą się w pełni do wniosku J. D. inicjującego kontrolowane postępowanie, co pozwala uznać je za przedwczesne. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi stwierdził, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. wydana została z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 146 § 1 k.p.a., to jest upływ pięciu lat od jej doręczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. wnosząc o jej uchylenie i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, zarzucał naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji, ponieważ upłynęło pięć lat od dnia jej wydania; - art. 146 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że termin pięcioletni liczy się od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, gdy w istocie powołany przepis wskazuje, iż termin ten liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji; - art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23; - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania na podstawie powołanego przepisu; - art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przedłożonych przez stronę dowodów; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, faktów, które organ uznał za udowodnione, dowód na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innymi dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy - art. 35 p.b w zw. z art. 34 i art. 3 pkt 2a p.b poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nie uchylenie tej decyzji, w sytuacji, gdy zaprojektowany budynek jest sprzeczny z miejskim planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 30 października 2013 r., nr LXXIII/1532/13 - art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b w zw. z § 12 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wydana w sposób prawidłowy w sytuacji, w której organ nie dokonał rzetelnego zbadania zgodności projektu z przepisami dotyczącymi usytuowania budynku w stosunku do działki sąsiadującej, która to analiza doprowadziłaby do wniosku, że projekt ten narusza wymogi określone w § 12 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia, albowiem budynek został usytuowany bez zachowania odpowiednio uregulowanej odległości od działki sąsiadującej, w warunkach jej zabudowy budynkiem z oknami połaciowymi; -art. 81 ust. 1 pkt 1c p.b przez jego niezastosowanie. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 27 lutego 2025 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazywał, że określona w art. 145 - 152 k.p.a. instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi w art. 145 § 1 k.p.a. Zaznaczył, że wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, gdyż w pierwszej kolejności polega na zbadaniu, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Dopiero ustalenie przez organ zaistnienia przesłanki wznowienia upoważnia organ do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Jednocześnie, ustalenia organu w zakresie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał nadto na określone w art. 146 i w art. 151 § 2 k.p.a. okoliczności wyłączające możliwość uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ wskazał także na wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23 i wyrażoną w nim, wiążącą organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Uwzględniając powyższe, jak i wskazane przez skarżącego ustawowe przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. (art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a.) Wojewoda Łódzki przywołał wyrażone przez organ I instancji stanowisko, co do wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania określonej art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże z uwagi na wystąpienie okoliczności z art. z art. 146 § 1 k.p.a., to jest upływ 5 lat od daty doręczenia spornej decyzji z dnia 26 czerwca 2018 r. stwierdził, iż w sprawie brak jest możliwości uchylenia tej decyzji i ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy ostatnia ze stron postępowania odebrała decyzję z 26 czerwca 2018 r. osobiście w dniu 31 lipca 2018 r., składając jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Organ podkreślił nadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. należy liczyć od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie, tj. od doręczenia decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym jako strony, nie zaś osobie pominiętej w postępowaniu, która na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania i której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, nie była doręczona. Natomiast, co do zgłoszonego żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda Łódzki wskazał, na stwierdzenie organu I instancji, iż przedstawione przez skarżącego, jak i dokumenty złożone przez niego w toku postępowania wznowieniowego, nie dowodzą zaistnienia przesłanki wznowienia określonej w w/w przepisie. Podnoszone bowiem przez skarżącego okoliczności zasadniczo odnoszą się do oceny projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 roku oraz jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz ustaleniami obowiązującego na terenie inwestycji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucał naruszenie: - art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonej w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23oraz z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23, w zakresie dwuetapowego charakteru postępowania wznowieniowego i jego skutków oraz rozumienia pojęcia nowych okoliczności faktycznych użytego w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie doszło do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, a w konsekwencji ustalenie, że w sprawie nie wystąpiła w/w przesłanka wznowienia; - art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oraz nieprzeprowadzenie postępowania, co do przyczyny wznowienia co do rozstrzygnięcia istoty sprawy – w sytuacji stwierdzenia występowania przesłanki wznowienia określonej przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także na skutek wadliwego przyjęcia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; - art. 107 § 3 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ od rozstrzygnięcia istoty sprawy, podczas gdy wystąpienie przesłanki negatywnej przedawnienia dopuszczalności uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania nie daje podstawy do takiego działania, co skutkuje niepełnym stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa i nie otwiera skarżącemu drogi do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie, gdyż konieczne jest we wznowionym postępowaniu rozstrzygnięcie o wszystkich wadach ostatecznej decyzji, a więc nie tylko o tym, że wydana została w wadliwym postępowaniu, ale także o tym, czy gdyby nie upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 p 1 k.p.a., zostałaby wydana inna decyzja; - art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie niedoniesienie się do okoliczności wskazywanych przez skarżącego, które w jego ocenie spowodowałyby, że decyzja której dotyczyć ma postępowanie wznowieniowe nie zostałaby wydana; - art. 15 k.p.a poprzez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy uchybień organu I instancji i ograniczenie się do powtórzenia poglądów wyrażonych w uzasadnieniu organu i instancji; - art. 6 k.p.a, art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z przepisami prawa i podważający zaufanie obywateli do organów państwa. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ja decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił obszerną argumentacje na zasadność stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 23 lipca 2025 r. obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego popierał wniesioną skargę. Obecna na rozprawie uczestniczka postępowania – G. S. wnosiła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem skargi J. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 27 lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 r. stwierdzającą, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r., nr DAR-UA-II.1310.2018 udzielająca G. S. pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego oraz zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz instalacji zewnętrznych: elektrycznej, wodociągowej i kanalizacji sanitarnej do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, na nieruchomości położonej przy ul. [...], na działce ew. nr [...], wydana została z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz stwierdzającą brak podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ upłynęło 5 lat od dnia jej doręczenia. Kwestionowane skargą rozstrzygnięcia podjęte zostały w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, uregulowanym w art. 145 -152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a. W sprawie, co istotne kwestia zasadności zgłoszonego przez J. D. żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. była dwukrotnie przedmiotem kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zakończonej wydaniem prawomocnych wyroków z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 565/20 oraz z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zawarty w powołanym przepisie zwrot "związanie oceną prawną" oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej (tak materialnej, jak i procesowej) w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast zwrot "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczy sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wznowienie postępowania administracyjnego obok postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Jako nadzwyczajny tryb postępowania stwarza on możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. W rozumieniu art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Po myśli art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak stanowi art. 146 § 1 i 2 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z przywołanych wyżej unormowań jasno wynika, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego etapu, określanego mianem wstępnego (formalnego), właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia. Mianowicie, czy spełnione zostały przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia o wznowieniu postępowania przewidzianego w art. 149 § 2 k.p.a., które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie trzeba mieć na względzie fakt, że wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 k.p.a. Jak podkreślano także w literaturze i orzecznictwie, do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może dojść również wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń wnioskodawcy wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji (por. wyroki NSA z 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06; z 7 stycznia 2009 r. II OSK1747/07; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania, pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi. Inaczej mówiąc skoro art. 149 § 1 k.p.a. formalizuje wznowienie postępowania przez uzależnienie wznowienia od stosownego postanowienia, to oznacza, że nie można wznowić postępowania w sposób dorozumiany na podstawie podjęcia innych czynności przez organ. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu wyrażonego w udzielonej odpowiedzi na skargę, kwestionowana skargą decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 27 lutego2025 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 r. podjęte zostały z pominięciem pierwszego etapu, to jest bez uprzedniego wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 13 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 kwietnia 2023 r., a także postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr DPRG-UA-II.1522.2021(pkt 1 wyroku). Co prawda, wskazany w sentencji w/w wyroku numer uchylanego postanowienia z dnia 27 sierpnia 2021 r. (...)1522.2021 jest oznaczeniem wydanego w tym samy dniu postanowienia o zawieszeniu, z urzędu postępowania wznowieniowego do czasu zakończenia ostateczną decyzją zainicjowanego przez skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2018 r., zawisłego przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Warszawie, niemniej jedna z uzasadnienia wyroku bezspornie wynika, że Sąd zakwestionował prawidłowość wydanego w dniu 27 sierpnia 2021 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. Ponadto Sądowi rozpoznającemu niniejszą skargę z urzędu wiadomo, że postanowieniem z dnia 21 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w punkcie 1 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23 w ten sposób, że w miejsce błędnego numeru postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2021 r. "DPRG-UA-II.1522.2021" wpisać prawidłowy numer "DPRG-UA-II.1521.2021". Tym samym brak dochowania przez procedujące w sprawie organy administracji przewidzianego prawem trybu postępowania wznowieniowego skutkuje stwierdzeniem, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 149 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś, uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego podjętych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji. Jednocześnie stwierdzone w powyższym zakresie uchybienie, czyni przedwczesnym możliwość dokonania przez Sąd oceny zarzutów skargi, co do prawidłowości kwestionowanych nią decyzji. Przypomnieć jednak należy, że w toku postępowania organy administracji, z urzędu jak i na wniosek, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jednocześnie zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej są obowiązane wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Jedną z konsekwencji powyższej zasady jest ciążący na organie odwoławczym obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Jak wynika bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało należycie rozważone, a jeżeli zapadło odmienne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. Inaczej mówiąc treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji winna wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie, jak również zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie z jednej strony umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ podejmując wydaną decyzję, z drugiej zaś jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie obowiązkowi uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w wyżej wskazanych przepisach, skutkuje wadliwością, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Z przywołaną wyżej zasadą przekonywania ściśle się wiąże wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku skutecznego wniesienia środka odwoławczego, powstaje zatem obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Wniesienie odwołania przenosi bowiem na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a przy tym obliguje organ odwoławczy także do rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Dlatego też do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne natomiast jest, aby wydanie tych rozstrzygnięć zostało poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem wszechstronnej jego oceny przez każdy z organów postępowania. Rozpatrując sprawę ponownie organy, stosownie do powołanego wyżej art. 153 p.p.s.a., zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak i wydanych w sprawie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 565/20 oraz z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 688/23, w szczególności do przeprowadzenia procedury wznowieniowej zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, jak i uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., z uwzględnieniem wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). dj