I SA/Wa 1489/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 maja 2022 r. nr KOA/1284/Sr/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 9 maja 2022 r., nr KOA/1284/Sr/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej SKO lub organ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia 2 marca 2022 r. nr 000148.SP/2022. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia 2 marca 2022 r. nr 000148.SP/2022 Burmistrz Miasta J. odmówił przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. M. . Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. M. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 9 maja 2022 r., nr KOA/1284/Sr/22 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium, przywołując treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) podniosło, że organ I instancji błędnie stwierdził, że wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć bowiem należy, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13 został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło jednak, że błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem skarżący nie spełniła przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Jak podkreśliło Kolegium świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia, lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jego istotą jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Kolegium wezwało skarżącego do precyzyjnych wyjaśnień dotyczących przebiegu jego zatrudnienia. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż po ukończeniu studiów i odbyciu służby wojskowej, od 1 października 1988 r. podjął pracę w [...] w W. , przemianowanym po 1997 r. na [...] . Po zwolnieniu rozpoczął pracę w firmie [...] , która obejmowała budowę hotelu we Frankfurcie do marca 2005 r. W 2005 r. skarżący wyjechał do Irlandii i pracował tam w firmie [...], następniewrócił do kraju, gdzie pracował w [...], która po pół roku ogłosiła upadłość. Dalej pracował krótkotrwale na umowach zlecenia w firmach [...],[...],[...] i [...], które wykonywały prace budowlane na terenie Szwajcarii i Francji. Ostatnią datą zatrudnienia, jaką podał skarżący jest 2005 r. Potem zatrudniał się jedynie krótkotrwale. Opierając się na oświadczeniu skarżącego Kolegium przyjęło, że istotny dla oceny rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest rok 2005. "Krótkotrwałe zatrudnienia" następujące potem Kolegium oceniło jako mało znaczące. Tym samym były to zajęcia, które nie wykluczały opieki nad matką, gdyby zaszła taka potrzeba: czy to z powodu ich krótkotrwałości i znacznych przerw między jednym i drugim zleceniem, czy też ze względu na dzielenie się obowiązkami z siostrą, która według oświadczenia pomagała w opiece. Zdaniem Kolegium z opisanego układu zdarzeń wynika, że skarżący istotnie w roku 2020 lub 2021 mógł wrócić do kraju w celu sprawowania opieki nad matką, ale nie było to związane z rezygnacją z zatrudnienia. Ustanie stałego, regularnego zatrudnienia nastąpiło bowiem w 2005 r. Z wywiadu środowiskowego wynika też, że siostra z rodziną zajmuje piętro tego samego budynku, w którym mieszkają wszyscy członkowie rodziny. Skarżący do tej pory dzielił się opieką z siostrą. Z całą pewnością sam sprawował ją w rozmiarze wykluczającym podjęcie pracy według stanu na dzień przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - 25 lutego 2022 r. Oceniając tak przedstawiony stan faktyczny Kolegium doszło do wniosku, że nie zachodzi związek przyczynowy między zaniechaniem pracy w 2005 r. przez skarżącego a pojawieniem się konieczności opieki nad matką w 2019 r. Przemawia za tym odległość w czasie obu zdarzeń. Z kolei dzielenie opieki z siostrą przynajmniej w początkowym okresie niepełnosprawności matki świadczy o tym, że skarżący indywidualnie nie sprawował opieki stałej czy długotrwałej, zajmującej znaczną część doby i uniemożliwiającej zatrudnienie, choćby w niepełnym wymiarze czasu. W świetle powyższego, zdaniem Kolegium, brak jest w niniejszym przypadku bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Na powyższą decyzję M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Wniósł także o zobowiązanie organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że dla przyznania zobowiązanemu zstępnemu w I stopniu z tytułu obowiązku alimentacyjnego tego świadczenia znaczenie ma przebieg jego drogi zarobkowej i zatrudnienia w długim okresie jeszcze przed stwierdzeniem u osoby niepełnosprawnej jej niepełnosprawności w stopniu zupełnym, tj. przed listopadem 2021 r., przy czym przepis ten stanowi, że o świadczenie pielęgnacyjne można ubiegać się dopiero w momencie, gdy osoba wymagająca trwałej opieki legitymuje się orzeczeniem o swojej niepełnosprawności, co nastąpiło właśnie dopiero w listopadzie 2021 r., a skarżący wniosek swój o świadczenie złożył w styczniu 2022 r; 2. Naruszenie art. 18 Konstytucji RP poprzez godzenie w konstytucyjny nakaz ochrony i opieki nad rodziną - gdyż pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązanemu do opieki synowi de facto pozbawia go środków do życia (kończące się oszczędności), gdyż nie może on podjąć aktualnie (tj. od momentu stwierdzenia niepełnosprawności u mamy) żadnej pracy zarobkowej (w tym dorywczej) przy jednoczesnym istnieniu ewidentnego związku przyczynowego pomiędzy tą okolicznością a stanem zdrowia mamy J. (jej niepełnosprawnością); 3. Naruszenie art. 7 i 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne zgromadzenie materiału dowodowego i jego błędną ocenę (chaotyczny i wybiórczy wywiad środowiskowy, wyciągnięcie błędnych wniosków z oświadczeń skarżącego) i w konsekwencji brak dbałości o słuszny interes obywatela w tym postępowaniu; 4. Naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestnika do władzy publicznej i z naruszeniem zasad równego traktowania; 5. Naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania poprzez żądanie od skarżącego przedłożenia dokumentów z odległych lat od zagranicznych pracodawców/zleceniodawców (bez pouczenia o obowiązku ich tłumaczenia) w bardzo krótkim, 7-dniowym terminie przy jednoczesnym czasie trwania wydawania decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia blisko 4 miesięcy. Przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że zdaniem skarżącego art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis ten nie wymaga od organu badania całego przebiegu sposobu i czasu zarobkowania przez wnioskodawcę z czasu jeszcze przed orzeczeniem o niepełnosprawności przez osobę wymagającą stałej opieki ze strony tego wnioskodawcy. Fakt, że wnioskodawca nie pracuje i nie pracował na moment składania wniosku, ani pracy zarobkowej nie może podjąć na ten moment został w postępowaniu udowodniony (ale organ wyciągnął błędne wnioski, naruszając tym samym art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, według kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. , odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 dalej "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na wstępie wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko SKO, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, kryterium momentu powstania niepełnosprawności nie może stanowić wyłącznej podstawy orzekania o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Prawidłowe jest także stanowisko organu w odniesieniu do drugiej z przesłanek omawianych przez organ tj. przesłanki uniemożliwiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jej niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki. Z powołanego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, że jednym z wymogów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest faktyczna rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem i wyłączną przyczyną jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie. Jeżeli nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną przez taką osobę opieką nad osobą wymagającą opieki (opieka nad tą osobą nie była bezpośrednią przyczyną rezygnacji z zatrudnienia), to w konsekwencji nie zostaje spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r, I OSK 1333/21). Zatem organ administracji ma obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter wnioskowy, co oznacza, że to strona powinna wykazać, że spełnia przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. W niniejszej sprawie skarżący na wezwanie SKO złożył do akt sprawy oświadczenie z dnia 2 maja 2022 r., dotyczące przebiegu jego drogi zawodowej. Z tego oświadczenia wynika, że skarżący ostatnią aktywnośc zawodową na podstawie umowy o pracę wykazywał do 2008 r. Potem pracował tylko sporadycznie na podstawie krótkotrwałych umów zlecenia wykonywanych za granicą, nie wskazał jednak konkretnych danych dotyczących tych umów. Podał również, że matka od maja 2019 r. wymaga całodobowej opieki, którą wcześniej sprawował wspólnie z siostrą. Z kolei w oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2022 r. wskazał, że pracował za granicą do 2021 r., jednak pogarszający się stan zdrowia matki zmusił go do powrotu do Polski i podjęcia opieki nad matką. Sam skarżący wskazał, że od 2008 r. jego zatrudnienie na podstawie umów zlecenia miało charakter krótkotrwały, a nie staly. Zatem pogorszenie się stanu zdrowia matlki skarżącego w 2019 r. i powinność zapewnienia jej kompleksowej opieki nie spowodowało u skarżącego konieczności z rezygnacji z zatrudnienia (czy "niepodejmowania zatrudnienia"), skoro już przed 2019 r. taką aktywność przez ponad 10 lat wykazywał jedynie sporadycznie. Analizując zatem historię zawodową skarżącego oraz sposób sprawowania opieki nad matką do 2021 r., należy stwierdzić, że opieka nad nią nie była wyłącznym powodem niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia, bowiem już przed 2019 r. jego aktywnośc zawodowa była sporadyczna i krótkotrwała. Trudno w tej sytuacji uznać, że skarżący chciałaby podjąć aktywność zawodową z momentem podjęcia opieki nad matką, jeżeli takiej aktywności nie wykazywał już wiele lat wcześniej. Zasadnie zatem Kolegium uznało, że nie została spełniona przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia", która stanowi warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zajęcia zawodowe skarżącego nie wykluczały opieki nad matką, gdyby zaszła taka potrzeba: czy to z powodu ich krótkotrwałości i znacznych przerw między jednym i drugim zleceniem, czy też ze względu na dzielenie się obowiązkami z siostrą, która według oświadczenia pomagała w opiece. Stąd nie sposób wiązać braku jego aktywności zawodowej z koniecznością sprawowania opieki. Należy przy tym zauważyć, że sąd nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącego i zakresu sprawowanej opieki przez skarżącego (do czego jest zobowiązany zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy; tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359). Jednak sama konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie stanowi - w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. - samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W niniejszej sprawie zaś taki związek przyczynowy nie zachodzi. Trafnie zatem w tych okolicznościach faktycznych, które skutecznie przez skarżącego nie zostały zakwestionowane, Kolegium wywiodło, że nie została w sprawie spełniona podstawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkująca uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego odnosząca się do związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia brakiem jego podejmowania) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Argumentacja skarżącego skupiła się przede wszystkim na akcentowaniu stopnia niepełnosprawności matki, w tym znacznego pogorszenia jej stanu zdrowia w maju 2019 r., co powoduje po jego stronie koniczność zapewnienia jej opieki, a tym samym uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Jednakże jak sam skarżący podał w oświadczeniu z 2 maja 2022 r., tę opiekę do 2021 r. sprawował wspólnie z siostrą. Okoliczności te wskazują, że do 2021 r. opieka nad niepełnosprawną matką nie wymagała stałej obecności w domu skarżącego i mógł podjąć pracę, choćby w niepełnym wymiarze. Podkreślić należy, że na siostrze skarżącego także ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki, wynikający wprost z treści art. 129 § 1 k.r.o. Podkreślić zatem należy, że wykonywanie pracy czy inne zajęcie nie zwalniają z wykonywania względem matki obowiązku alimentacyjnego - albo osobiście, albo poprzez osoby trzecie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podzielany jest pogląd, że dopuszczalna jest każda postać́ świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez wypłatę̨ niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków, w tym zapewnienia usług opiekuńczych. W związku z czym opiekę nad matką można rozłożyć równomiernie na każde z dzieci, tak aby nie obciążać tym obowiązkiem jednej osoby. Wyłącznie deklarowana wola, nawet urzeczywistniona w sprawowaniu opieki nad daną osobą, nie są wystarczające dla przełamania ustawowych reguł przyznawania świadczenia (por. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1210/21). Zasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że brak jest bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia i koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką pomimo tego, że jak wynika z akt spraw, opieka ta jest faktycznie sprawowana i organ nie ma do niej zastrzeżeń. Przywołane wyżej okoliczności jednoznacznie zatem wskazują, że sytuacja zawodowa skrżacego nie miała bezpośredniego związku z koniecznością opieki nad matką i nie mogą pozostać obojętne przy ocenie, czy strona ubiegając się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spełnia ustawową przesłankę "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką. Ustalenia poczynione w tym zakresie, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu. W odpowiedzi na twierdzenia skargi, że konstytucyjne zasady ochrony i opieki nad rodziną sprzeciwiają się wykładni przepisów prawa dokonanej przez organy administracji w tej sprawie podnieść trzeba, że skarżący nie dostrzega, iż zasada sprawiedliwości społecznej sprzeciwia się równocześnie nieuzasadnionemu przerzucaniu na organy państwa (a przez to na innych obywateli) obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wypłatą świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji są w stanie spełnić ten obowiązek np. gdy uzyskują dochody z pracy zarobkowej. Przepisy Konstytucji RP i wydane w oparciu o ustawę zasadniczą przepisy prawa wprowadzają nakaz ochrony i opieki nad rodziną właśnie poprzez regulacje dotyczące obowiązku alimentacyjnego, który należy realizować, a szczególną pomoc materialną i społeczną ze strony władz publicznych mają rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej zapewnić regulacje prawne dotyczące pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych, co nie znaczy, że państwo nie może wprowadzić zasad dostępu do tych świadczeń, gwarantując ich otrzymanie przez osoby, którym faktycznie się one należą. Sąd zaznacza, że jest mu znane orzecznictwo zaprezentowane w skardze złożonej do sądu, dotyczące wykładni przepisów z zakresu zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak każda indywidualna sprawa posiada własną specyfikę i tak też powinna być rozpatrywana. Z tych to powodów Sąd uznał, za niezasadne zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Organ w sposób logiczny, odwołując się do zebranych w sprawie dowodów, wykazał, że opisane we wniosku czynności opiekuńcze w istocie stanowią pomoc córki w czynnościach życia codziennego niepełnosprawnej matki, a pomoc ta mogła być świadczona poza godzinami pracy zarobkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.