I GSK 973/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1161/25 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia i zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. C. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 17 marca 2025 r., nr DIP.ADM.550.17.44.2024.KH(4); PW-518742.KG w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2025 r. o sygn. V SA/Wa 1161/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA w Warszawie) pozostawił bez rozpatrzenia skargę A. C. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 17 marca 2025 r. nr DIP.ADM.550.17.44.2024.KH(4); PW-518742.KG w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem postanawia: Ponadto zwrócił ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Sąd I instancji przyjął, że wniesioną skargę jako niekompletną należało pozostawić bez rozpatrzenia, gdyż w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Wynika to z treści art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 14 lzf ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198, dalej: u.z.p.p.r., ustawa wdrożeniowa). Ocena powyższa wynika z tego, że zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków skargi przez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii obejmującej wniosek o dofinansowanie, informację z 19 grudnia 2024 r., wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia, rozstrzygnięcie wniosku o ponowną ocenę z 17 marca 2025 r. wraz z ewentualnymi załącznikami - w terminie7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 2 ww. ustawy). Wyjaśniono, że skany wskazanych dokumentów nie zostały uwierzytelnione zgodnie z art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Pouczono skarżącego o treści art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a. Wezwanie to zostało uznane za doręczone skarżącemu 14 maja 2025 r. Pismo dwukrotnie awizowano (30.04.2025 r. oraz 08.05.2025 r.) i ostatecznie zwrócono z adnotacją urzędu pocztowego – "zwrot - nie podjęto w terminie". Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożył skarżący zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd, że strona nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie, podczas gdy skarżący uzupełnił braki formalne w terminie 7 dni od dnia, w którym powziął wiedzę o wystosowanym do niego wezwaniu; 2) art. 48 § 1, § 3 i § 5 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że strona nie złożyła wymaganych dokumentów we właściwej formie, pomimo że zostały one złożone w postaci odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30c ust. 6 w zw. z art. 14lzf u.z.p.p.r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych w ustawowym terminie, co skutkowało pozostawieniem skargi bez rozpoznania pomimo braku podstaw prawnych do zastosowania takiego rygoru. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie w załączeniu przedłożył dokumentację. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżący nie dopełnił obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, ignorując faktyczne okoliczności sprawy, w szczególności brak skutecznego doręczenia wezwania oraz niezwłoczne podjęcie przez skarżącego działań zmierzających do wykonania zobowiązania w terminie 7 dni od momentu faktycznego powzięcia wiedzy o konieczności dokonania uzupełnienia. Równocześnie, skarżący spełnił wymogi dotyczące formy złożonych dokumentów, przedkładając poświadczone odpisy zgodne z art. 48 p.p.s.a. Jak wskazał autor zażalenia "zastosowanie fikcji doręczenia (doręczenia zastępczego)" było w sprawie nieuzasadnione, a ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu na podstawie domniemania doręczenia - nieprawidłowe. Doręczenie nie spełniło wymogów skuteczności określonych w art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. Zastosowanie rygoru formalnego w postaci pozostawienia skargi bez rozpoznania w sytuacji, gdy brak formalny został usunięty, a uchybienie terminowi było skutkiem wyłącznej winy operatora pocztowego, pozostaje w sprzeczności z ochronnym charakterem przepisów szczególnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 14lzf ust. 2 u.z.p.p.r. w przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685). Z art. 14 lzf ust. 3 u.z.p.p.r. wynika, że taka skarga jest wnoszona przez podmiot wnioskujący o objęcie wsparciem w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 14 lze ust. 4 lub 7, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, przy czym skarga podlega wpisowi stałemu, a do procedury tej stosuje się odpowiednio przepisy art. 30c ust. 2a-6 oraz art. 30d-30i wspomnianej ustawy. Z art. 30c ust. 2a w zw. z art. 14 lzf ust. 3 u.z.p.p.r. wynika, z jakich elementów składa się kompletna dokumentacja jaką wnioskodawca jest zobowiązany dostarczyć wraz ze skargą. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 30c ust. 2b ustawy składana wraz ze skargą dokumentacja winna stanowić oryginały, bądź też kopie, jednakże kopie uwierzytelnione. W myśl art. 30c ust. 6 u.z.p.p.r. w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji, sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. W sytuacji złożenia skargi niekompletnej (to jest niezawierającej dokumentacji określonej w art. 30c ust. 2a i 2b ustawy) ustawodawca wyraźnie określił skutek w postaci pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy). Odnosząc się do zarzutu określonego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należy zauważyć, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30c ust. 6 w zw. z art. 14lzf u.z.p.p.r. i prawidłowo zastosował art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy, pozostawiając skargę bez rozpatrzenia. Na gruncie niniejszej sprawy, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 2 ww. ustawy). Jak wyjaśnił Sąd I instancji skany wskazanych dokumentów nie zostały uwierzytelnione zgodnie z art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącemu na wskazany przez niego adres w dniu 14 maja 2025 r. w trybie fikcji prawnej doręczenia. Zatem termin na uzupełniła braków formalnych skargi upływał w dniu 21 maja 2025 r. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z oznaczeń umieszczonych na kopercie wynika korespondencja kierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana, tj. 30 kwietnia 2025 r. (I awizo) oraz 8 maja 2025 r. (II awizo), a wobec niepodjęcia w ww. terminie, przesyłka została ostatecznie zwrócona 16 maja 2025 r. z adnotacją urzędu pocztowego – "zwrot - nie podjęto w terminie" (dowód: koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k 41 akt sądowych). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że prawidłowo zastosowano tryb doręczenia wynikający z art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument urzędowy jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (co w równej mierze odnosić należy do niepodjętej w terminie, a zwróconej do sądu przesyłki), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot oraz zawiera prawidłowe kompletne adnotacje - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (por. m.in. postanowienia NSA z dnia: 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 179/20; 30 września 2020 r., sygn. akt I FZ 159/20; 13 maja 2020 r., sygn. akt I FZ 29/20; 25 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 117/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 858/19). Z tej przyczyny kluczowym w niniejszej sprawie dowodem - z którego wynika fikcja doręczenia pisma procesowego - jest treść prawidłowo opisanej, zwróconej do Sądu przesyłki (koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru). W niniejszej sprawie na kopercie z przedmiotową przesyłką widnieją pieczęcie i podpisy operatora pocztowego ze wskazaniem ww. dat awizacji pisma, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacja o umieszczeniu w drzwiach adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji prawnej doręczenia może natomiast nastąpić, po uprzednim obaleniu domniemania prawdziwości ww. dokumentu urzędowego gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Należy stwierdzić, że powyższego dowodu fikcji prawnej doręczenia jak i danych w nim zawartych nie podważyło stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej wskazujące na brak otrzymania zawiadomienia oraz powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki i nieprawidłowościach w działalności operatora pocztowego. W przytoczonym w skardze kasacyjnej piśmie z dnia 18 czerwca 2025 r. stanowiącym odpowiedź na reklamację, P. P. S.A. nie potwierdziła nieprawidłowości w doręczeniu przedmiotowej przesyłki, w tym braku pozostawienia zawiadomienia o przesyłce pod adresem skarżącego. Poczta nie potwierdziła również stanowiska przedstawionego w oświadczeniu Pani A. N., który jak twierdzi skarżący jest pracownikiem (doręczycielem) Poczty. Ponadto z adnotacji listonosza umieszczonych na kopercie nie wynika, że osoba składająca oświadczenie była osobą dokonującą awizacji przedmiotowej przesyłki adresowanej do skarżącego. Również oświadczenie Pani D. C. która prowadzi działalność pod tym samym adresem co skarżący nie znajduje potwierdzenia w stanowisku Poczty Polskiej. Zatem operator nie wskazał na istnienie problemu w doręczaniu przesyłek na adres skarżącego w okresie, którego dotyczy wniosek. Sąd I instancji trafnie zatem zastosował art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy, pozostawiając skargę bez rozpatrzenia, co czyni niezasadnym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie, co spowodowało trafną ocenę złożenia skargi niekompletnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie skargi kompletnej (niekompletnej) należy interpretować w kontekście art. 30c ust. 2a i 2b tej ustawy i odnosić do dokumentacji dotyczącej sprawy, którą wnoszący skargę jest zobowiązany do niej dołączyć. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w punkcie 1. 1 i 1. 2 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że Sąd I instancji nie naruszył art. 49 § 1 i 2 oraz art. 48 § 1, § 3 i § 5 p.p.s.a., gdyż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie na podstawie okoliczności stanu faktycznego istniejących na dzień orzekania to jest na dzień 10 czerwca 2025 r. Tym samym niezasadne są twierdzenia skarżącego, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia uzupełnił on w ustawowym terminie braki formalne skargi poprzez przedłożenie kompletnej dokumentacji. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą zdarzeń przyszłych, mających miejsce po dniu wydania postanowienia przez Sąd I instancji, których to zdarzeń Sąd I instancji nie mógł wziąć pod uwagę, wydając zaskarżone orzeczenie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosek pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).