III SA/Gd 241/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-08-07
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zatwierdzający regulamin strzelnicy jest zobowiązany do weryfikacji, czy planowana strzelnica (w tym otwarta) stanowi obiekt budowlany i czy uzyskała wymagane prawem pozwolenia na budowę i użytkowanie?Ratio decidendi
Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy jest zobowiązany do weryfikacji, czy planowana strzelnica, w tym otwarta, stanowi obiekt budowlany i czy uzyskała wymagane prawem pozwolenia na budowę i użytkowanie. Brak takich dokumentów stanowi podstawę do odmowy zatwierdzenia regulaminu, ponieważ prawidłowe funkcjonowanie strzelnicy, zgodnie z ustawą o broni i amunicji, wymaga, aby była ona zlokalizowana, zbudowana i zorganizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym Prawem budowlanym.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił zatwierdzenia regulaminu strzelnicy otwartej, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających legalność jej budowy i dopuszczenie do użytkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawca argumentował, że strzelnica otwarta nie jest obiektem budowlanym i nie wymaga pozwoleń budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że strzelnica otwarta jest obiektem budowlanym i wymaga uzyskania pozwoleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 marca 2025 r. nr SKO Gd/2098/24 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia regulaminu strzelnicy oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 lutego 2024 r. nr RRiGN.4223.1.2023 Wójt Gminy Liniewo, działając na podstawie art. 46 i 47 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. ustawy o broni i amunicji (Dz.U. z 2022, poz. 2516 ze zm.), odmówił A. B., jako wnioskodawcy, zatwierdzenia regulaminu strzelnicy na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości G. pod adresem [...].
Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie organ wskazał, że w dniu 19 grudnia 2023 r. otrzymał wniosek A. B. o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy na działce nr [...] położonej w miejscowości G. pod adresem [...] w gminie L. Do wniosku załączono regulamin strzelnicy, zaświadczenie o poziomie wód gruntowych, mapę i zdjęcia terenu pod strzelnicę.
Wezwaniem z dnia 27 grudnia 2023 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, w tym kserokopię decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania.
W dniu 12 stycznia 2024 r. A. B. przedłożył część z żądanych dokumentów, w tym m.in. plan graficzny strzelnicy z oznaczeniami, czy kopię legitymacji prowadzącego strzelanie jaką wydał wnioskodawcy Polski Związek Strzelectwa Sportowego po odbyciu tam stosownego szkolenia w tym zakresie, Ponadto wyjaśnił, iż nie posiada decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania, a uznaje, że decyzja o zatwierdzeniu przez wójta regulaminu strzelnicy będzie takiego rodzaju dokumentem.
W uzasadnieniu wskazano, że teren działki o nr geod. [...] w miejscowości G. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L. Obszar wyznaczony na organizację strzelnicy stanowi wg ewidencji gruntów grunt rolny RVI. Według informacji wnioskodawcy teren pod strzelnicę został wyprofilowany w sposób umożliwiający wybudować strzelnicę.
Organ zaznaczył, że w ustawie o broni i amunicji określone zostały zasady funkcjonowania strzelnic, natomiast ustawa nie zawiera definicji strzelnicy. Z kolei regulamin strzelnicy ma określać "zasady zachowania bezpieczeństwa", a więc zasady zorganizowania strzelnicy, sposób zachowania się osób korzystających ze strzelnicy, co wynika z treści wzorcowego regulaminu strzelnicy, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic (Dz. U. Nr 18 poz. 234 ze zm.). We wzorcowym regulaminie określono warunki korzystania ze strzelnicy, sposób obchodzenia się z bronią i sposób zachowania się osób przebywających na strzelnicy. Ponadto w art. 46 ust. 1 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wskazał, że cel, który chce osiągnąć (tj. zachowanie wymogów ochrony środowiska oraz wykluczenie możliwości wydostania się poza obręb strzelnicy pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzelnicy) ma być uzyskany nie tylko przez odpowiednie zorganizowanie, ale także przez odpowiednie zlokalizowanie i zbudowanie strzelnicy.
Na tej podstawie organ uznał, że z art. 46 cyt. ustawy wynika obowiązek wykazania przez osobę ubiegającą się o zatwierdzenie regulaminu, że konkretny obiekt jest strzelnicą, spełniająca określone w tym przepisie wymogi. Bez potwierdzenia odpowiedniej lokalizacji strzelnicy oraz jej zbudowania i użytkowania zgodnie z obowiązującym prawem, brak jest podstaw do stwierdzenia, czy dana strzelnica będzie gwarantowała, wespół z zatwierdzonym regulaminem, osiągnięcie celu ustawy o amunicji i broni w postaci wymogów związanych z bezpieczeństwem i ochroną środowiska.
W ocenie organu w tej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, że obiekt strzelnicy spełnia wskazane wymagania. Odnosząc się do wyjaśnień wnioskodawcy zawartych w piśmie z dnia 12 stycznia 2024 r. w zakresie niedysponowania decyzją potwierdzającą dopuszczenie strzelnicy do użytkowania, należałoby dojść do przekonania, że skoro przedmiotem badania organu wydającego decyzję na podstawie art. 47 ustawy o broni i amunicji jest tylko sam regulamin, to w ogóle zbędne byłoby określanie miejsca, w którym strzelnica ma działać. W takiej sytuacji można by dojść do przekonania, że zbędna jest także regulacja wymagająca zatwierdzenia decyzją regulaminu skoro wystarczyłoby posłużenie się wzorcem regulaminu strzelnicy opracowanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji rozporządzeniem z 15 marca 2000 r.
Wydając decyzję Wójt Gminy Liniewo brał pod uwagę m.in. stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1462/17, gdzie stwierdzono, że wójt gminy posiada kompetencję do weryfikowania (badania), czy strzelnica zbudowana jest zachowaniem wymogów prawa budowlanego oraz czy jest dopuszczona do użytku w rozumieniu przepisów, m.in. przez żądanie przedłożenia przez wnioskodawcę pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy jest uprawniony do sprawdzenia, czy kompetentne organy w adekwatnym trybie afirmowały lokalizację i budowę strzelnicy.
Wójt Gminy Liniewo po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że wnioskodawca nie posiada uprawnień do zlokalizowania strzelnicy na dz. nr [...] w G., wobec czego odmówił zatwierdzenia regulaminu.
A. B. wniósł odwołanie od tej decyzji, gdzie wskazał, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o broni i amunicji, poprzez żądanie od niego przedłożenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy obecnie obowiązujące przepisy tej ustawy nie upoważniają wójta do żądania takich dokumentów. Organ nie dokonał również wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie tego, czy inwestycja planowana przez wnioskodawcę, to jest strzelnica, w ogóle wymaga zezwolenia na użytkowanie lub wymaga innych zezwoleń przewidzianych przepisami ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył, że nie każdy obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane wymaga uzyskania administracyjnego zezwolenia. W ocenie odwołującego się jego strzelnica w ogóle nie należy do kategorii obiektów budowlanych.
Decyzją z dnia z dnia 10 marca 2025 r. nr SKO Gd 2098/24 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji jako prawidłową.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 45 ustawy o broni i amunicji broń palna oraz inna broń zdolna do rażenia celów na odległość może być używana w celach szkoleniowych i sportowych tylko na strzelnicach.
Strzelnice powinny być zlokalizowane, zbudowane i zorganizowane w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz wykluczający możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego w sposób zgodny z regulaminem strzelnicy (art. 46 ust. 1 cytowanej ustawy). Celem ustawy o broni i amunicji w odniesieniu do strzelnic jest więc zapewnienie prawidłowego ich funkcjonowania, tj. w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa.
Szczegółowe zasady zachowania bezpieczeństwa na strzelnicy określa regulamin strzelnicy o czym stanowi art. 46 ust. 2 cytowanej ustawy.
Kwestię zorganizowania strzelnicy należy uzależnić w pierwszej kolejności od uzyskania odpowiednich zgód właściwych organów na jej zrealizowanie oraz użytkowanie. Ustawa o broni i amunicji wyraźnie formułuje wymóg, zgodnie z którym strzelnice powinny być odpowiednio zlokalizowane i zbudowane. Te wymagania zostały szczegółowo określone, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 48 z ustawy o broni i amunicji w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz. U. Nr 27, poz. 341). Ponadto dodatkowe wymogi bezpieczeństwa jakie powinna spełniać strzelnica wynikają z ustępu 3 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic (Dz. U. z 2000 r. Nr 18, poz. 234). Są to dodatkowe wymagania jakie normodawca formułuje w odniesieniu do procesu inwestycyjno-budowlanego dla strzelnic i łączy je przedmiotowo z odpowiednim sposobem organizacji strzelnicy.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o broni i amunicji zatwierdzenie regulaminu strzelnicy następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Z dniem 28 lipca 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o broni i amunicji dokonana w art. 10 ustawy z dnia 23 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz. U. poz. 803). Znowelizowano kilka przepisów ustawy o broni i amunicji, w tym w zakresie dotyczącym postępowania o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy znowelizowano przepis art. 47 - dodając ust. 2 o stosowaniu w tym postępowaniu przepisów działu II rozdziału 14 k.p.a.
Wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) nie posiada na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji kompetencji do zatwierdzania lokalizacji, budowy i użytkowania strzelnicy. Jednakże bez potwierdzenia odpowiedniej lokalizacji strzelnicy oraz jej zbudowania i użytkowania zgodnie z obowiązującym prawem brak jest podstaw do stwierdzenia, czy dana strzelnica będzie gwarantowała wespół z zatwierdzonym regulaminem osiągnięcie celu ustawy o amunicji i broni w postaci wymogów związanych z bezpieczeństwem i ochroną środowiska. W tym zakresie w trakcie postępowania dotyczącego zatwierdzenia regulaminu strzelnicy wójt może jedynie dokonać ustaleń odnośnie faktu, czy wnioskodawca posiada uprawnienie do zlokalizowania strzelnicy w danym miejscu, czy strzelnica powstała zgodnie z prawem na podstawie odpowiednich zgód m.in. organów architektoniczno-budowlanych. Są to zatem okoliczności, które powinny być przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które Wójt powinien ustalić przed zatwierdzeniem regulaminu strzelnicy. W innym wypadku nie można by w ogóle stwierdzić czy strzelnica, jako obiekt budowlany, spełnia określone wymagania przewidziane ustawą o broni i amunicji.
W ocenie organu z systemowej wykładni art. 46 oraz art. 47 ustawy o broni i amunicji wynika, że organ zatwierdzający regulamin strzelnicy posiada kompetencję do weryfikowania, czy strzelnica zbudowana jest z zachowaniem wymogów prawa budowlanego oraz czy jest dopuszczona do użytku. Weryfikowanie to odbywa się przez żądanie przedłożenia przez wnioskodawcę, który dostarczył regulamin strzelnicy do zatwierdzenia, stosownych decyzji jak np. pozwolenie budowlane, czy pozwolenie na użytkowanie strzelnicy jako obiektu budowlanego.
Organ stanął na stanowisku, że strzelnica jest obiektem budowlanym, co wynika nie tylko z faktu usytuowania na terenie działki, ale z regulacji prawa budowlanego, definiujących obiekty budowlane w zestawieniu z przepisami szczególnymi normującymi jakie warunki powinna spełniać strzelnica. Mając na uwadze treść art. 3 pkt 1 oraz art. 3 pkt 3 tej ustawy Prawo budowlane wskazano, że strzelnica może być kwalifikowana jako obiekt budowlany, również gdy jest budowlą. Zaznaczono że kwalifikacja konkretnego obiektu (wytworu) do kategorii obiektów budowlanych w myśl przepisów Prawa budowlanego nie oznacza konieczności spełniania cech budynku. Obiektem budowlanym jest bowiem także budowla.
Pod pojęciem budowli należy w ocenie organu rozumieć więc także tzw. strzelnicę otwartą, czyli niestanowiącą odrębnego budynku. Podkreślono, że tego typu strzelnica jest właśnie przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co dokumentują załączone przez wnioskodawcę fotografie, z których jednoznacznie też wynika, że obiekt ten jest wytworem człowieka, a nie sił natury. W tym zakresie organ podzielił stanowisko NSA zawarte m.in. w wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 825/22, że strzelnica zawsze stanowi obiekt budowlany, będący albo budynkiem, albo budowlą.
Wobec tego stwierdzono, że skoro strzelnica zawsze będzie stanowiła obiekt budowlany, a w obowiązującym porządku prawnym obowiązuje zasada reglamentacji procesu budowlanego, zgodnie z którą uzyskanie stosownych formalnoprawnych zgód następuje przed zrealizowaniem inwestycji - to podlega tym zasadom również strzelnica. A zatem w pierwszej kolejności ocenie podlegać powinno, czy inwestycja (strzelnica) może zostać zrealizowana na danym terenie (czy określone przeznaczenie terenu wynika z treści planu miejscowego lub jest możliwe na podstawie decyzji o warunkach zabudowy), w tym czy może nastąpić na określonym rodzaju użytków gruntowych; w następnej kolejności czy wymaga zgłoszenia budowlanego czy pozwolenia na budowę, a końcowo: czy niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, czy też wystarczy zawiadomienie o przystąpieniu do użytkowania. Wymagania powyższe są wymaganiami systemowymi dla procesu budowlanego, wynikającymi z przepisów ustaw: z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (vide rozdział 2 ustawy); z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (rozdział 5); z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 28, 30, art. 55 i następne). Do powyższych regulacji systemowych wprost nawiązuje treść zacytowanego wcześniej art. 46 ust. 1 Ustawy o broni amunicji. Zawarty w tym przepisie wymóg "zlokalizowania, zbudowania i zorganizowania" strzelnicy jest niczym innym jak wymaganiem zrealizowania strzelnicy zgodnie z warunkami systemowymi wynikającymi z przepisów prawa.
Inaczej rzecz ujmując, skoro celem ustawy o bron i amunicji, w odniesieniu do strzelnic, jest zapewnienie prawidłowego ich funkcjonowania, tj. w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa, to zatwierdzenie regulaminu strzelnicy powinno się odbyć w stosunku do obiektu, który spełnił wszystkie formalnoprawne warunki wynikające z przepisów.
Nie powinno budzić wątpliwości, że regulamin strzelnicy określający "szczegółowe zasady zachowania bezpieczeństwa na strzelnicy" (art. 46 ust. 2 ustawy o broni i amunicji) jest dokumentem wskazującym na zasady jej organizacji, a nie dokumentem na podstawie którego organ w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu jest w stanie określić prawidłowość zlokalizowania, czy zbudowania strzelnicy.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca dopiero zamierza zorganizować strzelnicę "prywatną" i w jego ocenie, jej organizacja nie będzie wymagała żadnych robót budowlanych. Nie uznał za takie wykonanych prac niwelacyjnych. Wnioskodawca argumentując w istocie, iż organ od razu powinien zatwierdzić przedstawiony mu regulamin strzelnicy, a później będzie on strzelnicę organizował - podejmuje próbę odwrócenia kolejności etapów procesu inwestycyjnego (w tym budowlanego) wykorzystując fakt, iż dla strzelnic otwartych nie przewidziano w przepisach prawa warunków technicznych. Aby jednak strzelnica była prawidłowo zorganizowana należy wcześniej przesądzić, że będzie zlokalizowana we właściwym miejscu oraz będzie dostosowana do pozostałych wymagań wskazanych w przepisach prawa. W świetle tych okoliczności, etap organizacji strzelnicy i zatwierdzenia jej regulaminu jest ostatnim etapem jej realizacji, następującym po zgodnym z prawem zlokalizowaniu i zbudowaniu strzelnicy. Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy jest zatem zobowiązany do oceny, czy obiekt posiada wymagane prawem zgody na korzystanie z niego jako strzelnicy. Zatwierdzenie regulaminu strzelnicy jest zatem swego rodzaju zwieńczeniem całego procesu zmierzającego do jej powstania, co wynika to z treści art. 46 ust. 1 Ustawy o broni i amunicji tak w zakresie językowej, jak i systemowej.
Jeżeli zatem w toku postępowania o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy organ ustali, że wnioskodawca nie uzyskał odrębnych pozwoleń lub innych zgód (jak w badanej sprawie - skarżący nie tylko zgód takich nie przedłożył, ale wręcz kwestionuje zasadność ich uzyskania), które dotyczą legalnego wybudowania strzelnicy, zmiany sposobu użytkowania danego terenu na cele strzelnicy lub oddania obiektu do użytkowania, to nie ma podstaw do zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Strzelnica jest bowiem obiektem, którego sposób wybudowania lub użytkowania musi przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo osób na niej i w jej pobliżu przebywających, a takich kwestii nie reguluje w wyczerpujący sposób regulamin.
Tytułem wyjaśnienia dodano, że z dniem 11 lipca 2003 r. doszło do zmiany treści art. 47 ustawy o broni i amunicji. Obecnie organ zatwierdzający regulamin strzelnicy nie dopuszcza strzelnicy do użytkowania (jak miało to miejsce wcześniej), ale wyłącznie zatwierdza regulamin strzelnicy. Nie oznacza to jednak, że wymóg formalnoprawnego dopuszczenia do użytkowania przestał być wymogiem prawnym. W ust. 3 pkt 2 załącznika do rozporządzenia z 15 marca 2000 r. sformułowano wprost obowiązek uzyskania decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania - wydanej jednak nie przez organ gminy, ale organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ustawodawca zatem także i w tym przepisie potwierdził, że realizacja strzelnicy wymaga formalnoprawnych zgód, w tym zezwalających na użytkowanie strzelnicy. Zauważono ponadto, że w treści § 4 ww. rozporządzenia przewidziano sformułowanie dodatkowych warunków bezpieczeństwa, w tym także dla osób przebywających na strzelnicy. Będzie to możliwe dopiero z uwzględnieniem rzeczywistego kształtu obiektu, jaki powstanie. Dopiero bowiem posiadając wiedzę o rzeczywistym kształcie obiektu, jego wyglądzie, rozmiarach, rozmieszczeniu poszczególnych elementów (plan strzelnicy) - można mówić o sporządzeniu regulaminu uwzględniającego warunki jego bezpiecznego użytkowania.
W badanej sprawie wnioskodawca nie przedstawił decyzji świadczącej o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania, ani rozstrzygnięć innych organów podjętych w toku procesu inwestycyjno-budowlanego, ponieważ zakwestionował potrzebę ich uzyskania. Skarżący wnosił o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy typu otwartego, jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania tego obiektu, potwierdzających, że obiekt jest strzelnicą. Organ pierwszej instancji zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym prawidłowo uznał więc, że nie potwierdzono, aby na terenie ww. nieruchomości zlokalizowana została strzelnica, pobudowana z poszanowaniem przepisów Prawa budowlanego oraz wymagań ochrony środowiska. Skoro do akt sprawy nie zostały złożone takie dokumenty, a wnioskodawca mimo wezwania ich nie dostarczył, to organ pierwszej instancji zgodnie z prawem nie był uprawniony do zatwierdzenia w drodze decyzji regulaminu "strzelnicy". Zasadność uzyskania odpowiednich zgód była przez skarżącego kwestionowana również w treści wniesionego odwołania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. B. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia obejmujące:
1/ naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a poprzez zaniechanie rzetelnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechanie dokonania analizy dokumentacji fotograficznej przedstawiającej lokację strzelnicy, które polegało na braku dokonania ustaleń, czy inwestycja planowana przez skarżącego (strzelnica) stanowi budowlę lub obiekt budowlany a tym samym, czy w ogóle wymaga uzyskania zezwolenia na użytkowanie lub innych zezwoleń przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Inwestycja planowana przez skarżącego, co wynika m.in. z dokumentacji fotograficznej złożonej przy wniosku o zatwierdzenie regulaminu, nie spełnia definicji budowli, ani obiektu budowlanego. Nie każda inwestycja podlega przepisom ustawy prawo budowlane. Strzelnica skarżącego w ogóle nie jest obiektem budowlanym, gdyż jest to placówka otwarta, która składa się z pasa gruntu zakończonego wałem ziemnym o funkcji kulochwytu. Organ I lub II instancji winien był ustalić charakter tego miejsca i ocenić, czy spełnia ono cechy budowli lub obiektu budowlanego. Ustalenia faktyczne zarówno organu I jak i II instancji nie dotyczą faktycznej inwestycji prowadzonej przez skarżącego. Zatem ustalenia te są niepełne i nierzetelne i jako takie nie powinny być podstawą orzeczenia.
2/ naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na zastosowaniu ww. przepisu wobec inwestycji skarżącego, w sytuacji gdy inwestycja ta (punktowa zmiana ukształtowania terenu poprzez wzniesienie krótkiego wału ziemnego spełniającego funkcję kulochwytu) nie wyczerpuje znamion obiektu budowlanego. Strzelnice otwarte, które nie posiadają trwałych konstrukcji i są wykonane jedynie poprzez przekształcenie terenu (np. usypanie wałów ziemnych), nie spełniają definicji obiektu budowalnego, bowiem brak jest znamienia w postaci "wykorzystania materiałów budowlanych".
3/ naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 46 i 47 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie za zasadne zażądania przez organ I instancji od skarżącego przedłożenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy przepisy obecnie obowiązującej ustawy o broni i amunicji nie upoważniają wójta do żądania takich dokumentów ani nie wskazują na konieczność składania tych dokumentów. Wójt jako organ administracji działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Wójt nie może domniemywać swoich kompetencji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie dokonano błędnego założenia, że każda strzelnica - niezależnie od jej charakteru, konstrukcji i sposobu wykonania - stanowi obiekt budowlany lub budowlę. W ocenie skarżącego nie każda strzelnica jest obiektem budowlanym. Zwrócono uwagę że w zależności od rodzaju strzelnicy - to jest tego, czy jest to strzelnica otwarta, czy też strzelnica powstająca w ramach inwestycji budowlanej sensu stricto - strzelnice te nie podlegają takim samym wymaganiom. Zdaniem strony, w sprawie doszło więc do istotnego uchybienia poprzez brak dokonania ustalenia, czy strzelnica, którą planuje utworzyć skarżący, w ogóle spełnia ustawowe wymogi uznania jej za obiekt budowlany lub budowlę. Dopiero taka kwalifikacja mogłaby stanowić podstawę do dalszych rozważań o ewentualnej konieczności spełnienia wymogów formalnych przewidzianych dla procesu budowlanego.
Podkreślono, że strzelnica będzie służyła potrzebom własnym skarżącego oraz że przedłożył on w toku postępowania fotografie dowodzące tego, że na terenie strzelnicy nie prowadzono żadnych prac budowlanych, a jedynie usypano wał ziemny o funkcji kulochwytu. Powyższe nie wyczerpywało więc znamion budowli lub obiektu budowlanego.
Niezależnie od dokumentacji złożonej przez skarżącego, organy miały obowiązek dokonać ustaleń faktycznych dotyczących charakteru prawnego inwestycji. Mogły więc dokonać oględzin terenu inwestycji celem ustalenia, czy spełnia ona znamiona prawa budowlanego, czy też zwrócić się do starostwa powiatowego, aby uzyskać informacje lub zaświadczenia, jaki jest rzeczywiście charakter inwestycji skarżącego.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, aby obiekt mógł zostać uznany za obiekt budowlany, musi być wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Tym samym przykładowo obiekt, który powstał jedynie w wyniku przemieszczenia mas ziemi, nie jest, w ocenie strony, nigdy obiektem budowlanym, bowiem nie spełnia definicji z art. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Strzelnica, która nie spełnia wymagań określonych w przywołanej definicji, nie jest obiektem budowlanym, co w konsekwencji oznacza, że nie wymaga pozwolenia na budowę. Strzelnice otwarte, które nie posiadają trwałych konstrukcji i są wykonane jedynie poprzez przekształcenie terenu (np. usypanie wałów ziemnych), nie spełniają tej definicji, bowiem brak jest znamienia w postaci "wykorzystania materiałów budowlanych".
W tym miejscu strona przytoczyła treść art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zawierającą definicję budynku oraz treść art. 3 pkt 3 tej ustawy, to jest definicję budowli. Jednocześnie wskazano, że w katalogu obiektów budowlanych i robót zawartych w art. 29 ustawy Prawo budowlane, nie wymieniono strzelnic, wobec czego ich budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że strzelnica stanowić będzie tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem, jednakże strzelnica planowana przez skarżącego nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego.
Następnie strona wskazała jako trafną w jej ocenie tezę zawartą w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1532/23, gdzie wskazano, że "Strzelnice otwarte mogą, ale nie muszą stanowić obiektu budowlanego. Przykładowo można bowiem stwierdzić, że zorganizowanie strzelnicy może nie wymagać żadnych prac, które można by kwalifikować jako roboty budowlane. Naturalne ukształtowanie terenu może być bowiem takie, że można na nim zlokalizować bezpieczną strzelnicę, bez wykonywania żadnych robót, w tym ziemnych." WSA w Krakowie zauważył nadto, iż jeśli do zorganizowania strzelnicy nie są potrzebne roboty budowlane, a miejsce jedynie spełnia warunki bezpieczeństwa (np. dzięki naturalnym ukształtowaniu terenu), to nie powstaje obiekt budowlany, a więc nie podlega prawu budowlanemu. W ocenie WSA w Krakowie nie każda ingerencja człowieka w ukształtowanie gruntu może podlegać normom prawa budowlanego. Nie każde usypisko ziemi będzie więc budowlą ziemną. W tym zakresie wyrażono stanowisko, że nie każda większa pryzma ziemi, czy wał ziemi, stanowić będą obiekt budowlany, podlegający kognicji organów nadzoru budowlanego. Aby uznać wały, czy nasypy za budowlę ziemną, muszą one spełniać określone wymagania techniczne i użytkowe (np. stabilność, konstrukcja, przeznaczenie), co nie zawsze ma miejsce przy strzelnicach otwartych. Potrzebne są konkretne ustalenia, czy dane elementy stanowią funkcjonalną całość techniczno-użytkową. Gdy brak jest takich ustaleń nie można kwalifikować strzelnicy jako budowli. Akty prawne regulujące budowę, lokalizację i organizację strzelnic, nie zawierają odrębnych norm, które mogłyby stanowić podstawę do kwalifikowania strzelnic jako obiektów budowlanych. Podsumowując treść wskazanego wyroku, strona uznała, że należy go odczytać w ten sposób, że sam fakt, że strzelnica musi posiadać regulamin, nie czyni jej automatycznie obiektem budowlanym.
Zaznaczono że po nowelizacji, art. 47 ustawy o broni i amunicji nie przewiduje już wydawania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania. Kompetencje tych organów ograniczone zostały do zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. W tym miejscu skargi wyrażono więc już stanowisko, że kwestia, czy i jakiego rodzaju obiektem budowlanym jest strzelnica nie należy do zakresu badania w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu strzelnicy.
Podkreślono, że ocena, czy strzelnica jest obiektem budowlanym oraz czy spełnia wymogi dotyczące budowy i utrzymania obiektów budowlanych, określone w ustawie Prawo budowlane należy do organów administracji architektoniczno - budowlanej i organów nadzoru budowlanego.
Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wójta Gminy Liniewo i Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że strzelnica jest obiektem budowlanym, wymagającym uzyskania decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania, wydawanej przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Podkreślono, że uruchomienie strzelnicy nie zawsze wiązać się musi z koniecznością wykonania robót budowlanych, w szczególności polegających na budowie obiektów budowlanych.
Ustawa o broni i amunicji nie określa, czy strzelnica ma być usytuowana na terenie otwartym, czy też w budynku lub innym obiekcie budowlanym, nie określa też żadnych szczegółowych wymogów konstrukcyjnych i parametrów strzelnicy, poza bardzo ogólnym stwierdzeniem, że strzelnice powinny być zlokalizowane, zbudowane i zorganizowane w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz wykluczający możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego.
Ustawa w żaden sposób nie nawiązuje zatem do cech strzelnicy jako obiektu budowlanego i nie zawiera definicji strzelnicy, wskazującej, że strzelnica to obiekt budowlany. Takiej definicji nie zawiera również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic, które w § 2 pkt 1 określa strzelnicę ogólnie jako obiekt przeznaczony do prowadzenia strzelań szkoleniowych, sportowych i rekreacyjnych oraz treningów strzeleckich, niezależnie od jej konstrukcji.
Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że nie ulega wątpliwości, że w przypadku konieczności wykonania robót budowlanych, czy zmiany sposobu użytkowania obiektu, inwestor planujący uruchomienie strzelnicy zobowiązany będzie do uzyskania przewidzianych prawem pozwoleń lub do dokonania określonych czynności, umożliwiających rozpoczęcie robót budowlanych lub przystąpienie do użytkowania obiektu. Należy jednak podkreślić, że ewentualne pozwolenia właściwych organów budowlanych wydawane są w całkowicie odrębnym trybie i na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane, a nie przepisów ustawy o broni i amunicji. Organ uprawniony do zatwierdzenia regulaminu strzelnicy nie ma kompetencji do działania w tym zakresie.
Zgodność obiektu, jakim jest strzelnica z wymogami ochrony środowiska oraz - w przypadku gdy strzelnica jest obiektem budowlanym - z warunkami określonymi w przepisach prawa budowlanego podlega ocenie w odrębnym trybie przez właściwe w tym zakresie organy.
Powołane przez Wójta gminy Liniewo orzecznictwo NSA uznano za nieadekwatne, bowiem dotyczące określonego stanu faktycznego, odmiennego od stanu w tej sprawie. Strona zgodziła się przy tym, że z uzasadnienia NSA o sygn. akt II OSK 1462/17 można wywieść, że sąd dostrzegł, że w okolicznościach konkretnej sprawy powstać może problem zgodności całego przedsięwzięcia z przepisami odrębnymi, nie tylko przepisami prawa budowlanego. NSA podkreślił, że prawidłowe funkcjonowanie strzelnicy uzależnione jest od zachowania odpowiedniej kolejności czynności podejmowanych w związku z planowanym uruchomieniem strzelnicy, przy czym zatwierdzenie regulaminu strzelnicy następuje wówczas, gdy przeprowadzone są już wszystkie konieczne prace i uzyskane zostały wymagane zgody, wydane we właściwym trybie. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika zatem, że sąd ten dopuszcza - w konkretnych okolicznościach faktycznych - możliwość badania przez organ, czy przedłożony mu do zatwierdzenia regulamin strzelnicy dotyczy obiektu legalnego i nienaruszającego przepisów odrębnych.
W przypadku zatem jakichkolwiek wątpliwości, co do legalności przedsięwzięcia organ zatwierdzający regulamin strzelnicy przeprowadzić może postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, czy i jakie szeroko rozumiane zgody właściwych organów były w konkretnym przypadku wymagane.
Z tego względu podkreślono, że organ nie może więc wprowadzać bezwzględnego wymogu przedłożenia bliżej nieokreślonej decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania jako warunku zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Wymóg taki nie wynika bowiem z przepisów ustawy o broni i amunicji, która nie przewiduje wydania decyzji w tym zakresie. W żadnym wypadku podstawy decyzji nie może stanowić wzorcowy regulamin bezpiecznego funkcjonowania strzelnic, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie określa on bowiem kompetencji organu administracji publicznej do wydania decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ byłby natomiast uprawniony do zbadania - przed zatwierdzeniem regulaminu strzelnicy - czy dane przedsięwzięcie jest legalne. W celu ustalenia tej okoliczności organ może zwrócić się w szczególności do właściwych organów budowlanych o wyjaśnienie, czy dana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę, zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych czy też zwolniona była z tych wymogów.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący od początku konsekwentnie twierdził, że projektowana przez niego strzelnica nie będzie obiektem budowlanym i w ogóle nie wymaga przeprowadzania robót budowlanych. W ocenie strony organy w ogóle nie starały się wyjaśnić tej okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane wyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu. W ocenie Sądu, jak zostanie wykazane poniżej, wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej strona skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 marca 2025 r., nr SKO Gd 2098/24 utrzymującą w mocy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), decyzję Wójta Gminy Liniewo z dnia 29 lutego 2024 r. o odmowie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości G. pod adresem [...].
Postępowanie w tej sprawie zainicjował wniosek A. B., złożony do Wójta Gminy Liniewo w dniu 19 grudnia 2023 r. o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy. W toku postępowania wnioskodawca został wezwany o przedłożenia szeregu dokumentów, w tym dokumentu potwierdzającego dopuszczenie strzelnicy do użytkowania. Taki dokument nie został przez wnioskodawcę przedłożony. Wnioskodawca podkreślił, że nie uzyskał żadnego dokumentu dotyczącego użytkowania obiektu, ponieważ stosowaną zgodą w tym zakresie będzie, w jego ocenie, właśnie decyzja o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy.
Materialnoprawną podstawę wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. ustawy o broni i amunicji (Dz.U. z 2022, poz. 2516 ze zm.), w tym art. 47 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym zatwierdzenie regulaminu strzelnicy następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwego wójta, burmistrza (prezydenta miasta).
Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji oparto na stanowisku, że na gruncie obowiązujących przepisów, to jest art. 46 ustawy o broni i amunicji wynika obowiązek wykazania przez osobę ubiegającą się o zatwierdzenie regulaminu, że konkretny obiekt jest strzelnicą, spełniającą określone w tym przepisie wymogi, to jest że jest to obiekt zbudowany i użytkowany zgodnie z obowiązującym prawem.
Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 cyt. ustawy strzelnice powinny być zlokalizowane, zbudowane i zorganizowane w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz wykluczający możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego w sposób zgodny z regulaminem strzelnicy.
Dodatkowo wskazany przepis stanowi że szczegółowe zasady zachowania bezpieczeństwa na strzelnicy określa regulamin strzelnicy (art. 46 ust. 2) oraz że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi w drodze rozporządzenia wzorcowy regulamin bezpiecznego funkcjonowania strzelnic uwzględniając warunki korzystania ze strzelnicy oraz sposób obchodzenia się z bronią i sposób zachowania się osób przebywających na strzelnicy (art. 46 ust. 3).
Na podstawie wskazanego przypisu, to jest art. 46 ust. 1 cyt. ustawy zarówno Wójt Gminy Liniewo, jak i następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zajęły stanowisko, że organ zatwierdzający regulamin strzelnicy, zanim ten regulamin zatwierdzi swoją decyzją, ma obowiązek uprzednio zbadać, czy wniosek dotyczy obiektu, który jest legalny, a tym samym bezpieczny. Podkreślono, że, pomimo wezwania, A. B., nie przedłożył dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że obiekt może być legalnie użytkowany. W tym wprost wskazywał, że nie ma specjalnego pozwolenia dotyczącego użytkowania obiektu, ponieważ go nie potrzebuje, a wystarczająca w tym zakresie będzie dla niego decyzja zatwierdzająca regulamin strzelnicy. Mając te okoliczności na uwadze odmówiono zatwierdzenia regulaminu strzelnicy.
W toku postępowania skarżący początkowo wskazywał zatem, że nie musi przedkładać organowi żadnych dokumentów dotyczących dopuszczenia strzelnicy do użytkowania, również z tego względu, że w przypadku jego strzelnicy takim dokumentem będzie dopiero decyzja o zatwierdzeniu przez wójta regulaminu strzelnicy.
Począwszy od etapu odwołania strona skarżąca argumentuje zaś przede wszystkim, że nie każda inwestycja podlega przepisom ustawy Prawo budowalne i że taką wolną od rygorów inwestycją, jest właśnie planowana i urządzana w G. strzelnica.
Zgodnie zatem z twierdzeniami skargi, strzelnica skarżącego w ogóle nie będzie obiektem budowalnym, ponieważ będzie to placówka otwarta, która składa się z pasa gruntu zakończonego wałem ziemnym o funkcji kulochwytu. Dla ustalenia cech obiektu organy powinny więc, w ocenie strony, dokładnie przeanalizować w tym zakresie dokumentację fotograficzną, przedstawiającą lokalizację strzelnicy, która potwierdza, że będzie to strzelnica otwarta. Podkreślono, że dokumentacja w tym zakresie została przedłożona przez stronę wraz z wnioskiem o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy. W ocenie strony organy pominęły, że niwelacja terenu, którą wykonał skarżący w miejscu gdzie zlokalizowana my być strzelnica, nie stanowi w jego ocenie robót budowlanych.
Z twierdzeń skarżącego wynika zatem, że strzelnica jeszcze nie funkcjonuje i nie jest urządzona, w tym, że złożył wniosek o zatwierdzenie regulaminu obiektu niejako na przyszłość, w przekonaniu, że właśnie tego rodzaju decyzja będzie wystarczająca dla rozpoczęcia użytkowania strzelnicy, gdy będzie już gotowa.
Istota przedmiotowej sprawy sprawdza się zatem o rozstrzygnięcia, czy zgodnie z zobowiązującymi przepisami, organy miały podstawy do odmowy zatwierdzenia regulaminu otwartej strzelnicy z uwagi na to, że wnioskodawca nie przedstawił żądnego dokumentu, z którego wynikałoby, że strzelnica może być użytkowana, to jest, że została legalnie urządzona, a zatem dzięki temu gwarantowane jest, że jest bezpieczna.
W tym zakresesie Sąd wskazuje po pierwsze, że w tej sprawie nie było kwestionowane, że skarżący zamierza urządzić strzelnicę sportową, która będzie otwarta, to jest która nie będzie funkcjonowała w budynku.
Z załączonych do wniosku dokumentów, a także zdjęć wynikało, że na dzień złożenia wniosku wykonano prace ziemne, a opracowanie zawierające dokumentację badań podłoża gruntowego oraz opinia geotechniczna wykonane w grudniu 2023 r. zostały wykonane w stadium: "projekt budowalny". Powyższe potwierdza także przełożony przez skarżącego ogólny plan strzelnicy w miejscowości G., obejmujący wały – kulochwyty, wskazujący powierzchnię osi strzeleckiej, drogę ewakuacji do posesji i parkingu oraz wskazujący umiejscowienie punktu sanitarnego.
Sąd zaznacza, że wbrew przekonaniu strony skarżącej, również otwarte strzelnice, a więc niebędące budynkami, są obiektami budowlanymi, których budowa oraz użytkowanie jest regulowane przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej jako "pr.bud."), w tym przepisami tej ustawy w wersji aktualnej na czas złożenia przez skarżącego wniosku o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy (grudzień 2023 r.).
Zgodnie z art. 3 pkt 1 pr.bud. obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Pojęcie obiektu budowlanego nie dotyczy więc tylko samego budynku, ale również budowli. Stosownie zaś do art. 3 pkt 3 pr.bud. budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a w szczególności: obiekt liniowy, lotnisko, most, wiadukt, estakada, tunel, przepust, sieć techniczna, wolno stojący maszt antenowy, wolno stojąca trwale związana z gruntem tablica reklamowa i urządzenie reklamowe, budowla ziemna, obronna (fortyfikacje), ochronna, hydrotechniczna, zbiornik, itd. Pod pojęciem budowli należy rozumieć strzelnicę tzw. otwartą, czyli nie stanowiącą odrębnego budynku, a więc taką, jaka była przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Budowla ziemna jest obiektem budowlanym (budowlą) z woli ustawodawcy. Budowla ziemna oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem takiej budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał czy wykonany z ziemi kopiec. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych. Przykładem budowli ziemnej jest właśnie strzelnica otwarta.
Okoliczność, że strzelnice stanowią obiekty budowalne, systemowo potwierdza także treść art. 3 pkt 5 pr.bud, definiująca pojęcie tymczasowego obiektu budowalnego, gdzie przykładowo wymieniona jest również strzelnica. Z treści tego przepisu można wnioskować, że skoro strzelnica może być tymczasowym obiektem budowlanym, to w szerszym ujęciu jest wprost uznawana przez normodawcę po prostu za obiekt budowlany. W przypadku strzelnic otwartych, jak wskazano wyżej, jest to obiekt budowlany w postaci budowli ziemnej. Tym samym strzelnica zawsze stanowi obiekt budowlany będący albo budynkiem albo budowlą. W kategorii budowli, mieszczą się bowiem również budowle ziemne, do których należy zaliczyć właśnie strzelnice otwarte.
W tym zakresie Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie podziela jednostkowo powołanego w skardze poglądu wyrażonego przez WSA w Krakowie w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1532/23, że "strzelnice otwarte mogą, ale nie muszą stanowić obiektu budowalnego", gdzie odwoływano się przede wszystkim to takiego zorganizowania strzelnicy, która nie wymaga żadnych prac budowalnych z uwagi na naturalne ukształtowanie terenu.
Strzelnica otwarta nie jest jednak nigdy tworem naturalnym, występującym w przyrodzie, ale zawsze zostaje urządzona przez człowieka i to nawet wtedy, gdy dany teren jest tak ukształtowany, że pozwala na łatwiejszą realizację na nim takiej budowli. W tej sprawie nie budzi przy tym też wątpliwości, że urządzenie strzelnicy otwartej w G. wymagało przeprowadzenia robót ziemnych. To, że w planowanym miejscu lokalizacji otwartej strzelnicy w G. wykonano roboty ziemne, obrazują zdjęcia oraz przedłożona dokumentacja, na którą strona skarżąca również sama powołuje dla wykazania cech strzelnicy, którą też - jak wskazuje - dopiero chce urządzić w obrębie określonej nieruchomości. Zgodnie z planem strzelnicy jej urządzenie będzie wymagało także odpowiedniego dalszego jej organizowania, to jest wyposażenia w apteczkę, telefon, wyznaczenia stanowisk strzeleckich i dróg ewakuacji.
Reasumując, wbrew ocenie strony skarżącej, otwarta strzelnica, którą chce urządzić w G., a więc właśnie zlokalizować, zbudować i zorganizować w rozumieniu art. 46 ustawy o broni i amunicji, jest obiektem budowalnym, który z tej racji podlega również równoległej regulacji ustawy Prawo budowlane. Otwarta strzelnica wykorzystująca masy ziemi, ukształtowane w taki sposób, aby wykluczyć możliwość wydostania się pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego poza obręb strzelnicy, jest budowlą ziemną, a więc obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 pr.bud. Stanowisko takie, to jest że strzelnica otwarta zawsze jest obiektem budowalnym było wielokrotnie wyrażano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym np. w wyroku sygn. akt II OSK 1915/18, czy wyroku z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn.. akt II GSK 825/22. Stanowisko to pozostaje aktualne, niezależnie od zmian w zakresie Prawa budowlanego, nie dotyczyły one bowiem art. 3 pkt 1 i pkt 3 tej ustawy.
W tym zakresie do budowli ziemnej, jaką jest otwarta strzelnica, mają więc zastosowanie ogólne reguły wynikające z pr. bud., tj. z art. 28 ust. 1 pr. bud., zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29–31 pr. bud.
W tym zakresie kluczowe znaczenie ma więc artykuł 29 cyt. ustawy enumeratywnie wskazujący budowę i roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Analiza wyjątków wskazanych w art. 29, gdzie zamiast pozwolenia na budowę wymagane jest zgłoszenie, nie obejmuje budowy strzelnic. Do strzelnic nie odnosi się również art. 29a cyt. ustawy dotyczący budowy przyłączy stacji ładowania bez obowiązku zgłoszenia, art. 30 cyt. ustawy dotyczący procedury zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych, art. 30a cyt. ustawy dotyczący rodzajów zgłoszeń budowlanych, publikowanych w Biuletynie informacji publicznej, ani art. 30 b i art. 31 cyt. ustawy dotyczące wniosku o pozwolenie na rozbiórkę oraz zgłoszenia rozbiórki.
Z powyższego wynika, że zgodnie z przepisami pr. bud wykonanie budowli ziemnej (w tym wraz z tymi instalacjami, które dodatkowo zaplanowano dla zapewnienia możliwości użytkowania takiego rodzaju obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 pr. bud. Podkreślenia wymaga, iż dla kwalifikacji otwartej strzelnicy jako budowli ziemnej - obiektu budowlanego - bez znaczenia pozostaje, że usypanie wałów nie będzie wymagało użycia materiałów budowlanych w ścisłym znaczeniu tego pojęcia. Urządzenia strzelnicy otwartej nie można też sprowadzać tylko do wykonania robót ziemnych. Jest to bowiem przedsięwzięcie złożone, mające na celu zapewnić funkcjonalność określonej lokalizacji jako strzelnicy, która musi być, poza wykonaniem prac ziemnych, odpowiednio zorganizowana, aby mogła być wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, a jednocześnie bezpiecznie dla jej użytkowników oraz tych osób, które znajdą się w pobliżu strzelnicy.
W konsekwencji uwzględnić należy, że z art. 55 ust. 1 pkt 1 lit a pr. bud., wynika, że przed przystąpieniem do użytkowania strzelnicy jako - obiektu budowlanego zaliczonego do kategorii V (obiekt sportowy), na którego budowę jest wymagane pozwolenie na budowę, należy uzyskać jeszcze decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący niewątpliwie odbył szkolenie zorganizowane przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego uprawniający go do prowadzenia takich strzelań oraz ukończył stosowny kurs medyczny. Aby jednak móc zorganizować i użytkować taką strzelnicę, nawet jeśli założeniem jest, że skarżący będzie nadzorował strzelania dla ograniczonej liczby osób, bo strzelnica nie będzie przedsięwzięciem komercyjnym, lecz prywatnym, wbrew ocenie skarżącego nie jest wystarczające ograniczenie się w tym wypadku tylko do uzyskania decyzji o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy.
W konsekwencji, ustalając stan faktyczny sprawy, dla stwierdzenia, że obiekt, o zatwierdzenie regulaminu którego starał się wnioskodawca, został prawidłowo zlokalizowany i zbudowany w rozumieniu art. 46 ust. 1 cyt. ustawy o broni i amunicji, Wójt Gminy Liniewo mógł żądać przedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów, które w świetle przepisów pr. bud. będą dokumentować, że obiekt można już zgodnie z prawem użytkować. W przypadku strzelnic, w tym strzelnic otwartych, uzyskanie od stosownych organów zgody na użytkowanie strzelnicy, stanowi etap wieńczący cały proces organizacji tego rodzaju obiektu uregulowany w pr. bud., który otwiera uzyskanie pozwolenia na budowę. Wylegitymowanie się dokumentem, na podstawie którego można użytkować obiekt w postaci strzelnicy otwartej, jest więc swoistym domniemaniem, że wcześniej uzyskano też pozwolenie na budowę, które prawidłowo zrealizowano, skoro inwestor uzyskał końcowo również decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, dopuszczającą dany obiekt do użytkowania. A contrario, jeżeli osoba, która chce zorganizować strzelnicę, nie przestawia tego rodzaju dokumentów, to jest wymaganych w myśl pr. bud. również dla strzelnic otwartych, jak też wprost twierdzi, że ich nie posiada, stanowi to podstawę do odmowy zatwierdzenia regulamin strzelnicy w oparciu o art. 47 ust. 1 w zw. z 46 ust. 1 prawa o broni i amunicji.
W ocenie Sądu oczywistym jest też, że organ może zatwierdzić regulamin tylko takiej strzelnicy, która już istnieje.
Organ właściwy do zatwierdzenia regulaminu strzelnicy musi mieć wiedzę i pewność, że zatwierdza regulamin obiektu budowlanego prawidłowo zrealizowanego. Prawidłowa realizacja strzelnicy to właśnie jej zlokalizowanie, zbudowanie i zorganizowanie w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz wykluczający możliwość wydostania się poza obręb strzelnicy pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego, co z kolei będzie gwarantowane przez spełnienie w procesie inwestycyjnym wymogów, jakim tego rodzaju obiekt budowalny podlega z mocy przepisów ustawy pr. bud.
Należy podzielić tym samym pogląd przyjęty w zaskarżonej decyzji, że organ wykonawczy gminy posiada kompetencję do domagania się od wnioskodawcy przedłożenia odrębnych dokumentów potwierdzających, że obiekt spełnia wymogi ustawy pr.bud.
Sąd wskazuje, że regulamin strzelnicy nie może być zatwierdzony w stosunku do obiektu nie będącego strzelnicą (w tym obiektu który jeszcze nie powstał, w kształcie w jakim jest planowany), ponieważ nie można zatwierdzić regulaminu miejsca, w którym faktycznie ma odbywać się użycie broni, ale które nie jest jeszcze legalną strzelnicą, ponieważ nie przeprowadzono jeszcze procesu związanego z uzyskaniem i realizacją pozwolenia na budowę w sposób, który pozwolił by na uzyskanie końcowego pozwolenia na użytkowanie obiektu jako strzelnicy. Celem ustawy o broni i amunicji w odniesieniu do strzelnic jest zapewnienie prawidłowego ich funkcjonowania, tj. w sposób nienaruszający wymogów związanych z ochroną środowiska oraz niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa. Zatwierdzenie regulaminu obiektu, co do którego nie wydano stosowanych pozwoleń, gwarantujących jego bezpieczeństwo, stanowiłoby naruszenie przez organ art. 46 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
W związku z tym kwestię zorganizowania strzelnicy należy uzależnić od uzyskania odpowiednich zgód właściwych organów na jej zrealizowanie lub użytkowanie. W innym wypadku nie byłoby możliwe stwierdzenie, czy strzelnica jako obiekt budowlany spełnia określone wymagania, ponieważ wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji nie posiada kompetencji do zatwierdzania lokalizacji budowy i użytkowania strzelnicy. W tym zaś zakresie ustawa o broni i amunicji wyraźnie formułuje wymóg, zgodnie z którym strzelnice powinny być odpowiednio zlokalizowane i zbudowane. Te dodatkowe wymagania, poza przewidzianymi w art. 46 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, dotyczące samej strzelnicy jako obiektu budowalnego, muszą być ocenione w ramach procedur objętych Prawem budowalnym. Takich informacji nie zawiera bowiem regulamin strzelnicy, określający jedynie warunki korzystania ze strzelnicy, sposób obchodzenia się z bronią oraz sposób zachowania się osób przebywających na strzelnicy.
Jak zasadnie zauważono w tej sprawie, prawidłowe funkcjonowanie strzelnicy uzależnione jest od zachowania odpowiedniej sekwencji zdarzeń. Zatwierdzenie regulaminu strzelnicy nie może zatem nastąpić szybciej niż dojdzie do faktycznego zorganizowania strzelnicy i uzyskania stosownych pozwoleń - w tym decyzji stanowiącej pozwolenie na użytkowanie tego obiektu. Wbrew ocenie skarżącego, decyzją taką nie jest w obowiązującym stanie prawnym decyzja zatwierdzająca regulamin strzelnicy. Wskazana zasada dotyczy także strzelnic otwartych, co do których, w świetle przepisów pr. bud. Sąd nie ma wątpliwości, że stanowią one obiekty budowlane jako budowle.
Mając to na uwadze oraz uwzględniając, ze strzelnice otwarte stanowią obiekty budowlane, wymagające pozwolenia na budowę, gdzie przed przystąpieniem do ich użytkowania należy finalnie uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, okoliczność że skarżący nie przedstawił na wezwanie organu decyzji stanowiącej podstawę do przystąpienia do użytkowania obiektu (niezależnie od nazwy jaką posługiwał się w wezwaniu o ten dokument organ), w tym oświadczył, że nie musi uzyskiwać żadnych odrębnych pozwoleń przewidzianych prawem budowalnym, przesądza o tym, że nie mógł on uzyskać decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy.
Wobec strzelnicy, która skarżący chce zorganizować w G., bez tych dokumentów, Wójt Gminy Liniewo istotnie nie mógł przyjąć, że strzelnica została zlokalizowana i jest zbudowana legalnie i bezpiecznie.
Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skargi, aby w postępowaniu doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym prawidłowo oceniły, że w przypadku strzelnic brak legitymowania się dokumentem potwierdzając dopuszczalność użytkowania obiektu strzelnicy wyklucza możliwość zatwierdzania regulaminu tego obiektu. Wbrew postulatom skargi organy nie miały powodu, aby ustalać jeszcze dokładniej jakiego typu strzelnicę skarżący chce urządzić w G. W tej sprawie nie było też przecież kwestionowane przez organy, że strzelnica zgodnie z oświadczeniami strony ma mieć charakter strzelnicy otwartej i prywatnej oraz że skarżący dopiero rozpoczął w grudniu 2023 r. jej organizowanie, rozpoczynając to przedsięwzięcie od wykonania prac ziemnych w postaci znacznej niwelacji terenu. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 pkt 1 pr.bud. W tym zakresie, jak wskazano wyżej, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podziela stanowisko przejęte w orzecznictwie NSA, że wszystkie strzelnice otwarte są obiektami budowlanym, jako budowle ziemne. Tym samym opierając się na brzmieniu art. 46 ustawy o broni i amunicji, organ był uprawniony do zbadania, czy obiekt może być legalnie użytkowany. Wbrew ocenie strony, nie doszło w tym zakresie do naruszenia wskazanego przepisu art. 46 oraz art. 47 cyt. ustawy. Ocena, czy strzelnica spełnia wymagania dotyczące budowy i utrzymania obiektów budowalnych, tak jak wskazano w skardze, należy do organów administracji architektoniczno-budowalnej i organów nadzoru budowlanego. Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy ma zatem pełne prawo domagać się wykazania przez wnioskodawcę, że legitymuje się dokumentami, które stanowią dowód, że właściwe organy wydały akt stanowiący o dopuszczeniu danego obiektu do użytkowania. Na dzień złożenia wniosku przez skarżącego takim dokumentem jest w odniesieniu do strzelnic decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Nieprecyzyjne określenie w wezwaniu, aby skarżący przedłożył decyzję o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania, zamiast decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik tej sprawy. Skarżący bowiem konsekwentnie też twierdzi, że strzelnica w G. nie będzie obiektem budowalnym oraz że nie on musi mieć, a tym samym nie musi nikomu okazywać, żadnych pozwoleń i decyzji mających swoje źródło w Prawie budowlanym. Wbrew ocenie skarżącego, jeżeli chce otrzymać decyzję zatwierdzającą regulamin strzelnicy, musi w pierwszej kolejności rozpocząć i ukończyć z sukcesem proces związany z uzyskaniem pozwolenia na budowę otwartej strzelnicy, a następnie decyzję stanowiącą pozwolenie na użytkowanie strzelnicy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym został zgłoszony przez organ w odpowiedzi na skargę. Strona przeciwna po doręczeniu odpowiedzi na skargę nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło