II OZ 1906/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1303/25 o odrzuceniu skargi J. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 12 marca 2025 r., nr 138/OPO/2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1303/25, powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odrzucił skargę J. N. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewody [...] z 12 marca 2025 r., nr 138/OPO/2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Sąd stwierdził, że skarżący pomimo wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania wezwania nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu bezskuteczny upływ terminu na usunięcie braków fiskalnych skargi uzasadniał jej odrzucenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia w całości i merytorycznego rozpoznania złożonej skargi. Skarżący podniósł, że nie wiedział o konieczności uiszczenia wpisu, gdyż nie posiada wiedzy prawniczej ani doświadczenia w zakresie procedur sądowych. Wskazał, że odrzucenie skargi z powodu formalnego braku opłaty jest dla niego nadmiernie surowe, biorąc pod uwagę jego sytuację życiową oraz brak wiedzy prawniczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. skarżący pismami z 1 lipca 2025 r. wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi przez: nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, wskazania numeru PESEL skarżącego, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wezwaniach do dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi wraz z odpisem odpowiedzi na skargę oraz kserokopią skargi wysłano do skarżącego w jednej przesyłce razem z odpisem zarządzenia z 10 czerwca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pismem z 1 lipca 2025 r. przekazującym odpis tego zarządzenia. Skarżący odebrał przesyłkę z Sądu w dniu 21 lipca 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 23) i w zakreślonym w wezwaniach terminie, tj. do dnia 28 lipca 2025 r. uzupełnił tylko wskazane w wezwaniu braki formalne skargi (nadesłał dwa odpisy skargi oraz podał nr PESEL), jednak nie uiścił należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi. Trafnie przyjął więc Sąd pierwszej instancji, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do podniesionej w zażaleniu kwestii braku wiedzy o konieczności uiszczenia wpisu, wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 23 akt sądowych), za którym wysłano do skarżącego korespondencję sądową z 1 lipca 2025 r., wynika, co zawierała przesyłka. Opisano tam mianowicie, że przesyłka zawiera: "wezwanie do usunięcia braków formalnych + kserokopia skargi + wezwanie do wpisu sądowego". Takie sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka zawierała wezwanie do uiszczenia należnego w sprawie wpisu od skargi. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazywało więc, co znajdowało się w przesyłce, której odbiór dokumentowało. Podkreślić należy, że przesyłka sądowa może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. post. Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. I CZ 38/00). A zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (postanowienia NSA: z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11, z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 2088/11). Znajdujące się w aktach niniejszej sprawy potwierdzenie odbioru (k. 23 akt sądowych) spełnia powyższe wymagania. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że skarżący nie wiedział o konieczności uiszczenia wpisu, skoro, jak wykazano powyżej, otrzymał z Sądu stosowne wezwanie z pouczeniem o skutkach niewykonania wezwania, które było jasne, precyzyjne i nie budziło wątpliwości. Odnosząc się natomiast do podnoszonej w zażaleniu kwestii zbyt rygorystycznego podejścia do braku formalnego skargi w postaci nieuiszczenia należnego wpisu, wyjaśnić należy, że odrzucenie skargi z powodu braku uiszczenia w wyznaczonym terminie należnego wpisu od skargi nie jest naruszeniem konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych/fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Uprawnienia procesowe i konstytucyjne stron postępowania sądowego, w tym naczelna zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji, na którą składa się m.in. prawo dostępu do sądu, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom, w tym nałożeniu na strony obowiązku dokonywania określonych czynności w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach. Podkreślić należy, że sformalizowanie postępowania sądowego nakłada na strony obowiązek dokonywania określonych czynności w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach. Uporządkowana procedura sądowa gwarantuje pewność prawa i jego przewidywalność dla uczestników postępowania. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią funkcję ochronną dla uczestników postępowania, zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Tego rodzaju warunki realizacji prawa do sądu służą dobru wymiaru sprawiedliwości. Co więcej, przy terminowym dokonywaniu czynności procesowych prawo jednostki do sądu może być w pełni realizowane. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.