II SA/Ke 365/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] kwietnia 2024 r., [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r., [...], Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (ŚPWIS) w K. po rozpatrzeniu zażalenia S. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 z zm., zwanej dalej u.p.e.a.), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w K. z 13 marca 2024 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że działając jako organ egzekucyjny wysłał skarżącemu tytuł wykonawczy z 12 stycznia 2024 r. dotyczący realizacji szczepień ochronnych u małoletniej A. K. ur. 1 czerwca 2019r. Strona w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, które organ egzekucyjny przesłał do PPIS w K. w celu opracowania stanowiska wierzyciela. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z 13 marca 2024 r. oddalił w całości zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżając powyższe postanowienie skarżący wniósł o uwzględnienie zarzutów w całości zarzucając naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. poprzez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanego i brak ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, a także poprzez ustosunkowanie się do nieistniejących, niepodnoszonych przez stronę zarzutów, 2. art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów, którego nie przewidują obowiązujące na dzień wystawienia tytułu wykonawczego przepisy, 3. art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, 4. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez stronę skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, 5. na podstawie art. 18 u.p.e.a. naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku. Rozpatrując wniesione zażalenie organ odwoławczy wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 2, 9 i 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i wyjaśnił, na czym polega postępowanie w przedmiocie realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Odnosząc się do kwestii wymagalności egzekwowanego obowiązku organ II instancji podniósł, że w aktach sprawy nie ma potwierdzonych i prawidłowo udokumentowanych przeciwskazań lekarskich, które mogłyby zwolnić S. K. od prawnego obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W karcie uodpornienia małoletniej w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto w dostępnej w aktach sprawy dokumentacji są zapisy lekarza pediatry o zakwalifikowaniu do szczepień i jednocześnie, że rodzice nie wyrażają zgody na szczepienie (m.in. wizyta 12 października 2023 r., zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z 26 lipca 2021 r. i 5 czerwca 2023 r., pismo SZOZ w S. z 11 stycznia 2023 r.). Ponadto wbrew twierdzeniu strony, w dostępnej w aktach dokumentacji medycznej jest skierowanie do Poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka z 5 czerwca 2023 r., wystawione przez lekarza pediatrę, w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień. Nie ma natomiast żadnej dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie się z dzieckiem lub chociażby ustalenie terminu wizyty. Nie ma także jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia obowiązku poddania szczepieniom małoletniej A. K.. W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że córka zobowiązanego nie została zaszczepiona przeciw żadnej z chorób zakaźnych wymienionych w tytule wykonawczym, co znajduje odzwierciedlenie w całości akt sprawy z zaskarżonym postanowieniem włącznie. Wierzyciel pierwszoinstancyjny, dokonując oceny podniesionych zarzutów, nie pominął zatem żadnej z okoliczności na nią wpływających. Zobowiązany, wnosząc zarzuty, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Organ wskazał – przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne - że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest skutkiem uznania zarzutów za uzasadnione (w zakresie określonym w art. 59 § 1 u.p.e.a.) i tylko wtedy powinno nastąpić w formie orzeczenia pozytywnego. Nie ma natomiast podstaw, ani takiej potrzeby, do wydania negatywnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy organ stwierdza bezzasadność zarzutów. Uznanie zarzutów za nieuzasadnione jednocześnie rozstrzyga o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym zbędne jest wydanie orzeczenia o odmowie umorzenia. Dlatego też wierzyciel pierwszoinstancyjny nie rozpoznał odrębnie złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie, ani nie wydał odrębnego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to jednak, że nie dostrzegł złożonego wniosku. Ograniczył się do oddalenia zarzutów, przesądzając tym samym o nie zaistnieniu podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez wierzyciela art. 34 § 2 u.p.e.a. W sentencji zaskarżonego postanowienia wierzyciel oddala zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. W podsumowaniu postanowienia uznaje obowiązek egzekucyjny za wymagalny i wykonalny, a zarzuty za niezasadne. Użycie w uzasadnieniu postanowienia sformułowania "odrzuca zarzuty", mimo dwuznaczności mogącej sugerować formalnie tylko odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, w zestawieniu z uzasadnieniem tego postanowienia zawierającym merytoryczną ich analizę i ocenę, pozwala przyjąć, że w istocie treścią wyrażonego w tym postanowieniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów było ich nieuwzględnienie. ŚPWIS w K. uznał również za niezasadne zarzuty naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wskazując, że na każdym etapie prowadzonego postępowania PPIS należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach i obowiązkach oraz o konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Stronie przedstawiono szereg informacji o charakterze edukacyjnym z zakresu szczepień ochronnych, mających na celu wyjaśnienie wątpliwości i przekonanie do zaszczepienia dziecka. Niewątpliwie również PPIS, będący wierzycielem w sprawie, uprawniony był do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku, w tym wystosowania upomnienia z 30 listopada 2023 r. oraz wystawienia tytułu wykonawczego z 12 stycznia 2024 r., w którym określono obowiązek poddania małoletniej A. K. szczepieniom ochronnym, wskazując jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych. W ocenie organu II instancji wierzyciel w sposób indywidualny i jednostkowy ustosunkował się do podnoszonych przez stronę zarzutów odnosząc się bezpośrednio do przypadku A. K., precyzyjnie wskazał treść obowiązku i wydał postanowienie z 13 marca 2024 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze S. K. zaskarżył postanowienie z 30 kwietnia 2024 r. w całości zarzucając: 1. naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącego; 2. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym; 3. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, ponadto brak jest w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które potwierdzałoby, że dziecko zostało zakwalifikowane do obowiązkowych szczepień ochronnych; 5. naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu wskazał, że wierzyciel zarówno w tytule wykonawczym, jak i w upomnieniu, wezwał do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, które nie istnieją w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W rozporządzeniu tym wymienione są następujące szczepienia: wirusowe zapalenie wątroby typu B, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, nagminne zapalenie przyusznic (świnka). Odnosząc się do podstawy faktycznej określenia wymagalności obowiązku skarżący podniósł, że wymagalność tę może określić jedynie lekarz. Tymczasem w wyniku badania kwalifikacyjnego z 12 października 2023 r. nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, ponadto nie zostało wystawione zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, o którym mowa w art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, z którego by wynikało, do jakich obowiązkowych szczepień ochronnych małoletnia została zakwalifikowana. Co więcej, z dokumentacji tej nie sposób nawet ustalić, czy wykonane zostało badanie podmiotowe i przedmiotowe, albo chociażby czy lekarz ustalił w jakikolwiek sposób aktualny stan zdrowia dziecka. Jednocześnie PWIS odnosząc się do zażalenia dokonuje własnej jego interpretacji i pomija bardzo istotne kwestie niezbędne do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu sprawy oraz rażących błędów tytułu wykonawczego. Organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przytacza przepisy dotyczące podstawy prawnej obowiązku, której zobowiązany nie kwestionuje. Natomiast skarżący podnosi, że wskazana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku jest niepełna. Nade wszystko doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Uzasadnienie skarżonego postanowienia w ogóle nie odnosi się do złożonych zarzutów. Organ II instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "nie znajduje podstaw do uwzględnienia zażalenia". Ponadto "PWIS nie odniósł się do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji." Skarżący podkreślił, że nigdy nie kwestionował obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej obowiązku do art. 5 wskazanej wyżej ustawy uznać należy za niewystarczające. PWIS rozpoznając zażalenie w ogóle się do tej kwestii nie odniósł, a uzasadnienie skarżonego postanowienia nie spełnia żadnych wymogów określonych w k.p.a. W ocenie skarżącego, na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, czyli 12 stycznia 2024 r., obowiązek nie był wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie schemat szczepień ochronnych wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. W aktach sprawy brak jest dowodu na pozytywną kwalifikację dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych, mimo istnienia i przedstawienia organom dowodu na wypełnienie przez przedstawiciela ustawowego obowiązku. Ponadto "(...) z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka w żaden sposób nie można uzyskać informacji, jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (w wersji obowiązującej na datę wystawienia tytułu wykonawczego oraz wydania zaskarżonej decyzji, opublikowanej w Dz. U. z 2023 r., poz. 909), zwanej dalej ustawą, osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 605 (art. 5 ust. 2 ustawy). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4, poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, a także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa Minister do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie zacytowanego wyżej art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Przytoczone wyżej regulacje stanowiły podstawę uznania obowiązku poddania małoletniej córki skarżącego szczepieniom ochronnym, za którego realizację odpowiedzialni są jej rodzice zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych można bowiem wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, podobnie jak inne wyroki powoływane niżej). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie powyższego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy poza sporem pozostaje, że małoletnia córka skarżącego nie została zaszczepiona przeciw: gruźlicy, wzw typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, pneumokokom, odrze śwince i różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077), wydanego na podstawie delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 10 ustawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty uodpornienia wynika, że dziecko – do daty wydania zaskarżonej decyzji – nie zostało poddane ani jednemu obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Nie ma racji skarżący, że podstawa prawna obowiązku nie została należycie wskazana w tytule wykonawczym. W części B pkt 1 tytułu wskazano bowiem jako podstawę prawną – akt normatywny tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy oraz przywołane wyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych. W pkt 5 części B wskazano również, że obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skargi, obowiązek ten jest również wymagalny. Z akt administracyjnych wynika, że już 18 września 2019 r. Samorządowy Zakład Opieki Zdrowotnej w S. zawiadomił PPIS w K., że rodzice małoletniej A. uchylają się od realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. W aktach nie ma żadnej dokumentacji, aby przed tą datą zgłosili się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikacyjne, choć zalegali z 6 obowiązkowymi szczepieniami. Pierwsze wezwanie do szczepienia wystawione zostało przez placówkę leczniczą 11 września 2019 r. i pozostało bez reakcji, zaś kolejne – 5 grudnia 2019 r. (pismo Samorządowego ZOZ w S. z 5 grudnia 2019 r. – k. 14 akt administracyjnych). Wezwanie do wykonania zaległych szczepień ochronnych kierował do rodziców skarżącej również PPIS w K.; pierwsze - o charakterze informacyjnym - miało miejsce w piśmie z 30 września 2019 r., w którym nakreślono zagrożenia wynikające z braku obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazano podstawę prawną ich wykonania oraz podano adresy placówek służby zdrowia – Punktów Konsultacyjnych ds. Szczepień Ochronnych, do których rodzice mogą się zgłosić w razie wątpliwości (k. 6-7). Kolejne pismo, stanowiące odpowiedź na "Wniosek" skarżącego z 8 listopada 2019 r. (dotyczący wyjaśnienia podstawy prawnej obowiązku oraz jego wymagalności), PPIS wystosował 2 grudnia 2019 r. (k. 12), zaś pismem z 8 stycznia 2020 r. (k. 16) wezwał skarżącego do zgłoszenia się z dzieckiem w wybranym punkcie szczepień i uzupełnienie zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych. Z wielu pism Samorządowego ZOZ w S., kierowanych do wierzyciela, wynika, że małoletnia nie została poddana obowiązkowym szczepieniom, gdyż rodzice nie zgłosili się z córką do Punktu Szczepień, a lekarzowi placówki nie są znane przeciwskazania, aby dziecko zostało zaszczepione według obowiązującego kalendarza szczepień (pisma z 5 grudnia 2019 r., 29 kwietnia 2021 r., 19 kwietnia 2022 r., 30 maja 2022 r., 11 stycznia 2023 r., 4 kwietnia 2023 r. i 28 września 2023 r.). Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że rodzice kilka razy stawiali się wraz z małoletnią do lekarza ZOZ w S.: - 30 stycznia 2020 r. dziecku przepisane zostały leki przeziębieniowe, zaś z pisma skarżącego z 5 lutego 2020 (data wpływu do organu I instancji) wynika, że córka chorowała od 20 stycznia 2020 r., co było przyczyną niestawienia się na badanie kwalifikacyjne, do którego rodzice A. zostali wezwani pismem PPIS w K. z 8 stycznia 2020 r. (k. 16, 20 i 21 akt administracyjnych); - 10 lutego 2020 r. lekarz wystawił skierowanie do poradni specjalistycznej – Poradni Chorób Zakaźnych w celu ustalenia "indywidualnego kalendarza szczepień – dziecko nie otrzymało żadnych szczepień decyzją rodzica" oraz konieczności zaszczepienia małoletniej przeciwko gruźlicy (BCG) - k. 22 akt administracyjnych; - 9 czerwca 2021 r. lekarz ZOZ stwierdził u małoletniej ostre zakażenie górnych dróg oddechowych i z tego powodu szczepienie odroczono na miesiąc, kierując dziecko do Poradni Chorób Płuc dla Dzieci z rozpoznaniem: "potrzeba szczepień profilaktycznych przeciwko pojedynczym chorobom bakteryjnym" (k. 37); Z zaświadczenia lekarskiego z 26 lipca 2021 r., wystawionego w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc dla Dzieci w K., wynika, że mimo braku stwierdzenia u dziecka objawów infekcji, matka odmówiła zgody na szczepienie BCG (k. 34); - 18 maja 2022 r. lekarz stwierdził u małoletniej ostre zapalenie nosa i gardła i skierował ją ponownie do Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc w celu uzupełnienia szczepień (k. 50 i 56); - 20 czerwca 2022 r. rodzice dziecka zgłosili się do punktu szczepień. W czasie wizyty lekarz stwierdził przeziębienie, wydano kolejne skierowanie do Poradni Chorób Płuc ze względu na potrzebę uzupełnienia szczepienia BCG, poinformowano także, aby na zaplanowane szczepienie przychodzić z dzieckiem, które nie ma objawów infekcji (pismo Samorządowego ZOZ w S. do PPIS w K. z 5 sierpnia 2022 r. - k. 61); - kolejna wizyta miała miejsce 5 czerwca 2023 r., w czasie której wystawiono szereg skierowań do specjalisty, w tym do poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka celem ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień. Lekarz stwierdził, że "W wywiadzie w chwili wizyty kwalifikacyjnej matka zgłosiła, iż u brata w/w dziecka występuje kaszel. W związku z możliwym kontaktem z infekcją i ew. ryzykiem NOP odroczono szczepienie." (k. 87, 98, 103); - 30 sierpnia 2023 r. w czasie wizyty w poradni ZOZ lekarz stwierdził u dziecka ostre zapalenie gardła (k. 104); - w czasie wizyty 12 października 2023 r. u dziecka nie stwierdzono żadnych dolegliwości. Rodzice nie zgodzili się na szczepienie (k. 112). W piśmie z 18 października 2023 r. skierowanym do PPIS w K. skarżący podniósł, że 12 października 2023 r. lekarz nie przeprowadził żadnego badania córki ani wywiadu, a o wyborze szczepionki zdecydowała lekarka, która zważyła i zmierzyła jego dziecko (k. 114). W takim stanie faktycznym, po wielu wezwaniach skarżącego przez PPIS w K. do realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych małoletniej A., organ I instancji wystawił upomnienie z 30 listopada 2023 r., a następnie skierował do ŚPWIS w K. wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej, w ramach której sporządzony został tytuł wykonawczy. W toku postępowania egzekucyjnego skarżący złożył zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazuje w pkt. 1 – 6 dopuszczalne podstawy zarzutu. Wierzyciel wypowiada się co do wniesionych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.). Wniesione przez skarżącego zarzuty dotyczyły: - określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.); - brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.); - naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. W odniesieniu do tego ostatniego zarzutu należy wskazać, że okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że został wystawiony z naruszeniem powyższego przepisu, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Dla rozstrzygnięcia zasadności omawianego zarzutu istotnym jest natomiast fakt, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują zarzutu opartego na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów przewidzianych w art. 27 tej ustawy. Z tego tylko powodu tak sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony przez wierzyciela. Pozostałe zarzuty sprowadzały się do twierdzenia, że organ egzekucyjny oraz wierzyciel pominęli, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Takie same argumenty zostały również przedstawione w skardze. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), elementem obowiązku szczepienia ochronnego jest poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy. Tylko w tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Z akt sprawy nie wynika, aby lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia stwierdził długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. To prawda, że podczas niektórych wizyt kwalifikacyjnych nie doszło do podania obowiązkowych szczepionek z uwagi na infekcje u dziecka; przykładowo 9 czerwca 2021 r. lekarz zdecydował o odroczeniu szczepienia z tego powodu na miesiąc, zaś 5 czerwca 2023 r. odroczono szczepienie w związku z możliwym kontaktem z infekcją i ew. ryzykiem NOP, gdyż matka zgłosiła, że u brata dziecka występuje kaszel. Historia przeprowadzonych badań wskazuje jednak na to, że do zaszczepienia A. nie dochodziło również z przyczyn leżących po stronie rodziców. W skierowaniu do poradni specjalistycznej z 10 lutego 2020 r. lekarz stwierdził konieczność zaszczepienia małoletniej przeciwko gruźlicy (BCG), oraz wskazał, że "dziecko nie otrzymało żadnych szczepień decyzją rodzica"; z zaświadczenia lekarskiego z 26 lipca 2021 r., wystawionego w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc dla Dzieci w K., wynika, że mimo braku stwierdzenia u dziecka objawów infekcji, matka odmówiła zgody na szczepienie BCG; w czasie wizyty 12 października 2023 r. u dziecka nie stwierdzono żadnych dolegliwości, jednak rodzice nie zgodzili się na szczepienie. W żadnym z zaświadczeń lekarskich znajdujących się w aktach administracyjnych nie ma stwierdzonych przeciwskazań, dających podstawę do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Jak słusznie zauważył także organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący nie przedstawił dowodu, że stawił się wraz z córką w poradni specjalistycznej - Poradni pediatrycznej szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka, do której dziecko zostało skierowane podczas wizyty 5 czerwca 2023 r. albo, że umówiony został termin konsultacji w tej poradni. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że z zaświadczenia z 1 sierpnia 2023 r., wystawionego na prośbę matki po wizycie z 5 czerwca 2023 r., wynika jednoznacznie, że lekarz nie stwierdził przeciwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dającego podstawę do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia (k. 98). Ponadto, dziecko było kilkakrotnie kierowane do poradni chorób płuc w związku z koniecznością uzupełnienia szczepienia przeciwko gruźlicy i ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, jednak wizyta w tej poradni miała miejsce tylko raz i podczas niej, mimo braku przeciwskazań do szczepienia, matka nie zgodziła się na podanie szczepionki. Warto także zauważyć, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień powstał już w pierwszej dobie życia dziecka tj. 1 czerwca 2019 r. (pojedyncza dawka przeciw gruźlicy), a do daty podjęcia zaskarżonej decyzji (30 kwietnia 2024 r.), czyli w ciągu niespełna 5 lat, małoletnia A. K. nie została zaszczepiona żadną szczepionką przewidzianą w tym rozporządzeniu mimo braku przeciwskazań o charakterze długotrwałym. Jak wynika z akt, rodzice stawiali się z dzieckiem do lekarza w związku z obowiązkiem szczepień: 2 razy w roku 2020 r. (30 stycznia 2020 r. i 10 lutego 2020 r.), 2 razy w 2021 r. (9 czerwca 2021 r., 26 lipca 2021 r.), 2 razy w 2022 r. (18 maja 2022 r. i 20 czerwca 2022 r.) oraz 3 razy w 2023 r. (5 czerwca 2023 r., 30 sierpnia 2023 r. i 12 października 2023 r.), przy czym w większości przypadków lekarz stwierdzał u dziecka infekcję i oczywistym było, że szczepienie z tego powodu zostanie odroczone. W zaświadczeniu lekarskim wystawionym 1 sierpnia 2023 r. (po wizycie 5 czerwca 2023 r.) matka dziecka została poinformowana, aby zgłosiła się z córką, kiedy będzie zdrowe zarówno dziecko jak i jego otoczenie. Tymczasem na kolejną wizytę rodzice zgłosili się dopiero 12 sierpnia 2023 r., kiedy dziecko ponownie było chore (lekarz stwierdził zapalenie gardła), a przy okazji kolejnego badania 12 października 2023 r. nie wyrazili zgody na szczepienie, składając zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna nie wskazuje przy tym na to, aby w okresach pomiędzy wizytami w ZOZ w S. (mających miejsce średnio 2 razy w roku), w czasie których lekarz stwierdzał u dziecka infekcje, małoletnia A. cały czas była chora i w związku z tym niemożliwe było przeprowadzenie badania kwalifikującego ją do szczepienia. Rodzice ze zdrowym dzieckiem stawili się do lekarza tylko 2 razy: 26 lipca 2021 r. w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc dla Dzieci w K. oraz 12 października 2023 r. w ZOZ w S. i w obu przypadkach odmówili zaszczepienia córki. Prawidłowo zatem organy oceniły jako niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku. Nie ma również racji skarżący podnosząc w skardze, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia jego wymagalności przez lekarza (pkt 4 petitum skargi). Jak powiedziano wyżej, wynikający z ustawy obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym aktualizuje się (staje się wymagalny) w dacie osiągnięcia określonego wieku (oznaczonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych) i dopiero stwierdzenie zaświadczeniem lekarskim przeciwskazań do zaszczepienia dziecka powoduje, że termin wykonania tego obowiązku może zostać odroczony. Art. 17 ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem zaszczepienia dziecka jest uprzednie wykonanie badania lekarskiego kwalifikacyjnego, aby wykluczyć przeciwskazania do wykonania szczepienia. Lekarz nie jest natomiast uprawniony do wystawienia zaświadczenia o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, którego brak w dokumentacji medycznej zarzuca skarżący. Może on jedynie wydać zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Jak już powiedziano, w dokumentacji medycznej nie ma żadnego zaświadczenia lekarskiego, które byłoby podstawą do długotrwałego odroczenia obowiązku szczepień, a tym samym do odroczenia jego wymagalności. Natomiast te odroczenia szczepienia, które lekarz stwierdził podczas badania małoletniej w ZOZ w S., były każdorazowo związane z infekcją u dziecka i dotyczyły jedynie czasu jej trwania. Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 144 w zw. z art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a. (pkt 1 petitum skargi). Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ II instancji w sposób wyczerpujący i niezbędny dla rozstrzygnięcia ustalił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia, odnosząc się zarówno do zarzutów zażalenia jako i do wszystkich kwestii mających znaczenie dla wyniku sprawy. Tym samym nie można podzielić zarzutu, że organ II instancji naruszył art. 15 k.p.a. (pkt 3 petitum skargi). Nie jest prawdą, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniesionych zarzutów i ograniczył się do stwierdzenia, że podziela stanowisko wierzyciela. Wskazuje na to lektura zaskarżonego postanowienia, którego treści skarżący zdaje się nie zauważać formułując omawiany zarzut. Do zarzutu opisanego w pkt 2 skargi Sąd odniósł się już częściowo na str. 10 uzasadnienia. Zarzut ten nie jest również trafny w tym zakresie, w jakim dotyczy braku tożsamości obowiązku z obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym. Wprawdzie w tytule określono nieco inaczej nazwy poszczególnych chorób zakaźnych, przeciwko którym małoletnia A. powinna zostać zaszczepiona, niż zostały one wymienione w rozporządzeniu, jednak nie ma najmniejszych wątpliwości, że: - "WZW B" - to wirusowe zapalenie wątroby typu B (§ 2 pkt 12 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych), - "poliomyelitis" - to ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), o którym mowa w § 2 pkt 9 rozporządzenia, - "Haemophilus influenzae typu B" - to inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b, wymienione w § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia; - pneumokoki - to inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, o jakich mowa w § 2 pkt 4 rozporządzenia; - świnka - to nagminne zapalenie przyusznic (świnka) wymienione w § 2 pkt 6 rozporządzenia. W nawiązaniu do argumentacji skargi zaprezentowanej na str. 4 wyjaśnić trzeba, że obowiązkiem objętym egzekucją nie jest stawienie się na badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, lecz wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych, których niezbędnym elementem jest badanie kwalifikacyjne. Co za tym idzie obowiązek wykonania takiego badania nie jest treścią obowiązku ustawowego i nie powinien być objęty tytułem wykonawczym, jak zarzuca skarżący. Nie jest zasadny kolejny zarzut opisany w pkt. 5 petitum skargi, tj. naruszenia art. 7, 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy. Organy wyjaśniły i następnie ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy w sposób wystarczający do jej rozstrzygnięcia, o czym była już mowa wyżej. Zdaniem Sądu, w sprawie nie występują wątpliwości co do treści normy prawnej, które można by rozstrzygnąć na korzyść strony stosownie do art. 7a k.p.a. Skarżący nie wskazuje zresztą, o jaką normę prawną w tym zarzucie chodzi. Tak samo należy ocenić zarzut naruszenia art. 81a k.p.a., gdyż stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Sam fakt, że skarżący nadaje inne znaczenie prawne okolicznościom faktycznym sprawy aniżeli organ, nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 81a k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 18 ust. 2 ustawy, który stanowi, że koszty przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych i lekarskich badań kwalifikacyjnych oraz konsultacji specjalistycznych, o których mowa w ust. 1, ubezpieczonych są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, a więc organy nie mogły mu uchybić. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. O nietrafności tego zarzutu (nr 5) świadczą rozważania przedstawione wyżej. Słusznie bowiem organy przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skoro w aktach nie ma dowodu na to, że przeprowadzone badania kwalifikacyjne dały podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego małoletniej A. K., to obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy jest wykonalny i podlega egzekucji. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.