II SA/Bd 373/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z [...] stycznia 2025r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.) i w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1981), mocą której: 1. odmówiono umorzenia postępowania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 1 listopada 2021r. do 30 listopada 2021r. na dzieci: K. B. i W. B., 2. uznano za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na syna K. B. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r., 3. uznano za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na córkę W. B. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r., 4. ustalono kwotę świadczenia nienależnie pobranego - świadczenia wychowawczego na syna K. B. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w wysokości 500 zł, 5. ustalono kwotę świadczenia nienależnie pobranego - świadczenia wychowawczego na córkę W. B. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w wysokości 500 zł., 6. ustalono kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie od świadczenia nienależnie pobranego za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w łącznej wysokości 348,92 zł (odsetki na dzień wydania decyzji, tj. 10 stycznia 2025 r.), 7. ustalono że kwota nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlega zwrotowi wraz z odsetkami, 8. zobowiązano D. B. (Skarżącego) do wpłaty należności głównej w kwocie 1000 zł wraz z odsetkami na wskazany rachunek we wskazanym terminie. Z akt administracyjnych wynika, że informacją z 17 czerwca 2021 r. zostało przyznane Skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Następnie organ powziął informację (30 listopada 2021 r. wniosek złożony przez drugiego rodzica), że nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej. Z uzyskanych informacji wynika, że dzieci od 20 sierpnia 2021 r. zamieszkały z drugim rodzicem w innym miejscu zamieszkania. Informacja ta potwierdzona została także w wywiadzie środowiskowym z 21 lutego 2022r. Decyzją z [...] grudnia 2022r. Wójt Gminy O. ustalił za nienależnie pobrane przez Skarżącego świadczenia wychowawcze na syna K. oraz córkę W. w okresie od 1 września 2021r. do 30 listopada 2021r. oraz zobowiązał Skarżącego do zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie (decyzja z [...] marca 2023r.). Skarga wniesiona od powyższej decyzji organu odwoławczego została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z 1 grudnia 2023r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 600/23 uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji, wskazując na pominięcie okoliczności, że matka dzieci (z którą zamieszkały dzieci Skarżącego od 20 sierpnia 2021r.) nie wystąpiła ani nie otrzymywała świadczenia wychowawczego za okres od września do października 2021r. – co skutkowałoby (przy pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji) pozbawieniem małoletnich dzieci należnego wsparcia finansowego w postaci świadczenia wychowawczego za ww. okres. Ponownie prowadząc postępowanie Wójt Gminy O. pismem z 25 lipca 2024r. zawiadomił strony o ograniczeniu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych na K. B. oraz W. B. za okres od 1 listopada 2021r. do 30 listopada 2021r. W toku ponownego postępowania Skarżący wystąpił z wnioskiem o zawieszenie lub umorzenie postępowania, wskazując na wypłatę świadczenia wychowawczego za dochodzony okres na wspólne konto bankowe obojga rodziców oraz na skonsumowanie tych środków na potrzeby małoletnich (wyjazd na narty). Po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania Wójt Gminy O. wydał decyzję opisaną na wstępie. W jej uzasadnieniu stwierdzono konieczność zwrotu świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci Skarżącego za okres od 1 do 30 listopada 2021r. w łącznej wysokości 1 000 zł albowiem nie została spełniona główna przesłanka wspólnego zamieszkiwania i pozostawiania dzieci na utrzymaniu rodzica, a świadczenia wychowawcze za ww. okres zostały wypłacone matce dzieci. Organ przytoczył podstawę prawną rozstrzygnięcia, wyjaśniając, że: osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest zobowiązana do jego zwrotu; za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się zaś świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia, o czym stanowi art. 25 ust. 1-2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję [...] marca 2025r. opisaną na wstępie. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, wskazał, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo (art. 4 ust. 2 pkt 1). Kolegium wyjaśniło dalej, że z akt sprawy wynika, że w informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego zawarta było pouczenie o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Skarżący został również poinformowany o przepisach dotyczących nienależnie pobranego świadczenia. Kolegium ustaliło za organem I instancji, że dzieci od 20 sierpnia 2022 r. nie mieszkają ze Skarżącym, w związku z czym nie została spełniona przesłanka do przyznania mu świadczenia wychowawczego. Skarżący nie poinformował organu o zaistniałych zmianach mających wpływ na realizację świadczenia wychowawczego. Zdaniem Kolegium zaszła więc przesłanka do ustalenia świadczenia jako nienależnie pobranego, gdyż zostało ono wypłacone mimo braku prawa do niego – organ powołał się w tym zakresie na art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu i zarzucając jej: 1. naruszenie art. 25 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię i tym samym zobowiązanie do zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w sytuacji, gdy świadczenie wychowawcze było wpłacane przez organ na wspólny rachunek bankowy małżonków pozostających wówczas w związku małżeńskim i wypłatami cyklicznymi z przeznaczeniem na zaspakajanie potrzeb dzieci; 2. naruszenie art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, błędną wykładnię i uznanie, że pobrane świadczenie wychowawcze w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. było świadczeniem nienależnym, podczas gdy Skarżący nie pobierał go w złej wierze i tym samym nie dopuścił się świadomego wprowadzenia w błąd organu, a co więcej świadczenie zostało spożytkowane na pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb dzieci – co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych powinno być uwzględnione nawet gdy rodzic nie posiadał prawa do tego świadczenia, 3. naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, która wskazuje, iż celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dzieci, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, 4. naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez zignorowanie w całości zaleceń z wyroku WSA w Bydgoszczy z 1 grudnia 2023r. (II SA/Bd 600/23), 5. naruszenie art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewywiązanie się organu z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niedostateczne rozważenie i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także brak odniesienia się do dokumentów przedstawionych przez Skarżącego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżący winny jest pobrania nienależnego świadczenia wychowawczego, a tym samym zobowiązany jest do jego zwrotu w sytuacji, gdy świadczenia pobrane zostały zgodnie z prawem i ich zwrot pozostaje niezasadny, 6. naruszenie art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 12 § 1 poprzez poświadczenie nieprawdy w dokumentach przez organ I instancji, 7. naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do nowych materiałów dowodowych potwierdzających przekazanie środków na potrzeby małoletnich dzieci 5. niezastosowanie odpowiednio: art. 7 kpa w zw. z art. 5 kc oraz w zw. z art. 2 Konstytucji statuującym zasadę demokratycznego państwa prawnego, w tym stanowiącą jej istotny komponent - zasadę ochrony zaufania obywateli do organów państwa oraz stanowionego i stosowanego przez nie prawa wraz z zasadą prawa obywatela do dobrej administracji oraz nieczynienia użytku z prawa w taki sposób, by było ono sprzeczne z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz zasadami współżycia społecznego, w świetle których to zasad każde działanie w formach władczych organu administracji publicznej (a nie jedynie podejmowane w ramach sformalizowanego postępowania administracyjnego unormowanego w kpa) winno zostać poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzeniem wykładni celowościowej przepisów będących podstawą prawną wydanej decyzji, nie zaś jedynie ich literalnego brzmienia bez jakiegokolwiek oparcia i analizy rzeczywistych intencji przyświecających ustawodawcy, w efekcie czego, mimo wykazania przez Skarżącego dowodami zgromadzonymi w sprawie, że przyznane świadczenie wydatkowane było w całości na potrzeby dzieci, a zatem zgodnie z przeznaczeniem i celem ustawodawcy, nakazano ich zwrot, co stanowi nadużycie prawa i jest wbrew ogólnie przyjętym zasadom współżycia społecznego oraz słuszności i sprawiedliwości społecznej. Formułując powyższe zarzuty D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a w uzasadnieniu skargi Skarżący przytoczył obszerną argumentację na poparcie jej zarzutów. Argumentację tę poszerzył Skarżący w piśmie procesowym z 3 września 2025r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Z akt administracyjnych wynika nadto, że Wójt Gminy S. wszczął i prowadził postępowanie administracyjne z udziałem matki małoletnich A. B. w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na syna K. i córkę W. za okres od 1 do 30 listopada 2021r. Postępowanie to zostało umorzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] lipca 2024r. (nr SKO-[...]), który uchylił decyzję organu I instancji zobowiązującą A. B. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za ww. okres. Kolegium wyjaśniło, że w dacie wnioskowania o prawo doświadczenia wychowawczego (30 listopada 2021r.) świadczenie to przysługiwało A. B. z uwagi na fakt zamieszkiwania wspólnie z dziećmi i zapewniania im utrzymania. Na rozprawie 3 września 2025r. Skarżący podtrzymał skargę i towarzyszącą jej argumentację, a dodatkowo wyraził przekonanie, że organ I instancji popełnił błąd wypłacając jego ówczesnej żonie świadczenie wychowawcze i skutki tego błędu powinny obciążać organ administracji a nie jego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano, D. B. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy O. orzekającą o uznaniu wypłaconego Skarżącemu świadczenia wychowawczego na małoletnie dzieci: K. oraz W. za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021r. za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązującą stronę do zwrotu pobranego świadczenia za wskazany wyżej okres wraz z ustawowymi odsetkami. Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2407) - dalej: p.p.w.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 września 2021r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze w brzmieniu dotychczasowym, przyznane odpowiednio przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i starostów są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 p.p.w.d. osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia (art. 25 ust. 2 pkt 6 p.p.w.d.). Wskazać na wstępie wymaga, iż w ustawie p.p.w.d. ustawodawca posłużył się pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia", które odnosi się do się do cechy czynności (pobrania), a nie cechy świadczenia (nienależnego), co oznacza, że koniecznym jest rozróżnienie pojęć "nienależnego świadczenia" od "świadczenia nienależnie pobranego". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" jest świadczeniem pobranym przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Innymi słowy, o świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, że świadczenie jej nie przysługuje (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 lutego 2022 r., II SA/Łd 1574/21; wyrok WSA we Wrocławiu z 20 listopada 2019 r., IV SA/Wr 205/19; wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 września 2019 r., II SA/Bd 379/19; wyrok WSA w Warszawie z 3 września 2019 r., I SA/Wa 1200/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie kwestionując powyższego stanowiska podkreślić jednak należy, iż w wyniku dokonanej w roku 2019 nowelizacji przepisów p.p.w.d. pojęcie świadczenia nienależnie pobranego, w większości przypadków nie odnosi się do elementu subiektywnego, czyli stanu świadomości (woli) osoby pobierającej świadczenie wychowawcze. Taka sytuacja ma między innymi miejsce w przypadku uznania świadczenia za nienależnie pobrane w oparciu o przesłankę określoną w art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy. Zarówno w doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przypadku regulacji zamieszczonej w przywołanym wyżej przepisie nie bierze się pod uwagę świadomości strony, co do spełniania przesłanek ustawowych, ani nie ocenia się skutków braku pouczenia o prawie do świadczenia wychowawczego, gdyż zawarte w tym przepisie pojęcie "nienależnej pobranego świadczenia" jest pojęciem o charakterze obiektywnym. Na definicję świadczeń nienależnie pobranych w oparciu o analizowany przepis składa się wyłącznie element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku prawa do jego pobierania. Ustawa nie przewiduje również wymogu uznania świadczenia za nienależnie pobrane od konieczności pouczenia osoby pobierającej świadczenia o braku podstaw do jego pobierania (por. J. Blicharz (red.), J. Glumińska-Pawlic (red.), L. Zacharko (red.), Komentarz do ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Wyd. II. LEX/el; wyrok NSA z 19 października 2021 r., I OSK 540/21; wyrok WSA w Łodzi z 21 stycznia 2022 r., II SA/Łd 604/21; wyrok WSA w Gliwicach z 12 kwietnia 2022 r., II SA/Gl 67/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny tych okoliczności dokonywać należy w odniesieniu do realiów konkretnej sprawy, w tym w szczególności z uwzględnieniem charakteru świadczenia, które ma zostać uznane za nienależne. W tym aspekcie zauważyć należy, iż stosownie do art. 4 ust. 1 p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przeznaczone jest ono na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych. Prawo do świadczenia wychowawczego nabywa się ex lege przy łącznym spełnieniu przesłanek wskazanych w ustawie, w tym przesłanki podmiotowej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 pkt p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż z dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że w dacie wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na małoletnie dzieci - to jest w marcu 2021r. Skarżący spełniał przesłankę podmiotową, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 3 p.p.w.d. Nie budzi wątpliwości okoliczność ówczesnego zamieszkiwania wspólnego dzieci wraz ze Skarżącym i pozostawanie ich na utrzymaniu Skarżącego. Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje również to, iż sytuacja ta uległa zamianie od 20 sierpnia 2021r., wówczas małoletnie dzieci zamieszkały wspólnie z matką w jej ówczesnym miejscu zamieszkania, innym niż miejsce zamieszkania Skarżącego. Bezspornym pozostaje także, iż Skarżący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenie, o wystąpieniu okoliczności mających wpływ na przyznane jej prawo do świadczenia wychowawczego, nie poinformował on organu wypłacającego świadczenia wychowawcze o zmianie sytuacji rodzinnej. Nie jest też kwestionowane, że z wnioskiem o wypłatę świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci 30 listopada 2021r. wystąpiła A. B., z którą w tej dacie dzieci wspólnie zamieszkiwały. Tym samym w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż pobrane przez Skarżącego świadczenie wychowawcze na małoletniego K. i W. B. w okresie od 1 listopada 2021r. do 30 listopada 2021r. było świadczeniem nienależnie pobranym, gdyż Skarżący nie spełniał jednej z przesłanek podmiotowych, o których mowa w art. 4 ust. 2 p.p.w.d. Strona nie zamieszkiwała bowiem wspólnie z dziećmi. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie obejmujące okres od 1 do 30 listopada 2021r. w pełni realizuje wytyczne określone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sformułowane w wyroku z 1 grudnia 2023r. w sprawie II SA/Bd 600/23. W wyroku tym tut. WSA wskazał na wadliwość decyzji organów obu instancji w przedmiocie ustalenia za nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze na dwoje dzieci za okres od 1 września 2021r. do 30 listopada 2021r. z uwagi na pominięcie następujących okoliczności: braku stosownego wniosku matki dzieci za okres od września do października 2021r., braku podstaw do dochodzenia wstecznie prawa do wypłaty świadczenia wychowawczego i tym samym pozbawienie dzieci wsparcia finansowego ww. okresie. Co prawda Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia w całości, ale jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku, wadliwość kontrolowanych decyzji Sąd dostrzegł w odniesieniu do nałożenia na Skarżącego obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wyłącznie za okres od 1 września 2021r. do 31 października 2021r. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 4 ust. 1, art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 p.p.w.d. oraz art. 153 p.p.s.a. uznać należało za niezasadny. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy zasadnie także przyjęły, że bez wpływu na zasadność kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia pozostają także podnoszone przez Skarżącego argumenty, co do przeznaczenia w całości pobranych w spornym okresie kwot świadczenia wychowawczego na potrzeby małoletnich dzieci - co w ocenie strony pozostaje zgodne z celem ustawy p.p.w.d. Sądowi rozpoznającemu niniejszą skargę znane jest wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, które to stanowisko, co do zasady w pełni podziela, iż uprzednie ustalenie, czy wypłacone tytułem świadczenia wychowawczego środki finansowe wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, ma istotny wpływ na ocenę, czy świadczenie to może zostać uznane za świadczenie nienależnie pobrane (por. wyrok NSA z 19 października 2021 r., I OSK 540/21; wyrok WSA w Łodzi z 14 lipca 2021 r., II SA/Łd 815/20; wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2022 r., III SA/Kr 1785/21; wyrok WSA w Szczecinie z 8 kwietnia 2022 r., II SA/Sz 44/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak, wobec dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, wskazać raz jeszcze należy, że przesłanki uprawniające zarówno do nabycia prawa do świadczenia wychowawczego, jak i jego pobierania, w tym przesłanki podmiotowe, zostały uregulowane przez ustawodawcę w sposób, nie pozostawiający organom administracji jakiegokolwiek luzu decyzyjnego w tym zakresie. Tym samym pobieranie świadczenia wychowawczego przez podmiot niezaliczony przez ustawodawcę do podmiotów uprawnionych do tego świadczenia, nawet w sytuacji przeznaczenia pobranego świadczenia zgodnie z celem ustawy, to jest na potrzeby pozostającego pod jego faktyczną opieką małoletniego dziecka, nie może skutkować uznaniem, iż świadczenie to zostało pobrane należnie. Wbrew stanowisku Skarżącego w sprawie nie doszło także do naruszenia chronionego ustawą zasadniczą interesu małoletnich dzieci, co czyni niezasadnymi zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 5 k.c. oraz art. 2 Konstytucji RP. Podkreślić należy, iż limitowanie dostępu do świadczenia wychowawczego w oparciu o ustawowo określone prawem kryteria (także podmiotowe) nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej, w tym wynikającego z art. 72 Konstytucji RP obowiązku Państwa zapewnienia ochrony praw dziecka. Wskazać należy, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia przez podmiot uprawniony (matkę dzieci) w listopadzie 2021r., zapewniło ciągłość wypłaty świadczenia, do końca okresu na jaki pierwotnie zostało przyznane. W sprawie nie doszło także do naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, której realizacja następuje poprzez rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji publicznej, w następstwie praworządnego i sprawiedliwego prowadzenie postępowania, co pozostaje zasadniczą treścią wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności obligującej organy do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy wydane rozstrzygnięcia nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady, konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania Skarżącego za podmiot nieuprawniony do pobierania w spornym okresie świadczenia wychowawczego na małoletnie dzieci, jak i pod kątem możliwości uznania pobranego przez Skarżącego w tym okresie świadczenia za świadczenie nienależnie pobrane. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.