I SA/Łd 311/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. E. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 marca 2024 r. nr 1001-IEE.7192.1.2024.5.MOK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. I SA/Łd 311/24 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 17 listopada 2023 r. którym oddalono jako nieuzasadnioną skargę B. N. (dalej skarżąca, strona, zobowiązana) na czynność egzekucyjną, która polegała na zajęciu zawiadomieniem z 4 października 2023 r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że w dniu 7 września 20023 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. wystawił na skarżącą tytuł wykonawczy nr [...], który obejmuje zaległości z tytułu I, II, III i IV raty podatku od nieruchomości za rok 2018. Następnie tytuł ten został skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim w celu jego realizacji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zawiadomienie z 4 października 2023 r. nr [...] o zajęciu świadczeń skarżącej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 4 października 2023 r., zaś skarżącej wraz - z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 23 października 2023 r. Pismem z 24 października 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tomaszowie Mazowieckim poinformował, że od listopada 2023 r. będzie dokonywać potrąceń z świadczenia strony. W dniu 26 października 2023 r. do Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim wpłynęło strony pismo z 23 października 2023 r. zatytułowane: "Zarzut nieistnienia obowiązku z dnia 04 października 2023 r." W dniu 7 listopada 2023 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z uwagi na wniesienie zarzutów. W dniu 26 października 2023 r. skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego pismo z 23 października 2023 r. zatytułowane: " Skarga na czynność Naczelnika z dnia 04 października 2023 r.", w którym wskazano, że na mocy art. 54 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, żąda uchylenia egzekucji w całości. Ponadto podniosła, że ze względu na brak istnienia zobowiązania domaga się całkowitego uchylenia bezprawnej czynności, "którą nazwano czynnością egzekucyjną." W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca poinformowała, że 23 października 2023 r. odebrała list od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, w którym "zawarte jest rzekome zobowiązanie." oraz, że w "liście" tym nie ma żadnych pism z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto podniosła, że zgodnie z art. 118 ustawy Kodeks cywilny, roszczenia okresowe przedawniają się po trzech latach, a w myśl art. 119 ww. ustawy, terminy przedawnienia nie mogą być skracane, ani przedłużane przez czynność prawną. Zarzuciła przy tym, że: "Sam fakt wydania pisma przez Pana A. J. nie świadczy o tym, że pismo dotyczy roszczenia podatkowego, żaden sąd tego prawomocnie nie stwierdził. W sprawie nie ma żadnych prawomocnych orzeczeń". Strona powołała się również na art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i stwierdziła, że ewentualne roszczenia podatkowe odnoszące się do podatku od nieruchomości za 2018 r. już się przedawniły i nie mogą być egzekwowane. Podniesiono także, że brak jest jakichkolwiek podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego, a w sprawie nie istnieje żadna wierzytelność i tym samym nie ma zobowiązania. Końcowo skarżąca wskazała, że Pan A. J. ciągle stosuje groźbę karalną w postaci przytoczenia art. 300 § 2 ustawy Kodeks karny; czynności Pana A. J. są zwykłymi groźbami, a nie czynnościami urzędowymi. Zarzuciła przy tym, że Pan A. J. ciągle dysponuje majątkiem skarżącej, ukradł jej majątek - ziemię i las; nie jest zatem uprawniony do wydawania jakichkolwiek pism urzędowych, które jej dotyczą. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną, która polegała na zajęciu zawiadomieniem z 4 października 2023 r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Organ odwoławczy powołując się na art. 54, art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 r. - dalej u.p.e.a.) ocenił, że analizowana czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych w ww. przepisie art. 79 u.p.e.a. Organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego, a zawiadomienie o zajęciu z 4 października 2023 r. spełnia wymogi, które zostały określone dla tego rodzaju dokumentów w przepisach u.p.e.a. Ponadto organ egzekucyjny sporządził przedmiotowe zawiadomienie zgodnie ze wzorem tego rodzaju dokumentów, określonym na podstawie przepisów u.p.e.a. W ocenie organu, zakwestionowana czynność egzekucyjna, która polegała na zajęciu - zawiadomieniem z 4 października 2023 r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, została dokonana prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Przypomniano, że zarówno w skardze z 23 października 2023 r., jak i w zażaleniu podniesiono argumentację, która odnosi się do niezgodnych z prawem - w ocenie strony - działań [..] A. J. oraz zakwestionowała istnienie należności objętej tytułem wykonawczym. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że powyższa argumentacja wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną. Z tego powodu nie może podlegać ocenie w ramach tego środka zaskarżenia. Jednocześnie poinformowano, że sprawa wniesionego przez skarżącą zarzutu (na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) nie została jeszcze ostatecznie rozpoznana (w odrębnym postępowaniu). Przypomniano również, że w zażaleniu skarżąca wskazała, że swoje straty związane z prowadzeniem sprawy wycenia na 900 bilionów CHF i dodatkowo zażądała "drugie tyle zadośćuczynienia". W odniesieniu do powyższego zauważono, że powyższa kwestia nie tylko wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne, ale również poza kompetencje organów administracji skarbowej, które nie są w ogóle właściwe do rozpatrzenia wniosku dotyczącego odszkodowania. Na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 marca 2024 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze strona wskazała, że postanowienie z 11 marca 2024 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa; z tego powodu należy je uchylić w całości i "uwzględnić wszystkie (...) skargi w sprawie". W ocenie zobowiązanej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim miał obowiązek udowodnić istnienie długu, a tego nie dokonał. Zdaniem strony, bezprawne działania Urzędu powodują bezprawność wszystkich kolejnych działań następujących po bezprawnym działaniu. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie jest bezczynnością, wobec czego domaga się odszkodowania w wysokości pięciokrotności średniego wynagrodzenia, tj. 28 021,25 zł od każdego urzędnika oddzielnie oraz wymierzenia urzędnikom grzywny w wysokości dziesięciokrotności wynagrodzenia, tj. 56 042,50 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była bezzasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 marca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 17 listopada 2023 r. którym oddalono jako nieuzasadnioną skargę strony na czynność egzekucyjną, która polegała na zajęciu zawiadomieniem z 4 października 2023 r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zgodnie z art. 67 u.p.e.a: § 1 podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. la pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. § 1a. Zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. § 2 Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej, e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Art. 79 u.p.e.a. w § 1 wskazuje, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. § 2 Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. § 3 W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia świadczeniami przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po ich zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. § 4 Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób; 2) wzywa organ rentowy, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli; 3) poucza organ rentowy o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2. § 5 Przy egzekucji ze świadczeń stosuje się odpowiednio przepis art. 75. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 54 § 2 skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Z przepisu tego wynika, że skarga na czynność egzekucyjną może się opierać wyłącznie na jednej ze wskazanych podstaw. W orzecznictwie nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a. (np. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., III FSK 2232/21, CBOSA), nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej (np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2020 r., II OSK 241/19, CBOSA). W szczególności, nie mogą na skutek jej wniesienia podlegać analizie kwestie dotyczące prawidłowości samego wymiaru podatku, tak jak tego oczekuje skarżąca. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd argumenty skarżącej podniesione w skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu, a następnie w skardze do Sądu, zorientowane na istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku – ponieważ wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną i nie mogą zostać rozpoznana w ramach tego środka zaskarżenia. W ocenie Sądu czynność egzekucyjna będąca przedmiotem skargi została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych w ww. przepisie art. 79 u.p.e.a. Skarżąca w zawiadomieniu o zajęciu została pouczona o podstawach, na których może opierać się skarga na czynność egzekucyjną, jednak mimo to sformułowała ją w nawiązaniu do okoliczności, które czyniły ją z gruntu niezasadną. Dlatego nie mogła ona zostać uwzględniona. Sąd stwierdza jednocześnie, że nie doszło do formalnych uchybień przy czynności zajęcia. Zawiadomienie z dnia 4 października 2023 r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zostało doręczone zarówno skarżącej, jak i organowi rentowemu. Z kolei odpis tytułu wykonawczego, na podstawie którego zajęto świadczenia strony wypłacane przez ZUS, zostały skarżącej doręczone wraz z ww. zawiadomieniem. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i nie są przez stronę kwestionowane, a jednocześnie uzasadniają ocenę organu, iż czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych w przepisie art. 79 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał bowiem zajęcia przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanej świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanej świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanej, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. O zajęciu została zawiadomiona zobowiązana – skarżąca. Zajęcie świadczeń zostało dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu i zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. Jednocześnie treść zawiadomień jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zawiera wszystkie wymagane przez art. 67 § 2 u.p.e.a. elementy (oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia). Zawiadomienie jest zgodne ze wzorem tego rodzaju dokumentów, określonym na podstawie przepisów 67 § 6 u.p.e.a. i § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 roku w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Mając na uwadze postulaty wniesionej do Sądu skargi, zgodnie z którymi "bezprawne działania Urzędu powodują bezprawność wszystkich kolejnych działań następujących po bezprawnym działaniu" i "wszystkie czynności urzędów należy uchylić" Sąd jeszcze raz podkreśla, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest zasadność oddalania jako bezzasadnej skargi na czynność egzekucyjną, a skarga na czynność egzekucyjną taka nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji. db