II OZ 1290/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2571/24 wzywające K. P. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 894/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P. K. P. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. nr 894/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Po zakończeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy (VII SPP/Wa 775/24), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 6 czerwca 2025 r., VII SA/Wa 2571/24, wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 2 lipca 2025 r. K. P. i R. P. wnieśli zażalenie na powyższe zarządzenie. W treści pisma zawarto kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy ("wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych") oraz argumentację odnoszącą się do problemów finansowych skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie wniesione przez R. P. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r., którą nakazano skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest niewątpliwie sprawą z zakresu budownictwa. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem oraz pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również wysokość należnego wpisu została określona prawidłowo. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć natomiast wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do sytuacji finansowej strony skarżącej. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca prawa pomocy została natomiast prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2025 r., VII SPP/Wa 775/24, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z 31 marca 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W związku z powyższym zażalenie skarżącej należało oddalić. Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez R. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie skarżącej. Tym samym zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 6 czerwca 2025 r. wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu, ponieważ osoba ta nie była adresatem tego zarządzenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.