II OZ 583/23

Dnia 18 października 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń A.B. i J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 212/23 o odrzuceniu skargi A.B. i J.B. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2023 r., nr WOA.7721.10.2023.MSK w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Poznaniu postanowieniem z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 212/23, odrzucił skargę A.B. i J.B. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z 6 lutego 2023 r., nr WOA.7721.10.2023.MSK, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że A.B. i J.B. (skarżący) złożyli skargę do WSA w Poznaniu, w której nie wskazali swoich numerów PESEL, a ponadto nie dołączyli odpisu skargi. Przewodnicząca Wydziału II WSA w Poznaniu wezwała skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie ich numerów PESEL oraz nadesłanie jednego odpisu skargi, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały doręczone w dniu 28 kwietnia 2023 r. w drodze doręczenia zastępczego. Do dnia wydania postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, nie nadesłano żądanych numerów PESEL, ani odpisu skargi. Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę, że zwrócona do tegoż sądu korespondencja posiadała wszystkie niezbędne adnotacje Urzędu Pocztowego, z których wynika, że pierwsza próba doręczenia nastąpiła w dniu 14 kwietnia 2023 r. Ponowienie doręczenia nastąpiło w dniu 24 kwietnia 2023 r. W myśl art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa) sąd wojewódzki przyjął, że skutek doręczenia nastąpił z upływem ostatniego dnia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Dzień 28 kwietnia 2023 r. otworzył siedmiodniowy termin do spełnienia obowiązku, wynikającego z wezwania, którego skutek doręczenia nastąpił; ten zaś termin upłynął bezskutecznie z dniem 5 maja 2023 r., do tego dnia nie uzupełniono braków formalnych skargi. WSA w Poznaniu z uwagi na powyższe stwierdził, że skoro skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi, mimo stosownych wezwań, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia ich skargi, gdyż nie można jej nadać dalszego biegu. Jednobrzmiące zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli A.B. i J.B., którzy zaskarżyli je w całości i zarzucili: - rażące naruszenie przepisów prawa i błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych, w sytuacji gdy z uwagi na nieprawidłowe doręczenie skarżącym wezwania sądu do uzupełnienia braków skargi, de facto nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącym w/w wezwań, a tym samym nie rozpoczął się więc bieg termin do wykonania wezwań sądu i uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż skarżący nie mieli faktycznej możliwości zapoznania się z treścią w/w dokumentu, - naruszenie art 44 § 2, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie iż wezwania sądu do uzupełnienia braków skargi zostały skutecznie doręczone skarżącym w dniu 28 kwietnia 2023 r. w trybie art. 44 K.p.a., podczas gdy doręczenie wezwań nastąpiło w sposób nie odpowiadający zasadom wyrażonym w art. 44 § 1 - 3 K.p.a., wobec czego nieuprawnionym było przyjęcie przez sąd w przedmiotowej sprawie, tzw. fikcji doręczenia przewidzianej w art. 44 § 4 K.p.a. - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie prawidłowości doręczenia wezwań sądu do uzupełnienia braków skargi, a w konsekwencji załatwieniu sprawy w sposób niezgodny ze słusznym interesem skarżących. Mając na uwadze powyższe, skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nadto na podstawie art. 106 § 3 i 5 Ppsa żalący się wnoszą o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów w postaci oświadczenia sąsiadki odnośnie problemów z doręczaniem przesyłek przez Pocztę Polską oraz fotografii bramy wjazdowej skarżących, celem wykazania faktu: nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek przez Pocztę Polską w miejscu zamieszkania skarżących, a także utrudnień w dostępie do ich nieruchomości spowodowanych złośliwym, bezprawnym działaniem właścicieli nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością skarżących. W uzasadnieniu zażaleń skarżący wskazują, że dojazd do ich nieruchomości prowadzi wzdłuż szlaku wytyczonego przez służebność drogi koniecznej prowadzącej przez nieruchomość należącą do siostry skarżącego A.B., z którą pozostają w dużym konflikcie od 2018 r. W ramach tego konfliktu siostra skarżącego postawiła trzy bramy na trasie tej drogi i okleiła je tabliczkami informującymi że osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony. Wskutek w/w działań dostęp do nieruchomości skarżących jest utrudniony. Skarżący podnoszą, że powyższą okoliczność zgłaszali we właściwej placówce Poczty Polskiej, to mogło być też powodem, że ówczesny listonosz nie pozostawił awiza ani nie zawiadomił ich w żaden sposób o próbie doręczenia przesyłki sądowej. Skarżący stoją na stanowisku, że nie mogą ponosić odpowiedzialności i ujemnych konsekwencji powyższej sytuacji i błędów oraz zaniedbań pracownika Poczty Polskiej. Jednocześnie wnieśli prośby o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków oraz podali swoje numery PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazali swoich numerów PESEL, a ponadto nie dołączyli odpisu skargi, dlatego prawidłowo sąd wojewódzki wystosował wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący do dnia wydania zaskarżonego postanowienia sądu wojewódzkiego, nie nadesłali żądanych numerów PESEL, ani odpisu skargi, twierdząc, że powodem nie usunięcia wskazanych braków formalnych skargi był brak doręczenia im wezwań sądu, brak było również adnotacji, aby taką przesyłkę sądową awizowano. Wskazali też, że dostęp do ich nieruchomości jest obecnie utrudniony przez działania osoby trzeciej. Kwestionują skuteczność doręczeń wezwań sądu, podnosząc zarzuty naruszenia enumeratywnie wskazanych w zażaleniach przepisów K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji zażaleń. W pierwszej kolejności wypadnie wyjaśnić skarżący, że sąd administracyjny proceduje stosując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), nie zaś Kodeksu postępowania administracyjnego, z tego względu zarzucanie sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów K.p.a. jest zupełnie chybione. Sąd administracyjny dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przy takim doręczenie stosuje się co do reguły tryb doręczenia pism sądowych w postępowaniu cywilnym (por. art. 65 § 1 i 2 Ppsa). Niesporne jest, że w aktach sprawy znajdują się zarządzenia zawierające wezwania skarżących do nadesłania ich numerów PESEL oraz nadesłania jednego odpisu skargi, które zostały zaadresowane i wysłane prawidłowo na adres do doręczeń wskazany w skardze. Przesyłki zawierające wezwania doręczano za pośrednictwem Poczty Polskiej i dwukrotnie awizowano, respektując tryb doręczania, o którym mowa w art. 65 § 2 Ppsa, dowody awizowania wezwań znajdują się w aktach sądowych. W tej sytuacji prawidłowo WSA w Poznaniu uznał, że powyższe pisma zostały skutecznie doręczone w trybie art. 73 § 4 Ppsa. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 5 maja 2023 r. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący składali reklamację na poczcie odnośnie wadliwości doręczenia wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dlatego prawidłowo sąd pierwszej instancji, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 58 § 3 Ppsa odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuzupełnienia – mimo wezwań – braków formalnych skargi. Podnoszone przez skarżących w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mogłyby być one rozważane przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a nie w niniejszym postępowaniu. Z tych samych względów brak było podstaw do dopuszczenia wskazywanego w zażaleniach dowodu z oświadczenia sąsiadki skarżących. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji.