II OZ 397/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., D. K., D. K.1 i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 50/24 o wezwaniu K. P. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skarg K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1992/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenia D. K., D. K.1 i R. P. K. P. i D. K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1992/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę K. P. z powodu nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych w postaci podpisania skargi bądź nadesłanie jej podpisanego egzemplarza. K. P. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 21 października 2024 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. wezwano K. P. do uiszczenia wpisu od zażalenia na powyższe postanowienie w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: "rozporządzenie"). Wyznaczono termin siedmiu dni na wykonanie zarządzenia i zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia zażalenia w razie nieuiszczenia wpisu w terminie. Wspólnym pismem obie skarżące oraz D.K.1 i R. P. wnieśli zażalenia na zarządzenie z dnia 21 listopada 2024 r. o wezwaniu K. P. do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu zawarto argumentację odnoszącą się do trudnej sytuacji finansowej skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. należało oddalić. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od zażalenia pobiera się wpis. Stosownie zaś do art. 220 § 3 P.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Według § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżąca zasadnie została wezwana do uiszczenia należnego wpisu, którego wysokość ustalona została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia nie mogły wpłynąć argumenty zażalenia odwołujące się do sytuacji finansowej skarżącej. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału należało jedynie sprawdzić, czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego i w jakiej wysokości. Kwestia przyznania prawa pomocy skarżącej została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 108/24 utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zażalenia wniesione przez D. K. D. K.1 i R. P. należało z kolei odrzucić jako niedopuszczalne. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślenia wymaga, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, do której nie skierowano wezwania. W niniejszej sprawie osoby wnoszące zażalenia (poza K. P.) nie były adresatami wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia, tych osób nie dotyczą skutki procesowe niewykonania zarządzenia (odrzucenie zażalenia na wypadek nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.