VII SA/Wa 2011/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Rady Rodziców Szkoły Podstawowej w L. na postanowienie Ministra Edukacji z dnia 12 czerwca 2025 r., znak: DWST-WOOS.4021.25.2025.IT w przedmiocie zaopiniowania zamiaru likwidacji szkoły, p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. I 1. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Edukacji z 12 czerwca 2025 r. (znak: DWST-WOOS.4021.25.2025.IT), w którym uchylono postanowienie [...] Kuratora Oświaty z [...] stycznia 2025 r. (znak: [...]) w całości i pozytywnie zaopiniowano zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2025 r. Szkoły Podstawowej w L. 2. W odpowiedzi na skargę, przedstawioną w piśmie procesowym z 13 sierpnia 2025 r., Minister Edukacji wniósł o jej odrzucenie, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny z urzędu bada dopuszczalność skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi zaś, co następuje: "Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne". 2. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu, jedną z przesłanek odrzucenia skargi jest brak zdolności sądowej podmiotu inicjującego postępowanie przed sądem administracyjnym. Problematykę zdolności sądowej reguluje natomiast art. 25 p.p.s.a., który ma następujące brzmienie: "§ 1. Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). § 2. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. § 3. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. § 4. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób". 3. Oceniając w tym kontekście zdolność sądową Rady Rodziców Szkoły Podstawowej w L., należy stwierdzić, że podmiot ten nie posiada zdolności sądowej, a tym samym skarga niestety podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W postanowieniu z 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 421/12 (Legalis) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił bowiem, że "[z] porównania przepisów regulujących zdolność sądową można jednoznacznie stwierdzić, że rada rodziców nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. (...) Rada rodziców nie posiada zdolności sądowej, tj. nie jest osobą fizyczną, osobą prawną, nie jest także jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. (...) Rada rodziców nie podlega kontroli lub nadzorowi władzy publicznej. Nie podlega wpisowi do określonego rejestru. Brakuje również właściwego zespołu przepisów określających zakres praw i obowiązków rady rodziców, a stanowiących o jej organizacyjnej odrębności i samodzielności. Rada rodziców nie stanowi ponadto jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, ponieważ przepisy prawa nie dopuszczają możliwości nałożenia na nią obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do niej nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z tych względów rada rodziców nie posiada zdolności sądowej. Nie jest zatem podmiotem mającym zdolność występowania przed sądem administracyjnym". Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.), to zachowuje on pełną aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, ze zm.), która określa status i kompetencje rady rodziców w art. 83 i 84 (por. prawomocne postanowienie WSA w Poznaniu z 20 października 2021 r., IV SA/Po 638/21, Legalis oraz prawomocne postanowienie WSA w Krakowie z 7 listopada 2022, sygn. akt III SA/Kr 1433/22, Legalis). Wskazane przepisy statuują radę rodziców jako społeczny organ wewnętrzny szkoły i z tych względów nie może ona skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego w żadnej sprawie. W związku z powyższym – na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. – należało postanowić jak w sentencji.