IV SA/Wa 1375/25

WyrokWSA w Warszawie2025-09-30

Skład orzekający: Anna Sękowska, Marzena Milewska-Karczewska, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub odzysku, określony w art. 52 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, może być realizowany za pośrednictwem innych podmiotów, czy też wymaga bezpośredniego przekazania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, odzysku lub unieszkodliwiania, określony w art. 52 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, może być realizowany za pośrednictwem innych podmiotów, o ile prowadzący zakład przetwarzania będzie w stanie wykazać, że odpady ostatecznie trafiły do właściwych odbiorców. W związku z tym, stwierdzenie naruszenia tego obowiązku przez organ kontroli na podstawie analizy samych kart przekazania odpadów, bez umożliwienia wykazania ostatecznego przeznaczenia odpadów, było przedwczesne.
Stan faktyczny
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące T. sp. z o.o. przestrzeganie warunków pozwolenia zintegrowanego dotyczących magazynowania odpadów oraz przekazywanie odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu odpowiednim podmiotom. Spółka zaskarżyła zarządzenie, zarzucając m.in. błędne nałożenie obowiązku przestrzegania warunków pozwolenia oraz wadliwe stwierdzenie naruszenia obowiązku przekazywania odpadów. Sąd uchylił pkt 2 zarządzenia, uznając, że obowiązek przekazywania odpadów może być realizowany za pośrednictwem innych podmiotów, a WIOŚ nie wykazał naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił punkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i oddalił skargę w pozostałej części. Zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz T. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), Protokolant st. ref. Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr PL-IN.7023.1.91.2024.BW w przedmiocie gospodarki odpadami 1. uchyla pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej również "WIOŚ") zarządzeniem pokontrolnym z 4 kwietnia 2025 r. znak: PL-IN.7023.1.91.2024.BW skierowanym do prezesa zarządu T. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej również "Spółka"), działając w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej "uIOŚ") oraz ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach [...] września 2024 r. – [...] grudnia 2024 r., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...], zarządził: 1. przestrzegać warunków i obowiązków określonych w pozwoleniu zintegrowanym - decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z 1 grudnia 2011 r. nr 119/11/PŚ.Z ze zmianami (do stałego przestrzegania); 2. przekazywać odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, innych procesów (powinno być "procesów odzysku" – przyp. Sądu) niż recycling lub w zakresie unieszkodliwiania odpadów (do stałego przestrzegania). WIOŚ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 30 kwietnia 2025 r. Odnosząc się w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego do obowiązku określonego w pkt 1, organ wskazał, że Spółka prowadzi działalność polegającą na zbieraniu odpadów i przetwarzaniu odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Posiada decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z 1 grudnia 2011 r. nr 119/11/PŚ.Z, zmienioną decyzją z 6 września 2017 r. nr 83/17/PZ.Z, decyzją 15 września 2021 r. nr 70/21/PZ.Z i decyzją z 8 września 2022 r. nr 104/22/PZ.Z (pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji do odzysku odpadów niebezpiecznych o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej, zlokalizowanej w G. przy ul. [...]). W przedmiotowym pozwoleniu wyszczególniono odpady dopuszczone do zbierania i odzysku oraz określono miejsca i sposób magazynowania odpadów. W ramach prowadzonej działalności Spółka przyjęła odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w tym zawierające freony, HCFC, HFC. WIOŚ podniósł, że podczas przeprowadzonych oględzin w dniu [...] września 2024 r. stwierdzono, iż odpady zużytego sprzętu - urządzenia chłodnicze, urządzenia klimatyzacyjne, chłodziarki z obudową drewnianą, świetlówki oraz obudowy po dystrybutorach zmagazynowane były na terenie niezadaszonym o powierzchni 45 m x 14 m i wysokości 3 m. Dodatkowo odpady zużytego sprzętu chłodniczego ułożone były jeden na drugim (4-5 szt. chłodziarek), co nie zabezpieczało ich przed uszkodzeniem i ewentualną emisją do środowiska czynników chłodniczych. W związku z powyższym, jak skonstatował organ, stwierdzono naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, w którym w tabeli nr 3 określono miejsce i sposób magazynowania tego rodzaju odpadów, tj.: odpady powinny być magazynowane w pojemnikach, oryginalnych opakowaniach, luzem na paletach lub bezpośrednio na utwardzonym, szczelnym podłożu (dotyczy odpadów wielkogabarytowych) na placu magazynowym (pod zadaszeniem), w zadaszonych boksach lub w hali magazynowej w sposób zapobiegający oddziaływaniu na odpad czynników atmosferycznych. Ponadto WIOŚ wskazał, że niewłaściwy sposób magazynowania odpadów zużytego sprzętu zawierających baterie i akumulatory był przyczyną powstawania pożarów w zakładzie. Dodatkowo przypominał, że Marszałek Województwa Mazowieckiego w pkt 3 rozdziału XII decyzji z 1 grudnia 2011 r. nr 119/11/PŚ.Z nałożył na prowadzącego instalację obowiązek natychmiastowego zawiadamiania WIOŚ o fakcie wystąpienia pożaru. Mając powyższe na względzie, organ wskazał, że należy niezwłocznie dostosować miejsca i sposób magazynowania odpadów do warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Odnosząc się natomiast do obowiązku określonego w pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ podniósł, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (dalej "uzse"), odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu przekazuje się prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku wpisanym do rejestru. Odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu, które nie zostały przekazane do recyclingu lub innych niż recycling procesów odzysku, przekazuje się prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania opadów. Następnie organ wskazał, że podczas kontroli, na podstawie danych zawartych w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO), w tym kart przekazania odpadów ustalono, że Spółka przekazywała odpady powstałe z demontażu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego kolejnym posiadaczom zbierającym odpady, tj.: – odpady o kodzie 13 02 06* - syntetyczne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe w ilości 0,800 Mg przekazano spółce W. sp. z o.o. z siedzibą w T. (miejsce prowadzenia działalności P. [...]), która wpisana jest do BDO pod numerem [...] jako zbierająca odpady (nr karty przekazania odpadów: [...], data przyjęcia [...] października 2023 r.); – odpady o kodzie 19 12 02 - metale żelazne w ilości 19,06 Mg zostały przekazane do E. w W. (nr [...]), prowadzącej zbieranie odpadów (numer karty przekazania odpadów: [...], data przyjęcia [...] listopada 2024 r.); – odpady o kodzie 19 12 03 - metale nieżelazne w ilości 18,8 Mg zostały przekazane do E. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R. (nr [...]), prowadzącej zbieranie odpadów (numer karty przekazania odpadów: [...], data przyjęcia [...] maja 2024 r.); – odpady o kodzie 19 12 02 - metale żelazne w ilości 19,44 Mg zostały przekazane do M. w W. (nr [...]), prowadzącemu zbieranie odpadów (numer karty przekazania odpadów: [...]). Mając powyższe na względzie, WIOŚ wywiódł, że obowiązek przekazywania odpadów wytworzonych z przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego do podmiotów prowadzących działalność w zakresie recyklingu lub prowadzących działalność w zakresie innych niż recycling procesów odzysku wpisanych do rejestru, lub prowadzących działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów - bez udziału podmiotów pośredniczących - wynika wprost z art. 52 ust. 1-3 uzse, który wskazuje enumeratywnie (w sposób zamknięty) dopuszczalne sposoby postępowania z odpadami po zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. WIOŚ wskazał, że z uzse wynika, iż obowiązkiem prowadzącego zakład przetwarzania, którym jest Spółka, jest przekazanie odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku wpisanym do rejestru. Odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu, które nie zostały przekazane do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku, należy przekazać prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. WIOŚ stwierdził w związku z powyższym, że należy przekazywać odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, innych procesów odzysku niż recykling lub w zakresie unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z art. 52 ustawy uzse. Ponadto organ przypomniał, że wywóz z terytorium kraju odpadów powstałych ze zużytego sprzętu w celu poddania ich przetwarzaniu, wynikający z art. 9 uzse, powinien być wykonywany przez podmiot prowadzący zakład przetwarzania posiadający decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na przetwarzanie zużytego sprzętu. Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła zarządzenie pokontrolne WIOŚ z 4 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1. art. 50 pkt 2 uzse przez wadliwe (zbędne) nałożenie na nią obowiązku przestrzegania warunków i obowiązków określonych w pozwoleniu zintegrowanym w sytuacji, gdy skarżąca, w związku z rozwojem swojej działalności oraz trwającym procesem inwestycyjnym, przejściowo magazynuje odpady pod wiatą oraz w halach, a także realizuje w pozostałej części obowiązek zabezpieczenia odpadów przed działaniem warunków atmosferycznych poprzez okrywanie odpadów plandekami; 2. art. 50 pkt 1 uzse przez wadliwe wskazanie w zaskarżonym akcie na brak zabezpieczenia odpadów przed uszkodzeniem i ewentualną emisją do środowiska czynników chłodniczych, w sytuacji gdy organ nie stwierdził, iż skarżąca nie zapewniła nieprzepuszczalnego podłoża na odpowiednim obszarze wraz z urządzeniami do likwidacji wycieków oraz, w stosownym przypadku, odstojnikami i odolejaczami; 3. art. 50 pkt 3 uzse przez wadliwe powołanie tego przepisu, pomimo braku ustalenia, iż skarżąca nie wprowadziła zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osobom postronnym; 4. art. 52 ust. 1 i 2 uzse przez błędne przyjęcie, że skarżąca przekazywała wbrew przepisom odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie zbierania odpadów. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. WIOŚ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym, dodatkowo, w odniesieniu do zarzutu sformułowanego wobec pkt 2 zarządzenia, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 listopada 2023 r. sygn. II SA/Po 313/23 i pismo Ministerstwa Klimatu i Środowiska z 22 października 2024 r. znak: DGOOP.021.29.2024.MD (w aktach sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu w części obejmującej naruszenie stwierdzone w pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W ocenie Sądu, ustalenia kontroli nr [...] oparte na informacjach, w tym kartach przekazania odpadów, zawartych w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (dalej "BDO"), nie były wystarczające do stwierdzenia, że w przypadku prowadzącego zakład przetwarzania, jakim jest T. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej również "Spółka"), nie jest realizowany obowiązek przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, lub prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Zaakceptowanie tych ustaleń jako wystarczającej podstawy do stwierdzenia uchybienia wskazanego w pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego byłoby dopuszczalne wyłączenie w sytuacji, w której z przepisów ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1622 z ze zm. – dalej "uzse") wynikałby dla zakładu przetwarzania, jakim jest skarżąca, obowiązek przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu bezpośrednio prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, a w przypadku odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu, które nie zostały przekazane do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku - obowiązek przekazania ich bezpośrednio prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Skarżąca wywodzi w skardze, że dopuszczalna jest realizacja tego obowiązku za pośrednictwem innych podmiotów, istotne jest bowiem, kto jest finalnym odbiorcą odpadów, a nie kto ostatecznie przekazuje je temu finalnemu odbiorcy. WIOŚ stoi zaś na stanowisku, że Spółka zobowiązana była przekazać odpady powstałe ze zużytego sprzętu bezpośrednio prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Wskazanej kwestii dotyczy istota sporu między stronami, jeśli chodzi o prawidłowość pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Analiza treści unormowań uzse poszerzona o wykładnię systemową i funkcjonalną przepisów tej ustawy prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że prowadzący zakład przetwarzania może przekazać odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów, za pośrednictwem zbierającego odpady, o ile będzie w stanie następnie wykazać, że ostatecznie odpady te trafiły do prowadzącego recykling, inne procesy odzysku, bądź działalność w zakresie unieszkodliwiania. W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że prowadzącym zakład przetwarzania jest podmiot prowadzący zakład przetwarzania, który posiada decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na przetwarzanie zużytego sprzętu (art. 4 pkt 7 uzse). Z kolei zakład przetwarzania to instalacja, obiekt budowlany lub jego część, w których jest prowadzony demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu lub odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu, które posiadają decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na przetwarzanie zużytego sprzętu (art. 4 pkt 22 uzse). Przez zużyty sprzęt rozumie się natomiast sprzęt (zdefiniowany w art. 4 pkt 13 uzse) stanowiący odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, łącznie ze wszystkimi częściami składowymi, podzespołami i materiałami eksploatacyjnymi stanowiącymi część sprzętu w momencie pozbywania się go (art. 4 pkt 24 uzse). Należy ponadto wskazać, że zbierającym zużyty sprzęt jest podmiot wykonujący działalność gospodarczą w zakresie zbierania zużytego sprzętu, który posiada decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na zbieranie zużytego sprzętu (art. 4 pkt 23 uzse). Zbierający zużyty sprzęt jest obowiązany do przyjęcia przekazywanego do niego zużytego sprzętu, w tym do co najmniej nieodpłatnego przyjęcia zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych (art. 42 ust. 1 uzse). Następnie zbierający zużyty sprzęt obowiązany jest do przekazania zebranego zużytego sprzętu prowadzącemu zakład przetwarzania posiadającemu decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na przetwarzanie zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu należącego do grupy sprzętu określonej w załączniku nr 1 do uzse (art. 44 ust. 1 uzse). Ustawodawca dopuszcza przy tym przekazanie przez zbierającego zużyty sprzęt zebranego zużytego sprzętu prowadzącemu zakład przetwarzania za pośrednictwem innego zbierającego zużyty sprzęt (art. 44 ust. 2 uzse). Zbierający zużyty sprzęt przed przekazaniem zużytego sprzętu prowadzącemu zakład przetwarzania zapewnia, w miarę możliwości, wyselekcjonowanie w punkcie zbierania zużytego sprzętu przeznaczonego do przygotowania do ponownego użycia (art. 44 ust. 3 uzse). Jak wynika z art. 46 ust. 1 uzse, demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu oraz odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzi się wyłącznie w zakładzie przetwarzania. Demontaż zużytego sprzętu, recykling i inne niż recykling procesy odzysku, z wyjątkiem przygotowania do ponownego użycia, obejmują przynajmniej usunięcie ze zużytego sprzętu płynów oraz postępowanie prowadzone w sposób określony w załączniku nr 5 do uzse (art. 46 ust. 2 uzse). W świetle art. 48 uzse, zabronione jest unieszkodliwianie zużytego sprzętu przed poddaniem go przetwarzaniu, o którym mowa w art. 46. Demontaż zużytego sprzętu, jest procesem odzysku R12 wskazanym w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm. – dalej "uoo") polegającym na wymianie odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R11, w tym procesowi odzysku. Demontaż, podobnie jak m.in. sortowanie i rozdrabnianie, obejmuje więc proces wstępny poprzedzający odzysk (właściwy). Zgodnie z kluczowymi dla oceny prawidłowości pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego art. 52 ust. 1, 2 i 3 uzse: (ust. 1) odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu przekazuje się prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku wpisanym do rejestru; (ust. 2) odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu, które nie zostały przekazane do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku, przekazuje się prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów; (ust. 3) prowadzący zakład przetwarzania może dokonać wywozu odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu w celu poddania ich recyklingowi, innym niż recykling procesom odzysku lub unieszkodliwianiu z terytorium kraju na terytorium: 1) innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego; 2) państwa niebędącego państwem członkowskim do instalacji spełniających wymagania nie niższe niż określone dla instalacji eksploatowanych na terytorium kraju. Podsumowując powyższe, można powiedzieć, że w procesie gospodarowania odpadami w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego najpierw zbierający zużyty sprzęt obowiązani są do jego przyjęcia i zapewnienia - w miarę możliwości - wyselekcjonowanie w punktach zbierania - zużytego sprzętu przeznaczonego do przygotowania do ponownego użycia. Następnie zbierający zużyty sprzęt obowiązani są do przekazania go prowadzącym zakłady przetwarzania, przy czym mogą tego dokonywać za pośrednictwem innych zbierających zużyty sprzęt. Z kolei w zakładach przetwarzania następuje demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu i odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu. Odpady powstałe ze zużytego sprzętu są najpierw poddawane są recyklingowi lub innym niż recykling procesom odzysku przez prowadzących działalność w tym zakresie, zaś pozostałe po odzysku odpady są unieszkodliwiane przez prowadzących działalność w tym zakresie. Należy podkreślić, że z powołanych wyżej przepisów uzse wynika, iż obowiązek przekazania zebranego zużytego sprzętu prowadzącym zakłady przetwarzania został skierowany przez ustawodawcę bezpośrednio do zbierających zużyty sprzęt. Dlatego celowe było zastrzeżenie w art. 44 ust. 2 uzse, że zbierający zużyty sprzęt może zrealizować ten obowiązek za pośrednictwem innego zbierającego zużyty sprzęt. Podmiotowy zakres obowiązku przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzącym działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącym działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzącym działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów, został natomiast określony przez ustawodawcę bardziej ogólnie. W art. 52 uzse posłużono się bowiem sformułowaniem "przekazuje się", a nie zwrotem analogicznym do użytego w art. 44 ust. 2, który jednoznacznie stanowi, że "zbierający zużyty sprzęt jest obowiązany do przekazania". Zastosowanie w jednym akcie normatywnym (w dwóch kolejnych rozdziałach uzse) dwóch jednoznacznie odmiennych semantycznie konstrukcji kreujących podmiotowy zakres obowiązku, którego istota jest taka sama, jako że polega na przekazaniu odpadów (odpadów w postaci zużytego sprzętu, a następnie odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu), świadczy w ocenie Sądu o tym, że celowym działaniem racjonalnego ustawodawcy było określenie obowiązku przekazania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu podmiotom wskazanym w art. 52 ust. 1 i 2 uzse w ten sposób, by realizacja tego obowiązku możliwa była nie tylko przez bezpośrednie przekazanie powstałych odpadów tym podmiotom, ale także w inny sposób - np. przekazanie odpadów zbierającemu tego rodzaju odpady, który następnie przekaże je prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu. Innymi słowy, posłużenie się w art. 52 ust. 1 i 2 sformułowaniem "przekazuje się", a nie "prowadzący zakład przetwarzania jest obowiązany do przekazania" świadczy o tym, że z punktu widzenia ustawodawcy istotny jest końcowy efekt "przekazania" w postaci wejścia w posiadanie odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu przez prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, a w przypadku odpadów, które nie zostały przekazane do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku – przez prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. O ile zatem prowadzący zakład przetwarzania będzie w stanie wykazać, że odpady powstałe w prowadzonym przez niego zakładzie ostatecznie trafiły do podmiotów wskazanych w art. 52, nie można zarzucić mu, że nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z tego przepisu. W toku kontroli, w wyniku której wydano zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie zażądano od skarżącej dowodów potwierdzających, że odpady powstałe po demontażu zużytego sprzętu, których przekazanie zbierającym odpady dokumentują dołączone do protokołu kontroli karty przekazania odpadów, ostatecznie trafiły do prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, a te z tych odpadów, które nie zostały przekazane do recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku, ostatecznie trafiły do prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Należy dalej dostrzec, że stosownie do art. 53 ust. 1 uzse, prowadzący zakład przetwarzania sporządza zaświadczenie o zużytym sprzęcie za poprzedni rok kalendarzowy, za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO. Zaświadczenie takie zawiera m.in.: (1) informacje o masie odpadów powstałych ze zużytego sprzętu, poddanych recyklingowi i innym niż recykling procesom odzysku dla wprowadzającego sprzęt (art. 53 ust. 2 pkt 9); oznaczenie zastosowanego procesu odzysku, z podaniem rodzaju procesu określonego w przepisach uoo ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 53 ust. 2 pkt 10); informacje o masie odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych unieszkodliwianiu dla wprowadzającego sprzęt (art. 53 ust. 2 pkt 11); oznaczenie zastosowanego procesu unieszkodliwiania, z podaniem rodzaju procesu określonego w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 53 ust. 2 pkt 11). Zaświadczenie to prowadzący zakład przetwarzania udostępnia w terminie do dnia 28 lutego każdego roku za poprzedni rok kalendarzowy, za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO, wprowadzającemu sprzęt albo organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, z którymi zawarł umowę, o której mowa w art. 23 ust. 1, oraz marszałkowi województwa (art. 53 ust. 4 uzse). Masę odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych recyklingowi i innym niż recykling procesom odzysku ustala się odpowiednio na podstawie zaświadczenia potwierdzającego recykling oraz zaświadczenia potwierdzającego inne niż recykling procesy odzysku (art. 53 ust. 9). Z kolei masę odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych unieszkodliwianiu ustala się na podstawie kart przekazania odpadu sporządzonych przez prowadzącego zakład przetwarzania, potwierdzonych przez prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów (art. 53 ust. 10). Zarówno prowadzący działalność w zakresie recyklingu, jak i prowadzący działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, zobowiązani są do sporządzenia - na wniosek prowadzącego zakład przetwarzania - za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO, odpowiednio, zaświadczenia potwierdzającego recykling oraz zaświadczenia potwierdzającego inne niż recykling procesy odzysku za poprzedni rok kalendarzowy. W terminie 7 dni od wpływu wniosku prowadzącego zakład przetwarzania zaświadczenia te są udostępniane, prowadzącemu zakład przetwarzania, odpowiednio, przekazującemu odpady powstałe ze zużytego sprzętu do recyklingu lub przekazującemu odpady powstałe ze zużytego sprzętu do innych niż recykling procesów odzysku, a ponadto marszałkowi województwa (art. 55 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 57 ust. 1, 2 i 4 uzse). Ukształtowany w opisany wyżej sposób mechanizm sporządzenia (1. na wniosek prowadzącego zakład przetwarzania, a 2. przez prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku) i udostępniania (prowadzącemu zakład przetwarzania, który przekazał odpady powstałe ze zużytego sprzętu do recyklingu lub do innych niż recykling procesów odzysku, a ponadto marszałkowi województwa) zaświadczeń potwierdzających recykling i zaświadczeń potwierdzających inne niż recykling procesy odzysku może powodować, że uzyskanie przez prowadzącego zakład takich zaświadczeń w przypadku pośredniego przekazania odpadów powstałych ze zużytego sprzętu będzie utrudnione. To z kolei może uniemożliwić wykazanie w sporządzanym dla wprowadzającego sprzęt zaświadczeniu o zużytym sprzęcie masy odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych recyklingowi i innym niż recykling procesom odzysku, a także oznaczenie zastosowanego procesu odzysku. W takim przypadku utrudnione będzie także wykazanie w zaświadczeniu o zużytym sprzęcie masy odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych unieszkodliwianiu, co – jak nadmieniono – powinno nastąpić w oparciu o karty przekazania odpadu sporządzone przez prowadzącego zakład przetwarzania, potwierdzone przez prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Należy jednak zaznaczyć, że przewidziany w art. 53 ust. 9 i 10 uzse sposób ustalania masy odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych recyklingowi i innym niż recykling procesom odzysku oraz masy odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych unieszkodliwianiu został określony na potrzeby sporządzenia przez prowadzącego zakład zaświadczenia o zużytym sprzęcie dla wprowadzającego sprzęt. Przewidziany w uzse mechanizm sporządzenia i udostępniania zaświadczeń potwierdzających recykling i zaświadczeń potwierdzających inne niż recykling procesy odzysku oraz potwierdzania masy odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych unieszkodliwianiu nie wyłącza więc per se możliwości udowodnienia przez prowadzącego zakład za pomocą innych środków dowodowych niż dokumenty, o których mowa w art. 53 ust. 9 i 10 oraz art. 55 i art. 57 uzse, że obowiązek wynikający z art. 52 ust. 1 i 2 uzse został zrealizowany. Zaznaczyć trzeba, że brzmienie art. 52 uzse nie uległo zmianie od czasu wejścia w życie tej ustawy. Przepisy art. 53, art. 55, art. 57 uzse były zaś wprawdzie nowelizowane, ale nie w zakresie, który mógłby mieć znaczenie dla wyrażonej powyżej oceny wpływu zawartych w nich unormowań na możliwość udowodnienia realizacji obowiązku przewidzianego w art. 52 ust. 1 i 2 uzse za pomocą innych środków dowodowych niż dokumenty, o których mowa w art. 53, art. 55 i art. 57 uzse. Zmiany te polegały głównie na informatyzacji procesu wystawiania zaświadczeń przez przeniesienie go do BDO. Mając to na uwadze, należy wskazać, że Sądowi z urzędu wiadome jest (na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy IV SA/Wa 2162/24), że kierujący działalnością IOŚ Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ") prezentował stanowisko dopuszczające pośredni sposób realizacji obowiązku określnego w art. 52 ust. 1 i 2 uzse. W decyzji z 13 czerwca 2019 r. znak: DKGO-420/253d/2018/ar dotyczącej administracyjnej kary pieniężnej GIOŚ wywodził, że "[...] zapisy art. 52 ust. 1 u.o.z.s.e.e. interpretować (...) należy w taki sposób, że odpady pochodzące z demontażu zużytego sprzętu muszą być przekazane do prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub innych niż recykling procesów odzysku, wpisanych do rejestru, ale nie muszą być (przyp. Sądu) do tych przedsiębiorców przekazane bezpośrednio. Istnieje więc możliwość przekazania tych odpadów innemu przedsiębiorcy (przedsiębiorcom), który np. po zebraniu odpowiedniej masy tego typu odpadów, przekażą je do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie recyklingu np. huty wpisanej do rejestru (obecnie rejestru BDO, wcześniej rejestru GiOŚ). Warunkiem, który powinien zostać spełniony, aby nie doszło do naruszenia art. 52 ust. 1 u.o.z.s.e.e. jest posiadanie przez stronę dowodów potwierdzających, że pomimo iż odpady po demontażu zużytego sprzętu przekazano do pośrednika, to ostatecznie trafiły one do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie recyklingu, wpisanego do rejestru [...]". Również Ministerstwo Klimatu i Środowiska jeszcze w styczniu ubiegłego roku (pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Gospodarki Odpadami z 22 stycznia 2024 r. znak: DGO-ZOP.021.9.2023.MD - również w aktach sprawy IV SA/Wa 2162/24) wyrażało stanowisko, że "[...] treścią obowiązku określonego w tym przepisie (art. 52 ust. 1 uzse – przyp. Sądu) jest przekazanie odpadów powstałych w wyniku demontażu zużytego sprzętu do posiadaczy odpadów prowadzących określone procesy, którzy są wpisani do rejestru BDO. Przepis nie wymaga natomiast, aby przekazanie to musiało nastąpić bezpośrednio, a zatem dopuszczalne jest przekazywanie tych odpadów również za pośrednictwem zbierającego tego rodzaju odpady [...]". Z rzeczonego pisma wynika też, że "(...) przedsiębiorcy nie zgłaszali problemu, aby organy kontrolujące kwestionowały przekazywanie odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu nie bezpośrednio, a za pośrednictwem innego uprawnionego posiadacza odpadów prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku wpisanym do rejestru [...]". Co istotne, Ministerstwo wyraziło zacytowane wyżej stanowisko, chociaż dostrzegło opisane powyżej trudności w uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego recykling albo zaświadczenia potwierdzającego inne niż recykling procesy odzysku. W świetle znanych Sądowi z urzędu dokumentów, zarówno organ nadrzędny nad WIOŚ, jak i centralny organ państwa właściwy w sprawach ochrony środowiska, prezentowały zatem dotychczas stanowisko dopuszczające przekazywanie odpadów powstałych z demontażu zużytego sprzętu prowadzącym działalność w zakresie recyklingu, prowadzącym działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzącym działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów, za pośrednictwem innych posiadaczy odpadów. Uznanie takiej praktyki za dopuszczalną potwierdza także wykładnia systemowa, do której trafnie w ocenie Sądu odwołano się w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1716/22 (wyrok prawomocny) i z 21 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2162/24 (wyrok nieprawomocny). Należy przy tym nadmienić, że z uzasadnienia pierwszego z wymienionych orzeczeń wynika, że również w rozpoznanej nim sprawie GIOŚ wyrażał stanowisko, zgodnie z którym podmiot posiadający odpady pochodzące z demontażu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego może je przekazać przez pośrednika (nie musi dokonywać tego osobiście) do podmiotu uprawnionego do ich odbioru, tj. prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub odzysku. W obu ww. sprawach Sąd odwołał się do nowelizacji art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2024 r. poz. 1004 ze zm. – dalej "ubia") dokonanej mocą art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o bateriach i akumulatorach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1322 – dalej "nowelizacja"). Przed wskazaną zmianą art. 58 ust. 1 ubia stanowił, że zbierający zużyte baterie lub zużyte akumulatory jest obowiązany do przekazania zużytych baterii i zużytych akumulatorów bezpośrednio prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, a w przypadku zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych - w pierwszej kolejności prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, który prowadzi co najmniej sortowanie zużytych baterii lub zużytych akumulatorów. W uzasadnieniu do projektu ustawy przyjętej ostatecznie jako nowelizacja (druk sejmowy z 10 marca 2014 r. nr 2244, str. 13 – 14) podniesiono, że "(...) obowiązek bezpośredniego przekazywania zużytych baterii i akumulatorów przez zbierających do zakładów przetwarzania powoduje problemy z realizacją tego obowiązku. Zbierający, który zebrał niewielkie ilości zużytych baterii i akumulatorów, nie może przekazać ich innemu zbierającemu, tylko bezpośrednio do zakładu przetwarzania, co może powodować, że taka działalność będzie dla niego nieopłacalna i zaniecha prowadzenia zbierania. Zdarzają się również przypadki odmowy przyjęcia tak małej masy zużytych baterii i akumulatorów przez zakłady przetwarzania [...]". Dalej wskazano, że "[...] korzystanie (...) z pośrednika sprzyja zmniejszeniu kosztów związanych z logistyką i jest jednocześnie zgodne z przepisami ustawy o odpadach [...]". Z powyższych względów z treści art. 58 ust. 1 ubia usunięto słowo "bezpośrednio" i obecnie przepis ten stanowi, że zbierający zużyte baterie lub zużyte akumulatory jest obowiązany do przekazania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, a w przypadku zużytych baterii przenośnych lub zużytych akumulatorów przenośnych - w pierwszej kolejności prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, który prowadzi co najmniej sortowanie zużytych baterii lub zużytych akumulatorów. W art. 52 ust. 1 i 2 uzse nie dość, że posługując się zwrotem "przekazuje się" odstąpiono od precyzyjnego określenia podmiotu, którego działanie ostatecznie ma doprowadzić do realizuji obowiązku przekazania odpadów, co pozwoliło ustawodawcy na zrezygnowanie z zastrzeżenia wprost przewidującego skorzystanie z pośrednika (patrz. art. 44 ust. 2 uzse), to analogicznie jak w art. 58 ust. 1 ubia w obecnym brzmieniu nie posłużono się przysłówkiem "bezpośrednio", co przy uwzględnieniu dyrektyw wykładni systemowej i celu, jaki przyświecał ustawodawcy nowelizującemu art. 58 ust. 1 ubia, stanowi dodatkowy argument za tym, że analogiczny cel przemawiał za określeniem obowiązku wynikającego z art. 52 ust. 1 i 2 uzse w taki sposób, by jego realizacja możliwa była nie tylko przez bezpośrednie przekazanie odpadów powstałych z demontażu zużytego sprzętu uprawnionym podmiotom, o których mowa w tych przepisach, ale także w inny sposób (np. przekazanie odpadów zbierającemu tego rodzaju odpady, który następnie przekaże je prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu, innego procesu odzysku, bądź unieszkodliwiania). Na takie właśnie przesłanki przyjmowanej przez siebie wykładni art. 52 ust. 1 i 2 uzse wskazywała skarżąca w uzasadnieniu skargi, wywodząc, że efektem wykładni przyjętej przez WIOŚ jest sformułowanie obowiązku niemożliwego do praktycznej realizacji. Strona wywodziła, że nawet największe zakłady przetwarzania odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w kraju nie mają z reguły możliwości podpisania bezpośrednio kontraktów z hutami, gdyż nie są w stanie zabezpieczyć wystarczającej ilości odpadów wymaganej do zawarcia kontraktu z hutą. W tym celu funkcjonują na rynku pośrednicy, którzy zbierają odpady i – w odpowiednim wolumenie – przekazują je hutom. Ten sam kontekst możliwości realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 ust. 1 i 2 uzse zdawał się dostrzegać GIOŚ w uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji z 13 czerwca 2019 r., w której uzasadnieniu twierdził, że istnieje możliwość przekazania odpadów powstałych ze zużytego sprzętu innemu przedsiębiorcy (przedsiębiorcom), który np. "po zebraniu odpowiedniej masy tego typu odpadów", przekaże je do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie recyklingu np. huty wpisanej do rejestru BDO. Za dopuszczeniem możliwości pośredniej realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 ust. 1 i 2 uzse przemawia też zatem w ocenie Sądu wykładnia funkcjonalna. Nie sposób bowiem zakładać, że intencją racjonalnego ustawodawcy było nałożenie na prowadzących zakłady przetwarzania obowiązku niemożliwego do realizacji, bądź też nieopłacalnego w takim stopniu, że będzie zniechęcać do prowadzenia przez przedsiębiorców tego typu działalności. Należy końcowo nadmienić, że wzór karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (dalej "karta"), o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. d uoo, został określony w załączniku nr 5e do tej ustawy. Część karty przewidziana na informacje dotyczące gospodarowania odpadami powstałymi w wyniku przetworzenia zużytego sprzętu została podzielona na informacje o odpadach zagospodarowanych we własnym zakresie i odpadach przekazanych innemu posiadaczowi odpadów, bez zastrzeżenia, że ma nim być prowadzący działalność w zakresie recyklingu lub prowadzący działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzący działalność w zakresie unieszkodliwiania. W karcie należy wpisać datę przekazania odpadów powstałych ze zużytego sprzętu, masę przekazanych odpadów oraz numer karty przekazania odpadów, na podstawie której odpad został przekazany innemu posiadaczowi odpadów (przypis nr 20 w załączniku nr 5e), przy czym ustawodawca nie ogranicza kręgu posiadaczy odpadów, którym można przekazać powstałe odpady. Wskazanie numeru karty przekazania odpadów ułatwia jednak ustalenie, czy ostatecznie odpady przekazane kolejnemu posiadaczowi trafiły do prowadzącego działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, bądź prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej względy, Sąd podzielił stanowisko skarżącej co do możliwości pośredniej realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 uzse oraz stanowisko wyrażone w powołanych wyżej wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1716/22 i z 21 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2162/24. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska WIOŚ wyrażonego w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym (pkt 2), w odpowiedzi na skargę i w powołanym w niej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w 23 listopada 2023 r. sygn. II SA/Po 313/23. Na ocenę Sądu nie mogła też wpłynąć treść znajdującego się w aktach sprawy pisma z 22 października 2024 r. znak: DGO-OP.021.29.2024.MD podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zatem tego samego Departamentu, który dziewięć miesięcy wcześniej (w piśmie z 22 stycznia 2024 r.) wyraził jednoznaczne stanowisko, że art. 52 nie wymaga, by przekazanie odpadów do prowadzących działalność w zakresie recyklingu lub prowadzących działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku musiało nastąpić bezpośrednio, a zatem dopuszczalne jest przekazywanie tych odpadów również za pośrednictwem zbierającego tego rodzaju odpady. Z pisma z 22 października 2024 r., co oczywiste, jednoznacznie wynika, że nie jest ono wiążące dla organów rozstrzygających w sprawach indywidualnych. Nie wyrażono w nim też wprost twierdzenia o zakazie pośredniej realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 uzse, ani nie wyjaśniono, z czego wynika ewentualna zmiana stanowiska potwierdzonego w piśmie z 22 stycznia 2024 r. Podsumowując tę część wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, należy skonstatować, że poprzestanie w toku kontroli na analizie czterech kart przekazania odpadów, bez umożliwienia skarżącej wykazania, że odpady powstałe ze zużytego sprzętu, których przekazanie zbierającym odpady dokumentują te karty, ostatecznie zostały przekazane do podmiotów, o których mowa w art. 52 uzse, spowodowało, iż WIOŚ przedwcześnie stwierdził w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym, że Spółka nie realizuje obowiązku wynikającego z tego przepisu i wskazał (w pkt 2) na konieczność przekazywania odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzącym działalność w zakresie recyklingu, innych niż recykling procesów odzysku lub w zakresie unieszkodliwienia odpadów. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne - w pkt 2 - zostało zatem wydane z istotnym naruszeniem art. 52 ust. 1 i 2 uzse. Trzeba przy tym nadmienić, że na rozprawie przed Sądem w dniu 30 września 2025 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż byłaby ona w stanie wykazać, że odpady ostatecznie trafiają do podmiotów określonych w art. 52 uzse. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skierowanych wobec pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest już stanowisko, że do zarządzeń pokontrolnych, także tych wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425 – dalej "uIOŚ"), nie stosuje się przepisów K.p.a., gdyż postępowanie kontrolne, które poprzedza wydanie tych aktów jest postępowaniem odrębnym. Nie budzi jednak wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanego podmiotu. Jego władczy charakter przejawia się w wynikającym z art. 12 ust. 2 uIOŚ obowiązku informacyjnym jego adresata polegającym na zawiadomieniu w wyznaczonym terminie o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Ewentualne uruchomienie przymusu lub sankcji prawnej nie jest wprawdzie warunkowane niewykonaniem zarządzenia pokontrolnego jako takiego, lecz pierwotnego obowiązku wynikającego z mocy prawa lub z decyzji administracyjnej. Niemniej zastosowanie się do zaleceń zawartych w zarządzeniu pokontrolnym ma na celu doprowadzenie do stanu zgodności działania kontrolowanego z prawem. Istotą kontroli, także kontroli zakładu przetwarzania przewidzianej w art. 86 uzse, jest zatem po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, po trzecie wreszcie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego służy zatem przeciwdziałaniu i wyeliminowaniu naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie podmiotu kontrolowanego do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowany podjął, by dalsza jego działalność nie naruszała prawa. Nie ulega więc wątpliwości, że postępowanie poprzedzające wydanie zarządzenia pokontrolnego, a także treść samego zarządzenia, powinno odpowiadać regułom państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek nakładany w zarządzeniu pokontrolnym na podmiot kontrolowany musi być więc sformułowany jednoznacznie i precyzyjnie musi określać, w jakim zakresie działalność tego podmiotu jest niezgodna z prawem i jakie czynności ma podjąć, by ów stan niezgodności wyeliminować, a następnie móc poinformować organ wykonujący kontrolę o realizacji zaleceń zawartych w zarządzeniu (por. też prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 1000/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 lutego 2022 r. II SA/Bk 939/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 września 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 705/19 – dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, należało uznać, że pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, w którym zobowiązano skarżącą do przestrzegania warunków określonych pozwoleniu zintegrowanym z [...] grudnia 2011 r. nr [...] ze zmianami, odczytywany łącznie z motywami jego nałożenia opisanymi w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego, nie pozostawia wątpliwości co do tego, w jakim zakresie Spółka nie przestrzega warunków posiadanego pozwolenia zintegrowanego oraz jakich działań powinna zaniechać, a jakie podjąć, by przywrócić stan zgodności z prawem. Otóż, po pierwsze WIOŚ w oparciu o wyniki kontroli stwierdził, że Spółka w ramach prowadzonej działalności przyjęła odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym zawierające freony, HCPF, HFC. Po drugie, WIOŚ stwierdził, że w tabeli nr 3 zawartej w pozwoleniu zintegrowanym (ostatnia zmiana wynikająca z decyzji z 8 września 2022 r. znak: PZ-OP-II.7222.81.2022.ee – przyp. Sądu) określono miejsce i sposób magazynowania tego typu odpadów, wskazując, iż odpady powinny być magazynowane w pojemnikach, oryginalnych opakowaniach, luzem na paletach lub bezpośrednio na utwardzonym, szczelnym podłożu (dotyczy odpadów wielkogabarytowych) na placu magazynowym (pod zadaszeniem), w zadaszonych boksach lub w hali magazynowej w sposób zapobiegający oddziaływaniu na odpad czynników atmosferycznych. Po trzecie, w oparciu o wyniki oględzin przeprowadzonych 17 września 2024 r., WIOŚ stwierdził, że odpady zużytego sprzętu - urządzenia chłodnicze, urządzenia klimatyzacyjne, chłodziarki z obudową drewnianą, świetlówki oraz obudowy po dystrybutorach - zmagazynowane były na terenie niezadaszonym o powierzchni 45 m x 14 m i wysokości 3 m. Dodatkowo odpady zużytego sprzętu chłodniczego ułożone były jeden na drugim (4-5 szt. chłodziarek), co nie zabezpieczało ich przed uszkodzeniem i ewentualną emisją do środowiska czynników chłodniczych. Po czwarte, w związku z powyższym WIOŚ stwierdził naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego zawartych w tabeli nr 3 załącznika do decyzji z 8 września 2022 r. Ustalenia oględzin znajdują potwierdzenie w podpisanym przez przedstawiciela skarżącej protokole oględzin (pkt 6) oraz dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej (strony 5 i 6 dokumentacji). Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że Spółka nie przestrzegała postanowień pozwolenia zintegrowanego wynikających z tabeli nr 3 załącznika do tego pozwolenia (ostatnia zmiana wynikająca z decyzji z 8 września 2022 r. znak: PZ-OP-II.7222.81.2022.ee) w zakresie obejmującym miejsce i sposób magazynowania odpadów stanowiących zużyte urządzenia zawierające freony, HCFC i HCF. W związku z tym WIOŚ zasadnie wskazał, że należy niezwłocznie dostosować miejsca i sposób magazynowania odpadów do warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Należy przy tym nadmienić, że w zakresie przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego miejsce i sposób magazynowania odpadów jest określony tak samo dla odpadów zużytego sprzętu niezawierających freonów, HCFC i HCF. Powołane w uzasadnieniu skargi przyczyny niestosowania się do obowiązków dotyczących miejsc i sposobu magazynowania zużytego sprzętu w postaci długotrwałości realizowanego procesu inwestycyjnego i stosowania tymczasowych rozwiązań poprzez nakrywanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego plandekami nie mają wpływu na pozytywną ocenę legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w zakresie obejmującym pkt 1. WIOŚ trafnie podkreślił w odpowiedzi na skargę, że bez względu na fakt, czy trwa jakikolwiek proces inwestycyjny w Spółce, jest ona zobowiązana przestrzegać warunków pozwolenia zintegrowanego. Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego (ad. 1 – naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego) w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że WIOŚ stwierdził naruszenie wymagań określonych w tabeli nr 3 załącznika do pozwolenia zintegrowanego, które w zakresie, w jakim stwierdzono naruszenie, odpowiadają wymogowi określonemu w art. 50 pkt 2 uzse, zgodnie z którym, miejsca, w których jest magazynowany zużyty sprzęt przed poddaniem go przetwarzaniu, wyposaża się w zadaszenie zapobiegające oddziaływaniu czynników atmosferycznych na właściwych obszarach. Organ IOŚ jasno stwierdził, że odpady magazynowane były na terenie niezadaszonym, ułożone były jeden na drugim (4-5 szt. chłodziarek), co nie zabezpieczało ich przed uszkodzeniem i ewentualną emisją do środowiska czynników chłodniczych. WIOŚ nie naruszył ani art. 50 pkt 2 uzse, ani art. 50 pkt 1 i pkt 3 uzse, do których nie odwoływał się w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, stwierdzając (w pkt 1) naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie dotyczącym miejsc i sposobu magazynowania odpadów stanowiących zużyte urządzenia zawierające freony, HCFC i HCF, określonych w tabeli nr 3 załącznika do decyzji z 8 września 2022 r. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w części obejmującej pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W tym stanie rzeczy Sąd: 1. na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji; 2. na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w pkt 2 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Objęły one uiszczony wpis od skargi, wydatek w postaci opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 935 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło