I OSK 2756/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 172/23 w sprawie ze skargi Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 16 stycznia 2023 r., nr SKO 4116/51/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 172/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę Ś. Sp. z o.o. W. Spółki Komandytowej z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, skarżąca Spółka, strona) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO) z 16 stycznia 2023 r. nr SKO 4116/51/22 (dalej: zaskarżone postanowienie), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. Nr 147/022 z 23 listopada 2022 r. (dalej: decyzja podziałowa), którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w gminie K., oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], [...], obręb K.1. W skardze kasacyjnej od przywołanego postanowienia pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: (1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z. art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem okoliczności podnoszonych przez skarżącą skutkującym uznaniem, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki warunkujące przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania podczas, gdy skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że w przedmiotowym postępowaniu podziałowym, jako pełnomocnik spółki miał działać S. M., który przekroczył swoje umocowanie i podjął działania bez wiedzy i woli skarżącej, a nadto, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony; (2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie przez Sąd ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, tj. wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dokumentów załączonych do skargi oraz złożonych na późniejszym etapie postępowania (tj. opinii prywatnej eksperta z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów z dnia 7.04.23 r. oraz pisma z dnia 29.04.23 r. w przedmiocie wszczęcia dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu S. Ś.), podczas gdy dokumenty te wykazują, że skarżąca uprawdopodobniła, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz, że w przedmiotowym postępowaniu podziałowym, jako pełnomocnik spółki miał działać S. M., który przekroczył swoje umocowanie i podjął działania bez wiedzy i woli skarżącej, a nadto, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony; (3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki warunkujące przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania, pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu i niemożliwości terminowego wniesienia odwołania z uwagi na działania S. M. podającego się za pełnomocnika, bez wiedzy i wbrew woli skarżącej oraz przekroczenia przez niego swojego umocowania, a nadto z okoliczności sprawy wynika, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, albowiem komandytariusz Skarżącej S. Ś. nie złożył podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9 sierpnia 2022 r. będącym podstawą wydania decyzji nr 147/2022, a jego podpis został podrobiony. Skarżąca kasacyjnie wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego z zawiadomienia skarżącej i S. Ś. co do czynów S. M., w szczególności w zakresie podrobienia podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości z dnia 9.08.2022 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku, rozpoznaniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz przywróceniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji podziałowej, ewentualnie za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 t.j. ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości odmowy przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji podziałowej z 23 listopada 2022 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Według art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika, że decyzja podziałowa została odebrana 23 listopada 2022 r. przez S. M. Pełnomocnictwem notarialnym z 19 października 2021 r. skarżąca Spółka umocowała S. M. m.in. do odbioru wszelkiej korespondencji, przesyłek, w tym przesyłek poleconych za potwierdzeniem odbioru i bez, a także listów zwykłych oraz paczek, a także przekazów pieniężnych, bezpośrednio od listonosza a także we wszystkich placówkach pocztowych, w tym przesyłek awizowanych, oraz od innych doręczycieli (§ 1 ust. 2 lit. j) oraz do podejmowania czynności faktycznych i prawnych związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem w zakresie odbioru wszelkiej adresowanej do Spółki korespondencji, wszelkich przesyłek, w tym listów poleconych (§ 1 ust. 3 lit. a). Na dzień 23 listopada 2022 r. pełnomocnictwo to nie zostało odwołane. Decyzja podziałowa została zatem skutecznie doręczona ww. pełnomocnikowi. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął 7 grudnia 2022 r. (środa). Skarżąca kasacyjnie wniosła odwołanie 15 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego). Celem instytucji przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w przypadku, gdy doszło to tego na skutek okoliczności niezawinionych przez stronę (uczestnika) postępowania. Warunkiem przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy przy tym odnosić także do winy osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonywania w jej imieniu określonych czynności w postępowaniu. Nie jest okolicznością usprawiedliwiającą opóźnienie w dokonaniu czynności sytuacja, w której pełnomocnik nie poinformował mocodawcy o doręczeniu mu decyzji administracyjnej, której adresatem jest mocodawca, wskutek czego ten ostatni nie mógł w terminie odwołać się od tego aktu. Brak kontaktu pełnomocnika z mocodawcą, brak porozumienia między nimi, podobnie jak i wszelkie inne okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa (tzn. relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem) pozostają bowiem bez wpływu na bieg terminów. Czynności przedsięwzięte przez pełnomocnika w granicach umocowania, jego działania i zaniechania w tym zakresie wywołują skutki bezpośrednio dla mocodawcy. Z tego względu, mając na uwadze, że decyzja podziałowa została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki (skoro na dzień 23 listopada 2022 r. pełnomocnictwo udzielone S. M. obejmowało umocowanie do odbioru decyzji), należy uznać, że warunek braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie został spełniony. W konsekwencji zarzuty kasacyjne nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji prawidłowo przyjął za SKO, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podziałowej. Podnoszone natomiast przez skarżącą kasacyjnie okoliczności dotyczące ewentualnego przekroczenia przez pełnomocnika w postępowaniu podziałowym zakresu udzielonego mu umocowania, co miałoby się przejawiać w działaniu w sprawie bez wiedzy i wbrew woli skarżącej oraz okoliczność ewentualnego wydania decyzji podziałowej w wyniku przestępstwa, wobec sugerowanego przez stronę podrobienia podpisu złożonego pod wnioskiem z 9 sierpnia 2022 r. o podział nieruchomości - są irrelewantne w niniejszej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że wskazywane przez stronę okoliczności, jak wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, czy pozbawienie strony bez jej winy możliwości udziału w postępowaniu, stanowią przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a.). W tej sytuacji brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego z zawiadomienia skarżącej i S. Ś. co do czynów S. M., w szczególności w zakresie podrobienia podpisu pod wnioskiem o podział nieruchomości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.