II SAB/Bd 141/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. T. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły postanawia odrzucić skargę. Pismem z [...] sierpnia 2025 r. S. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy bezczynność Burmistrza Miasta "w zakresie obowiązku podjęcia działań zmierzających do zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły w latach 2020-2023". W skardze podniesiono, że pomimo spełnienia ustawowych przesłanek do zawarcia umowy organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 39a ust. 4 i 5 ustawy Prawo oświatowe. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów. Wskazał, że skarżący domaga się zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły za lata 2020/2021, 2021/2022 oraz 2022/2023, przy czym wniosek zwrot kosztów za ww. okresy skarżący złożył dopiero [...] czerwca 2025 r., a pisma te potraktowano jako wezwanie do zapłaty i wobec niezawarcia umów w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu za ww. lata szkolne pomiędzy rodzicami a burmistrzem, skarżącemu odmówiono zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi, skarżący zarzucił bezczynność organu w zakresie, w jakim nie wypłacił on skarżącemu wskazanej przez niego kwoty z tytułu wramach zwrotu poniesionych przez skarżącego kosztów dowozu dziecka do szkoły w latach 2020-2023. Wskazać należy, że formę działania administracji publicznej regulują przepisy ustaw materialnych. W sprawie będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego przedmiotowa regulacja została zawarta w art. 39 ust. 4 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1043 – dalej "p.o.". Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 p.o. obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia. Jednocześnie zgodnie z art. 39a ust. 4 p.o. zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Z powyższych regulacji wynika, że zwrot kosztów dowozu dziecka do szkoły nie następuje na podstawie aktu administracyjnego, do których odwołują się przepisy art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Przyjęcie przez ustawodawcę formy umowy wyłącza wyprowadzenie władczej formy aktu administracyjnego w sprawach z zakresu zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły. Zwrot kosztów przejazdu odbywa się na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Przyjęcie, że zasady zwrotu określone są w umowie wyłącza jednocześnie kwalifikację, iż jest to uprawnienie wynikające z mocy prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2614/13 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że organ nie rozstrzyga sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zwrot kosztów dowozu ucznia następuje bowiem poprzez zawarcie umowy, których stronami są organ oraz osoba ubiegająca się o zwrot kosztów dowozu jego dziecka do szkoły. Takiej formy działalności administracji publicznej nie kontrolują natomiast sądy administracyjne. Umowa reguluje wzajemne prawa i obowiązki obu stron, w szczególności kwestię zwrotu kosztów za dowóz dziecka niepełnosprawnego do placówki oświatowej. Kwestia zaś warunków umowy, negocjowania jej treści, pozostaje w gestii stron umowy. Wynikłe na tym tle spory podlegają kompetencji sądów cywilnych. Sprawa taka niewątpliwie zatem należy do kategorii spraw cywilnych, których rozpatrywaniem zajmują się sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. W tym stanie rzeczy uznać należało, że w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a. Skarga podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a.