II SA/Po 457/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel Protokolant st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 6 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z dnia 25 marca 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2024 r" poz. 572, dalej k.p.a.), art. 63 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, dalej u.ś.w.) oraz art. 20, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6, ust 7 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm., dalej u.ś.r.) ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez Z. K. tytułem świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną M. K. w okresie od 13 lutego 2024 r. do 31 stycznia 2025 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w dniu 01 grudnia 2022 r. Z. K. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną M. K.. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 marca 2023 r., nr [...], przyznało wnioskodawcy świadczenie pielęgnacyjne od dnia 01 grudnia 2022 r. na stałe. Ponieważ pismem z dnia 06 lutego 2025 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował [...] Centrum Świadczeń (PCŚ), że od 13 lutego 2024 r. M. K. przyznane zostało świadczenie wspierające, decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 163 k.p.a. w zw. z art. 17, art. 20 ust. 1-3, art. 25 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2 u.ś.r. i art. 63 u.ś.w. uchylił decyzję na mocy której przyznano świadczenie pielęgnacyjne. Mając to na uwadze organ wskazał, że stosownie do art. 63 ust.1 u.ś.r. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 63 ust. 6 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Natomiast zgodnie z art. 63 ust. 11 u.ś.w. za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. W związku z powyższym od 13 lutego 2024 r. ustało prawo do otrzymywania przez Z. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia uważa się: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. W związku z powyższym kwota [...]zł wypłacona tytułem świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. K. w okresie od 13 lutego 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi. Z. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając ją w części. Skarżący podał, że okres od 14 listopada 2024 do 16 stycznia 2025 uznał za zasadny ponieważ przeszedł na emeryturę w styczniu 2025 r. ze spłatą od listopada 2024 r., o czym powiadomił PCŚ telefonicznie. Kwotę spłaty emerytury za ten okres w wysokości [...] zł wpłacił na wskazane konto PCŚ. Skarżący podał, że składając wniosek w dniu 13 lutego 2024 r. o świadczenie wspierające na żonę nie miał pewności, że żona je otrzyma. Terminy ustawowe na załatwienie sprawy nie zostały dotrzymane. Przez 10 miesięcy czekał na komisję i kolejne miesiące na decyzję i wypłatę świadczenia wspierającego. Komisja odbyła się 28 listopada 2024 r. Kluczowym warunkiem otrzymania wsparcia jest uzyskanie decyzji ustalającej poziom wsparcia, a obywatel ma prawo oczekiwać, że państwo nakładając na niego obowiązek legitymowania się określonym orzeczeniem - dotyczącym poziomu wsparcia, zorganizuje w taki sposób działanie swojego aparatu, aby jego sprawa została załatwiona w rozsądnym terminie. Zdaniem skarżącego świadomość, że świadczenie jest nienależne, ma istnieć w dacie jego pobierania, a nie dotyczyć sytuacji przyszłych, niemożliwych do przewidzenia w dacie jego pobierania. W konsekwencji nie można ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy. Dla oceny okoliczności nie ma również znaczenia próba wykazania, czy w dacie składania wniosku o świadczenie wspierające jest świadomość, że zostanie ono przyznane z mocą wsteczną. W odwołaniu podkreślono, że przyznanie świadczenia wspierającego z mocą wsteczną nie może mieć wpływu na ocenę świadomości w aspekcie należnego świadczenia, pobieranego przed wydaniem decyzji. W żadnej mierze nie można w takiej sytuacji przypisać w powyższej sprawie świadomego wprowadzenie organów w błąd. Zdaniem skarżącego w okresie od 13 lutego 2024 r. nie ziściły się wskazane w decyzji przesłanki uznania pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie pobrane nienależnie, a co za tym idzie, nie ma też podstaw do orzekania o obowiązku jego zwrotu. W tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 6 maja 2025 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 marca 2025 r. nr [...] W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołujący nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na żonę od 1 grudnia 2022 r. na stałe. W myśl art. 63 ust. 6 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Natomiast art. 63 ust. 6 ww. ustawy stanowi, iż: za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Powyższe okoliczności powodują, zdaniem Kolegium, że od 13 lutego 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. ustało skarżącemu prawo do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną. Natomiast stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 u.ś.r. pobrane w ww. okresie świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi. Kolegium zwróciło uwagę, że w treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 1 grudnia 2022 r. znajdują się złożone przez skarżącego oświadczenia, potwierdzone własnoręcznym podpisem, o zapoznaniu się z warunkami uprawniającymi do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jak również o zapoznaniu się z obowiązkiem niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, iż Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia 25 września 2023 r. (znak [...]), doręczonym skarżącemu 3 października 2023 r. poinformował, że świadczenie pielęgnacyjne na zasadach dotychczasowych nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki będzie miała przyznane prawo do świadczenia wspierającego. W piśmie tym organ w sposób jasny i czytelny poinformował, iż świadczenie pielęgnacyjne będzie świadczeniem nienależnie pobranym za okres, za który osoba wymagając opieki otrzymała świadczenie wspierające. Nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne będzie podlegać zwrotowi przez opiekuna. W ww. piśmie wytłumaczono, że osoba z niepełnosprawnościami składając w ZUS wniosek o świadczenie wspierające będzie mogła zdecydować, od jakiego miesiąca chce mieć przyznane przez ZUS świadczenie wspierające, dzięki czemu może nie dopuścić do sytuacji otrzymania świadczenia wspierającego za ten sam okres, za który jej opiekun otrzymał świadczenie pielęgnacyjne i tym samym uniknąć sytuacji powstania nienależnie pobranych świadczeń po stronie jej opiekuna. Zdaniem Kolegium rację ma zatem organ I instancji w zaskarżonej decyzji, że w związku z przyznaniem żonie strony świadczenia wspierającego od 13 lutego 2024 r., od tego dnia do 31 stycznia 2025 r. były pobierane na M. K. jednocześnie dwa świadczenia, tj. świadczenie pielęgnacyjne oraz świadczenie wspierające. Natomiast obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, chociaż jedno z nich przysługuje opiekunowi, a drugie osobie wymagającej opieki. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 maja 2025r. nr [...] oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący powtórzył argumentację z odwołania, że składając wniosek w dniu 13 lutego 2024 o świadczenie wspierające na żonę nie miał pewności, że je otrzyma. Na decyzję w sprawie i wypłatę oczekiwał przez wiele miesięcy. SKO podejmując decyzję nie wykazało należytej staranności w zapoznaniu się z przedstawionymi dowodami i błędnie oceniło okres pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego, co ma bezpośredni wpływ na wysokość kwoty. Świadczenie pobierał w okresie od 14 lutego 2024 r. do 15 października 2025 r., co daje kwotę [...]zł. Ponadto organ błędnie przyjął, że świadczenie pielęgnacyjne zostało pobrane nienależnie. Skarżący przytoczył wyrok WSA w Łodzi sygn. II SA/Łd 779/24 z dnia 29 stycznia 2025 r., w którym stwierdzono, że "Świadomość, że świadczenie jest nienależne ma istnieć w dacie jego pobierania, a nie dotyczyć sytuacji przyszłych, niemożliwych do przewidzenia w dacie jego pobierania. W konsekwencji strona nie może ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy. Dla oceny okoliczności nie ma również znaczenia próba wykazania, czy w dacie składania wniosku o świadczenia wspierające miało się świadomość, że zostanie ono przyznane z mocą wsteczną. Podkreślić należy, że przyznanie świadczenia wspierającego z mocą wsteczną nie może mieć wpływu na ocenę świadomości w aspekcie należnego świadczenia, pobieranego przed wydaniem decyzji. W żadnej mierze nie można w takiej sytuacji przypisać skarżącemu świadomego wprowadzenie organów w błąd". W tej sytuacji skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem organów, że świadczenie pielęgnacyjne było nienależnie pobrane. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowoadministarcyjnej przeprowadzonej w dniu 9 października 2025 r. skarżący podtrzymał skargę i jej zarzuty. Dodatkowo podniósł, że pouczenie jakie otrzymał od organu I instancji w związku wejściem w życie nowych przepisów nie było dla niego czytelne. Podał, że zona otrzymuje świadczenie wspierające w maksymalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącego tytułem świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną w okresie od 13 lutego 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Kluczową kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego stało się ustalenie czy organy administracji publicznej orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że kwoty świadczenia pielęgnacyjnego za okres wskazany w sentencji decyzji są nienależnie pobranymi świadczeniami w rozumieniu art. 30 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 11 u.ś.w. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 r. poz. 1429 - dalej "u.ś.w.") w szczególności art. 63 ust. 11, a także przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 -dalej "u.ś.r.") w szczególności art. 30. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy u.ś.w. Powołana ustawa zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie w założeniu ustawodawcy mają finansować koszty opieki. Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 9 ust. 1-3 u.ś.w.). Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4). Rozdział 7 u.ś.w. reguluje przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy. Stosownie do art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustęp 2 stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.s.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 6 u.ś.w.). Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (ust. 9). Zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 11 u.ś.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Z wykładni powyższych przepisów wynika, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w okres, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Należy zaznaczyć, że wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Jak już wskazano, taki wniosek może zostać złożony do ZUS dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto, z cytowanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać uchylone po przyznaniu osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego - od dnia, od którego ZUS przyznał tej osobie świadczenie wspierające. Z przepisu art. 61 ust. 11 u.w. jednoznacznie zaś wynika, że świadczeniem pielęgnacyjnym nienależnie pobranym jest świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznanego osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego. Opiekun osoby z niepełnosprawnością będzie zatem zobowiązany do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne za okres, za który przyznano osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (a takim świadczeniem jest świadczenie pielęgnacyjne) podlegają zwrotowi. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w badanej obecnie sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne. W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że co do zasady określenie świadczeń nienależnie pobranych w ustawie o świadczeniach rodzinnych zawiera art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w sprawie, ze względu na treść art. 63 ust. 6 oraz ust. 11 u.ś.w. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 6 u.ś.w., świadczenie pielęgnacyjne (jak i inne wymienione tam świadczenia) nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Nie budzi wątpliwości składu orzekającego w niniejszej sprawie, że przepisy u.ś.w. stanowią lex specialis w stosunku do przepisów u.ś.r. Świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są bowiem świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Co istotne, art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest regulacją odrębną i niezależną od art. 30 ust. 2 u.ś.r. Oznacza to, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń, regulacja ta nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane. Na definicję nienależnie pobranego świadczenia określoną w art. 63 ust. 11 u.ś.w. składa się bowiem wyłącznie element obiektywny w postaci pobrania przez opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym okresie, za który jego podopieczny otrzymał świadczenie wspierające, z kolei element subiektywny, czyli stan świadomości (woli) osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne pozostaje zasadniczo bez znaczenia (por. m.in. wyrok WSA w Lubinie z 8 maja 2025 r. II SA/Lu 74/25 oraz wyrok WSA w Gliwicach z 23 maja 2025 r. II SA/Gl 1671/24 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych wynika, że żonie skarżącego przyznano prawo do świadczenia wspierającego od 23 lutego 2024 r. Zatem wobec jednoznacznego brzmienia art. 63 ust. 6 i 11 u.ś.w., organy obu instancji zasadnie uznały że świadczenie pielęgnacyjne pobrane przez skarżącego w okresie od 23 lutego 2024 r. do dnia 31 stycznia 2025 r. (data od której skarżący pobiera emeryturę) jest świadczeniem nienależnie pobranym. Jednocześnie prawidłowo ustalono wysokość świadczenia pielęgnacyjnego podlegającemu zwrotowi na kwotę [...]co wynika z zestawienia zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Zasadnie organy obu instancji wskazały, że ustawowo określonymi przesłankami do uznania świadczenia za nienależnie pobrane w przypadku pobierania świadczenia wspierającego, jest wyłącznie obiektywny element w postaci jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń. Wynika to wprost z art. 63 ust. 6 i 11 u.ś.w., kształtującego prawną konstrukcję świadczenia nienależnie pobranego odmiennie niż u.ś.r., która wymagała ustalenia, że strona została prawidłowo i skutecznie pouczona o konieczności powiadomienia właściwego organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Tym samym należy uznać, że błędne powołanie w sentencji organu I instancji przepisu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. jako jednej z podstaw prawnych do żądania zwrotu spornej kwoty nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Istotnym jest, że powołany został prze[psi art. 63 ust. 11 u.ś.r. Za niezasadny uznać zatem należało podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie, jako że regulacja ta nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Sądowi znana jest treść wyroku powołanego w skardze WSA w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 779/24 z dnia 29 stycznia 2025 r., lecz stanowiska tam wyrażonego skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. Okoliczności tam wskazywane mogą natomiast stanowić podstawę do umorzenia kwoty podlegającej obowiązkowi zwrotu lub rozłożenia jej na raty. Sąd dostrzega bowiem podnoszony przez skarżącego problem wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i związanych z tym problemów, niemniej jednak przepisy zostały skonstruowane w taki a nie inny sposób, a organy mają obowiązek się do nich stosować (art. 6 k.p.a.). W tej kwestii istotny jest fakt, iż wypełniając elektroniczny wniosek o świadczenie wspierające (zob. art. 11 u.ś.w.) jest możliwość wyboru daty przyznania tego świadczenia. Tym niemniej należy wyjaśnić, że aby uchylić się od negatywnych skutków wynikających z wydanych w sprawie decyzji, skarżący może niezwłocznie złożyć wniosek o umorzenie lub rozłożenia na raty spornej kwoty. Jednocześnie należy wskazać, że organ I instancji potrącił z wymaganej kwoty wpłatę jaką skarżący dokonał w związku z otrzymaną spłatą emerytury i dochodzona obecnie kwota jest odpowiednio mniejsza, co dokumentują akta sprawy. Sąd nie podziela również zarzutu braku nienależytego poinformowania skarżącego o ciążących na nim obowiązkach oraz skutkach niewywiązania się z tych obowiązków w przypadku przyznania żonie świadczenia wspierającego. Zarzut ten należy rozważać w odniesieniu do obowiązków informacyjnych organu wynikających z art. 9 k.p.a. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że organ I instancji informował o wejściu w życie nowego świadczenia i skutkach jakie się z tym wiążą dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. O ile faktycznie informacja doręczona skarżącemu 3 października 2023 r. (k. nr 37 – 38 akt admin. organu I instancji) jest rozbudowana, to jednak zostały w niej wytłuszczone i podkreślone fragmenty istotne dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Pouczenie zawierało wykaz przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia oraz informację odnośnie prawa wyboru jednego ze świadczeń w przypadku zbiegu świadczeń pomocy społecznej i skutków pobierania dwóch świadczeń za ten sam okres. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że działania organu I instancji stanowiły naruszenie art. 9 k.p.a., zwłaszcza w kontekście przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 63 ust. 6 i 11 u.ś.w. Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.