II SAB/Po 208/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-10-22

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Izabela Paluszyńska, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący, oraz czy zasadne jest przyznanie skarżącej zadośćuczynienia pieniężnego?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy, stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, ale uznał, że nie miały one charakteru rażącego. Skargę w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej oddalono, uznając, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie uzasadniały jej przyznania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Po upływie ustawowego terminu, organ nie wydał decyzji ani nie wyznaczył nowego terminu. Skarżąca wniosła ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność i przewlekłość organu, domagając się nakazania załatwienia sprawy i przyznania zadośćuczynienia pieniężnego. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał na dużą liczbę wniosków i braki kadrowe.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] do załatwienia sprawy z wniosku Z. K. z dnia 3 marca 2025 r. złożonego w dniu 7 marca 2024 r. w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie opisanej w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdził, że bezczynność i przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. w sprawie ze skargi Z. K. na bezczynność i przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia 1. zobowiązuje Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] do załatwienia sprawy z wniosku Z. K. z dnia 3 marca 2025 r. złożonego w dniu 7 marca 2024 r. w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie opisanej w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. Z. K. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżąca") wnioskiem z 03 marca 2025 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Zespołu do Sprawa Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. (dalej: "organ") o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Pismem z 17 czerwca 2025 r., nazwanym ponagleniem, Skarżąca wniosła o udzielnie informacji na jakim etapie jej rozpoznawanie ww. wniosku oraz o podjęcie czynności w sprawie. Pismem z 10 lipca 2025 r. organ zawiadomił Skarżącą, że w dniu 05 sierpnia 2025 r. w godzinach 14:00 do 14:30 zostanie rozpatrzony jej wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jednocześnie organ poinformował, że obecność jest obowiązkowa i w dniu ustalenia poziomu potrzeby wsparcia należy posiadać przy sobie dokument potwierdzający tożsamość. Pismem z 6 lipca 2025 r. (wpływ do organu 14 lipca 2025 r.) Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ w przedmiocie wydania decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że w postępowaniu o wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia prowadzonym przez organ doszło do bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, nakazanie organowi rozpoznanie wniosku w terminie 30 dni od zakończenia postępowania skargowego oraz przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 2.000,00 zł. W treści uzasadnienia skargi Skarżąca podniosła, że jej wniosek nie został rozpoznany w terminie 3 miesięcy. Ponadto wskazała, że organ nie poinformował jej o powodach nie rozpoznania ww. wniosku w terminie, ani nie został też wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że ma skończone 77 lat, jest pod stałą opieką kardiologa, neurologa, psychiatry, ortopedy i laryngologa. Ponadto podkreśliła, że dwukrotnie przechodziła chorobę Covid-19 z ciężkimi powikłaniami neurologicznymi i laryngologicznymi. Skarżąca wyjaśniła, że jest również po operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego, dwóch operacjach oczu, wielokrotnej hospitalizacji z uwagi na choroby płuc i serca. Ponadto choruje na astmę oskrzelową z częstymi napadami duszności spoczynkowej, niewydolność serca, dyskopatię, chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, brak węchu, niedowidzenie i nadciśnienie. Z uwagi na powyższe Skarżąca wskazała, że rozpoznanie wniosku z 03 marca 2025 r. jest dla niej bardzo istotne, gdyż ma ograniczone możliwości samodzielnej egzystencji. Skarżąca wyjaśniła, że obecnie w sprawach codziennych pomagają jej sąsiedzi i niepełnosprawny syn. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że na podstawie art. 36 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie może być rozpatrzony w terminie ustawowym tj. trzech miesięcy od dnia wpływu wniosku do organu. Ponadto uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są zgodnie z kolejnością złożenia dokumentów do organu. Wyjaśnił także, że na dzień złożenia odpowiedzi na skargę odnotowano 50 tysięcy wniosków. Oran poinformował, że cały czas podejmowane są działania, które mają przyczynić się do skrócenia czasu rozpatrywania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia oraz że po otrzymaniu ponaglenia natychmiast podjął działania w zakresie terminowości rozpatrywania ww. wniosku Skarżącej. W piśmie procesowym z dnia 13 mpaździernika 2025 r. Skarżaca wskazała, iż dnia 2 września 2025 r. odbyło sie posiedzenie komisji jednak nie przesłano decyzji ani nie wskazano nowego terminu w jakim wydanie decyzji nastąpi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W tym miejscu wskazać należy, iż złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wypełniła powyższy wymóg składając stosowne ponaglenie – pismo z dnia 17 czerwca 2025 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 czerwca 2025 r.. Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, iż wniesiona w tej sprawie skarga zarzuca obie postacie opieszałości wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., tj. zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania. Dokonując rozgraniczenia zakresów skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 CBOSA ) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej jako k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 k.p.a.; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kierując się powyższym Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności jak i przewlekłości. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a.. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Przepis artykułu 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a., przepisy szczególne mogą ustalać inne terminy niż ustalone w § 3, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 6b3 w zw. z art. 6b4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913) decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek, który jest rozpatrywany w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. Sąd miał również przy tym na uwadze, iż na podstawie art. 6b6 ust. 4 powołanej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz. U. poz. 2581). Zgodnie z jego § 4 ust. 5 w przypadku gdy nieobecność osoby zainteresowanej w miejscu wyznaczonym przez wojewódzki zespół w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1 i 3, w terminie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 6b5 ust. 5 ustawy, została usprawiedliwiona ważnymi przyczynami lub zdarzeniami losowymi, zgłoszonymi przez osobę zainteresowaną w terminie 14 dni od dnia wyznaczonego terminu ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, wojewódzki zespół: 1) wyznacza nowy termin ustalenia poziomu potrzeby wsparcia - w przypadku uznania usprawiedliwienia osoby zainteresowanej za uzasadnione; 2) pozostawia sprawę bez rozpoznania - w przypadku nieuznania usprawiedliwienia osoby zainteresowanej za uzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę należy pamiętać, iż zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniosek Skarżącej o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wpłynął do organu dnia 7 marca 2025 r. Tym samym ostatni dzień terminu do wydania decyzji przypadał na dzień 7 czerwca 2025 r. W powyższym terminie organ nie wydał stosownej decyzji jak również nie wyznaczył nowego terminu do załatwienia sprawy. Powyższe naruszenie terminu wynikającego z przepisów szczególnych do załatwienia niniejszej sprawy jest wystarczającą przesłanką do uznania, że organ dopuścił się bezczynności, przy czym dla stwierdzenia tej kwestii nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności - czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu administracji publicznej. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa. Przechodząc natomiast do problematyki przewlekłego prowadzenia postępowania powtórzyć należy, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Innymi słowy, przewlekłością pozostaje natomiast, w świetle art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stan, w którym postępowanie administracyjne toczy się dłużej niż dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W powyższym zakresie Sąd zauważa, że organ po wpłynięciu wniosku aż do dnia 10 lipca 2025 r., pomimo wpłynięcia w tym okresie ponaglenia, nie podjął żadnej czynności. Dopiero pismem z dnia 10 lipca 2025 r. zawiadomił Skarżącą o terminie rozpatrzenia wniosku tj. 5 sierpnia 2025 r. Powyższe okoliczności, a w szczególności fakt późnego, już po upływie terminu załatwienia sprawy, podjęcia pierwszej czynności, powoduje, że doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania. W tym miejscu Sąd zauważa, że w dniu orzekania, co wynika nie tylko z akt ale również z pisma Skarżącej z dnia 13 października 2025 r., sprawa nie została załatwiona. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącej o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Wyznaczając termin na załatwienie sprawy Sąd z jednej strony miał na uwadze, iż czas jaki upłynął od złożenia wniosku z drugiej zaś strony uwzględnił wyjaśnienia organu odnośnie ilości wniosków oraz braków kadrowych. Rozpoznając sprawę ponadto należy wskazać, że każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a., jednak nie każda bezczynność i przewlekłość powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, Baza NSA). W niniejszej sprawie, Sąd, biorąc pod uwagę charakter sprawy oraz długość prowadzonego postępowania uznał, że choć bezczynność i przewlekłość organu miała miejsce, to nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku), o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. W ocenie Sądu rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżących i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone. Z informacji przekazanych w odpowiedzi na skargę wynika bardzo wysokie obciążenie organu z uwagi na znaczną ilość wniosków i brakami kadrowymi. Organ wskazał również na szereg konkretnych działań podjętych w celu poprawy sytuacji, takich jak: interwencja u Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, oddelegowanie pracowników z innych wydziałów, nabór na dodatkowe etaty, propozycja współpracy przekazana do Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie, Powiatowych Urzędów Pracy, W. Oddziału Terenowego Biura Krajowej Izby Fizjoterapeutów, powiatowych zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności, Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w P., żeby zwiększyć liczbę specjalistów biorących udział w komisjach ustalających poziom potrzeby wsparcia, zmiany na stronie internetowej, zatrudnienie pracowników na infolinii. W ocenie Sądu, mimo upływu terminu do załatwienia sprawy jak również brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w dość długim czasie, nie można przypisać, że powyższe miało charakter rażący. Z tych też względów w 2 i 3 sentencji wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarówno bezczynności i przewlekłości ale z uwagi na okoliczności przedstawione przez organ nie miały one charakteru rażącego. Sąd natomiast oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku). Niewątpliwie fakt stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz Skarżącej. Gdyby był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez Skarżącą w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 30/21, Baza NSA). W rozpatrywanej sprawie Skarżąca łączy konieczność zasądzenie sumy pieniężnej z faktem, iż jej syn nie wyjechał do pracy w [...] pozostając w Polsce bez pracy aby pomóc jej w dotarciu na komisję. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniały przyznania Skarżącej sumy pieniężnej. Fakt pozostawania przez syna Skarżącej bez pracy po pierwsze nie dotyczy samej skarżącej, a ponadto brak wydania przez organ stosownego orzeczenie nie stanowi przeszkody do poszukiwania i podjęcia zatrudnienia przez syna Skarżącej. Z tych też względów w tym zakresie skargę, na podstawie art. 151 P.s.a.a, oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło