II SA/Gd 1071/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 września 2024 r. nr SKO Gd 5032/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych oddala skargę. P. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie urządzenia reklamowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 18 października 2021 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni przeprowadzili kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały nr XLVIII/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034; zwanej dalej: "Uchwałą Krajobrazową Gdańska"). Podczas kontroli stwierdzono umieszczenie samochodu osobowego marki W. o nr rej. [...] oklejonego reklamami przy ul. W. w G., na działce nr [...] obręb U. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono, że urządzenie reklamowe posiadało powierzchnię 12,42 m2. Z kontroli sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną. Następnie, pismem z dnia 18 października 2021 r., zawiadomiono właściciela urządzenia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały nr XLVIII/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (dalej: "Uchwała Krajobrazowa"). Przeprowadzone w dniach 22, 25, 28 października 2021 r. oraz 2 listopada 2021 r. ponowne kontrole potwierdziły dalsze umieszczenia urządzenia reklamowego. Kontrola przeprowadzona w dniu 8 listopada 2021 r. wykazała usunięcie urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o numerze rejestracyjnym [...] z ul. W. w G. Decyzją z dnia 13 grudnia 2021 r. Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (dalej jako: "organ I instancji", "Dyrektor") orzekł o wymierzeniu P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący"), prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], kary pieniężnej za umieszczenie od dnia wszczęcia postępowania tj. od dnia 18 października 2021 r. do dnia 2 listopada 2021 r. urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o numerze rejestracyjnym [...], przy ul. W. w G., na działce nr [...] obręb U., o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklam wynoszącej 12,42 m2, niezgodnego z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 13 lutego 2023 r. uchyliło w całości decyzję Dyrektora i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, nakazując przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy przedmiotowy pojazd w okresie objętym decyzją korzystał z drogi publicznej zgodnie z jej przeznaczeniem, uczestniczył w ruchu drogowym, czy też utracił swoją podstawową funkcję i jedynym celem było pełnienie funkcji reklamowej. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor, decyzją z dnia 3 lipca 2023 r. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 3.635,71 zł za umieszczenie od dnia 18 października 2021 r. (tj. od dnia wszczęcia postępowania) do dnia 2 listopada 2021 r. urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o numerze rejestracyjnym [...], przy ul. W. w G., na działce nr [...] obręb U., o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklam wynoszącej 12,42 m2, niezgodnego z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Rozpoznając odwołanie Kolegium, decyzją z dnia 2 września 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając podjęte stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 130 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p."). Wskazując na treść przepisu art. 37 a), art. 37 d), art. 2 pkt 16 a), art. 4 pkt 16 b) i c) u.p.z.p. oraz § 2 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1, § 15 Uchwały Krajobrazowej Gdańska, a także orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że będący przedmiotem postępowania pojazd z całą pewnością odpowiadał definicji urządzenia reklamowego, albowiem nie będąc tablicą reklamową służył do ekspozycji reklamy. Organ podkreślił, że jakkolwiek samochód może być uznany za urządzenie reklamowe, to jednak jego głównym przeznaczeniem jest poruszanie się po drogach. Dlatego oceniając tego rodzaju obiekt należy, w ocenie organu, odróżnić zaparkowanie pojazdu, na którym znajduje się reklama, od umieszczenia tablicy lub urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 37d u.p.z.p. Nie każde bowiem zaparkowanie pojazdu, mimo że znajdują się na nim reklamy, stanowi umieszczenie reklamy wymagające spełnienia określonych wymogów prawnych. Dopóki pojazd, nawet oklejony reklamami, służy do przemieszczania się po drogach, dopóty jego zaparkowanie w określonym miejscu nie może zostać z góry uznane za "umieszczenie" urządzenia reklamowego. W niniejszej sprawie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że pojazd będący przedmiotem postępowania faktycznie utracił swoją zasadniczą funkcję polegającą na przemieszczaniu się na rzecz prezentowania treści reklamowych. Stan pojazdu stwierdzony tylko na podstawie fotografii przekonuje o tym, że pojazd jest w fatalnym stanie technicznym. Ocenę tę potwierdza uzyskana przez organ ekspertyza wykonana przez M. C., który po zapoznaniu się z zewnętrznym stanem pojazdu ocenił, że jest on w złym stanie technicznym. Pojazd nie ma lusterek zewnętrznych oraz wewnętrznego, elementy samochodu w istotny sposób zostały zniszczone przez korozję, tłumik umocowany "na sztywno" opaską zaciskową, tylne drzwi pojazdu zostały zaklejone reklamą uniemożliwiając ich otwarcie, drzwi kierowcy zabezpieczone zostały wkrętem uniemożliwiającym ich otwarcie. Wnętrze pojazdu było w znacznym stopniu zniszczone. Pojazd nie posiadał dźwigni zmiany biegów. Pojazd miał odkształcony dach, skorodowane zawieszenie, a także uszkodzony przewód hamulcowy, zdegradowane i zniszczone ogumienie. W opinii biegłego pojazd w takim stanie technicznym nie powinien uczestniczyć w ruchu drogowym, gdyż stanowi zagrożenie dla kierującego i innych uczestników ruchu drogowego. Powyższe okoliczności w ocenie Kolegium pozwalają przyjąć, że przedmiotowy pojazd nie spełniał warunków dopuszczania do ruchu oraz nie służył do przemieszczania się. Przez cały wskazany w decyzji organu I instancji okres stał przy drodze publicznej oklejony treściami, które należy uznać za reklamę. W istocie rzeczy pojazd ten stanowił urządzenie reklamowe umieszczone w przestrzeni publicznej. Ponieważ Uchwała Krajobrazowa w opisanej lokalizacji nie zezwala na umieszczanie urządzeń reklamowych tego rodzaju, zaistniały wszelkie przesłanki wymierzenia kary za umieszczenie reklamy nieodpowiadającej wymogom uchwały krajobrazowej. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ocenił także przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Waga naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie jest znikoma, a strona nie zaprzestała naruszania prawa. Końcowo za bezzasadny uznał organ odwoławczy zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym. W ocenie organu okoliczność ta pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") przez brak podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w tym także brak przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień skarżącego, a także brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie decyzji na zebranym wybiórczo materiale dowodowym, bez uwzględnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organów administracji publicznej polegające w szczególności na lakonicznym powieleniu uzasadnienia organu I instancji i prowadzeniu postępowania dowodowego w sposób wyjątkowo ograniczony; art. 15 k.p.a. poprzez niedokonanie przez Kolegium samodzielnej i kompleksowej analizy sytuacji prawnej, w tym przedstawionych zarzutów oraz powielanie wniosków i stanowiska organu I instancji, co godzi w zasadę dwuinstancyjności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; art. 77 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony postępowania, ani też żadnego innego zmierzającego do ustalenia prawdziwych okoliczności związanych z umieszczeniem tablicy reklamowej przez skarżącego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; art. 80 k.p.a. przez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnych wniosków i dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczo zebranym materiale dowodowych, bez uwzględnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ II instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. powinien był uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie w całości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą brakiem umorzenia postępowania w sprawie, podczas gdy w żaden sposób nic wskazano dlaczego w ocenie organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma, gdy tymczasem w świetle okoliczności sprawy spełnione zostały wszystkie warunki do uznania znikomości naruszenia prawa i zaprzestania naruszenia, co warunkuje dopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 8 § 1 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przesłanek, jakimi kierowały się organy przy wydawaniu decyzji, które to decyzje z całą pewnością nie pogłębiają zaufania adresatów działań władzy publicznej do organów tejże władzy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucił ponadto naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, co w znaczący sposób wpłynęło wydanie zaskarżonej decyzji; naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. do którego doszło w związku z nieprzeprowadzeniem przez organy administracyjne z urzędu niezbędnego postępowania dowodowego w sprawie, i nie uchylenie w związku z tym zaskarżonej decyzji poprzez niedostrzeżenie zaniechań organu I instancji w zakresie odpowiedniej i możliwej do przeprowadzenia weryfikacji z urzędu okoliczności dotyczących statusu auta uznanego za urządzenie reklamowe tj. weryfikacji między innymi w zakresie dotyczącym jego ubezpieczenia; naruszenie art. 2 pkt 6a oraz 16b u.p.z.p. poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń i interpretacji pojęcia reklama co w konsekwencji stanowiło bezzasadne przyjęcie że samochód osobowy marki T. stanowił urządzenie reklamowe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 lipca 2023 r., którą wymierzono P. K. (dalej: "skarżący") karę pieniężną za umieszczenie urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego, niezgodnego z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Podstawę prawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p.") oraz wyżej wymienionego aktu prawa miejscowego. Zgodnie z przepisem art. 37d ust. 1 u.p.z.p. podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 tej ustawy podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Karę pieniężną, stosownie do treści art. 37d ust. 4 u.p.z.p., wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W § 2 ust. 1 i 2 Uchwały Krajobrazowej ustanowiono zakaz sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych innych niż określone w tej uchwale. Dopuszczono sytuowanie wyłącznie takich rodzajów tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w przepisach uchwały, na zasadach i warunkach w niej określonych. W Uchwale Krajobrazowej zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych określono dla poszczególnych obszarów, na które podzielono miasto G., oznaczonych symbolami: SZ, S0, SR, S1, S2, SI, S3 i SP, adekwatnie do występujących w nich charakterystycznych cech krajobrazu przyrodniczo-kulturowego. Przez reklamę, stosownie do treści art. 2 pkt 16a u.p.z.p., rozumieć należy upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne. W art. 2 pkt 16b-16c u.p.z.p ustawodawca zdefiniował natomiast pojęcia tablicy reklamowej oraz urządzenia reklamowego. Przez tablicę reklamową należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Przez urządzenie reklamowe należy natomiast rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. W poddanej sądowej kontroli sprawie stan faktyczny został ustalony bezspornie. Pojazd marki W. o nr rej.: [...] na działce nr [...] obręb U. eksponujący reklamę został umieszczony przez skarżącego. Opierając się na zebranym materiale dowodowym organy prawidłowo uznały, że samochód ten nie mógł służyć do przemieszczania się po drogach. Zły stan techniczny pojazdu, uniemożliwiający korzystanie z niego, potwierdza wykonana przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego mgr M. C. ekspertyza, z której wynika m. in., że drzwi boczne prawe i lewe zaklejona były folią uniemożliwiającą ich otworzenie, lampa tylna prawa była połamana, nieszczelna i popękana, drzwi kierowcy zostały zabezpieczone wkrętem uniemożliwiającym ich otwarcie, pojazd nie miał lusterek zewnętrznych i lusterka wewnętrznego, elementy samochodu w istotny sposób zostały zniszczone przez korozję, tłumik miał zerwane mocowanie, pojazd nie posiadał dźwigni zmiany biegów, miał odkształcony dach, skorodowane zawieszenie, a także uszkodzony przewód hamulcowy oraz zdegradowane i zniszczone ogumienie. Na podstawie tych ustaleń organy administracji uznały, że pojazd nie spełniał warunków dopuszczenia do ruchu oraz nie służył do przemieszczania się, a wyłącznie spełniał funkcje reklamowe. Przez cały wskazany w zaskarżonej do Sądu decyzji czas pojazd stał przy drodze publicznej, a treści na nim prezentowane stanowiły w niewątpliwy sposób reklamę. Zawierały one informacje o towarach (drony, notebooki) oraz numery telefonów, a zatem rozpowszechniały informacje o towarach, usługach oraz podmiotach, w których można je nabyć. W ocenie Sądu stanowisko organów administracji przyjmujące, że przedmiotowy pojazd stanowił urządzenie reklamowe umieszczone w przestrzeni publicznej jest trafne i znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej miejsce, w którym znajdował się samochód uznany za urządzenie reklamowe to obszar oznaczony symbolem S3. Szczegółowe ustalenia dla tego obszaru określone zostały w § 15 Uchwały Krajobrazowej. Jak słusznie zauważyło Kolegium przepis ten nie dopuszcza sytuowania w obszarze S3 urządzeń reklamowych w postaci pojazdów mechanicznych. W konsekwencji w ocenie Sądu należy uznać, że organy prawidłowo przyjęły, że przedmiotowy pojazd mechaniczny oklejony reklamami stanowi urządzenie reklamowe, które zostało umieszczone w sposób niezgodny w wymogami Uchwały Krajobrazowej. Zgodnie z 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W niniejszej sprawie istotne jest, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary zostało wszczęte w urzędu. Przepisy prawa nie wskazują zaś wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania w przypadku działania organu z urzędu. W przypadku, gdy postępowanie wszczęte zostaje z urzędu, przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej wobec strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 291 i nast.). Przy czym datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., Nr 1, poz. 15). Podkreśla się, że ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji państwowej na zewnątrz w stosunku do strony (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 215/23, wszystkie przywoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma zatem dla określenia daty wszczęcia postępowania z urzędu takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą skutkować wszczęciem postępowania. Zauważyć jednocześnie należy, że w orzecznictwie istnieje rozbieżność, od którego konkretnie dnia należy liczyć karę, o której stanowi art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Według jednej grupy poglądów, niewątpliwe tylko ta czynność, o której strona została zawiadomiona może być uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma, wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia owego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ pierwsza czynność w sprawie wszczyna postępowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1040/22). Według drugiej - za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę zawiadomienia strony o pierwszej czynności procesowej w postępowaniu, a więc będzie to dzień doręczenia zawiadomienia o tym stronie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 528/23). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień podjęcia pierwszej czynności w stosunku do strony, najczęściej jest to zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 543/21). Jeśli natomiast zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania ma być pierwszą czynnością to należy przyjąć, że czynność ta jest dokonana nie w dniu stworzenia pisma o zawiadomieniu, ale w dniu, kiedy to pismo zostało doręczone stronie w trybie k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 346/23). W przedmiotowej sprawie pierwszą czynnością w sprawie była kontrola zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami Uchwały Krajobrazowej Gdańska, przeprowadzona przez pracowników GZDiZ. Podczas kontroli stwierdzono umieszczenie urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklam wynoszącej 12,34 m2, którego umieszczenie było niezgodne z postanowieniami Uchwały Krajobrazowej, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. O powyższej czynności strona została zawiadomiona pismem z dnia 18 października 2021 r., w którym poinformowano również o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W związku z tym, że w sprawie został dopełniony warunek zawiadomienia strony o czynności organu, a fakt skutecznego doręczenia tego zawiadomienia nie jest kwestionowany, organ prawidłowo uznał za datę, od której należy naliczać karę, dzień 18 października 2021 r. Ponowne kontrole, przeprowadzone w dniach: 22, 25 i 28 października 2021 r. oraz 2 i 8 listopada 2021 r. (8 listopada 2021 r. stwierdzono usunięcie pojazdu) potwierdziły natomiast dalsze umiejscowienie pojazdu służącego do ekspozycji reklamy w sposób niezgodny w wymogami Uchwały Krajobrazowej. Słusznie zatem organ uznał, że karę należy naliczać do dnia 2 listopada 2021 r., to jest do dnia przeprowadzenia ostatniej kontroli podczas której stwierdzono, że pojazd stanowiący urządzenie reklamowe był eksponowany w tym miejscu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że są one niezasadne. Wbrew bowiem zawartym w niej twierdzeniom organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami wynikającymi z k.p.a. Nie było w sprawie podstaw do przeprowadzenia dowodu "z wyjaśnień skarżącego" czy "dowodu z przesłuchania strony". Jak stanowi art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony można przeprowadzić, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie została spełniona przesłanka zastosowania przywołanego przepisu albowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty zostały ustalone. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że strona skarżąca nie wskazuje jakich to istotnych faktów nie ustalono. Okoliczność, że strona skarżąca nie zgadza się z przyjętą przez organy administracji oceną materiału dowodowego nie oznacza, że ocena ta jest błędna. Tym bardziej, że strona skarżąca nie wskazuje na czym ten błąd miałby polegać. Sąd skontrolował zaskarżoną decyzję również pod kątem prawidłowości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma, zaś strona zaprzestała naruszania prawa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, że waga naruszenia przez skarżącego prawa - zakazu umieszczania reklam z naruszeniem zasad określonych w Uchwale Krajobrazowej - nie była znikoma. Za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych uznać należy pogląd przyjmujący, że o znikomości naruszenia w tego rodzaju sprawach można byłoby mówić w przypadku, gdy naruszenie byłoby związane z ochroną istotnego interesu strony lub podejmowaniem działań niezgodnych z prawem w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.