II OZ 719/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 964/21 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. w B. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2021 r. nr OA.7721.3.3.2021 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. sprostować oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia, w ten sposób, że w miejsce "odrzucić skargę" wpisać "odrzucić sprzeciw". Uzasadnienie. [...] sp. z o.o. w B. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciw od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2021 r. nr OA.7721.3.3.2021 W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2021 r. Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od sprzeciwu w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Nie zgadzając się z zarządzeniem wniosła zażalenie, które postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OZ 497/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. Kolejnym zarządzeniem z dnia 7 września 2021 r. Spółka została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, zawierającego pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w zakreślonym terminie (odrzucenie skargi). Wobec nieuiszczenia wpisu od sprzeciwu, postanowieniem z dnia 8 października 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił sprzeciw. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało prawomocnie zakończone, wobec czego Sąd nie był uprawniony do odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu. W tych okolicznościach postanowienie było przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z akt sądowych wynika, że zarządzeniem z dnia 7 września 2021 r., wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2021 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy i nie uiściła tej opłaty. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 P.p.s.a., które byłoby zaskarżalne na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Wezwanie to stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości oraz o skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie i nie podlega już zaskarżeniu. Tym samym, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych prawomocnie zasądzonych, nie wstrzymuje wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jeżeli zatem strona, po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to uznać należy, że w takim przypadku bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego oznacza bowiem obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić ponadto należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Należy zatem w konsekwencji uznać, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu, pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w piśmie z dnia 7 września 2021 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił sprostować oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia w Rzeszowie z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 964/21, w którym omyłkowo wpisano "odrzucić sprzeciw". Z akt sprawy jasno wynika, że przedmiotowa sprawa dotyczy sprzeciwu od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2021 r. nr OA.7721.3.3.2021. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały błąd był w istocie oczywistą omyłką, dlatego na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 sentencji.